жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
«ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУДА ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР АРҚЫЛЫ ОҚУШЫНЫҢ СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ»
Жетісу
облысы, Талдықорған қаласы
№13 орта
мектеп (арнаулы сыныптарымен) КММ
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА
«ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУДА ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР АРҚЫЛЫ ОҚУШЫНЫҢ СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ»
(Мақал-мәтелдер, шешендік сөздер мен ұлттық тәрбие мазмұнын тіл үйретумен ұштастыру)
5–9-сынып
оқушыларына арналған таңдау курсы
Жылына
34 сағат, аптасына 1 сағат
Құрастырған:
Мусекенова Айман Алмабековна
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні
мұғалімі
Талдықорған, 2026 жыл
ТҮСІНДІРМЕ ЖАЗБА
Бұл авторлық бағдарлама 5–9-сынып оқушыларының қазақ тіліндегі сөйлеу мәдениетін ұлттық құндылықтар мазмұнымен кіріктіре дамытуға арналған. Мазмұнның өзегі — мақал-мәтелдің астарлы мағынасын түсіну, шешендік сөздің логикасын меңгеру, үлкенге құрмет, кішіге ізет, татулық пен жауапкершілік қағидаларын күнделікті сөйлесімде көрсету.
Бағдарлама мазмұны негізгі орта білім деңгейіндегі «Қазақ тілі» пәнінің тыңдалым және айтылым, оқылым, жазылым, әдеби тіл нормалары бағыттарымен сабақтастырылады. Нормативтік-әдістемелік бағдар ретінде Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы, 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары және 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 үлгілік оқу бағдарламалары (қолданыстағы редакцияларымен) ескеріледі. Бұл құжат үлгілік пәндік оқу бағдарламасын алмастырмайтын, мектеп шешімімен енгізілетін қосымша авторлық таңдау курсы болып табылады.
Курстың оқу жүктемесі: әрбір 5-, 6-, 7-, 8- немесе 9-сынып тобы үшін жылына 34 сағат, аптасына 1 сағат. Тақырыптық өзек барлық жас топтарына ортақ, бірақ тапсырма көлемі, мәтін күрделілігі, сөйлеу ұзақтығы және бағалау өлшемдері 5–6, 7 және 8–9-сыныптарға сараланып берілген. Бір сыныпта оқу мақсаттары оның жас ерекшелігіне сай нақтылауды қажет етеді.
Бағдарламада оқушы дайын мақалдарды жаттап қана қоймайды: оларды жағдаятқа сай таңдайды, мәнін өз сөзімен ашады, сөйлесуде орынды қолданады және өз пікірін дәлелдейді. Шешендік мұра тұлғаларының қызметі тарихи-мәдени контексте қарастырылып, нақты мәтінге телінетін күмәнді дәйексөздер қолданылмайды.
Сөйлеу мәдениетінің дамуы басындағы диагностикалық тапсырма, бөлімдік бақылау, шағын диалог, пікірсайыс, подкаст сценарийі, жоба қорғау және қорытынды сөйлеу портфолиосы арқылы қадағаланады. Инклюзивті ортада қысқа нұсқаулық, ірі қаріп, көрнекі сөздік, жұптық тірек, жауапты ауызша не жазбаша ұсыну мүмкіндігі көзделеді.
Бағдарламаның мақсаты: Ұлттық құндылықтар көрініс тапқан мақал-мәтелдер, шешендік мұра және өмірлік жағдаяттар арқылы оқушылардың әдеби тіл нормаларын сақтап, сыпайы, жүйелі, сенімді, дәлелді және тыңдаушыға бағытталған ауызша сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
Бағдарламаның міндеттері:
Мақал-мәтелдердегі тәрбиелік ойды түсіндіру және мағынасына сай тілдік жағдайда қолдану.
Сөз әдебі, тыңдау, сұрақ қою, келіспеуді сыпайы жеткізу және келісімге келу білігін дамыту.
Шешендік сөздің құрылымын (кіріспе–ой–дәлел–мысал–түйін) меңгерту.
Ұлттық дәстүр, отбасылық өнеге және әлеуметтік жауапкершілікті ойлы сөйлесіммен сабақтастыру.
Оқушыларды өзін-өзі және өзара бағалау, ойды редакциялау, жобаны қорғау тәжірибесіне тарту.
Арнайы білім беру қажеттілігі бар оқушыларға бейімделген тілдік тіректерді жүйелі қолдану.
Бағдарламаның өзектілігі: Цифрлық ортадағы жылдам хат алмасу, сыныпаралық диалог, көпшілік алдында пікір білдіру оқушыларға сөзді дәл таңдау, өзгені тыңдау, эмоцияны басқару және ақпаратты негіздеу білігін қажет етеді. Ұлттық тілдік мұра бұл құзыреттерді нақты өмірлік жағдайларда жаттықтыруға мазмұндық негіз береді.
Қолданылатын оқыту технологиялары мен әдістері
Коммуникативтік-әрекеттік тәсіл: рөлдік диалог, жұптық сұхбат, жағдаяттық тапсырма.
Саралап оқыту: 5–6-сыныпта тірек сөз, 7-сыныпта салыстыру, 8–9-сыныпта талдау және қарсы уәж.
Проблемалық оқыту: күнделікті өмірдегі түсінбеушілікті сөз әдебі арқылы шешу.
Жобалық жұмыс: мақалды түсіндіретін постер, сценарий, шағын подкаст немесе сынып ережесі.
Формативті бағалау: нақты дескриптор, өзара бағалау, сөйлеу рубрикасы, портфолио.
Күтілетін нәтижелер
Мақал-мәтел мағынасын, тура және астарлы ойды ажыратып түсіндіреді.
Ресми және бейресми жағдаятта сыпайы сөз орамдарын орынды қолданады.
Өз ойын жүйелеп, қарапайым не күрделі тезиске сәйкес дәлел ұсынады.
Тыңдайды, нақтылайды, сұрақ қояды, қарсы пікірді мәдениетті жеткізеді.
Ұлттық құндылықты қазіргі өмірлік мысалдармен байланыстыра шағын өнім әзірлейді.
Бастапқы және қорытынды сөйлеу үлгілерін салыстырып, жеке даму мақсатын белгілейді.
Пәнаралық байланыс: Қазақ әдебиеті (шешендік сөз, мақал-мәтел), Қазақстан тарихы (билер мұрасы), көркем еңбек (постер), информатика (подкаст сценарийі), өзін-өзі тану және тәрбие бағыттары (диалог және әдеп), география (туған өлке).
БАҒДАРЛАМАНЫҢ МАЗМҰНЫ
Барлығы – 34 сағат; аптасына – 1 сағат
І бөлім. Ұлттық құндылық және сөйлеу мәдениетінің негіздері — 8 сағат
1. Сөйлеу мәдениеті және ұлттық құндылық — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп кеңесінде екі оқушы ортақ жобаны таныстырады. Бірі ойын анық жеткізеді, екіншісі сөзін бөліп, тыңдаушыларға қарамай сөйлейді. Тілдік дағды: «Сөз мәдениеті — ортақ жауапкершілік» мини-сөзі. Оқу өнімі: Сөйлеу мәдениетінің 5 ережесі.
2. Амандасу және сөз әдебі — 1 сағат. Мазмұны: Мектепке қонақ келді. Оқушылардың бірі амандаспай өте шықты, бірі өз жасына сай жылы шыраймен амандасты. Тілдік дағды: «Сәлемдесу мәдениеті» жағдаяттық диалогі. Оқу өнімі: Сәлемдесу жадынамасы.
3. Сыпайы сөздің күші — 1 сағат. Мазмұны: Кітапханада оқушы қажет кітабын сұрайды. Бір сөз тіркесі талап секілді, екіншісі өтініш ретінде естіледі. Тілдік дағды: Өтініш пен жауап үлгілері. Оқу өнімі: Сыпайы сөйлемдер топтамасы.
4. Тыңдау әдебі және тіл табысу — 1 сағат. Мазмұны: Топтық жұмыста екі оқушы қатар сөйлеп, ортақ шешімге келе алмады. Бір оқушы екеуінің ойын кезектеп тыңдауды ұсынады. Тілдік дағды: Тыңдаудың 3 қадамы бойынша серіктеспен әңгіме. Оқу өнімі: Белсенді тыңдау картасы.
5. Мақал-мәтел — халық қазынасы — 1 сағат. Мазмұны: Сынып қабырғасында мағынасы түсіндірілмеген бес мақал ілінген. Оқушылар оларды өмірлік оқиғамен байланыстыруы тиіс. Тілдік дағды: «Мақалдың айтар ойы» ауызша таныстырылымы. Оқу өнімі: Мақал–жағдаят сәйкестік картасы.
6. Мақалдың тура және ауыспалы мағынасы — 1 сағат. Мазмұны: Мектепте табиғатты қорғау акциясында әр оқушы бір қағазды қайта қолданудан бастайды. Кейін сынып елеулі нәтиже көреді. Тілдік дағды: «Бір тамшы — бір әрекет» түсіндірмесі. Оқу өнімі: Мақалдың мағына картасы.
7. Ұлттық тәрбие және отбасы сөзі — 1 сағат. Мазмұны: Отбасылық мерекеге дайындық кезінде жасөспірім кіші бауырына көмектесіп, үлкендердің пікірін тыңдайды. Тілдік дағды: Отбасылық кеңес сахнасы. Оқу өнімі: «Отбасы сөз әдебі» жадынамасы.
8. Әдепті диалог: I бөлімді қорытындылау — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп іс-шарасының тақырыбы туралы екі пікір туындады. Қатысушылардың мақсаты — бірін-бірі ренжітпей ортақ шешімге келу. Тілдік дағды: «Ортақ шешім» рөлдік ойыны. Оқу өнімі: I бөлімнің сөйлеу картасы.
ІІ бөлім. Мақал-мәтелдер және тілдік қолданыс — 8 сағат
9. Еңбек туралы мақалдар — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп ауласын күтуге еріктілер шақырылады. Бір топ істің нәтижесін тез күтсе, екінші топ жүйелі еңбектің маңызын түсіндіреді. Тілдік дағды: «Еңбек – игілік көзі» дәлелді сөз. Оқу өнімі: Еңбек туралы 3 мақалдан постер.
10. Білім мен ғылым туралы мақалдар — 1 сағат. Мазмұны: Оқушы жаңа дағдыны бірнеше күнде меңгере алмаған соң көңілі түседі. Досы тұрақты оқудың құндылығын еске салады. Тілдік дағды: «Менің оқу жолым» жеке пікір. Оқу өнімі: Апталық оқу мақсаты мен нақыл сөзі.
11. Достық пен бірлік мақалдары — 1 сағат. Мазмұны: Сыныпта жұптық жобада бір оқушы барлық жұмысты өзі атқарып, екіншісін шеттетеді. Нәтижесінде түсінбеушілік туады. Тілдік дағды: «Досқа кеңес» әңгімесі. Оқу өнімі: Топ ережесі.
12. Отан және туған жер тақырыбы — 1 сағат. Мазмұны: Мектептің жаңа оқушылары туған өлкесін таныстыру апталығына қатысады. Әркім өзі білетін жердің ерекшелігін іздеп жүр. Тілдік дағды: «Менің өлкем» таныстырылымы. Оқу өнімі: Өлкем туралы 1 минуттық мәтін.
13. Табиғатқа құрмет және сөз — 1 сағат. Мазмұны: Оқушылар серуенде қоқыс шашылған бұлақ жанын көреді. Олар тұрғындарға сыпайы үндеу мәтінін әзірлеуді ұсынады. Тілдік дағды: «Табиғатқа қамқор болайық» үндеуі. Оқу өнімі: Қоршаған ортаға үндеу парағы.
14. Уақыт, уәде және жауапкершілік — 1 сағат. Мазмұны: Жобаны тапсыру күні өзгермейді, бірақ топ мүшелері уәделескен уақытта жиналмайды. Бірі жұмысты реттейтін жоспар ұсынады. Тілдік дағды: «Уәде мен уақыт» келіссөзі. Оқу өнімі: Топтың уақыт ережесі.
15. Мақалды орнымен қолдану — 1 сағат. Мазмұны: Оқушы сынып чатына тексерілмеген ақпарат жібергісі келеді. Досы дереккөзді анықтауды ұсынады. Тілдік дағды: «Қай жағдайда қай мақал?» ойыны. Оқу өнімі: Мақал таңдау алгоритмі.
16. Мақалмен дәлелдеу: сөз сайысы — 1 сағат. Мазмұны: Сынып кеңесінде кітап оқу бұрышын кеңейту туралы ұсыныс талқыланып жатыр. Оқушылар ұсынысты мақалмен және нақты дәлелмен қорғауы тиіс. Тілдік дағды: II бөлім бойынша шағын пікірсайыс. Оқу өнімі: Мақалмен дәлелдеу парағы.
ІІІ бөлім. Шешендік сөздер және ұлттық тәрбие — 13 сағат
17. Шешендік өнер дегеніміз не? — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп жиынында екі құттықтау сөз айтылады: бірінде ой шашыраңқы, екіншісінде мақсат, дәлел және қорытынды анық. Тілдік дағды: «Сөздің салмағы» қысқа сөйлеу. Оқу өнімі: Сәтті сөйлеу формуласы.
18. Қазақ билерінің шешендік мұрасы — 1 сағат. Мазмұны: Тарихи билердің қоғамдағы татулық пен әділ шешім іздеу қызметі жөніндегі танымдық мәтін беріледі. Нақты дәйексөзден гөрі тарихи контексті түсіну маңызды. Тілдік дағды: «Әділ сөз» таныстырылымы. Оқу өнімі: Билер мұрасы картасы.
19. Төле би өнегесі: әділдік пен татулық — 1 сағат. Мазмұны: Татулықты сақтау жөніндегі Төле би туралы танымдық жағдай ұсынылады. Екі топ ортақ орынға қатысты келіспейді. Тілдік дағды: «Бітімге бастар сөз» рөлдік диалог. Оқу өнімі: Келіспеушілік шешу картасы.
20. Қазыбек би өнегесі: елдік сөз — 1 сағат. Мазмұны: Қазыбек бидің шешендік дәстүрі туралы дерекпен танысқан оқушылар қоғамдық ортадағы жауапкершілік жөнінде ой бөліседі. Тілдік дағды: «Елдік пен жауапкершілік» үндеуі. Оқу өнімі: Жауапкершілік туралы сөз жоспары.
21. Әйтеке би өнегесі: ынтымақ пен парасат — 1 сағат. Мазмұны: Ауылдағы ортақ мерекені ұйымдастыру жайлы кеңесте екі бағыт бәсекелеседі. Мақсат — бәріне қолайлы жоспар таңдау. Тілдік дағды: «Ортақ шешімге келу» кеңесі. Оқу өнімі: Кеңес хаттамасының қысқа үлгісі.
22. Шешендік сөздің құрылымы — 1 сағат. Мазмұны: Оқушының жиналыста сөйлейтін мәтіні кіріспесіз басталып, дәлелсіз аяқталады. Оған құрылымды сақтап түзету тапсырылды. Тілдік дағды: 1 минуттық құрылымды сөз. Оқу өнімі: Шешендік сөз қаңқасы.
23. Дәлелді пікір айту мәдениеті — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп кітапханасының жұмыс кестесін өзгерту ұсынылады. Бір оқушы тек ұнататынын айтады, екіншісі уақыт пен сұраныс деректерін келтіреді. Тілдік дағды: «Менің дәлелім» қысқа сөз. Оқу өнімі: Тезис–дәлел картасы.
24. Пікірталас әдебі — 1 сағат. Мазмұны: Екі топ мектеп формасына қатысты ұсыныстарды салыстырады; бір-бірінің сөзін бөлмеу және тұлғаны емес, ойды талдау шарты қойылған. Тілдік дағды: «Құрметті пікірталас» жаттығуы. Оқу өнімі: Пікірталас ережесі.
25. Татуласу және мәміле тілі — 1 сағат. Мазмұны: Жобадағы рөлдерді бөлу кезінде бір қатысушының ойы ескерілмей қалды. Топ жетекшісі бәрін тыңдап, жаңа келісім ұсынуы керек. Тілдік дағды: «Бітімгер» рөлдік сахна. Оқу өнімі: Мәміле диалогі.
26. Салт-дәстүр және сөйлеу әдебі — 1 сағат. Мазмұны: Мектептің мәдениет күнінде әр отбасы өз дәстүрін таныстырады. Тыңдаушы басқа тәжірибеге құрметпен қарауы қажет. Тілдік дағды: «Дәстүр — мәдени диалог» таныстырылымы. Оқу өнімі: Дәстүр туралы интервью сұрақтары.
27. Қонақжайлық және қарым-қатынас — 1 сағат. Мазмұны: Мектепке басқа өңірден оқушылар келді. Қабылдаушы топ жылы қарсы алып, бағыттау және түсіндіру сөздерін қолдануы керек. Тілдік дағды: «Қонақ күту» сахналық көрінісі. Оқу өнімі: Қонаққа арналған сөздер жинағы.
28. Бата, тілек және жылы сөз мәдениеті — 1 сағат. Мазмұны: Сыныпта жақсы бастамаға арналған мерекелік жиын өтеді. Әр оқушы өзгеге құрмет білдіретін, шынайы әрі қысқа тілек айтады. Тілдік дағды: «Ақ тілек» құттықтау сөзі. Оқу өнімі: Мерекелік құттықтау мәтіні.
29. Ұлттық ойын және тілдік қарым-қатынас — 1 сағат. Мазмұны: Сыныпта асық ату, тоғызқұмалақ немесе басқа ұлттық ойын туралы таныстыру өткізіледі. Оқушылар қауіпсіз, сыйластыққа негізделген ережені түсіндіреді. Тілдік дағды: «Ойынды түсіндір» жүргізуші сөзі. Оқу өнімі: Ойын нұсқаулығы.
IV бөлім. Тілдік практика, жоба және рефлексия — 5 сағат
30. Мәтіннен сөзге: оқылым және таныстырылым — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп сайтында ұлттық құндылық туралы ақпарат жарияланған. Оны бастауыш сынып оқушыларына түсінікті етіп қайта айту қажет. Тілдік дағды: «Бір мәтін — үш аудитория» тәжірибесі. Оқу өнімі: Мәтіннің ауызша қысқаша нұсқасы.
31. «Құнды сөз» подкастын әзірлеу — 1 сағат. Мазмұны: Мектеп радиосы «Аптаның мақалы» айдарын ашпақ. Жазба тыңдарманға түсінікті, анық айтылған және дереккөзге ұқыпты болуы керек. Тілдік дағды: «Құнды сөз» подкасты немесе сахналық аудиожазба. Оқу өнімі: Подкаст сценарийі.
32. Өмірлік жағдаятқа негізделген тілдік тапсырмалар — 1 сағат. Мазмұны: Хабарландыру, чаттағы хабарлама және салтанатты сөз үлгілері беріледі. Оқушы адресат пен мақсатқа лайық мәтінді таңдап, ұсынысын қорғайды. Тілдік дағды: «Орынды сөзді таңда» кейс-талдау. Оқу өнімі: Кейс шешім парағы.
33. Шығармашылық жобаны қорғау — 1 сағат. Мазмұны: Оқушылар «Отбасымның нақыл сөзі», «Мектептегі сөз әдебі» не «Құнды сөз» тақырыптарының бірін таңдап, жеке немесе жұптық өнім қорғайды. Тілдік дағды: Жобаны ауызша қорғау. Оқу өнімі: Постер, мәтін не аудиосценарий.
34. Бағдарламаны қорытындылау және рефлексия — 1 сағат. Мазмұны: Курс соңында оқушылар бастапқы және қорытынды сөйлеу үлгілерін салыстырады. Бағалау өз даму динамикасын тануға бағытталады. Тілдік дағды: «Менің сөз мәдениетім» қорытынды сөзі. Оқу өнімі: Қорытынды портфолио және сауалнама.
БАҒДАРЛАМАНЫҢ КҮНТІЗБЕЛІК ЖОСПАРЫ
Барлығы – 34 сағат; аптасына – 1 сағат.
№ |
Сабақ тақырыбы |
Сағат саны |
Мерзімі |
Ескерту |
— І бөлім. Ұлттық құндылық және сөйлеу мәдениетінің негіздері — |
||||
1 |
Сөйлеу мәдениеті және ұлттық құндылық |
1 |
|
|
2 |
Амандасу және сөз әдебі |
1 |
|
|
3 |
Сыпайы сөздің күші |
1 |
|
|
4 |
Тыңдау әдебі және тіл табысу |
1 |
|
|
5 |
Мақал-мәтел — халық қазынасы |
1 |
|
|
6 |
Мақалдың тура және ауыспалы мағынасы |
1 |
|
|
7 |
Ұлттық тәрбие және отбасы сөзі |
1 |
|
|
8 |
Әдепті диалог: I бөлімді қорытындылау |
1 |
|
|
— ІІ бөлім. Мақал-мәтелдер және тілдік қолданыс — |
||||
9 |
Еңбек туралы мақалдар |
1 |
|
|
10 |
Білім мен ғылым туралы мақалдар |
1 |
|
|
11 |
Достық пен бірлік мақалдары |
1 |
|
|
12 |
Отан және туған жер тақырыбы |
1 |
|
|
13 |
Табиғатқа құрмет және сөз |
1 |
|
|
14 |
Уақыт, уәде және жауапкершілік |
1 |
|
|
15 |
Мақалды орнымен қолдану |
1 |
|
|
16 |
Мақалмен дәлелдеу: сөз сайысы |
1 |
|
|
— ІІІ бөлім. Шешендік сөздер және ұлттық тәрбие — |
||||
17 |
Шешендік өнер дегеніміз не? |
1 |
|
|
18 |
Қазақ билерінің шешендік мұрасы |
1 |
|
|
19 |
Төле би өнегесі: әділдік пен татулық |
1 |
|
|
20 |
Қазыбек би өнегесі: елдік сөз |
1 |
|
|
21 |
Әйтеке би өнегесі: ынтымақ пен парасат |
1 |
|
|
22 |
Шешендік сөздің құрылымы |
1 |
|
|
23 |
Дәлелді пікір айту мәдениеті |
1 |
|
|
24 |
Пікірталас әдебі |
1 |
|
|
25 |
Татуласу және мәміле тілі |
1 |
|
|
26 |
Салт-дәстүр және сөйлеу әдебі |
1 |
|
|
27 |
Қонақжайлық және қарым-қатынас |
1 |
|
|
28 |
Бата, тілек және жылы сөз мәдениеті |
1 |
|
|
29 |
Ұлттық ойын және тілдік қарым-қатынас |
1 |
|
|
— IV бөлім. Тілдік практика, жоба және рефлексия — |
||||
30 |
Мәтіннен сөзге: оқылым және таныстырылым |
1 |
|
|
31 |
«Құнды сөз» подкастын әзірлеу |
1 |
|
|
32 |
Өмірлік жағдаятқа негізделген тілдік тапсырмалар |
1 |
|
|
33 |
Шығармашылық жобаны қорғау |
1 |
|
|
34 |
Бағдарламаны қорытындылау және рефлексия |
1 |
|
|
Бөлімдер бойынша сағат саны: І бөлім — 8; ІІ бөлім — 8; ІІІ бөлім — 13; IV бөлім — 5. Барлығы — 34 сағат.
Қысқаша оқу нәтижелерін сыныптар бойынша бейімдеу
Құзырет |
5–6-сынып |
7-сынып |
8–9-сынып |
Тыңдалым |
Сұраққа жауап, тірек сөзді табу |
Негізгі ойды саралау |
Көзқарас пен дәйекті бағалау |
Айтылым |
Диалог және қысқа пікір |
Дәлелді шағын сөз |
Қарсы уәжді ескерген құрылымды сөз |
Оқылым |
Мақал, жағдаят мағынасы |
Мәтінді салыстыру |
Стиль, адресат, астарды талдау |
Жазылым |
4–6 сөйлем, диалог |
Жоспар, шағын үндеу |
Сценарий, редакцияланған аргумент |
Тілдік норма |
Сөз таңдауы, сыпайы формула |
Байланыстырушы құрылым |
Стиль, логика, орфоэпия |
ҚОРЫТЫНДЫ
«Қазақ тілін оқытуда ұлттық құндылықтар арқылы оқушының сөйлеу мәдениетін қалыптастыру» авторлық курсы ұлттық сөз мұрасын оқушының күнделікті коммуникация тәжірибесімен байланыстыруға мүмкіндік береді. Әрбір сабақта мақал-мәтел мағынасын тану, шешендік сөз құрылымын меңгеру және мәдени диалог құру арасында нақты байланыс орнатылады.
Бағдарлама оқушыны жаттаудан қолдануға, жеке жауаптан жұптық келісімге, қысқа ойдан дәлелді көпшілік сөзіне қарай кезең-кезеңімен жетелейді. Тілдік мақсатқа қызмет ететін ұлттық тәрбие мазмұны оқушылардың бірін-бірі тыңдауына, үлкенді құрметтеуіне, ортақ пікірге жауапкершілікпен қарауына және өз ойын анық айтуына жағдай жасайды.
Нәтиже жеке диалог, үндеу, мақал түсіндірмесі, подкаст сценарийі, шығармашылық жоба, сөйлеу портфолиосы арқылы айқындалады. Бағдарлама мұғалімнің сынып ерекшелігіне қарай өзгертуіне ашық және инклюзивті білім беру талаптарын ескере отырып әзірленген.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі.
2. ҚР Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығы. Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары (қолданыстағы редакциясы). https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029031
3. ҚР Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығы. Жалпы білім беретін пәндер мен таңдау курстарының үлгілік оқу бағдарламалары (қолданыстағы редакциясы). https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029767
4. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің әдістемелік ресурстары. https://uba.edu.kz/
5. Қазақ мақал-мәтелдері: халық ауыз әдебиеті материалдары (оқу мақсатында іріктелген қысқа мәтіндер).
6. Қазақ шешендік өнері: билер дәстүріне арналған энциклопедиялық және оқу-танымдық материалдар.
7. Байтұрсынұлы А. Тіл тағылымы. Қазақ тілінің қоғамдық қызметі мен сөз мәдениеті туралы еңбектер.
8. Қазақ әдебиеті. 5–9-сыныптарға арналған мектеп оқулықтары (қолданыстағы басылымдар).
9. OECD. PISA Reading Literacy Framework. Оқылым мен өмірлік жағдаятқа негізделген тапсырма құрастыруға арналған ашық әдістемелік материалдар.
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРЛАР (ҚМЖ)
1-САБАҚ. СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІ ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Сөйлеу мәдениеті және ұлттық құндылық |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.1.1. берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Сөйлеудің үш әдеп белгісін анықтап, дұрыс сөйлем құрайды. 6-сынып. Жақсы және сәтсіз сөйлесу үлгілерін салыстырады; дәлел келтіреді. 7-сынып. Жақсы және сәтсіз сөйлесу үлгілерін салыстырады; дәлел келтіреді; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Сөйлеу мәдениетінің сынып ахуалына ықпалы туралы 90 секундтық уәжді пікір айтады. 9-сынып. Сөйлеу мәдениетінің сынып ахуалына ықпалы туралы 90 секундтық уәжді пікір айтады; ауызша сөзін мақсатты аудиторияға бейімдейді. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Сөз
тапқанға қолқа жоқ. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Сөз тапқанға қолқа жоқ.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп кеңесінде екі оқушы ортақ жобаны таныстырады. Бірі ойын анық жеткізеді, екіншісі сөзін бөліп, тыңдаушыларға қарамай сөйлейді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Сөз мәдениеті — ортақ жауапкершілік» мини-сөзі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Үйде естіген сыпайы тілдесу үлгісін 5–6 сөйлеммен жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
2-САБАҚ. АМАНДАСУ ЖӘНЕ СӨЗ ӘДЕБІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Амандасу және сөз әдебі |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.2.3.1. ауызекі сөйлеу этикеттері мен көркем сөйлеудің құрылымдық және жанрлық ерекшеліктерін ажырату. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, мәдени тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті эмоционалды сөздердің рөлін талдау. 9-сынып · 9.2.2.1. коммуникативтік жағдаяттарға байланысты сөйлеу этикеті формаларын дұрыс таңдай білу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мұғалімге, досына, үлкен кісіге арналған үш амандасу түрін жазады. 6-сынып. Сөз әдебі тұрғысынан үш жағдаятты талдайды, лайықты жауап таңдайды. 7-сынып. Сөз әдебі тұрғысынан үш жағдаятты талдайды, лайықты жауап таңдайды; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Ресми және бейресми амандасудың ерекшелігін талдап, екі диалогты сахналайды. 9-сынып. Ресми және бейресми амандасудың ерекшелігін талдап, екі диалогты сахналайды; жағдаятқа сай сөйлеу этикетін қолданады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Сәлем
— сөздің анасы. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Сәлем — сөздің анасы.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектепке қонақ келді. Оқушылардың бірі амандаспай өте шықты, бірі өз жасына сай жылы шыраймен амандасты. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Сәлемдесу мәдениеті» жағдаяттық диалогі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Отбасылық сәлемдесу дәстүрі туралы шағын мәтін құрастыр. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
3-САБАҚ. СЫПАЙЫ СӨЗДІҢ КҮШІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Сыпайы сөздің күші |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.3.6.1. мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексеру, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізу, редакциялау. 8-сынып · 8.3.6.1. БАҚ материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер жасау, редакциялау. 9-сынып · 9.2.2.1. коммуникативтік жағдаяттарға байланысты сөйлеу этикеті формаларын дұрыс таңдай білу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. «Рақмет», «өтінемін», «кешіріңіз» сөздерін қолданып 3 сөйлем жасайды. 6-сынып. Қатаң айтылған төрт сөйлемді әдепті нұсқаға өзгертіп, себебін түсіндіреді. 7-сынып. Қатаң айтылған төрт сөйлемді әдепті нұсқаға өзгертіп, себебін түсіндіреді; мәтіндегі орынсыз сөз орамдарын лексикалық нормаға сай түзетеді. 8-сынып. Сыпайылық пен дәлдікті сақтай отырып, келіспеушілікке жауап беретін 1 минуттық сөз құрайды. 9-сынып. Сыпайылық пен дәлдікті сақтай отырып, келіспеушілікке жауап беретін 1 минуттық сөз құрайды; жағдаятқа сай сөйлеу этикетін қолданады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Жақсы
сөз — жарым ырыс. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Жақсы сөз — жарым ырыс.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Кітапханада оқушы қажет кітабын сұрайды. Бір сөз тіркесі талап секілді, екіншісі өтініш ретінде естіледі. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «Өтініш пен жауап үлгілері». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Күнделікті жағдайға 6 репликадан тұратын диалог жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
4-САБАҚ. ТЫҢДАУ ӘДЕБІ ЖӘНЕ ТІЛ ТАБЫСУ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Тыңдау әдебі және тіл табысу |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру. 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, мәдени тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті эмоционалды сөздердің рөлін талдау. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Тыңдаушының 3 әрекетін жазады және дәлелдейді. 6-сынып. «Белсенді тыңдау» алгоритмін құрып, жұптық тәжірибеде қолданады. 7-сынып. «Белсенді тыңдау» алгоритмін құрып, жұптық тәжірибеде қолданады; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Түсінбестік себептерін талдап, өзара келісімге жеткізетін диалог жүргізеді. 9-сынып. Түсінбестік себептерін талдап, өзара келісімге жеткізетін диалог жүргізеді; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ырыс
алды — ынтымақ. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ырыс алды — ынтымақ.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Топтық жұмыста екі оқушы қатар сөйлеп, ортақ шешімге келе алмады. Бір оқушы екеуінің ойын кезектеп тыңдауды ұсынады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «Тыңдаудың 3 қадамы бойынша серіктеспен әңгіме». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Үйдегі бір әңгімеден естіген негізгі ойды жазып кел. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
5-САБАҚ. МАҚАЛ-МӘТЕЛ — ХАЛЫҚ ҚАЗЫНАСЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Мақал-мәтел — халық қазынасы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.4.1. тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау. 6-сынып · 6.2.2.1. ауызекі сөйлеу және көркем сөйлеудің стильдік ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.1.3.1. тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпараттан астарлы ойды анықтау. 9-сынып · 9.4.3.1. жазба жұмыстарында афоризмдерді тиімді қолданып жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Екі мақалдың басты ойын өз сөзімен түсіндіреді. 6-сынып. Мақал мен мәтелдің қызметін салыстырады; орынды қолдану жағдайын сипаттайды. 7-сынып. Мақал мен мәтелдің қызметін салыстырады; орынды қолдану жағдайын сипаттайды; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Мақалдың астарлы мағынасын қазіргі өмірлік жағдаятпен негіздеп түсіндіреді. 9-сынып. Мақалдың астарлы мағынасын қазіргі өмірлік жағдаятпен негіздеп түсіндіреді; тақырыпқа сай афоризмді пайдаланып, қысқа дәлелді мәтін жазады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ой
түбінде алтын бар, ойлай берсең
табылар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ой түбінде алтын бар, ойлай берсең табылар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Сынып қабырғасында мағынасы түсіндірілмеген бес мақал ілінген. Оқушылар оларды өмірлік оқиғамен байланыстыруы тиіс. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Мақалдың айтар ойы» ауызша таныстырылымы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: 3 мақал жинап, әрқайсына бір сөйлемдік түсіндірме жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
6-САБАҚ. МАҚАЛДЫҢ ТУРА ЖӘНЕ АУЫСПАЛЫ МАҒЫНАСЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Мақалдың тура және ауыспалы мағынасы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.4.3.1. тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану. 6-сынып · 6.2.2.1. ауызекі сөйлеу және көркем сөйлеудің стильдік ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.1.3.1. тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпараттан астарлы ойды анықтау. 9-сынып · 9.3.3.1. прозалық және поэзиялық шығармалардағы автордың ойы мен көтерілген мәселені анықтап, оқырманға әсерін бағалау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мақалдағы сөздерді тура және астарлы мағынада түсіндіреді. 6-сынып. Мәтіннен ауыспалы мағынаға қатысты тіркестерді табады; салыстыру жасайды. 7-сынып. Мәтіннен ауыспалы мағынаға қатысты тіркестерді табады; салыстыру жасайды; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Астарлы мағынаның сендіру күшін мысалмен негіздейді, ойды өзгертіп айтады. 9-сынып. Астарлы мағынаның сендіру күшін мысалмен негіздейді, ойды өзгертіп айтады; мәтіндегі автор ойы мен оқырманға әсерін бағалайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Тамшыдан
теңіз құралады. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Тамшыдан теңіз құралады.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектепте табиғатты қорғау акциясында әр оқушы бір қағазды қайта қолданудан бастайды. Кейін сынып елеулі нәтиже көреді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Бір тамшы — бір әрекет» түсіндірмесі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Бір мақалға суретті түсіндірме немесе 80 сөздік шағын эссе дайында. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
7-САБАҚ. ҰЛТТЫҚ ТӘРБИЕ ЖӘНЕ ОТБАСЫ СӨЗІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Ұлттық тәрбие және отбасы сөзі |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.2.1. әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени, тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (ән мәтіні, жарнама) көтерілген мәселені түсіндіру. 6-сынып · 6.1.2.1. әлеуметтік-мәдени, ресми-іскери тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (құттықтау, интервью) көтерілген мәселені талдау. 7-сынып · 7.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, оқу-еңбек тақырыптарына байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (көркем әдеби шығармалардан үзінді) автор көзқарасы мен көтерілген мәселені талдау. 8-сынып · 8.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, мәдени тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті эмоционалды сөздердің рөлін талдау. 9-сынып · 9.1.5.1. мәтіннің мақсатты аудиториясын, автордың негізгі ойы мен көзқарасын анықтау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Оқиғадан құрмет пен ізетті білдіретін әрекетті атайды. 6-сынып. Отбасындағы сөйлеу әдебіне арналған 5 ережені дәлелдейді. 7-сынып. Отбасындағы сөйлеу әдебіне арналған 5 ережені дәлелдейді; сөйлеушінің көзқарасы мен көтерген мәселесін талдайды. 8-сынып. Ұрпақаралық тілдесу ерекшелігін құрмет тұрғысынан талдап, әдепті кеңес береді. 9-сынып. Ұрпақаралық тілдесу ерекшелігін құрмет тұрғысынан талдап, әдепті кеңес береді; мәтіннің авторлық көзқарасы мен мақсатты аудиториясын анықтайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Үлкенге
құрмет, кішіге ізет. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Үлкенге құрмет, кішіге ізет.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Отбасылық мерекеге дайындық кезінде жасөспірім кіші бауырына көмектесіп, үлкендердің пікірін тыңдайды. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «Отбасылық кеңес сахнасы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Үлкенмен әңгімелесу үшін 5 әдепті сұрақ дайында. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
8-САБАҚ. ӘДЕПТІ ДИАЛОГ: I БӨЛІМДІ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Әдепті диалог: I бөлімді қорытындылау |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.2.1. коммуникативтік жағдаяттарға байланысты сөйлеу этикеті формаларын дұрыс таңдай білу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Тірек сөздермен 6 репликалы әдепті диалог жазады. 6-сынып. Диалогтағы келіспеу және ұсыныс сөз орамдарын орынды қолданады. 7-сынып. Диалогтағы келіспеу және ұсыныс сөз орамдарын орынды қолданады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Келіспеушілікті шешудің екі тәсілін бағалап, біріктірілген шешімді ұсынады. 9-сынып. Келіспеушілікті шешудің екі тәсілін бағалап, біріктірілген шешімді ұсынады; жағдаятқа сай сөйлеу этикетін қолданады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Тіл
табысқан — тату. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Тіл табысқан — тату.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп іс-шарасының тақырыбы туралы екі пікір туындады. Қатысушылардың мақсаты — бірін-бірі ренжітпей ортақ шешімге келу. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Ортақ шешім» рөлдік ойыны». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Өзіңнің сөйлеу дағдың бойынша 3 күшті, 1 дамытатын тұсты жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
9-САБАҚ. ЕҢБЕК ТУРАЛЫ МАҚАЛДАР
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Еңбек туралы мақалдар |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.4.1. тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау. 6-сынып · 6.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.1.4.1. мәтінде көтерілген мәселені (тұрмыстық, әлеуметтік) талдай отырып, негізгі ойды анықтау. 9-сынып · 9.4.3.1. жазба жұмыстарында афоризмдерді тиімді қолданып жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мақалды түсіндіріп, еңбекке қатысты 3 әрекетті атайды. 6-сынып. Екі мақалдың ұқсас және айырма ойын салыстырады. 7-сынып. Екі мақалдың ұқсас және айырма ойын салыстырады; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Еңбек құндылығын дәлелдейтін қысқа сөз дайындайды, қарсы пікірге жауап береді. 9-сынып. Еңбек құндылығын дәлелдейтін қысқа сөз дайындайды, қарсы пікірге жауап береді; тақырыпқа сай афоризмді пайдаланып, қысқа дәлелді мәтін жазады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Еңбек
түбі — береке. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Еңбек түбі — береке.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп ауласын күтуге еріктілер шақырылады. Бір топ істің нәтижесін тез күтсе, екінші топ жүйелі еңбектің маңызын түсіндіреді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Еңбек – игілік көзі» дәлелді сөз». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Отбасылық еңбектің бір көрінісін мақалмен түсіндір. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
10-САБАҚ. БІЛІМ МЕН ҒЫЛЫМ ТУРАЛЫ МАҚАЛДАР
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Білім мен ғылым туралы мақалдар |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.2.7.1. ғаламтор, энциклопедия, газет журналдар, оқулықтардан алынған деректерді дәлел ретінде қолдану, авторына сілтеме жасау. 9-сынып · 9.4.3.1. жазба жұмыстарында афоризмдерді тиімді қолданып жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мақал нені білдіретінін 3 сөйлеммен түсіндіреді. 6-сынып. Мақалды оқу күнтізбесімен байланыстырып нақты мысал ұсынады. 7-сынып. Мақалды оқу күнтізбесімен байланыстырып нақты мысал ұсынады; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Білім мен ғылым туралы мақалдың мәнін қосымша дереккөзге сүйеніп дәлелдейді. 9-сынып. Білім туралы нақылдың көркемдік әсерін, дәлелдік күшін бағалап сөйлейді; тақырыпқа сай афоризмді пайдаланып, қысқа дәлелді мәтін жазады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Оқу
— инемен құдық қазғандай. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Оқу — инемен құдық қазғандай.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Оқушы жаңа дағдыны бірнеше күнде меңгере алмаған соң көңілі түседі. Досы тұрақты оқудың құндылығын еске салады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Менің оқу жолым» жеке пікір». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Білім туралы бір мақалға өмірден 2 дәлел жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
11-САБАҚ. ДОСТЫҚ ПЕН БІРЛІК МАҚАЛДАРЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Достық пен бірлік мақалдары |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.3.4.1. эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыру, өз ойын дәлелдеп жазу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Бірліктің екі белгісін атайды, мысал келтіреді. 6-сынып. Жоба қатысушылары арасындағы әңгімені ынтымаққа бағыттап қайта жазады. 7-сынып. Жоба қатысушылары арасындағы әңгімені ынтымаққа бағыттап қайта жазады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Ынтымақтастықтың жеке жауапкершілікпен байланысын талдап қорытынды жасайды. 9-сынып. Ынтымақтастықтың жеке жауапкершілікпен байланысын талдап қорытынды жасайды; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Бірлік
бар жерде тірлік бар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Бірлік бар жерде тірлік бар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Сыныпта жұптық жобада бір оқушы барлық жұмысты өзі атқарып, екіншісін шеттетеді. Нәтижесінде түсінбеушілік туады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Досқа кеңес» әңгімесі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Достық туралы 6 репликалы диалог жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
12-САБАҚ. ОТАН ЖӘНЕ ТУҒАН ЖЕР ТАҚЫРЫБЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Отан және туған жер тақырыбы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.4.1. эссенің кіріспе, негізгі, қорытынды бөлімдерін сақтай отырып, өзіне таныс адамды, белгілі бір мекен мен оқиғаны сипаттап не суреттеп жазу. 6-сынып · 6.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру. 7-сынып · 7.1.3.1. тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу. 8-сынып · 8.3.1.1. тақырып бойынша материал жинақтап, тезистік жоспар құру. 9-сынып · 9.2.1.1. берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Туған жері туралы кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдері бар шағын сипаттау эссесін жазады. 6-сынып. Өлке туралы дерек пен сезімді ажыратып, жүйелі таныстырылым құрастырады. 7-сынып. Өлке туралы дерек пен сезімді ажыратып, жүйелі таныстырылым құрастырады; дерек пен жеке көзқарасты ажыратады. 8-сынып. Отанға сүйіспеншілікті нақты жауапкершілік мысалдарымен байланыстыра сөйлейді. 9-сынып. Отанға сүйіспеншілікті нақты жауапкершілік мысалдарымен байланыстыра сөйлейді; ауызша сөзін мақсатты аудиторияға бейімдейді. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Отан
— оттан да ыстық. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Отан — оттан да ыстық.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектептің жаңа оқушылары туған өлкесін таныстыру апталығына қатысады. Әркім өзі білетін жердің ерекшелігін іздеп жүр. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Менің өлкем» таныстырылымы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Туған жердің бір ерекшелігін 80–100 сөзбен баянда. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
13-САБАҚ. ТАБИҒАТҚА ҚҰРМЕТ ЖӘНЕ СӨЗ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Табиғатқа құрмет және сөз |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.2.1. жанрлық ерекшеліктеріне сай ресімделуі мен құрылымын сақтап, жарнама құрастырып жазу. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.3.2.1. жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын мақалақұрастырып жазу. 8-сынып · 8.3.6.1. БАҚ материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер жасау, редакциялау. 9-сынып · 9.3.6.1. мәтінде көтерілген мәселені ғаламдық мәселелермен байланыстыра отырып сыни тұрғыда баға беру. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Табиғатты қорғауға арналған мақал-мәтелді пайдаланып, қысқа жарнама құрастырады. 6-сынып. Табиғатты қорғау туралы ұсыныспен келісу немесе келіспеу себебін жазбаша дәлелдейді. 7-сынып. Екі ұсынысты салыстырып, сыпайы үндеу жазады; ұлттық құндылық туралы шағын мақала жазады. 8-сынып. Экологиялық үндеудің сөз таңдауын, дәлелін және адресатын бағалап түзетеді. 9-сынып. Экологиялық үндеудің сөз таңдауын, дәлелін және адресатын бағалап түзетеді; мәселені қоғамдық және ғаламдық ауқымда бағалайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Бұлақ
көрсең, көзін аш. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Бұлақ көрсең, көзін аш.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Оқушылар серуенде қоқыс шашылған бұлақ жанын көреді. Олар тұрғындарға сыпайы үндеу мәтінін әзірлеуді ұсынады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Табиғатқа қамқор болайық» үндеуі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Табиғат тақырыбына 3 мақал жина, біреуін талда. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
14-САБАҚ. УАҚЫТ, УӘДЕ ЖӘНЕ ЖАУАПКЕРШІЛІК
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Уақыт, уәде және жауапкершілік |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.3.4.1. эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жазу (дискуссивті эссе). 8-сынып · 8.3.4.1. эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыру, өз ойын дәлелдеп жазу. 9-сынып · 9.4.2.1. эссе құрылымы мен дамуын сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыра отырып, өз ойын дәлелдеп жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Уақыт туралы мақалға бір мысал келтіреді. 6-сынып. Уәдені орындау жайлы ұсыныс жасап, себеп–салдарды түсіндіреді. 7-сынып. Уәдені орындау жайлы ұсыныс жасап, себеп–салдарды түсіндіреді; мәселе шешімі бойынша дәлелді жазбаша көзқарас білдіреді. 8-сынып. Уақытты басқару мен сенім арасындағы байланысты дәлелдеп пікір білдіреді. 9-сынып. Уақытты басқару мен сенім арасындағы байланысты дәлелдеп пікір білдіреді; шешімдердің артықшылықтары мен кемшіліктерін дәлелмен салыстырады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Уақыт
— алтыннан қымбат. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Уақыт — алтыннан қымбат.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Жобаны тапсыру күні өзгермейді, бірақ топ мүшелері уәделескен уақытта жиналмайды. Бірі жұмысты реттейтін жоспар ұсынады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Уәде мен уақыт» келіссөзі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Өзіңнің бір күндік жоспарында сөз бен істің байланысын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
15-САБАҚ. МАҚАЛДЫ ОРНЫМЕН ҚОЛДАНУ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Мақалды орнымен қолдану |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.4.3.1. тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.4.3.1. жазба жұмыстарында афоризмдерді тиімді қолданып жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мақал мазмұнына сай келетін жағдайды таңдайды. 6-сынып. Үш жағдаятқа лайық мақал таңдап, таңдауды негіздейді. 7-сынып. Үш жағдаятқа лайық мақал таңдап, таңдауды негіздейді; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Мақалды орынсыз қолданудың салдарын мысалмен түсіндіріп, өз көзқарасын дәлелдейді. 9-сынып. Мақалды орынсыз қолданудың салдарын бағалап, афоризмді орынды қолданған шағын жазбаша пікір дайындайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Жеті
рет өлшеп, бір рет кес. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Жеті рет өлшеп, бір рет кес.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Оқушы сынып чатына тексерілмеген ақпарат жібергісі келеді. Досы дереккөзді анықтауды ұсынады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Қай жағдайда қай мақал?» ойыны». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Екі шынайы өмірлік жағдаятқа мақал таңдап жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
16-САБАҚ. МАҚАЛМЕН ДӘЛЕЛДЕУ: СӨЗ САЙЫСЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Мақалмен дәлелдеу: сөз сайысы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Пікіріңді бір мақал және бір себеппен айтады. 6-сынып. Екі дәлел келтіреді, бір қарсы сұраққа әдеппен жауап береді. 7-сынып. Екі дәлел келтіреді, бір қарсы сұраққа әдеппен жауап береді; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Тезис–дәлел–мысал–қорытынды жүйесінде 2 минуттық шешендік сөз құрайды. 9-сынып. Тезис–дәлел–мысал–қорытынды жүйесінде 2 минуттық шешендік сөз құрайды; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ақыл
азбайды, білім тозбайды. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ақыл азбайды, білім тозбайды.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Сынып кеңесінде кітап оқу бұрышын кеңейту туралы ұсыныс талқыланып жатыр. Оқушылар ұсынысты мақалмен және нақты дәлелмен қорғауы тиіс. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «II бөлім бойынша шағын пікірсайыс». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Бүгінгі пікірталасқа жеке рефлексия жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
17-САБАҚ. ШЕШЕНДІК ӨНЕР ДЕГЕНІМІЗ НЕ?
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Шешендік өнер дегеніміз не? |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.2.1.1. мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау. 6-сынып · 6.2.2.1. ауызекі сөйлеу және көркем сөйлеудің стильдік ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану. 7-сынып · 7.2.4.1. идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау. 8-сынып · 8.2.4.1. тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау. 9-сынып · 9.2.3.1. коммуникативтік жағдаятқа сай сөйлеу тіліндегі интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін түсініп, өз ойын жеткізу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Шешен сөйлеудің үш белгісін атайды. 6-сынып. Екі сөйлеу үлгісінің құрылымын салыстырады. 7-сынып. Екі сөйлеу үлгісінің құрылымын салыстырады; мәтіндердің құрылымы мен аудиториясын салыстырады. 8-сынып. Шешендік сөздің тыңдаушыға әсер ету тәсілдерін талдайды және қолданады. 9-сынып. Шешендік сөздің тыңдаушыға әсер ету тәсілдерін талдайды және қолданады; интонация, кідіріс және логикалық екпінді сақтайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Сөз
— өнер. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Сөз — өнер.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп жиынында екі құттықтау сөз айтылады: бірінде ой шашыраңқы, екіншісінде мақсат, дәлел және қорытынды анық. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Сөздің салмағы» қысқа сөйлеу». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Қоғам алдында айтылатын 5 сөйлемдік сөз жобасын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
18-САБАҚ. ҚАЗАҚ БИЛЕРІНІҢ ШЕШЕНДІК МҰРАСЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Қазақ билерінің шешендік мұрасы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.2.6.1. оқылым стратегияларын қолдану: жалпы мазмұнын түсіну үшін оқу, нақты ақпаратты табу үшін оқу. 6-сынып · 6.2.7.1. энциклопедия, сөздік, балаларға арналған газет-журналдардан қажетті ақпараттарды алу, авторына сілтеме жасау. 7-сынып · 7.2.7.1. ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдану, авторына сілтеме жасау. 8-сынып · 8.2.7.1. ғаламтор, энциклопедия, газет журналдар, оқулықтардан алынған деректерді дәлел ретінде қолдану, авторына сілтеме жасау. 9-сынып · 9.3.5.1. қосымша ақпарат көздерінен алынған мәліметтерден қорытынды жасау, өз көзқарасын білдіру. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Қазақ билері туралы мәтінді іріктеп оқып, би, шешен және әділдік сөздерінің мағынасын анықтайды. 6-сынып. Билер туралы энциклопедиядан деректер жинап, өнегелік ойларды топтастырады. 7-сынып. Тарихи ақпарат пен өнегелік ойды екі бағанға топтастырады; пайдаланған ақпараттың дереккөзіне сілтеме жасайды. 8-сынып. Шешендік мұраның қазіргі келісім мәдениетіндегі орнын дәлелдеп түсіндіреді. 9-сынып. Шешендік мұраның қазіргі келісім мәдениетіндегі орнын дәлелдеп түсіндіреді; дереккөздердегі мәліметтерді жинақтап қорытынды жасайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Тура
биде туған жоқ. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Тура биде туған жоқ.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Тарихи билердің қоғамдағы татулық пен әділ шешім іздеу қызметі жөніндегі танымдық мәтін беріледі. Нақты дәйексөзден гөрі тарихи контексті түсіну маңызды. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Әділ сөз» таныстырылымы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би жайлы тексерілген 2 дерек жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
19-САБАҚ. ТӨЛЕ БИ ӨНЕГЕСІ: ӘДІЛДІК ПЕН ТАТУЛЫҚ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Төле би өнегесі: әділдік пен татулық |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Әділ шешімнің белгісін атайды. 6-сынып. Екі тараптың уәжін тыңдап, ортақ ұсыныс жасайды. 7-сынып. Екі тараптың уәжін тыңдап, ортақ ұсыныс жасайды; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Әділ шешімнің өлшемдерін анықтап, мәміле мәтінін құрастырады. 9-сынып. Әділ шешімнің өлшемдерін анықтап, мәміле мәтінін құрастырады; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Бірлік
бар жерде береке бар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Бірлік бар жерде береке бар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Татулықты сақтау жөніндегі Төле би туралы танымдық жағдай ұсынылады. Екі топ ортақ орынға қатысты келіспейді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Бітімге бастар сөз» рөлдік диалог». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Әділдік туралы бір мақал тауып, мысалмен түсіндір. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
20-САБАҚ. ҚАЗЫБЕК БИ ӨНЕГЕСІ: ЕЛДІК СӨЗ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Қазыбек би өнегесі: елдік сөз |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.2.1. әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени, тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (ән мәтіні, жарнама) көтерілген мәселені түсіндіру. 6-сынып · 6.2.2.1. ауызекі сөйлеу және көркем сөйлеудің стильдік ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, мәдени тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті эмоционалды сөздердің рөлін талдау. 9-сынып · 9.2.1.1. берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Елдік ұғымын екі мысалмен ашады. 6-сынып. Ортақ мүдде мен жеке пікірді салыстырып сөйлейді. 7-сынып. Ортақ мүдде мен жеке пікірді салыстырып сөйлейді; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Елдік сөздің әсерін талдап, 90 секундтық азаматтық үндеу құрастырады. 9-сынып. Елдік сөздің әсерін талдап, 90 секундтық азаматтық үндеу құрастырады; ауызша сөзін мақсатты аудиторияға бейімдейді. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ел
іші — алтын бесік. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ел іші — алтын бесік.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Қазыбек бидің шешендік дәстүрі туралы дерекпен танысқан оқушылар қоғамдық ортадағы жауапкершілік жөнінде ой бөліседі. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Елдік пен жауапкершілік» үндеуі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Өзің маңызды санайтын ортақ іске 3 ұсыныс жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
21-САБАҚ. ӘЙТЕКЕ БИ ӨНЕГЕСІ: ЫНТЫМАҚ ПЕН ПАРАСАТ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Әйтеке би өнегесі: ынтымақ пен парасат |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.3.4.1. эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыру, өз ойын дәлелдеп жазу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Кеңесудің пайдалы екі қадамын атайды. 6-сынып. Ұсыныстарды салыстырып, дәлелді шешім жасайды. 7-сынып. Ұсыныстарды салыстырып, дәлелді шешім жасайды; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Пікір қақтығысындағы ортақ мүддені анықтап, дипломатиялық сөз ұсынады. 9-сынып. Пікір қақтығысындағы ортақ мүддені анықтап, дипломатиялық сөз ұсынады; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Кеңесіп
пішкен тон келте болмас. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Кеңесіп пішкен тон келте болмас.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Ауылдағы ортақ мерекені ұйымдастыру жайлы кеңесте екі бағыт бәсекелеседі. Мақсат — бәріне қолайлы жоспар таңдау. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Ортақ шешімге келу» кеңесі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Үйде бір ортақ жоспарды ақылдасып, қорытындысын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
22-САБАҚ. ШЕШЕНДІК СӨЗДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Шешендік сөздің құрылымы |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.1.1. берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құру. 6-сынып · 6.3.1.1. әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құру. 7-сынып · 7.3.1.1. әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру. 8-сынып · 8.3.1.1. тақырып бойынша материал жинақтап, тезистік жоспар құру. 9-сынып · 9.2.1.1. берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Кіріспе, негізгі бөлім, қорытындыны ажыратады. 6-сынып. Тезис–дәлел–мысал–қорытынды жоспарына мәтін құрайды. 7-сынып. Тезис–дәлел–мысал–қорытынды жоспарына мәтін құрайды; жазба мәтінге күрделі жоспар құрады. 8-сынып. Сөйлеу логикасын күшейтетін байланыстырушы тіркестерді пайдаланып редакциялайды. 9-сынып. Сөйлеу логикасын күшейтетін байланыстырушы тіркестерді пайдаланып редакциялайды; ауызша сөзін мақсатты аудиторияға бейімдейді. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ойлы
жас — озар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ойлы жас — озар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Оқушының жиналыста сөйлейтін мәтіні кіріспесіз басталып, дәлелсіз аяқталады. Оған құрылымды сақтап түзету тапсырылды. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «1 минуттық құрылымды сөз». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Тақырып таңдап, үш бөлімнен тұратын сөз жоспарын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
23-САБАҚ. ДӘЛЕЛДІ ПІКІР АЙТУ МӘДЕНИЕТІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Дәлелді пікір айту мәдениеті |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.3.4.1. эссе тақырыбынан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құрастырып, көтерілген мәселе бойынша келісу-келіспеу себептерін айқын көрсетіп жазу(«келісу, келіспеу» эссесі). 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Пікір мен дәлелді ажыратады; бір мысал айтады. 6-сынып. Екі нақты себепке сүйеніп өз өз пікірін ұсынады. 7-сынып. Екі нақты себепке сүйеніп өз өз пікірін ұсынады; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Деректің сенімділігін бағалап, қарсы уәжге негізді жауап дайындайды. 9-сынып. Деректің сенімділігін бағалап, қарсы уәжге негізді жауап дайындайды; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ойлы
сөз — орынды сөз. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ойлы сөз — орынды сөз.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп кітапханасының жұмыс кестесін өзгерту ұсынылады. Бір оқушы тек ұнататынын айтады, екіншісі уақыт пен сұраныс деректерін келтіреді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Менің дәлелім» қысқа сөз». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Күнделікті сұраққа 1 пікір, 2 дәлел жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
24-САБАҚ. ПІКІРТАЛАС ӘДЕБІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Пікірталас әдебі |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.2.1. әлеуметтік-қоғамдық, мәдени тарихи тақырыптарға байланысты диалог, монолог, полилогтердегі (интервью, пікірталас үзінді) автор көзқарасы мен экспресивті эмоционалды сөздердің рөлін талдау. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Әдепті келіспеудің 3 тіркесін қолданады. 6-сынып. Қарсы пікірді дұрыс қайталап, одан кейін өз уәжіңді айтады. 7-сынып. Қарсы пікірді дұрыс қайталап, одан кейін өз уәжіңді айтады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Пікірталастағы логикалық қате мен эмоциялық қысымды ажыратып, әдепті жауап құрайды. 9-сынып. Пікірталастағы логикалық қате мен эмоциялық қысымды ажыратып, әдепті жауап құрайды; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ақылдасқан
азбас. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ақылдасқан азбас.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Екі топ мектеп формасына қатысты ұсыныстарды салыстырады; бір-бірінің сөзін бөлмеу және тұлғаны емес, ойды талдау шарты қойылған. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Құрметті пікірталас» жаттығуы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Келіспеуді білдіретін 5 сыпайы тіркес жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
25-САБАҚ. ТАТУЛАСУ ЖӘНЕ МӘМІЛЕ ТІЛІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Татуласу және мәміле тілі |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.2.1. коммуникативтік жағдаяттарға байланысты сөйлеу этикеті формаларын дұрыс таңдай білу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Кешірім мен түсінудің сөйлем үлгілерін жазады. 6-сынып. Жағдайдағы мүдделерді атап, шешім диалогін құрады. 7-сынып. Жағдайдағы мүдделерді атап, шешім диалогін құрады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Қақтығысты шешудегі бейтарап сөйлеу мен ашық сұрақтың рөлін бағалайды. 9-сынып. Қақтығысты шешудегі бейтарап сөйлеу мен ашық сұрақтың рөлін бағалайды; жағдаятқа сай сөйлеу этикетін қолданады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ынтымақ
түбі — береке. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ынтымақ түбі — береке.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Жобадағы рөлдерді бөлу кезінде бір қатысушының ойы ескерілмей қалды. Топ жетекшісі бәрін тыңдап, жаңа келісім ұсынуы керек. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Бітімгер» рөлдік сахна». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Болған не ойдан шығарылған мәселенің сыпайы шешімін сипатта. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
26-САБАҚ. САЛТ-ДӘСТҮР ЖӘНЕ СӨЙЛЕУ ӘДЕБІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Салт-дәстүр және сөйлеу әдебі |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.3.1. сюжетті суреттердің (фотосуреттер) желісі бойынша әңгіме құрастыру. 6-сынып · 6.1.2.1. әлеуметтік-мәдени, ресми-іскери тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (құттықтау, интервью) көтерілген мәселені талдау. 7-сынып · 7.3.2.1. жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, шағын мақалақұрастырып жазу. 8-сынып · 8.2.4.1. тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау. 9-сынып · 9.3.4.1. мәтіндердің стилін, жанрлық ерекшеліктерін салыстырып, талдау жасау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Суреттер бойынша бір салт-дәстүр туралы 4–5 сөйлемнен тұратын әңгіме құрастырады. 6-сынып. Дәстүрдің тілдегі сөз орамдарымен байланысын сипаттайды. 7-сынып. Дәстүрдің тілдегі сөз орамдарымен байланысын сипаттайды; ұлттық құндылық туралы шағын мақала жазады. 8-сынып. Дәстүрдің қазіргі қоғамдағы мәнін жалпылаусыз, әртүрлілікке құрметпен талдайды. 9-сынып. Салт-дәстүр туралы екі мәтінді жанры мен стилі бойынша салыстырып, қысқа қорытынды жазады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Дәстүрдің
озығы бар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Дәстүрдің озығы бар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектептің мәдениет күнінде әр отбасы өз дәстүрін таныстырады. Тыңдаушы басқа тәжірибеге құрметпен қарауы қажет. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Дәстүр — мәдени диалог» таныстырылымы». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Өзің білетін дәстүр жайлы тексерілген дерекпен 100 сөз жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
27-САБАҚ. ҚОНАҚЖАЙЛЫҚ ЖӘНЕ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Қонақжайлық және қарым-қатынас |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.2.4.1. ауызекі және ресми стильдегі мәтіндердің тақырыбын, мазмұнын, тілдік ерекшелігін салыстыру. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.2.1. коммуникативтік жағдаяттарға байланысты сөйлеу этикеті формаларын дұрыс таңдай білу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Қонаққа арналған 4 әдепті сөз тіркесін атайды. 6-сынып. Келушіге мектепті таныстыратын 8 репликадан тұратын диалог жазады. 7-сынып. Келушіге мектепті таныстыратын 8 репликадан тұратын диалог жазады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Мәдени айырмашылықты ескеріп, ресми қабылдау сөзін және сұрақ-жауап жоспарын құрастырады. 9-сынып. Мәдени айырмашылықты ескеріп, ресми қабылдау сөзін және сұрақ-жауап жоспарын құрастырады; жағдаятқа сай сөйлеу этикетін қолданады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Қонақ
келсе, құт. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Қонақ келсе, құт.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектепке басқа өңірден оқушылар келді. Қабылдаушы топ жылы қарсы алып, бағыттау және түсіндіру сөздерін қолдануы керек. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Қонақ күту» сахналық көрінісі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Сыпайы шақыру хатының қысқа нұсқасын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
28-САБАҚ. БАТА, ТІЛЕК ЖӘНЕ ЖЫЛЫ СӨЗ МӘДЕНИЕТІ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Бата, тілек және жылы сөз мәдениеті |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай эмоционалды сөздерді, дауыс ырғақтары арқылы қыстырма, қаратпа, одағай сөздерді еркін қолданып, диалогке даярлықсыз қатысу, өз пікірін білдіру. 6-сынып · 6.3.2.1. жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай құрылымын сақтай отырып мінездеме, құттықтау құрастырып жазу. 7-сынып · 7.4.3.1. фразеологизм, мақал-мәтелдердің эмоционалды мәнін, көркемдік ерекшеліктерін түсініп қолдану. 8-сынып · 8.4.2.1. сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолданады. 9-сынып · 9.2.3.1. коммуникативтік жағдаятқа сай сөйлеу тіліндегі интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін түсініп, өз ойын жеткізу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Тілек пен алғысты ажыратып, өз өз тілегін айтады. 6-сынып. Тілек мәтініндегі орынды теңеу мен игі ниетті сипаттайды. 7-сынып. Тілек мәтініндегі орынды теңеу мен игі ниетті сипаттайды; мақал-мәтелдің бейнелі мағынасы мен әсерін ашады. 8-сынып. Қоғамдық ортаға сай, жинақы әрі әсерлі құттықтау сөзін редакциялайды. 9-сынып. Құттықтау сөзін ресми жағдайға бейімдеп, дұрыс интонация, кідіріс және логикалық екпінмен ұсынады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Жақсы
тілек — жан азығы. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Жақсы тілек — жан азығы.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Сыныпта жақсы бастамаға арналған мерекелік жиын өтеді. Әр оқушы өзгеге құрмет білдіретін, шынайы әрі қысқа тілек айтады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Ақ тілек» құттықтау сөзі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Мағынасы жағымды 5 сөз тіркесін жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
29-САБАҚ. ҰЛТТЫҚ ОЙЫН ЖӘНЕ ТІЛДІК ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Ұлттық ойын және тілдік қарым-қатынас |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.1.1. берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құру. 6-сынып · 6.2.6.1. оқылым стратегияларын қолдану: комментарий жасау, іріктеп оқу, рөлге бөліп оқу. 7-сынып · 7.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай көркем бейнелеуіш, эмоционалды-экспрессивті сөздерді және мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестерді еркін қолданып, диалогке қатысу, пікірталаста тез және дұрыс шешім қабылдай білу. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.4.1.1. мәтіндердің жанрлық және стильдік ерекшелігін сақтап, нұсқаулық жазу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Ұлттық ойын ережесі туралы мәтіннің кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдеріне жоспар құрады. 6-сынып. Ойын барысындағы әдепті диалог пен нұсқаулық құрастырады. 7-сынып. Ойын барысындағы әдепті диалог пен нұсқаулық құрастырады; қарым-қатынаста мақал-мәтелді немесе тұрақты тіркесті орынды қолданады. 8-сынып. Ұлттық ойынның командалық коммуникацияға ықпалын мысалмен талдап сөйлейді. 9-сынып. Ұлттық ойын ережесін жүйелі нұсқаулық түрінде жазып, аудиторияға таныстырады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ойында
озған — өмірде озар. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ойында озған — өмірде озар.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Сыныпта асық ату, тоғызқұмалақ немесе басқа ұлттық ойын туралы таныстыру өткізіледі. Оқушылар қауіпсіз, сыйластыққа негізделген ережені түсіндіреді. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Ойынды түсіндір» жүргізуші сөзі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Ойынға қатысты 5 термин мен түсіндірме дайында. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
30-САБАҚ. МӘТІННЕН СӨЗГЕ: ОҚЫЛЫМ ЖӘНЕ ТАНЫСТЫРЫЛЫМ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Мәтіннен сөзге: оқылым және таныстырылым |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.2.1.1. мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау. 6-сынып · 6.3.5.1. оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ойды білдіретін сөйлемдерді іріктей отырып, жинақы мәтін жазу. 7-сынып · 7.1.3.1. тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу. 8-сынып · 8.3.5.1. оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазу. 9-сынып · 9.2.1.1. берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мәтіннен негізгі ой мен үш тірек сөзді табады. 6-сынып. Мәтін мазмұнын қысқартып, ауызша 6 сөйлеммен жеткізеді. 7-сынып. Мәтін мазмұнын қысқартып, ауызша 6 сөйлеммен жеткізеді; дерек пен жеке көзқарасты ажыратады. 8-сынып. Дерек пен көзқарасты ажыратып, адресатқа бейімделген таныстырылым жасайды. 9-сынып. Дерек пен көзқарасты ажыратып, адресатқа бейімделген таныстырылым жасайды; ауызша сөзін мақсатты аудиторияға бейімдейді. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Кітап
— білім бұлағы. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Кітап — білім бұлағы.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп сайтында ұлттық құндылық туралы ақпарат жарияланған. Оны бастауыш сынып оқушыларына түсінікті етіп қайта айту қажет. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Бір мәтін — үш аудитория» тәжірибесі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Қысқа мәтінді таңда да 1 минуттық мазмұндама жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
31-САБАҚ. «ҚҰНДЫ СӨЗ» ПОДКАСТЫН ӘЗІРЛЕУ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
«Құнды сөз» подкастын әзірлеу |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.3.1.1. берілген мәтінге сәйкес кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерді қамтитын қарапайым жоспар құру. 6-сынып · 6.3.1.1. әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, қарапайым жоспар құру. 7-сынып · 7.3.1.1. әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру. 8-сынып · 8.3.1.1. тақырып бойынша материал жинақтап, тезистік жоспар құру. 9-сынып · 9.2.3.1. коммуникативтік жағдаятқа сай сөйлеу тіліндегі интонация, кідіріс, логикалық екпіннің мәнін түсініп, өз ойын жеткізу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. 30 секундтық подкасттың кіріспе, негізгі және қорытынды бөліміне жоспар құрады. 6-сынып. 1 минуттық подкаст жоспарына кіріспе, мысал, қорытынды енгізеді. 7-сынып. 1 минуттық подкаст жоспарына кіріспе, мысал, қорытынды енгізеді; жазба мәтінге күрделі жоспар құрады. 8-сынып. 90 секундтық толық сценарий жазып, ақпараттың анықтығы мен дыбыстық әдебін бағалайды. 9-сынып. Подкаст сценарийін түзетіп, интонация, кідіріс және логикалық екпінмен 90 секундта ұсынады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Сөз
қадірін біл. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Сөз қадірін біл.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Мектеп радиосы «Аптаның мақалы» айдарын ашпақ. Жазба тыңдарманға түсінікті, анық айтылған және дереккөзге ұқыпты болуы керек. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Құнды сөз» подкасты немесе сахналық аудиожазба». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Аудио жазба мүмкін болмаса, мәтіндік сценарийді соңғы рет өңде. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
32-САБАҚ. ӨМІРЛІК ЖАҒДАЯТҚА НЕГІЗДЕЛГЕН ТІЛДІК ТАПСЫРМАЛАР
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Өмірлік жағдаятқа негізделген тілдік тапсырмалар |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.2.4.1. ауызекі стильдегі мәтіндердің мазмұнын, тақырыбын және тілдік құралдарын салыстыру. 6-сынып · 6.2.4.1. ауызекі және ресми стильдегі мәтіндердің тақырыбын, мазмұнын, тілдік ерекшелігін салыстыру. 7-сынып · 7.3.6.1. мәтіндегі сөздердің тақырыпқа сай орынды қолданылуын тексеру, синонимдік қатармен ауыстыра отырып, лексикалық түзетулер енгізу, редакциялау. 8-сынып · 8.3.6.1. БАҚ материалдары негізінде стильдік ауытқуларды, орынсыз қолданылған сөз оралымдарын талдап, стильдік түзетулер жасау, редакциялау. 9-сынып · 9.3.4.1. мәтіндердің стилін, жанрлық ерекшеліктерін салыстырып, талдау жасау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Мәтіннің кімге арналғанын және негізгі ойын анықтайды. 6-сынып. Екі мәтіннің стилін салыстырып, сәйкессіз сөйлемді түзетеді. 7-сынып. Екі мәтіннің стилін салыстырып, сәйкессіз сөйлемді түзетеді; мәтіндегі орынсыз сөз орамдарын лексикалық нормаға сай түзетеді. 8-сынып. Әдеп пен дәлел тұрғысынан шешімді бағалап, редакцияланған нұсқаны ұсынады. 9-сынып. Әдеп пен дәлел тұрғысынан шешімді бағалап, редакцияланған нұсқаны ұсынады; тақырыптас мәтіндердің стильдік және жанрлық ерекшеліктерін салыстырады. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Тоқсан
ауыз сөздің тобықтай түйіні. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Хабарландыру, чаттағы хабарлама және салтанатты сөз үлгілері беріледі. Оқушы адресат пен мақсатқа лайық мәтінді таңдап, ұсынысын қорғайды. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Орынды сөзді таңда» кейс-талдау». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Осы тақырыптағы 5 тест сұрағын өзі құрастыр. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
33-САБАҚ. ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЖОБАНЫ ҚОРҒАУ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Шығармашылық жобаны қорғау |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ресми сөздер мен тіркестер, дайын тіркестер мен терминдерді орынды қолданып, диалогке қатысу, ойын анық жеткізу. 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.2.5.1. сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Жобаны 1 минутта таныстырып, бір мысал келтіреді. 6-сынып. Мақсат, орындау жолы және қорытындыны анық баяндайды. 7-сынып. Мақсат, орындау жолы және қорытындыны анық баяндайды; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Дереккөз, талдау, нәтижені сенімді қорғай отырып, тыңдаушы сұрақтарына жауап береді. 9-сынып. Дереккөз, талдау, нәтижені сенімді қорғай отырып, тыңдаушы сұрақтарына жауап береді; пікірін нақты аргументтермен қорғайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Ойлы
жас — ел ертеңі. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Ойлы жас — ел ертеңі.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Оқушылар «Отбасымның нақыл сөзі», «Мектептегі сөз әдебі» не «Құнды сөз» тақырыптарының бірін таңдап, жеке немесе жұптық өнім қорғайды. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: «Жобаны ауызша қорғау». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Өзін-өзі бағалау парағын толтыр. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
34-САБАҚ. БАҒДАРЛАМАНЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ ЖӘНЕ РЕФЛЕКСИЯ
Педагогтің аты-жөні: |
Мусекенова Айман Алмабековна |
Күні: |
____________________ |
Сынып: |
5–9 (өткізілетін нақты сынып: ___); Қатысушылар саны: ____; Қатыспағандар: ____ |
Сабақтың тақырыбы: |
Бағдарламаны қорытындылау және рефлексия |
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: |
5-сынып · 5.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. 6-сынып · 6.1.5.1. тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру. 7-сынып · 7.1.5.1. проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау. 8-сынып · 8.1.6.1. коммуникативтік жағдаятқа сай ғылыми және халықаралық терминдерді, ғылыми деректерді орынды қолданып, диалог, монолог, полилогта өз ойын дәлелді, жүйелі жеткізу. 9-сынып · 9.3.1.1. мәтіндегі ақпараттың өзектілігін анықтау, қорытынды жасау. |
Сабақтың мақсаты: |
5-сынып. Бұрынғы және қазіргі сөйлеуіндегі екі айырмашылықты атайды. 6-сынып. Өзінің сөз әдебі мен дәлелді сөйлеу дағдысын рубрикамен бағалайды. 7-сынып. Өзінің сөз әдебі мен дәлелді сөйлеу дағдысын рубрикамен бағалайды; тыңдалған ақпаратқа сүйеніп, өз жауабын дәлелдейді. 8-сынып. Жеке портфолионы дәлелмен саралап, келесі даму мақсатын тұжырымдайды. 9-сынып. Жеке портфолионы дәлелмен саралап, келесі даму мақсатын тұжырымдайды; портфолио деректерінің өзектілігі туралы қорытынды жасайды. |
Ұлттық құндылық / негізгі ұғымдар: |
Сөз
— адамның айнасы. |
Саралау және қолдау: |
5–6-сынып: көрнекі тірек, үлгі сөйлем. 7-сынып: салыстыру, 1–2 дәлел. 8–9-сынып: пікірді негіздеу, қарсы сұраққа жауап. Қажет жағдайда қаріп үлкейтіледі, тапсырма бөлшектенеді, жауап беру формасы бейімделеді. |
Сабақтың барысы
Сабақ кезеңі / уақыты |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
Сабақтың
басы |
Ұйымдастыру: жылы амандасу, «Ізгі сөз» шеңбері. Әр оқушы жанындағы серігіне бір әдепті тілек айтады. Сабақтың тақырыбы мен сөйлеу мақсатын хабарлайды. Ереже: бір-бірінің сөзін бөлмеу. |
Амандасады, бір сыпайы сөйлем айтады; мақсатты түсінеді және тыңдаушы рөлін қабылдайды. |
ҚБ: ауызша қолдау. Өлшем: толық сөйлем, орынды сөз, тыңдау әдебі. |
Тақта; сөз тіректері |
Қызығушылықты
ояту |
«Ой шақыру»: тақтаға «Сөз — адамның айнасы.» мақалын шығарып, «Бұл сөз қай жағдайда айтылады?» деп сұрайды. Өмірлік жағдаятты оқиды: Курс соңында оқушылар бастапқы және қорытынды сөйлеу үлгілерін салыстырады. Бағалау өз даму динамикасын тануға бағытталады. |
Мақалды өз сөзімен түсіндіреді, мәтіннің негізгі проблемасын анықтайды; 1 болжам ұсынады. |
Дескриптор: мақалдың негізгі ойын таниды (1); жағдаятпен байланыстырады (1). |
Мақал карточкасы; жағдаят мәтіні |
Сабақтың
ортасы |
Жеке
жұмыс — «Мағынаны аш». Сараланған
міндеттер: |
Жас деңгейіне сай тапсырманы жеке орындайды; тірек сөздерді пайдаланады; негізгі ой, дерек және мысалды ажыратады. |
Дескриптор: негізгі ойды ашады (1); тілдік дәлдік сақтайды (1); кемінде 1 өмірлік мысал келтіреді (1). |
Үлестірме; тірек сөздер; дәптер |
Сабақтың
ортасы |
Жұптық жұмыс — «Тыңда, нақтыла, толықтыр». А және Ә рөлдерін береді. А өз жауабын 40–60 секунд айтады, Ә «Демек, сіздің ойыңыз...?» деп нақтылап, бір сұрақ қояды. Кейін рөлдер ауысады. Жауапта мақалдың ойы орынды қолданылуын тексереді. |
Жұппен пікір алмасады; серіктесінің ойына сұрақ қояды; сөзін бөлмей тыңдап, өз жауабын нақтылайды. |
Өзара бағалау: «2 жетістік, 1 ұсыныс». Өлшем: тыңдау, нақтылау сұрағы, әдептілік. |
Сұрақ үлгілері бар карточка |
Сабақтың
ортасы |
Топтық/рөлдік жұмыс — «Өмірде қолдан». Тапсырма: ««Менің сөз мәдениетім» қорытынды сөзі». Орындау алгоритмі: 1) кімге сөйлейтінін анықтау; 2) кіріспе; 3) ой + дәлел + мысал; 4) мақал; 5) қысқа түйін. Қажеттілікке қарай сөйлеуге 30 секунд дайындық уақытын береді. |
Шағын сөйлеу өнімін ұсынады. 5–6-сынып оқушылары 30–60 сек, 7-сынып 60–90 сек, 8–9-сынып 90–120 сек сөйлейді. Құрдастарының сөзін тыңдайды. |
Дескриптор: құрылым (1), ұлттық сөзді орынды қолдану (1), анық сөйлеу (1), аудиторияға құрмет (1). |
Таймер; бағалау парағы; плакат |
Сабақтың
соңы |
«Тобықтай түйін» рефлексиясы. Үш сұрақ: 1) Бүгін қандай сөз орамын үйрендім? 2) Қай жерде қолданамын? 3) Келесі сабақта нені жетілдіремін? Үй тапсырмасы: Келесі тоқсанға арналған жеке сөйлеу мақсатын жаз. |
Бір қорытынды сөйлем құрайды; өз жұмысына 1 мақсат белгілейді; үй тапсырмасын жазады. |
ҚБ: қысқа ауызша кері байланыс; өзін-өзі бағалау: «орындаймын / көмек қажет». |
Рефлексия парағы; стикер |
ҚОСЫМШАЛАР
Қосымша 1. Бастапқы және қорытынды сөйлеу диагностикасы
Диагностика басында және соңында бірдей құрылыммен, бірақ өзгертілген өмірлік мәтінмен өткізіледі. Бұл — оқушылардың шынайы бағасын алдын ала ойдан шығаратын кесте емес, нақты бақылауды тіркеуге арналған бос парақ.
Кезең |
Тапсырма |
Нәтиже тіркеу |
Бастапқы (1-сабақ) |
«Сыныптағы сыйластық» тақырыбына 45–60 секунд сөйлеу; 1 мақал мағынасын ашу. |
Мазмұн ___/4; құрылым ___/4; норма ___/4; әдеп ___/4 |
Аралық (8, 16-сабақ) |
Жағдаяттық диалог және мақалмен дәлелдеу. |
Мазмұн ___/4; құрылым ___/4; норма ___/4; әдеп ___/4 |
Қорытынды (34-сабақ) |
«Менің сөз мәдениетім» құрылымды сөйлеу, 1 сұраққа жауап. |
Мазмұн ___/4; құрылым ___/4; норма ___/4; әдеп ___/4 |
Қосымша 2. Сөйлеу мәдениетін бағалау рубрикасы
Критерий |
1 балл |
2 балл |
3 балл |
4 балл |
Мазмұн және дәлел |
Ой түсініксіз. |
Ой бар, мысал әлсіз. |
Ой анық, мысал сәйкес. |
Ой нақты, дәлел сенімді. |
Құрылым |
Жоспар сақталмайды. |
Ой жартылай реттелген. |
Кіріспе–түйін бар. |
Толық құрылым, қисын бар. |
Тілдік норма |
Сөйлеуге кедергі келтіретін қате көп. |
Кей қателер түсінуді қиындатады. |
Аздаған қате, мәні анық. |
Әдеби тіл нормасы жүйелі сақталады. |
Сөз әдебі |
Тыңдау/құрмет әлсіз. |
Ережені еске салғанда сақтайды. |
Әдеп пен тыңдау сақталады. |
Әдепті, мәдениетті пікірлесуді өзі қолдайды. |
Ең жоғары жиынтық — 16 балл. Бұл рубрика курс ішіндегі қалыптастырушы мониторинг үшін; мемлекеттік қорытынды бағалаудың орнына жүрмейді.
Қосымша 3. Қысқа сөйлеу үлгілері және сөйлеу тіректері
• Ой бастау: «Меніңше, бұл мақалдың түйіні — ...».
• Дәлел келтіру: «Біріншіден, ... . Оған мысал ретінде ... айтуға болады».
• Пікірді мәдени толықтыру: «Сіздің ойыңызды түсіндім, сонымен бірге ...».
• Келіспеу: «Мен бұл тұжырыммен толық келісе алмаймын, себебі ...».
• Сұрақ қою: «Осы ойыңызға нақты мысал келтіре аласыз ба?».
• Қорытындылау: «Осыдан шығатын түйін: ...».
• Мақал қосу: «Халықтың “...” деген сөзі бұл жағдайға сай келеді, өйткені ...».
Қосымша 4. Жобаны қорғау парағы
Тармақ |
Мазмұны / белгі |
Жоба атауы |
________________________________________ |
Оқушы / сынып |
________________________________________ |
Тақырып неге маңызды? |
________________________________________ |
Таңдалған мақал-мәтел немесе мәдени ұғым |
________________________________________ |
Нақты жағдаят және дәлел |
________________________________________ |
Өнім түрі (постер/мәтін/аудиосценарий) |
________________________________________ |
Жобаның қысқа қорытындысы |
________________________________________ |
Менің келесі сөйлеу мақсатым |
________________________________________ |
Қосымша 5. Мұғалімге арналған саралау және инклюзия жадынамасы
• Тапсырманы берерде тақырып, әрекет, нәтиже және бағалау шартын қысқа сөйлеммен түсіндіріңіз.
• 5–6-сыныпқа көрнекі үлгі мен 3–5 тірек сөз беріңіз; 7-сыныпқа салыстыру сұрағын; 8–9-сыныпқа қарсы уәж не дереккөзді бағалауды қосыңыз.
• Қажет жағдайда мәтінді ірі қаріппен ұсыныңыз, уақытты икемдеңіз, оқушыға жұптық тірек беріңіз.
• Оқушы сөйлеуге қиналса, әуелі жазбаша жоспар, қысқа дыбыс жазбасы немесе мұғаліммен диалог арқылы дағдысын көрсетсін.
• Бір оқушының сөйлеу ерекшелігін басқа оқушыға салыстырып бағаламаңыз; жеке ілгерілеуді тіркеңіз.
Қосымша 6. Сынып бойынша курс мониторингі
№ |
Оқушы коды / белгісі |
Бастапқы 16 балл |
Аралық 16 балл |
Қорытынды 16 балл |
Жетістік / келесі мақсат |
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
12 |
|
|
|
|
|
13 |
|
|
|
|
|
14 |
|
|
|
|
|
15 |
|
|
|
|
|
16 |
|
|
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|
18 |
|
|
|
|
|
19 |
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген