"Қазақстанда тараған топырақ түрлері"

Қысқа мерзімді жоспар

Мектеп: С.Ерубаев атындағы жом

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Қаңтарова А

Сынып: 7 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстанда тараған топырақ түрлері

Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары

7.3.4.3 Қазақстанда топырақ түрлерінің таралуын анықтайды

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Қазақстанда кездесетін топырық типтерін біледі, сызба жұмыстарын орындай алады

Басым бөлігі: Топырақ типтерін біледі, оның ендік бағытта және тауларда биіктік белдеу бойынша өзгеру заңдылығын біледі

Кейбірі: Топырақтың түзілуіне әсер ететін факторларды жіктей алады, Қазақстандағы топырақтың таралуы қандай заңдылықтарға бағынатынын біледі, топырақтың таралуына байланысты шаруашылықтың әр түрлі салалырының дамуын түсінеді

Бағалау критерйиі

1. Қазақстан территориясы бойынша таралған топырақ типтерін біледі

2. Топырақ типтерінің ендік зона бойынша және таулы аймақтарда биіктік белдеу бойыша өзгеруін түсінеді, кескін картада бейнелейді

3. Топырақ құрамындағы қарашірік мөлшерінің әр түрлі екедігін біледі

4. Топырақ типтерінің қалыптасуына климаттық жағдайлардың яғни, ылғалдың, жылудың әсер ететінін түсінеді

5. Еліміздің топырақ жамылғыларын анықтау үшін топырақ карталарын қолданады, топырақ типтеріне байланысты шаруашылық салаларының ерекшеліктерін анықтай алады

Тілдік мақсаттар

Оқылым-айтылым:Оқушылар берілген мәтінді оқи отырып Қазақстан территориясы бойынша таралған топырақ құрамын, құрылымын, қасиеттерін зерделейді. Бір- бірімен пікір алмасады. Топта талқылайды.

Тыңдалым-жазылым: «Қазақстанның топырақ типтері» атты бейнероликті көріп, сөздер мен терминдерді жазып алады. Топырақ ерекшеліктерін ауызша және жазбаша сипаттайды. Кескін картаға түсіреді.

Тақырып бойынша сөздер мен терминдер: топырақ қарашірігі,

қара топырақ, қызғылт топырақ, қоңыр және сұрғылт топырақ

Құндылықтарға баулу

Еңбек өнімділігін арттыру- өнеркәсіпте, ауыл шаруашылығында, энергетикада жұмыс атқаратын патриоттар тәрбиелеу. Алған білімін өмірде пайдалануға үйрету

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстану – топырақтың құрамын анықтауда

Дүниетану мен Биология -өсімдіктер мен жануарлар дүниесі үшін топырақтың маңызы қорек пен су көзі болып табылады.

Алдыңғы білім

Топырақ ұғымын біледі, топырақтың түзілуіне әсер ететін микроорганизмдерді біледі, жердегі тіршіліктің пайда болуын біледі, не үшін қай мақсатта пайдаланылатынын біледі.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған сабақ түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

7 минут

Ұйымдастыру кезеңі оқушыларды кезекшінің көмегімен түгелдеу

Үй тапсырмасын «Экспресс сұрақтар» әдісі арқылы сұрау.

1.Жердің үстіндегі құнарлы қабат

2.Топырақты зерттеуші ғалымдар? В. Докучаев, Ө. Оспанов

3.Жергілікті жердің топырағы қандай?

4.Топырақ қалай түзіледі?

Мадақтау арқылы бағалау

Оқушының жауаптарына қарай мадақтап, ынталандырып отыру.

Сабақтың ортасы

30 мин

Білу,түсіну

Қолдану,

талдау

Жинақтау,бағалау

Сабақтың тақырыбын ашу. «Бейнені таны» әдісі арқылы Қазақстанның топрығын зерттеген ғалымды таныстыру арқылы тақырыпты ашу

Қазақстанның топырағын зерттелуіне үлкен үлес қосқан ғалым Өмірбек Оспанов туралы мәліметтер айтып өтемін.

Өмірбек Оспановтың топырақ жайлы еңбектері жинағы: «Тақырлы топырақтың пайда болуы және оларды жақсарту» (Генезис и мелиорация тақырыбы)

Ө.Оспановтың еңбектері жарық көрген елдер: Қытайда,Румыния, Үндістанда, Франция және АҚШ-та Ленин, Еңбек Қызыл Ту, «Қазақстанның Алтын кітабына» енгізілді. (14 томдық зерттеулері бірнеше монографиясы жарыққа шықты.)

«Қима қағаз» әдісі арқылы топтастыру. Сергіту сәті «Ақ тілек»

Оқушыларды 3 топқа топтастыру арқылы постер қорғату

1 топ «Қара топырақ»

2 топ «Қызғылт топырақ»

3 топ «Қоңыр топырақ»

( Термин сөздердің мағынасын соңында ашып, айтып береді)

1-тапсырма.

Топтарға тапсырмалар беріп, «Топтық тергеу» әдісі бойынша берілген тапсырманы рөлдерді бөліп алу арқылы, оқулық мәтінін пайдаланып тақырып мазмұнын ашады.

Мәтін мазмұнын меңгереді.

1-топ: Топырақ жамылғысының түзілуіне әсер ететін климаттық жағдайларды анықтайды

2-топ: Қазақстан топырақ типтерінің таралуының қандай заңдылықтарға бағынатынын және қарашірік мөлшерін анықтайды

3-топ: Таулы аймақтарда топырақ жамылғысының өзгеруі қандай заңдылықтарға байланысты екендігін және топырақ типеріне қатысты дамыған егін шаруашылығының түрлерін анықтайды.

Әр топ өздерінің түсінгенін постерға түсіріп, Қазақстан территориясы бойынша таралған топырақ типтерін кескін картаға түсіреді, қорғайды.

Топтар бір –бірін «Бас бармақ» арқылы бағалайды.

2-тапсырма «Сұрақтан сыбаға» әдісі бойынша әр топ өздерінің орындаған тапсырмалары бойынша плакатқа 4 сұрақтан жазады, топтар ауысады, жауап жазады, тексеріп, смайликтер арқылы бағалайды.

3-тапсырма: «Тірек сызба» әдісі.

1. Қима қағаздар тақтаға ілінеді, сол мәліметтерді пайдаланып, оқушылар тірек сызба құрастырады, топырақ типтерін кескін картаға түсіреді.

2.Тақтаға егін шаруашылығының салаларының суреттері ілінеді, сол бойынша топырақтың түрін және Қазақстанның қай аймағы екенін анықтайды.

Интерактивті тақта

Бейнеролик

Оқулық,АКТ

Стикер

Қима қағаздар

Сабақтың соңы

3 минут

Кері байланыс «Бағдаршам» әдісі, стикерлер таратылады, өзі таңдаған аралға іледі

• Қызыл түс – түсінген жоқпын;

• Сары түс – әлі де практика қажет/сұрақтар бар;

• Жасыл түс – барлығы түсінікті.

Үйге тапсырма:§35-36 Қазақстанда тараған топырақ түрлерін оқу,қажетті деректерді дәптерге жазу , қосымша деректер қарастыру.

Түрлі-түсті стикерлер

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану

1. Қабілеті жоғары, берілген тапсырманы өздігінен орындай алатын оқушылар «Топтық тергеу» әдісінде берілген тапсырмаларды

орындауда қиналмайды, саралай алады, тапсырмаларды толық меңгере алады, «Тірек сызба» әдісінде тірек сызба құрастырады, суреттегі мәліметтерді дәлелдеп бере алады.

2.Берілген тапсырманы жете орындай алатын оқушылар «Топтық тергеу» әдісінде оқулық мәтініндегі мәліметтерді меңгеріп, «Сұрақтан сыбаға» әдісінде сұрақ құрастыруда және жауап беруде қиналмайды.

3.Мұғалімнің, топ мүшелерінің қолдауын қажет ететін,өздігінен тапсырманы орындаға қиналатын оқушылар топтық жұмыста бір- бірінің пікірін тыңдап,өз ойын толықтырып топырақтың құрамын анықтайды.

Критериалды бағалау кезінде оқушылар алдын ала белгіленген критерийлер мен дескрипторлар бойынша бағаланады.

1. Топтар бір- бірін «Бас бармақ» арқылы бағалайды.

2. «Сұрақтан сыбаға» әдісінде тапсырмаларды орындау барысында смайликтер арқылы бағалаймын.

Өте жақсы,толық дәлелдермен жауап берілген.

-Жауап бар,нақты дәлелдер кел тіре алмаған.

-Берілген жауап толық емес.

3. «Галереяға саяхат» сабақтың соңында «Бағдаршам» әдісі бойынша бағаланады.

Оқушыларға жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру,оқу құралдарын пайдаланғанда ұқыптылықты қадағалау. АКТ тиімділігін қолдануға жағдай жасау,техника қауіпсіздігін ескеру.

Сабақ бойынша рефлексия

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз

Сабақтың мақсаттары, немесе оқу мақсаттары шынайы және қол жетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме?

Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Қорытынды бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты.)?

1.

2.

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері / қиындықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарды не нәрсеге назар аудару қажет?