Бөлім

Этникалық және әлеуметтік процестер. Қазақ халқының шығу тегі

Педагогтың аты-жөні

Аметов Досан

Күні

18.11.2022 ж

Сынып: 10

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Сабақтың тақырыбы

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.2.1.1. – Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдалану

10.2.1.2. – этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін айқындау

Сабақтың мақсаты

1. Қазақстан аумағындағы түркілер дәуіріндегі этникалық кезеңдерді айқындайды.

2. Ұлы Даланың түркіленуін сипаттайды.

3. Картадан қоныстанған жерлерін көрсетеді.

Бағалау критерииі

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру

Кезеңі

Қызығушылықты ояту

8 мин.

Ұйымдастыру кезеңі. а)Оқушылармен амандасу.

«Қорапша сыры» тренингі арқылы жақсы көңіл күй қалыптастыру.

Ә) Үй тапсырмасын тексеру:

«Жасырылған сұрақтар» әдісі

1.Археология ғылымы зерттейді? (Әлеуметтік ғылым, қазба жұмыстарын жүргізеді, адамдардың пайдаланған құралдарын зерттейді)

2. Дүниежүзінің әртүрлі аймақтарындағы генетикалық белгілердің таралуын зерттеумен айналысатын жаңа ғылым (Гендік география)

3. Этносты біріктіретін белгілер (этнос қандас туыстық емес мәдени - тілдік қауымдастық, ортақ мәдениет, өмір салты, салттар мен дәстүрлер біріктіреді)

4. Жаңа этностардың құрылу жолдары (көбінесе интеграция: ассимиляция, өзгеру арқылы, жіктелу)

5. Қазақтар этногенезінің түркілік кезеңінің басталуы қай тайпамен байланысты? (ғұндар)

6. Ұлы Даланы сақ тайпалары қашан мекендей бастаған? (б.з.б. І мыңжылдық)

Сұрақтарға жауап ала отырып, жасырылған суретті ашамыз. Жаңа тақырып пен оқу мақсатын ашамыз.

Амандасады, тренингке қатысады: мұғ шеңберге тұрғызып, айнасы бар қорпшаны оқушыларға жеке-жеке көрсетеді. Қорапша ішінде осы кластағы ең мықты оқушыныі суреті салынғаны айтылады. Қорапшаның ішіндегі айнадан оқушылар өздерін көреді.

Сұрақтарға жауап береді.

Жауап берілген сұрақтар өшіріліп отырады, соңында жасырылған сурет шығуы тиіс

Суреттерді талқылайды.

Дәптерге жаңа тақырыпты жазады.

Ауыз екі қолдау, тб

Бас бармақ мадақтаулар

Психологиялық тренинг, қорапша, айна,

Тақта, сұрақтар тб

Дәптер, қалам,

тапсырмалар

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ

30 мин

Мұғ сабақ тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

Бейнеролик көрсетіледі, талқыланады.

Жалпылама бағдар беріп тақырып түсіндіріледі.

Дәптерге түртіп отырады.

ҚБ:

Жұптар бірін-бірі бағалайды

1.Мазмұндылығы 2 ұпай

2. Көркемділігі 1 ұпай

Оқушылар жауаптары автоматты түрде тексеріледі әр дұрыс жауап 1 ұпай

Оқушылар бір-бірінің жұмысын тексереді, әр дұрыс жауап 1 ұпай

Бейнеролик «Түркі дәуіріндегі қазақ этногенезі»

Оқулық, дәптер,

Тапсырмалар,

жетондар

карта, суреттер, тапсырмалар тб

Инт тақта, ұялы телефондар, тапсырмалар,

Бағалау парағы

Үлестірмелі тапсырмалар,

Бағалау парағы

Жұптық жұмыс: мәтінмен жұмыс:

№1. Қазақтар этногенезінің түркілік кезеңі

№2. Түріктер

№3. Түргештер

№4. Қарлұқтар

№5. Даланың орталық бөлігінің түркіленуі. Оғыздар

№6. Қимақтар

№7. Қидандар

№8. Қыпшақтар

№9. «Диуани лұғат ат-түрікте» кездесетін тайпалар

№10. VI ғасыр мен XIII ғасырдың бас кезіндегі қазақтар этногенезіне қатысқан тайпалар мен тайпалық одақтар

Шарты: берілген мәтін бөлшектерімен танысады, щағын постер қорғайды. (15 мин)

Бекіту тапсырмалары

1 тапсырма. жеке жұмыс

Тест

Жауабы:

1-Д. VI ғ. ортасы

2-Е. Теле

3- В) Оғыздар

4- А) Қыпшақтар

5- С) Қимақ

2-тапсырма. Сәйкестендіру тесті.

Жауабы

үлгерімі төмен жұмыс:

-Қазақстанда қандай ұлттар тұрады?

-Еліміздің автохонды халқы

-Қазіргі кезде қандай халықтар түркі тілдерінде сөйлейді?

Сабақтың соңы

Қорытынды

Ой толғаныс.

Рефлексия

7 мин

Сабақты қорытындылау.

«Тарихи дөңгелегі» әдісі б-ша сабақты қорытындылаймыз.

1. Диуани лұғат ат-түрік

2. Түрік қағанаты

3.Қыпшақтар

4.ғұндар

5. Түркі мемлекетерінің ұйымы

Кері байланыс. «Нысана»әдісі

арқылы оқушылардан бүгінгі сабақ бойынша кері байланыс

жасауды ұсынамын.

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.

Үйге тапсырма:

1)Оқып келу

2) Кестемен жұмыс

Оқушыларға мұғалім қорытынды бағалау жүргізеді

Рефлексия парағы

№

Оқушылардың аты-жөні

Гугл тест

Жалпы 5 ұпай

Сәйкестендіру

Жалпы 5 ұпай

Қорытынды

1

Абсатова Сабрина

2

Айғалқа Әлішер

3

Алтыбаева Мадина

4

Амантай Амина

5

Амидуллаева Гүлнұр

6

Байменова Ырысжан

7

Балтабаева Гүлжайна

8

Бахтиярова Бейбіт

9

Бахтиярова Жазира

10

Джаксиликова Жансая

11

Диханбаева Дина

12

Жаилханов Мейрімхан

13

Жарылқасын Анвар

14

Кераматдинов Нурсултан

15

Құдайберген Арсен

16

Мәуе Әдемі

17