Оқылатын шығарма

Медеу Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссесі: «Сібір

шамшырағында»

Оқу мақсаты

10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану;

10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау.

Бағалау критерийі

Білім алушы

• Шығарманың жанрлық ерекшелігін ажыратады;

Кейіпкерлердің ерекшеліктері бойынша типтік образдарды анықтайды.

Ойлау дағдысының і

деңгейлерҚолдану

Орындау уақыты

15-20 минут

Шығарманың жанры

1.

Шығарманың композициясы

(Шығармадан әсерлі үш эпизодын, оқиға жазыңыз )

1.

2.

3 .

Кейіпкерлер

Мінездеме

Шығармадан дәлел

Қаныш Сәтбаев

Таисия Кошкина

Иван Степанович Яговкин

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Шығарманың жанрлық ерекшелігін ажыратады.

1

Шығарманың жанрын ажыратады;

1

Шығарманың композициясын анықтайды;

1

Өз пікірін дәлелдейді.

1

Кейіпкерлердің ерекшеліктері бойынша типтік образдарды анықтайды.

2

Кейіпкерге талдау жасау арқылы мінездеме береді

3

Өмірлік мақсат-мұратын ажыратады, шығармдан дәлел келтіреді.

1

Кейіпкердің өзі өмір сүрген ортасына көзқарасы мен қарым-қатынасын ажыратады.

1

Келешек туралы пікірін анықтайды.

1

Барлығы 10

Оқылатын шығарма

Медеу Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссесі: «Сібір шамшырағында»

Оқу мақсаты

10.1.2.1. әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну.

10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау.

Бағалау критерийі

Білім алушы

әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсінеді

Кейіпкерлердің ерекшеліктері бойынша типтік образдарды анықтайды.

Ойлау дағдысының деңгейлері

Қолдану

Орындау уақыты

15-20 минут

1. Шығарманың идеясы

Шығарманың бөлімдерін сәйкестендіріңіз.

1. Сібір шамшырағында

2. Ұлытау жотасында

3. Алатау баурайында

А) Алғашқы сапарда

Ә) Бәрі де майдан үшін

Б) Түйеден – машинаға

В) Студенттік өмірдегі тұрмыстық қиыншылықтар, жатақхана жайы
Г) "Сібір шамшырағы" атанған қала

Ғ) Сәтбаев планетасы.

Шығармадан мысал

Бұл кім?

Кейіпкерге мінездеме беріңіз.

1. Қанкежан біздің өмірдің қызық- шыжығын армансыз көрген, құдай тағала оған адам баласына тән қасиетті мол дарытқан. Ол әуелетіп ән салғанда, тыңдаушы жұрт сілтідей тынады, әншілігі сондай! Ал қараңғы үйді жарық қылғандай аппақ борықтай жүзін, нұрлы келбетін, адамды өзіне баурап тұратын сипатын сірә да айтып тауыса алмайсың. Жүрген жері ойын-сауық, білімі болса – ұшан-теңіз, әмбе өкімет сеніміне ие болып жүрген төре жігітке, өзің айтшы, кім қызықпайды?!

2. «Шәрипа хор қызындай сұлу екен, аппақ, бойшаң, қос бұрымы тоқпақтай, әдемі шолпылары жүрген кезде сылдыр-сылдыр етіп, ақ жібек көйлегі судырап тұрушы еді, үстіне оқалы барқыт қамзол киеді. Біздің Қанке де жігіттің төресі. Құдай тағала екеуін тең ғып жаратқаны хақ. Пәуескелетіп алып келдік, той- думанның басы беташар айтылды. Неше күн жайлауда мәре-сәре болдық. Шырлай ата-енесіне, бәрімізге сүйікті келін болды... Шәрипа аты ұмытылып, жас келінді үлкен-кіші «Шырлай» дейтін болдық.

3. Тегінде, бұл өңірден жез түгілі, алтын тапсаң да – соны жер бетіне шығарып, қажетіңе жарату өте қиын әрі әлей қымбатқа түседі. Ең жақын деген темір жол бекеті төрт жүз отыз шақырым жерде, су мүлдем тапшы, төңірек құлазыған шөл дала, тұрғын халқы түгелдей сауатсыз. Иә, олар, көңіліңізге келмесін, ауыр өндірістен ештеңе сезбейді. Бұларға бірдеме үйрету үшін тегінде жиырма-отыз жыл қажет.

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Шығарманың жанрлық ерекшелігін ажыратады.

1

Шығарманың идеясын жазады

1

Шығарманың бөлімдерін оқиғалармен сәйкестендіреді

3

Кейіпкерлердің ерекшеліктері бойынша типтік образдарды анықтайды.

2

Кейіпкердің портретін, сөйлеу тілін айқындайды; (бұл кім?)

0,5

Кейіпкердің мінез-құлық ерекшеліктерін анықтайды; (әр дұрыс мінездеме 1,5 ұпайдан)

4,5

Барлығы

10