Қазақтың ұлттық киімдері

Тақырыбы: Ер адам парыз, ар-намыс парасаттылық пен тәртіп идеяларының көрінісі.

Сабақтың мақсаты:

Мақсаты: Ер баланың парызы, намысы, ары, парасаттылығы, тәрбиесіжайлы түсінік бере отырып, ақиқат құндылығының мәнін ашу.

Міндеттері:

Білімділік: ұл бала бойындағы ар-намыс, парыз, тәртіп маңыздылығы жайлы студенттердің білімін жетілдіру.

Дамытушылық: Жаңа алған білімдерін бекіту үшін кері байланыс жүргізе отырып, олардың жалпы қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: Білім алушыларды өз ойын ортаға сала алуына , ізденімпаздылыққа, бір-бірін тындауға тәрбиелеуге ықпал жасау

Жоспар:

1. Ақпаратпен танысып, оқу.

2. Дәйексөзді оқып талдап, ой қортынды жазу.

3. «Ер адамға тән және тән емес қасиеттер» тақырыбында кесте құру.

4. Үй жұмысы

Тапсырма:

1. Ақпаратпен танысып, оқы.

«Атадан жақсы ұл туса, Елінің туы болады. Атадан жаман ұл туса, көшінің ең соңы болады» деп Қазыбек би айтқандай, қай халық болсын, үмітін ең алдымен ұрпағынан күтеді.

Отбасындағы ер бала тәрбиесінде әкенің орны ерекше. Әке-әулет басшысы, отбасы мүшелерінің тірегі, асырап сақтаушысы, қамқоршысы. Әке өсиеті мен тәлім-тәрбиесінің маңызы ерекше. Қанша дегенмен, жүрегі жұмсақ аналарымыз кейде тым еркелетіп жібергенде, әкенің салмақты сөзі ауадай қажет болып жатады. Осы орайда Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» повестінен үзінді еріксіз еске түседі:

«Қадыр – менің әкем. Еһ, шіркін дүние-ай десеңші. «Әке» деген сөзді айтқанда, жүрегім қарс айрыла жаздайды-ау. Қандай жақын, қандай ыстық. Балалар менің әкем өйтті, менің әкем бүйтті. Менің әкем ананы сатып әперетін болды, менің әкем мынаны сатып әперетін болды деп мақтаныш етіп жатады. Ал мен болсам, әкемнің қандай адам екенін де білмеймін. Өйткені, ол майданға аттанғанда, мен екі жастамын. (Екі жасар ақымақ не біледі, не түсінеді? Сол кеткеннен абзал әкем мол кетті, оралмады…)

Еһ, қайран әкем! Егер сен тірі болсаң, мүмкін, мен бұдан гөрі басқадай болар ма едім. Кім біледі, жер-әлемді шулатып, сотқар Қожа атанып жүргенім әкесіз жетім өскендігімнен де шығар.

Кімге де болса бір әке әбден керек. Тіпті селкілдеген шалдардың өздері кейде «жарықтық, әкем анандай еді, әкем мынандай еді» деп, еске алып, армандап отырмай ма? Шіркін, менің әкем тірі болса деп, бала Қожа еріксіз әкесін есіне алып, сағыныш сезіміне беріліп кетті».

2. Дәйексөзді оқып талдап, ой қортынды жаз.

Үміт күткен ұлы оңбаған болып кетсе – әке сорлы; қызы күйеуге өтпесе – шеше сорлы; сұлу деп алғаны сүйкімсіз болып шықса – жігіт сорлы; қыран деп тигені жапалақ болып шықса – жар сорлы. Ә.Нұршайықов

Сүйер ұлың болса сүй, Сүйінерге жарар ол. А.Құнанбаев

• Осы дәйек сөзден қандай ой түйдіңдер?

• Осы сөзімен не айтқысы келеді?

• Абай Құнанбаевтың тағы қандай нақыл сөздерін білесіздер?

3. «Ер адамға тән және тән емес қасиеттер» тақырыбында кесте құру.

4. Үй жұмысы

Әйтеке билердің дау-жанжалға тоқам болған биліктерін оқу, алған әсерлерімен бөлісу. Ормамбет бір шешімге келіп үй тігіи билердің басын қосқандағы \төле бидің сөзін жазып, өз пікіріңізді қосыңыз.

5. https://www.youtube.com/watch?v=hx_43fizWMg видеороликті қортындылайтын ой жазыңыз.

Пайдаланған ақпарат көзі:

http://aqsaqaldar.kz/news/10/single/697 Қасқакөлдің дауы

https://www.youtube.com/watch?v=hx_43fizWMg ӘКЕ. Асыл арна