Тақырыбы: Қазақтың ұлттық тағамдары

Сабақ мақсаты:

• Білімділік: қазақ халқының ұлттық тағамдарының шығу тарихына шолу  жасау, алған білімін тексеру, өз ойларын тиянақты жеткізе білуге дағдыландыру.

• Дамытушылық: ұлттық тағамдарды қалай дайындау, дұрыс пайдалана білуге дағдыландыру қазақтың асыл мұрасына жататын ұлттық тағамдармен терендете таныстыру.

• Тәрбиелік: қазақ ұлттының тұрмыстық мәдениетінің ізгілікті рухын сезіндіру, салауатты өмір салтына тәрбиелеу, өз ұлтының тағамдарын қадірлеуге үйрету

Сабақ түрі: аралас

Сабақтың әдісі: Сұрақ - жауап, ой қозғау, түсіндіру

Пайдаланған көрнекілігі: интерактивтік тақта, слайд, ұлттық тағамдар, ұлттық ыдыстар,тест сұрақтары,венн диаграммасы

Пән аралық байланыс:калькуляция және есеп негіздері, еңбек қауіпсіздігі, тарих.

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру бөлімі:

1. Сәлемдесу

2. Үй тапсырмасын тексеру

3. Жаңа тақырыпты түсіндіру

Үй тапсырмасын қайталау:

Топқа сөздер жазылған парақ үлестіріледі. Сол бойынша сойлемдерді толықтыру керек.

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

Теориялық бөлім:

Ұлттық тағамдар түрлері көп. Оларды өңдеудің, дайындаудың, ұсынудың көшпенділерге тән өзіндік ерекшеліктері бар. Бұл ерекшеліктер-өнімнің тез өңделуіне, тез пісірілуіне және астың құнарлы, сіңімді, дәмді, хош иісті болуына негізделген. Қазақтың ұлттық тағамдарын дайындауда бірінші орында ет және оның өнімдері тұрады. Еттен кейін көкөніс пен жеміс-жидектер. Сосын балық, сүт және оның өнімдері қазақ халқының дастарқан мәзірінен ерекше орын алады.Мал шаруашылығымен айналысқан ата -бабамыздың негізгі асы- ет пен сүт болған. Етті қуырып, асып жеген.  Ал сүттен  көптеген астар дайындаған. Сиыр, қой сүттерінен құрт, кілегей, қаймақ, ірімшік, сары май тағы да басқа тағамдар әзірлеген. Осы астардың барлығын даярлауды қазақ әйелдерге жүктеген. Қазақ әйелдері тағамдарды жазда да, қыста да бұзбай сақтаудың әдіс-тәсілдерін білген. Олар сүттен жасалатын қаймақ, ірімшік, сары май,  шұбат, қымыз, құрт секілді тағамдарды шебер дайындаған. Басқа тағамдарға қарағанда, сүттің алатын орны ерекше.Себебі, сүт және сүттен жасалатын тағамдар денсаулыққа өте пайдалы. Ол ас қорыту бездерінің жұмыс істеу қабілетін үнемі жақсартып отырады.  Оның үстіне сүт өнімдерінің емдік қасиеті де бар екен. Олар емдеу, ауруды алдын алу, диеталық тағам ретінде де қолданылады. Ал, жылқының сүтінен әзірленетін қымыздың емдік қасиеті ертеден белгілі. Онда жүректің жұмыс істеуін жақсартатын дәрумендер бар. Сонымен бірге, шұбат та денсаулыққа өте пайдалы екен. Осы астардың пайдасын медицина пайда болмай тұрып- ақ білген ата-бабамыз нағыз данышпан болған десек, артық айтқандық Жаңа сабақты бекіту барысында оқушыларға жаңа сабақ бойынша сұрақтар қою:

1. Ет тағамдары қандай дарумендерге бай?

2. Сүт тағамдарының пайдасы?

3. Бауырсақ қандай мағынаны білдіреді?

4. Қазақтың ұлттық тағамдарының түрлері?

5. Бірінші тағамдарға не жатады?

6. Қазақтың ұлттық сусындары?

7. Қазақтың ұлттық дастарқанында болатын негізгі тамақтар?

Видеоролик «Құрттың пайдасы», «Қымыз туралы»

Салыстыру кестесін толтыру. (слайд)

Үй тапсырмасы: Венн диаграммасын толтыру: қазақ халқының және орыс халқының тағамдар

Тест сұрақтары:

1.Ат үсті тез дайындалатын тағам:

А)төңкерме

Ә)қуырдақ

Б)бауырсақ

В)бесбармақ

Г)шұжық

2. Жас қойдың етінен қарынға тұз, бұрыш және басты пияз қосып және қойдың басымен дайындалатын тағам:

А)бесбармақ «Жайлау»

Ә)қуырдақ

Б)қазақша сорпа

В)тары коже

Г)көже

3. Жаңа сойылған малдың денесін мүшелегенде түскен еттен ұн қосып дайындалатын тағам:

А)бұжы

Ә)қазы

Б)шұжық

В)қарта

Г)кеспе

4. Ірі қара мал етінен қара кесек еттерін ұзынынан тіліп дайындалатын кәуап түрі:

А)борша

Ә)шұжық

Б)кеспе

В)жая

Г)бесбармақ

5. Сиыр сүтін ұйытып та не тікелей сүттен де жасайтын құрттың түрі:

А)ежегей

Ә)балқаймақ

Б)құрт

В)қатық

Г)ірімшік

6. Қатық айранға сүт қосып, қойшылар торсыққа құйып алып жүретін тоқ сусын түрі:

А)қойыртпақ

Ә)шұбат

Б)кеспе

В)сорпа

Г)айран

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

«Бекітемін»

ОЖ бойынша директордың орынбасары

_____________________ МацкевичО.И.

«________» ________________ 20____ж

КҮНДЕЛІКТІ САБАҚ ЖОСПАРЫ

Өтетін күні: 21.01.2020

Топ № 40

Сабақ № Тағам дайындау технологиясы

Тақырыбы: Қазақтың ұлттық тағамдары

Тақырыпшасы Қазақтың ұлттық тағамдары

Сабақ мақсаты:

Білім беру:қазақ халқының ұлттық тағамдарының шығу тарихына шолу  жасау, алған білімін тексеру, өз ойларын тиянақты жеткізе білуге дағдыландыру.

Дамыту:ұлттық тағамдарды қалай дайындау, дұрыс пайдалана білуге дағдыландыру қазақтың асыл мұрасына жататын ұлттық тағамдармен терендете таныстыру.

Тәрбиелілік:қазақ ұлттының тұрмыстық мәдениетінің ізгілікті рухын сезіндіру, салауатты өмір салтына тәрбиелеу, өз ұлтының тағамдарын қадірлеуге үйрету

Сабақ түрі: аралас

Сабақтың әдісі: баяндау

Негізгі терминдер:

Материалдық-техникалық жабдықтар: карточка

Пәнаралық байланыс: Тұтынушыларға қызмет көрсету

Қолданылған әдебиеттер: Г.Е.Бесімбаев, Е.Б.Бесімбаев «Аспаздық»

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі:

ІІ. Үй тапсырмасын қайталау:

Үй тапсырмасын қайталау:

Топқа сөздер жазылған парақ үлестіріледі. Сол бойынша сойлемдерді толықтыру керек.

Ет тағамдары:................................................

Сүт тағамдары:..............................................

Ең негізгі ұлттық тағам:...............................

Ең құрметті қонаққа...................тартылады

ІІІ .Теориялық бөлім:

ІV. Жаңа сабақты бекіту барысында оқушыларға жаңа сабақ бойынша сұрақтар қою:

Ұлттық тағамдар түрлері көп. Оларды өңдеудің, дайындаудың, ұсынудың көшпенділерге тән өзіндік ерекшеліктері бар. Бұл ерекшеліктер-өнімнің тез өңделуіне, тез пісірілуіне және астың құнарлы, сіңімді, дәмді, хош иісті болуына негізделген. Қазақтың ұлттық тағамдарын дайындауда бірінші орында ет және оның өнімдері тұрады. Еттен кейін көкөніс пен жеміс-жидектер. Сосын балық, сүт және оның өнімдері қазақ халқының дастарқан мәзірінен ерекше орын алады.

Мал шаруашылығымен айналысқан ата -бабамыздың негізгі асы- ет пен сүт болған. Етті қуырып, асып жеген.  Ал сүттен  көптеген астар дайындаған. Сиыр, қой сүттерінен құрт, кілегей, қаймақ, ірімшік, сары май тағы да басқа тағамдар әзірлеген. Осы астардың барлығын даярлауды қазақ әйелдерге жүктеген. Қазақ әйелдері тағамдарды жазда да, қыста да бұзбай сақтаудың әдіс-тәсілдерін білген. Олар сүттен жасалатын қаймақ, ірімшік, сары май,  шұбат, қымыз, құрт секілді тағамдарды шебер дайындаған. Басқа тағамдарға қарағанда, сүттің алатын орны ерекше.Себебі, сүт және сүттен жасалатын тағамдар денсаулыққа өте пайдалы. Ол ас қорыту бездерінің жұмыс істеу қабілетін үнемі жақсартып отырады.  Оның үстіне сүт өнімдерінің емдік қасиеті де бар екен. Олар емдеу, ауруды алдын алу, диеталық тағам ретінде де қолданылады. Ал, жылқының сүтінен әзірленетін қымыздың емдік қасиеті ертеден белгілі. Онда жүректің жұмыс істеуін жақсартатын дәрумендер бар. Сонымен бірге, шұбат та денсаулыққа өте пайдалы екен. Осы астардың пайдасын медицина пайда болмай тұрып- ақ білген ата-бабамыз нағыз данышпан болған десек, артық айтқандық 

V.Сабақ қорытындылау және бекіту:

1. Ет тағамдары қандай дарумендерге бай?

2. Сүт тағамдарының пайдасы?

3. Бауырсақ қандай мағынаны білдіреді?

4. Қазақтың ұлттық тағамдарының түрлері?

5. Бірінші тағамдарға не жатады?

6. Қазақтың ұлттық сусындары?

7. Қазақтың ұлттық дастарқанында болатын негізгі тамақтар?

1. Ұлттық тағамдар түлерін көрсете білдік.

2. Үй тапсырмасы: Конспекттерді оқу.

Үй тапсырмасы: Венн диаграммасын толтыру: қазақ халқының және орыс халқының тағамдары

Қой

Қой

Сиыр

Сиыр

Жылқы

Жылқы

Millet

Wheat

Meat

Milk

Cheese

Soup

Fish

«Теректі колледжі» МКҚК

Өндірістік оқыту сабағынан ашық сабақ дайындамасы

Тақырыбы:

«Қазақтың ұлттық тағамдары»

Дайындаған: ө/о шебері

Сундетова С.А.

Подстепное 2019 ж.