Қазіргі таңдағы масс-медиа ерекшелігі

Бүгінгі қоғамды ақпарат құралдарынсыз көзге елестету қиын. Таңғы ұйқыдан оянған сәттен бастап, кешкі тынығуға дейін адам баласы сан алуан дерек пен хабардың ортасында жүреді. Қолдағы ұялы телефон, теледидар, түрлі сайттар мен желідегі парақшалар – барлығы бірігіп қазіргі бұқаралық ақпарат кеңістігін құрайды. Бұрын жаңалық тек газет пен радио арқылы жетсе, қазір әр адам өзі де хабар таратушыға айналды. Міне, заманауи медианың басты өзгешелігі осында.

Қазіргі ақпарат әлемінің ең көзге түсетін қыры – шапшаңдық. Қай жерде қандай оқиға болса да, ол жайлы мәлімет лезде таралады. Бірнеше минут ішінде бейнежазба жүктеліп, куәгерлер пікір білдіріп, көпшілік талқылай бастайды. Бұрын бір хабар елге жеткенше біраз уақыт өтетін, ал қазір бәрі көзді ашып-жұмғанша болады.Мұның пайдасы аз емес. Қауіп-қатер жайлы ескерту тез тарайды, маңызды жаңалықтан ешкім шет қалмайды. Дегенмен, асығыстықтың кесірі де тиіп жатады. Толық тексерілмеген дерек шындықтың орнына жүріп кетуі мүмкін. Соның салдарынан жұрт шатасып, жалған мәліметке сеніп қалатын кездер кездеседі. Демек, бүгінгі таңда хабарды қабылдай білу де үлкен жауапкершілікке айналды.

Қазіргі медиа кеңістігінде желідегі платформалардың орны бөлек. Түрлі қосымшалар мен сайттар адамдарды бір алаңға жинап, ой бөлісуге мүмкіндік берді. Әр қолданушы жазба қалдырып, сурет не бейне жариялап, өз көзқарасын білдіре алады. Бұл — көпшіліктің үнін естіртетін үлкен мінбер іспетті.Осының арқасында қоғамдағы түйткілдер жасырын қалмайды. Көмекке мұқтаж жандарға жұрт болып жәрдем беру, әділетсіздікке назар аударту сияқты игі істер жиі байқалады. Алайда кез келген адамның хабар тарата алуы кейде кері әсерін тигізеді. Тәжірибесі жоқ жандар асығыс қорытынды жасап, елді адастырып жіберуі ықтимал. Сондықтан еркіндікпен қатар жауапкершілік те жүруі тиіс.

Қазіргі кезеңде жұрт ұзақ мәтіннен гөрі көзбен көріп, құлақпен еститін дүниені тез қабылдайды. Қысқа бейнелер, суреттер, сызбалар – осылар арқылы ойды жеткізу кең етек жайды. Бірнеше секундтық бейне кейде ұзақ мақаланың орнын басып жатады.Бұл үрдіс уақыт үнемдеуге қолайлы. Алайда күрделі мәселелерді үстірт түсінуге әкелуі мүмкін. Терең талдау мен байыпты пайым азайса, мәселенің мәні ашылмай қалады. Сондықтан көрнекілік пен мазмұнның тепе-теңдігі сақталуы маңызды.Бұқаралық ақпарат құралдары енді тек хабар жеткізуші емес, қоғамдық пікірге әсер ететін қуатты тетікке айналды. Желі жұлдыздарының өмірі, сән үрдістері, түрлі кеңестер — бәрі де адамдардың талғамына, мінез-құлқына ықпал етеді. Кей жастар шынайы өмірді емес, экрандағы әсем көріністі шындық деп қабылдап жатады.Сондықтан ақпарат кеңістігінің тәрбиелік маңызы арта түсті. Пайдалы, танымдық дүниелер адамды алға жетелесе, мағынасыз не теріс мазмұн кері әсерін тигізуі мүмкін. Яғни медиа — қос қырлы құрал.

Қазіргі ақпарат алаңында жарнама айрықша орын алады. Көптеген парақшалар мен арналар табыс табу үшін түрлі өнімдер мен қызметтерді таныстырады. Кейде жарнама мен шынайы ақпараттың арасы білінбей кетеді. Бұл да бүгінгі медианың бір сипаты.Оқырман мен көрермен кез келген мәліметке сын көзбен қарауды үйренуі керек. Себебі ұсынылған дүниенің бәрі бірдей пайдалы бола бермейді.

Түйіндей айтқанда, қазіргі таңдағы масс-медиа — шапшаң дамыған, қолжетімді, ықпалы зор құбылыс. Ол адамдарды бір-бірімен байланыстырып, әлемдегі өзгерістерден хабардар етеді. Сонымен қатар жалған дерек, үстірт түсінік, жауапсыздық секілді мәселелерді де қатар ала келді.Сондықтан бүгінгі қоғам үшін ең маңыздысы — ақпаратты дұрыс пайдалану мәдениетін қалыптастыру. Саналы көзқарас, тексеру, саралау дағдылары болған жағдайда ғана медиа игілікке қызмет етеді. Әйтпесе, ол адамды адастыруы да мүмкін. Барлығы оны қалай қабылдап, қалай қолданатынымызға байланысты.