Сабақтың тақырыбы: Қабаттасқан қима.

Сабақ мақсаты: а) білімділігі: қима туралы білімдерін толықтыра отырып, қабаттасқан қима түрімен таныстыру және мәліметтер беру.

б) дамытушылығы: оқушылардың қабілетін ескере отырып ептілігі мен қабілетін дамытып, саналыққа дағдыландыру. в) тәрбиелілігі: ептілік пен дағдыны қалыптастырып, тазалыққа, саналылыққа тәрбиелеу.

Сабақ әдісі: Түсіндіру, тест, сызба жұмысы

Көрнекілігі: қанатты сөз, А4 формат қағазы, карандаш, сызғыш, өшіргіш.т.б. заттар.

Сабақ барысы:

І. Қызығушылықты ояту: «Мен …мын. Мен … істегенді ұнатамын»-… ойыны таныстыру әдісінде.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: Сызбаларын тексеріп, бағалап өту.

Тест тапсырмасы «Жұмбақ жауап» арқылы.

1. А1 нүктесі А нүктесінің қай проекциясы?

Қа-фронталь Та-горизонталь Да-профиль

2. Нәрсенің тек қажетті бөлігінің проекциясын қалай атайды?

Сат-қосымша көрініс Қат- жергілікті көрініс Бат- негізгі көрініс

3. Геометриялық денелердің беттерінің өзара қиылысуынан пайда болған сызықтар қалай аталады?

Тас –өту сызықтары немесе қиылысу сызықтары

Қас-өту нүктелері немесе қиылысу нүктелері

Жас –өту нүтелері немесе қиылысу сызықтары

4. Пирамида нешеге бөлінеді?

Жан -1-ге Қан—2-ге Сан- 3-ке

5. Берілген нүктенің шекті шамасын анықтайтын ең үлкен өлшемдер қалай аталады?

Си –шекті өлшемдер Ти- нақты өлшемдер Қи-габариттік өлшемдер

6. Нәрсені жазықтықпен ойша қиғаннан шыққан фигура кескінін қалай атайды?

Ма- қима Са- аксонометрия Ба- кескін

Жауап сөздерінде оқығанда оқушылардың жаңа сабақтың тақырыбын табулары.

ІІІ. Жаңа тақырып түсіндіру:

Сабақтың тақырыбын хабарлау: тақтада тақырыпты жазу немесе ілу.

Қабаттасқан қима туралы түсінік беру: өткен сабақпен байланыстыра отырып.Қима-сызбаны оқуды жеңілдету үшін қолданылады. Нақтырақ айтсақ белгілі заттың пішінін ұғынуға, көріністер санын, сызбалық орындау уақытын азайту үшін қолданылады.

Қима деп- детальді жазықтықпен ойша қиғаннан шыққан фигура кескінін айтамыз. Қимада деталь ойша кесіледі де, оны қиюшы жазықтықта орналасқан бөлігі ғана кескінделеді. Детальді қиюшы жазықтықтың арғы және бергі жағында орналасқан бөліктері сызылмайды.

Қима түрлері: қабаттасқан қима детальдің көрінісін шектейтін сызықтың ішінде орналасады. Қабаттасқан қима фигурасын шектейтін сызық жіңішке тұтас болады.

Оңашаланған қима бос орынға салынады. Оны тұтас жуан сызықпен шектейді. Кейде оңашаланған қиманы бос сызбаға бұрып та орналастырады.

Қабаттасқан қима деталь көрінісін оқуды қиындатады.

Сынып жұмысы: 128-суреттер.

ІІІ. Сабақты бекіту: Венн диаграммасы арқылы.

Қима қай кезде орындалады?

Қима не үшін қажет?

Қиманың неше түрі бар? — деген сұрақтар беріледі.

Үйге тапсырма: §32 оқу.

Сызба5а –лшем т8с3ру

Тақырыбы: §31. Сызбаға өлшемдер түсіру туралы.

МАҚСАТЫ: Ойлы, сыни оқу дағдысын дамыту, коммуникативтік дағдысын

жетілдіру , сызба сызықтарын еске түсіру арқылы габариттік

өлшемдермен жұмыс жасауды үйрену

КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕ: Ақыл ойларын, іскерлік белсендіктерін,

шығармашылықтарын шыңдау.

Бір-бірімен қарым-қатынасы қалыптасады.

Бір-бірін тыңдай білуге үйренеді, бағалай алады.

Топтасуды үйренеді, мағынаны ашуда бірлесе

жұмыс атқаруға дағдыланады, білімін кеңейтеді.

БАҒАЛАУ: Жеке бағалау, ұпай арқылы.

ӘДІСІ: Тест, сызба жұмысы, сыни тұрғысынан ойлау

Ұйымдастыру кезеңі : (2 минут)

Тілек тілеу тренингі жүргізіледі. Мозайка құрастырылып топқа бөлінді. («ромб», «конус» сөздерімен, қағазға әріптерді жапсыру).

Үй тапсырмасын тексеру:

Беттердің қиылысу сызықтарын көріністе кескіндеу. Сызба жұмысы -2-жаттығу(121-сурет,ә). Тест тапсырмасы арқылы.

Тест сұрақтары.

1. А3 нүктесі А нүктесінің қай проекциясы ?

А –фронталь Ә –горизонталь Б- профиль

2. Көріністерді белгіленген тәртіпте орналастыру қалай аталады ?

А –проекциялық байланыста орналастыру.

Ә –жазықтықта орналастыру Б- проекциялау

3. Қазақстан Республикасы негізгі көріністерді прекциялық байланыста орналастырудың қай жүйесін қолданады ?

А- еуропалық Ә- америкалық Б- ешқайсысы

4. Нәрсенің тек қажетті бөлігінің проекциясын қалай атайды ?

А- негізгі көрініс Ә- қосымша көрініс Б- жергілікті көрініс

5. Геометриялық денелердің беттерінің өзара қиылысуынан пайда болған сызықтар қалай аталады ?

А- өту сызықтары немесе қиылысу сызықтары

Ә-өту нүктелері немесе қиылысу нүктелері

Б- өту нүктелері немесе қиылысу сызықтары

Қызығушылықты ояту (3 минут)

Тақтадан сызба бейнесін көрсете отырып, оқушыларға сұрақ қою:

-Тақтада не бейнеленген?

Дөңгелек тесігі бар пластинка

-Биіктігінің өлшемі қандай?

-Ұзындығының өлшемі қандай?

-Радиусының өлшемі қандай?

Суретте тағы нені байқадық?

- өлшем сызықтары мен шығару сызықтары, нұсқамалардың бейнесін, сандарды байқадық.

-нұсқаманың өлшемі қандай?

«Не білеміз ? Не үйрендік ?» -тақтада кестесін толтыру.

Мағынаны тану (15 минут).

Бұл суреттегі ерекшелік сандардың үлкен және кіші екендігі,

-50 ден жоғары сандар габариттік сандар деп аталады.

Сызбаға өлшем түсірудің жалпы ережесі жоғарыда (5) баяндалған болатын. Өлшемдер нәрсенің кескіндерін толықтырады және көріністердің санын азайтуға мүмкіндік береді. Шынында да, цилиндрдің өлшемдерін көрсетпесек, оның бір проекциясы (123 -сурет) жеткілікті болмас еді. Нәрсенің өлшемдерін екі топқа бөлуге болады:

І топқа: нәрсе элементтерінің пішінін анықтайтын өлшемдерді жатқызады.

ІІ топқа: нәрсе элементтерінің өзара орналасуын анықтайтын өлшемдер жатады.

І топқа мысал ретінде осы дөңгелек тесігі бар пластинканы қарастырайық.

ІІ топқа мысал ретінде өткерме тесігі бар цилиндрді қарастырайық.

Габариттік өлшемдер дегеніміз- берілген нәрсенің шекті шамасын анықтайтын ең үлкен өлшемдер. Әрбір өлшем сызбада тек бір-ақ рет көрсетіледі.

Сызбада өлшемдер түсіру реті: (оқушылар атап, талдап өтеді).

1. Нәрсені ойша қарапайым геометриялық денелерге ажыратады (талдайды) немесе толықтырады.

2. Қарапайым геометриялық денелердің пішіндерін анықтайтын өлшемдерді сызбаға түсіреді.

3. Нәрсенің қарапайым геометриялық денелерден тұратын бөліктерінің өзара орналасуын анықтайтын өлшемдерді сызбаға түсіреді.

4. Габариттік өлшемдерді түсіреді.

5. Габариттік өлшемдерді түсіргеннен кейін, кейбір өлшемдер артық болып қалуы мүмкін. Ондай өлшемдерді өшіреді.

6. Түсірілген өлшемдерді тексеріп шығу керек.

Тексеру кезінде шығару және өлшем сызықтарының қиылыспауын қамтамасыз етіп, қайталанатын өлшемдерді алып тастау керек.

Сынып жұмысы, тапсырмалар беру, сызбасын орындау.

1-тапсырма. «Қандай денелер?» -геометриялық денелердің аттарын дұрыс табу. Дәптерге сызбасын орындау-122-сурет.

2-тапсырма. «Габариттік өлшемдер» -кескінге габариттік өлшемдер қою.

3-тапсырма. «Үшінші көрініс» - оқулықпен жұмыс, 123-суреттің 3-көрінісін орындау.

Әр топқа әр түрлі нәрсенің кескінін бере отырып, оқушылардың өздеріне кіші және габариттік өлшем қоюға тапсырма беру. Әр топқа карточка қағаз үлестіріледі.

Оқушылар оқулықтағы сызба жұмыстарын дәптерлеріне орындап, ортаға шығып, әрбір топ сызба жұмыстарын қандай өлшемде және қандай габариттік өлшем пайдаланғандарын түсіндіреді.

Осы тапсырмадан кейін қол шапалақтау арқылы бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді.

Ой толғаныс (10 минут)

«Біз не үйрендік?» -кестені толтыру.

Үй тапсырмасы: тақырыпты оқу 106-109 беттер, анықтаманы жаттау, сызбаны аяқтау, орындау. –габариттік өлшемдер бойынша.

Бағалау: бағалау парағын есептеп, оқушылармен бірлесе баға қою.

Смайликтер арқылы өз көңіл-күйлерін білдірулері.