ҚМЖ 10 сынып 1 тоқсан ЖМБ бағыты

Тақырып бойынша 24 материал табылды

ҚМЖ 10 сынып 1 тоқсан ЖМБ бағыты

Материал туралы қысқаша түсінік
Оқытушылар басшылыққа алатын № 130 бұйрық Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығына 8-қосымша Ескерту. 8-қосымшамен толықтырылды – ҚР Оқу-ағарту министрінің 27.08.2022 № 382 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жұмыс парағымен функционалдық тапсырма үлгісімен жасалған ҚМЖ 10 сынып 1 тоқсанға арналған
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:









Педагогтің аты-жөні:








Күні:









Сыныбы:


Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:

Қазіргі заманғы физиканың ролі





Оқу бағдарламасына сәйкес

10.1.1.1- қазіргі замандағы физиканың ролі туралы тұжырым жасау



оқу мақсаты


және өз ойын дәйектеу










Сабақтың мақсаты:

- қазіргі замандағы физиканың ролі туралы тұжырым жасайды,





өз ойын дәлелдейді.
















Сабақтың барысы:











Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Уақыты









Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі







басы









3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Сынып оқушылары

Бағалау

стикерлер




түгелдеу, сабаққа дайындығын

«Стикерлер» әдісі

парақтарын





тексеру.


арқылы 3 топқа бөлінеді.

таратып беру.





Топқа бөлу.








«Өткенге

9 сыныпта өтілген материалдар

Оқушылар тест


ҚБ: дайын

10



шолу»

бойынша тест тапсырмасын

тапсырмаларын


жауаптар үлгісі

сыныпқа



5 минут

беру (қосымша 1)


орындайды, 9 сыныпта

арқылы

арналған






өтілген тақырыптарға


оқулық,






қайталау жасайды.


презентаци









я



Жаңа

«Ой қозғау»


Оқушылар сұрақтарға

ҚБ: мұғалімнің

презентаци



сабаққа

Оқушыларға сұрақтар қою.

жауап береді. ХХІ ғасыр-

ауызша

я



дайындық



ғылым мен техника

мадақтауы,




3 минут

1.Ғылым мен техниканың

ғасыры, қазіргі заманғы

ынталандыру





дамуында физиканың

физиканың ролі туралы






ғылымының қандай ролі болды

айтады. Бүгінгі сабақтың






деп ойлайсыңдар?


тақырыбын ашады.






2.Қазіргі заманғы физиканың








ролі туралы не айтар едік?






DrawObject1 DrawObject2 DrawObject3 DrawObject4 DrawObject5 DrawObject6 DrawObject7




Сабақтың тақырыбын, оқу

мақсатын хабарлау

DrawObject8 DrawObject9 DrawObject10 DrawObject11 DrawObject12 DrawObject13 DrawObject14 DrawObject15 Сабақтың







ортасы

«Кіші жоба қорғау» әдісі


Оқушылар оқулықтағы

ҚБ:

Постер,

Жаңа сабақ




мәтінмен танысады. Топ

«әріптестер

маркерлер


1-топ. Физика және компьютер

ішінде талқылау

пікірі» әдісі


Топтық

саласы



жасайды. Топ спикерлері

арқылы топтар


жұмыс




топтық жұмысты

бірін-бірі



2-топ. Физика және ғарыш


қорғайды.

бағалайды.


10 минут

саласының дамуы






3-топ. Физика ғылыми-






техникалық прогрестің негізі




Жұптық

«Дұрыс,

дұрыс

емес

Оқушылар жұппен

ҚБ: «Сыншы

Оқулық

жұмыс

тұжырым» (қосымша 2)


тапсырманы орындайды.

дос» әдісі


6 минут




Тақырып бойынша 4

арқылы жұптар






дұрыс, 4 дұрыс емес

бірін-бірі






тұжырымнан жазады.

бағалайды.






Жұптар дұрыс жауабын







табады.



Жеке жұмыс

«Менің ойым...» әдісі


Оқушылар тапсырманы

ҚБ: бағалау



«Ғылым мен техниканың


жеке орындайды.

критерийлері


13 минут

дамуындағы физика


Берілген тақырып

арқылы



ғылымының ролі»


бойынша эссе жазады




тақырыбында эссе жазуға


және алғашқы аяқтаған 5

10 балл



тапсырма беру



оқушы эссені оқиды.









Сабақтың

Рефлексия. «Қызық. Қиын.

Оқушылар бүгінгі

Кесте,

соңы

Құнды»



сабаққа жазбаша кері

стикерлер





байланыс береді.


3 минут

Қызық

Қиын

құнды












Бағалау. 10 баллдық жүйе

1-10 балл


бойынша күнделікке бағалау


жүргізу


Үй тапсырмасы. Тақырыпты


оқу. Бейнеролик дайындау (2-3


минут)


«Өткенге шолу». Тест тапсырмалары


қосымша 1




  1. Дене материялық нүкте бола алады:


А) Трактордың топыраққа түсіретін қысымын есептегенде В) Зымыранның биіктігін анықтағанда С) Ұшақтың әуежайға қону кезінде


Д) Жердегі ұшуды басқару орталығынан ғарыш кемесінің қозғалысын бақылағанда

2.Спортшы стадион жолымен 1200 м ара қашықтықты жүгіріп өтіп, бастаған сөре орнына

қайтып келді. Спортшының жүрілген жолы мен орын ауыстыру модулі

А) 0; 0

В) 1200 м; 1200м

С) 0; 1200м

Д) 1200 м; 0

3.Автомобиль Жерге қатысты 15 м/с жылдамдықпен жүріп келеді Автомобильді 10 мин ішіндегі

Жерге қатысты жүрген жолы

А) 6000 м

В) 9000 м

С) 7000 м

Д) 5000 м


4. Бірқалыпты түзу сызықты қозғалыс кезінде үдеу А) a=const


В) a=0

С) a>0

Д) a<0

5.Векторлық шаманы ата.

А) масса

В) тығыздық

С) үдеу

Д) жол

6.Тең үдемелі қозғалған автомобильдің жылдамдығы 4 с уақытта 45 тен 5 м/с –ке дейін

кемиді.Автомобиль үдеуінің модулі

А) 10 м/с2

В) 12,5 м/с2

С) 1 м/с2

Д) 5 м/с2

7. Ғарыштық ракета ғарыш айлағынан 45 м/с2 үдеумен ұшты 1000 м ара қашықтықты ұшып

өткен соң, оның жылдамдығы


А) 600 м/с

В) 500м/с

С) 400м/с

Д) 300м/с

8.Нүктенің кинематикалық теңдеуі x=5t+20 болса, бұл нүкте қалай қозғалады?

А) Бірқалыпты

В) Бірқалыпты үдемелі

С) Бірқалыпты кемімелі

Д) айналмалы

9. Дене 30 м/с жылдамдықпен вертикаль жоғары лақтырылған.Ауаның кедергісі ескермегенде,

дененің Жерге құлайтын жылдамдығы

А) 60 м/с

В) 15 м/с

С) 30 м/с


Д) 20 м/с

10.Биіктігі 6 м ағаштан алма құлады.Құлау уақыты

А) ≈6 с

В) ≈1,5 с

С) ≈2 с

Д) ≈1,1с

11. Еркін құлаған дененің 1 с жүрген жолы

А) 10 м

В) 9 м

С) 5 м

Д) 1 м


12. Шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалған дененің жылдамдығын 2 есе азайтқанда центрге тартқыш үдеу


  1. 2 есе артады.

  2. 2 есе азаяды.

  3. 4 есе азаяды.

  4. өзгермейді.







Жұптық жұмыс. Дұрыс, дұрыс емес


қосымша 2


Мәтін бойынша «дұрыс» немесе «дұрыс емес» деген пікірге байланысты сөйлемдер құраңдар.

DrawObject16 DrawObject17 DrawObject18 DrawObject19 DrawObject20



Ұйғарымдар

Дұрыс/дұрыс емес

DrawObject21


1

DrawObject22


2

DrawObject23


3

DrawObject24

4

DrawObject25


5

DrawObject26


6

DrawObject27


7

DrawObject28


8

DrawObject29


Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:



Физикалық өлшеулер







Педагогтің аты-жөні:










Күні:











Сыныбы:



Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:


Физикалық шамалардың қателіктері. Өлшеулер нәтижесін өңдеу






1 Зертханалық жұмыс. «Көлбеу науа бойымен қозғалатын






дененің үдеуін анықтау»







Оқу бағдарламасына сәйкес


10.1.2.1 – жүйелік және кездейсоқ қателіктерді ажырата білу,



оқу мақсаты



10.1.2.2 – тәуелсіз, тәуелді және тұрақты физикалық шамаларды






анықтау;











10.1.2.3 – физикалық шамалардың өлшеу дәлдігін ескере отырып,






тәжірибелік зерттеудің соңғы нәтижесін жазу;














Сабақтың мақсаты:


- жүйелік және кездейсоқ қателіктерді ажыратады;







- тәуелсіз, тәуелді және тұрақты физикалық шамаларды






анықтайды;










- -физикалық шамалардың өлшеу дәлдігін ескеріп, тәжірибелік






зерттеудің соңғы нәтижесін жазады;



















Сабақтың барысы:












Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Уақыты











Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі








басы











3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Сынып оқушылары

Бағалау






түгелдеу, сабаққа дайындығын

санау арқылы үш топқа

парақтары





тексеру.


бөлінеді. Мысалы,

таратылып





Оқушыларды 3 топқа бөлу

1,2,3...


беріледі;




Өткенге

Сұрақтар:


Оқушылар физиканың

ҚБ:

ауызша

10



шолу

1.Қазіргі заманғы физиканың

қазіргі замандағы рөлі,

мадақтау,

сыныпқа



5 минут

рөлі деген ұғымды қалай

ғылыми-техникалық

ынталандыру

арналған




түсінесіңдер?


прогрестің негізіне



оқулық,




2.Физика мен жаратылыстану

байланысты ғылыми



презентаци




ғылымдарының түйісуінен

ашылулар, техника мен



я




қандай ғылымдар пайда болды?

өнертабыстағы








3.Физика – ғылыми-техникалық

жетістіктерге








прогрестің негізі болды деп

байланысты берілген







санаған дұрыс па?


сұрақтарға жауап береді.






Жаңа

«Сіз қалай ойлайсыз?» әдісі

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ:





сабаққа

арқылы сұрақтар қою:

жауап бере отырып,

мұғалімінің




дайындық




бүгінгі сабақтың


ауызша





3 минут

1.Физикалық шамаларды

тақырыбын ашады.

мадақтауы





өлшеудің қандай түрлері бар?









2.Өлшеу құралдарының









көмегімен өлшеу кезінде









қателерді анықтаудың қандай









әдістерін білесіңдер?









3.Өлшеудің нақтылығын қалай





арттыруға болады?






Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау










Сабақтың

«Ойлан. Жұптас. Бөліс» әдісі

Оқушылар оқулықтағы

ҚБ: «Сыншы

Постер,

ортасы

1-топ. Физикалық шамаларды

мәтінмен танысады. Топ

дос» әдісі

маркерлер


өлшеу




ішінде талқылау



Жаңа сабақ

2-топ. Өлшеулердегі қателіктер

жасайды. Физикада



Топтық

3-топ. Тікелей өлшеулердегі

зертханалық жұмысты



жұмыс

қателердің бағалануы

орындаған кезде әртүрлі








өлшеу құралдарының



8 минут





көмегімен өлшеу кезінде








пайда болатын қателерді








анықтау әдістері туралы








түсіндіреді. Топ








спикерлері топтық








жұмысты қорғайды.








Жұптық

Жұптық жұмыс. «Сенімді

Оқушылар жұппен

Дескриптор:

Жіп,

жұмыс

серіктес» әдісі



тапсырманы орындайды.

-математика-

жүктер,

5 минут





Эксперименттік

лық маятниктің

тұрғы,


Эксперименттік

тапсырма:

жұмысты жасайды және

көмегімен

секундомер


Математикалық


маятниктің

қателіктерін есептейді.

еркін түсу



көмегімен

еркін түсу үдеуін


үдеуін



анықтау.





анықтайды;



Оқушыларға

эксперименттік


-абсолют



тапсырманың


мақсатын,


қателікті



қателікті

анықтау

әдістерін


есептейді;



түсіндіру.





-салыстырмалы








қателікті








есептейді;








ҚБ: әріптес








пікірі








3 балл


Жеке жұмыс

Зертханалық жұмысты

Оқушылар зертханалық

Дескриптор:

Кішкене

18 минут

орындау




жұмысты жеке

-сызғыш

шар,






орындайды. Көлбеу

көмегімен

зертхана-


1.Жұмысты орындауға

науамен қозғалатын

ұзындықты

лық науа,


дайындық:




дененің үдеуін

өлшеудің

секундомер


1.1. Сызғыш бөліктерінің

анықтайды. Өлшеулер

абсолют

сызғыш,


шамасын анықтау.


мен есептеулер

қателігін

металл


1.2.Сызғыш көмегімен ұзындық

нәтижелерін кестеге

анықтайды;

цилиндр


ты өлшеудің абсолют қателігін

толтырады. Қорытынды

-секундомер



табу.




жасайды.

көмегімен



1.3. Секундомер көмегімен


ұзындықты



өлшеудің абсолют қателігін


өлшеудің



табу.





абсолют



2.Дененің түзу сызықты


қателігін



үдемелі қозғалысын бақылау.


табады;



2.1.Шардың науада 1 с, 2 с, 3 с


-дененің түзу



орын ауыстыруларын белгілеу.


сызықты



2.2.Шардың бірінші, екінші,


үдемелі



үшінші секундтардағы орын


қозғалысын



ауыстыру модулін табу.


бақылайды;



2.3. Шардың бірдей уақыт


-шардың



аралығындағы орын ауыстыру


орташа



модульдерін салыстыру.


жылдамдығын



3.Бірқалыпсыз қозғалыс


табады;



кезіндегі орташа


-көлбеу



жылдамдығын анықтау.


жазықтықпен



3.1.Шардың науамен қозғалу


қозғалатын



уақытын өлшеу.


дененің үдеуін



3.2.Шардың науамен салыстыр-


анықтайды;



ғандағы орын ауыстыру





модулін өлшеу.


ҚБ: бағалау



3.3.Шардың орташа жылдамды-


критерийлері



ғының модулін табу.


бойынша



3.4.Орташа жылдамдық модулі-


бағалау жүргізу



нің абсолют және





салыстырмалы қателіктерін





табу.





4.Көлбеу жазықтықпен


7 балл



қозғалатын дененің үдеуін





анықтау.





4.1.Шардың науамен қозғалу





уақытын өлшеу.





4.2.Шардың науамен салыстыр-





ғандағы орын ауыстыру





модулін өлшеу.





4.3.Шардың орташа үдеу





модулін табу.





4.4.Орташа үдеу модулінің





абсолют және салыстырмалы





қателігін табу.





4.5.Өлшеулер мен есептеулер





нәтиделерін кестеге енгізу.





4.6.Зертханалық жұмысты





қортындылау









Сабақтың

Рефлексия. Маған не қиын

Оқушылар бүгінгі


Стикерлер

соңы

болды, не қиын болмады.

сабаққа жазбаша кері





байланыс береді.



3 минут

Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл



бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Қайталау.





Шығармашылық шеберхана










Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:


Кинематика











Педагогтің аты-жөні:













Күні:














Сыныбы:


Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:







Сабақтың тақырыбы:

Теңүдемелі

қозғалыс кинематикасының негізгі теңдеулері мен





ұғымдары













Практикалық жұмыс №1










Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.1.1 - жылдамдықтың

уақытқа тәуелділік графигін

пайдалана



оқу мақсаты


отырып, теңүдемелі қозғалыс кезіндегі орын ауыстыру формуласын





қорытып шығару












10.2.1.2 - сандық және графиктік есептерді шығаруда кинематика





теңдеулерін қолдану;










Сабақтың мақсаты:

- жылдамдықтың уақытқа тәуелділік графигін пайдаланып





теңүдемелі қозғалыс кезіндегі орын ауыстыру формуласын





қорытып шығарады;












- сандық есептерді шығаруда кинематика теңдеулерін





қолданады;












- графиктік есептерді шығаруда кинематика теңдеулерін





қолданады.
























Сабақтың барысы:



















Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті


Оқушының іс-әрекеті

Бағалау


Ресурстар


Уақыты














Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі












басы














3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,


Оқушылар қағаз

Бағалау


Қағаз



түгелдеу, сабаққа дайындығын


қиындылары арқылы 3

парақтарын


қиындылар



тексеру.



топқа біріктіріледі.

таратып беру


ы



Топқа бөлу



1-топ. Теңайнымалы

Спидометр


Спидометр






қозғалыс


әдісі


суреті






2-топ.Жылдамдық













3-топ.Орын ауыстыру









Өткенге

Wordwall платформасы арқылы


Оқушылар кинематика-

ҚБ: мұғалімнің


10






шолу.

9 сыныпта өтілген



ның негізгі ұғымдарына

ауызша


сыныпқа



«Кинематика негіздері»


берілген қайталау

мадақтауы


арналған



тарауы бойынша сұрақтар


сұрақтарына жауап



оқулық,


5 минут

қойылады



береді.




интерактив










ті тақта



1.Материялық нүкте деген не?













2.Қозғалыс траекториясы






https://word




дегеніміз не?







wall.net/res




3.Жол мен орын ауыстырудың






ource/58622



айырмашылығы неде?






915







4.Орын ауыстыру жүрілген













жолдан артық, оған тең немесе













одан аз болуы мүмкін бе?













5.Үдеу нөлге тең болғанда













қозғалыс қандай сипат алады?













6.Айнымалы қозғалыстың













орташа жылдамдығы дегенді













қалай түсінесіңдер? Ол не үшін













енгізілген?













7.Тең айнымалы қозғалыс





кезінде жылдамдық қалай





өзгереді?





8.Дененің қозғалысын график





түрінде бейнелеңдер деген





сөйлем нені білдіреді?





9.Үдемелі қозғалыстың





кемімелі қозғалыстан





айырмашылығы неде?





10. Тең айнымалы қозғалыс





деген не?




Жаңа

«Ой қозғау» әдісі

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ: Ауызша

презентаци

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

жауап береді, бүгінгі

мадақтау.

я

дайындық

дайындығын тексеру

сабақтың тақырыбын

Жарайсың! Өте


5 минут

мақсатында сұрақтар қою.

ашады.

жақсы!



1.Теңбаяулайтын түзу сызықты


Керемет!



қозғалыс кезіндегі дененің





жылдамдығын қалай анықтауға





болады?





2.Дененің қозғалысын график





түрінде бейнелеңдер деген





сөйлем нені білдіреді?





Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау









Сабақтың





ортасы

«Ойлан. Жұптас. Бөліс»

Оқушылар оқулықтағы

ҚБ:

Постерлер,



мәтінмен танысады. Топ

«Әріптесіңді

маркерлер

Жаңа сабақ

І топ. Түзу сызықты

ішінде талқылау

бағала» әдісі


Топтық

бірқалыпты қозғалыс

жасайды. Топтық

арқылы топтар


жұмыс

ІІ топ. Теңайнымалы

жұмысты топ спикерлері

өзара



қозғалыстың негізгі ұғымдары

қорғайды. 4-топ тең

бағалайды


10минут

ІІІ топ. Теңайнымалы қозғалыс

айнымалы қозғалысқа




теңдеулері

берілген сандық және




ІУ топ. Есеп шығару үлгісімен

графиктік есептерді




таныстыру

шығарады.




4-топ. Есеп шығару





Дене x= 2+12t+2t2 заңы





бойынша қозғалады. Қозғалыс





жылдамдығының, үдеуінің





және координатасының уақытқа





тәуелділік графигін салыңдар.




Жұптық

«Көршіңмен бөліс» әдісі

Оқушылар жұппен

ҚБ: дайын

Тапсырма

жұмыс


тапсырманы орындайды.

жауап үлгісі

бар

6 минут

1-жұп. Формулалар сөйлейді

Тақырып бойынша

арқылы

парақшала


(қосымша 1)

негізгі формулаларды

жұптардың

р


2-жұп. Сәйкестендіру

түрлендіреді,

бірін-бірі



(қосымша 2)

сәйкестендіру

бағалауы



3-жұп. Есеп шығару

тапсырмасын орындайды




Материялық нүкте


және есептерді

2 балл



жылдамдығының проекциясы

шығарады.





ϑx=10+2t заңдылығы бойынша






өзгереді. а) нүкте







қозғалысының сипатын







анықтаңдар; б) бастапқы







жылдамдықтың модулі мен






бағытын анықтаңдар; в) үдеуді






және оның бағытын табыңдар;






г) бастапқы қозғалыстан 5 с






және 10 с өткеннен кейінгі






нүктенің жылдамдығын







есептеңдер; д) ϑx(t) тәуелділігі-






нің графигін сызыңдар.






Жеке жұмыс

Қалыптастырушы бағалау

Оқушылар тапсырманы

ҚБ:

дайын

Тапсырма

13 минут

тапсырмалары (қосымша 1)

жеке орындайды.

жауаптар үлгісі

бар






арқылы өзін-өзі

парақша






бағалау








8 балл



Сабақтың

Рефлексия



Оқушылар бүгінгі




соңы

1.Қандай

ұғымдар

мен

сабаққа ауызша кері




3 минут

терминдер

алдыңғы тақырып-

байланыс береді.





тан сендерге таныс?







2.Тақырыптың қандай

бөлігін






жақсы, қандай бөлігін нашар






түсіндіңдер?







3. «Шығармашылық шеберха-






на» сендерге тақырыпты







меңгеруге көмектесті ме?






4.Қандай ақпарат сендерді






қызықтырды? Неге?







Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл




бойынша күнделікке бағалау






жүргізу








Үй тапсырмасы.Тақырыпты






оқу. 1-6 тапсырма. 26-бет
















Жұптық жұмыс


1-жұп. Формулалар сөйлейді


қосымша 1







Тапсырмалар

Оқушы жауаптары




1

Түзу сызықты тең айнымалы



қозғалыстың жылдамдығының



теңдеуін жазыңдар. Әрбір шамаға



сипаттама беріңдер.





2

Түзу сызықты тең айнымалы



қозғалыс кезіндегі орын



ауыстырудың теңдеуін жазыңдар.



Әрбір шамаға сипаттама беріңдер


3

Үдеудің формуласын жазыңдар.



Ондағы әрбір шамаға сипаттама



беріңдер.





4

Жылдамдықтың уақытқа тәуелділік



графигін пайдаланып, теңүдемелі



қозғалыс кезіндегі орын ауыстыру



формуласын қорытып шығарыңдар.







2-жұп. Сәйкестендіру




қосымша 2

Ойланып, сәйкестігін табыңдар.

(қосымша 4)






1. Орнынан қозғалған автомобиль 6 с ішінде жылдамдығын 36 м/с-ке

60 м/с


жеткізді. Автомобильдің үдеуі







2.Дене шеңбер бойымен тұрақты жылдамдықпен қозғалады. Шеңбер

22,5 м


радиусын өзгертпей, дене жылдамдығын 2 есе арттырған кезде центрге



тартқыш үдеу







3. Еркін түскен дененің 6 с-тан кейінгі жылдамдығы (g = 10 м/с2)

0,5 с





4. Материалдық нүкте радиусы 2 м шеңбер бойымен бірқалыпты

5 с


қозғалғанда, айналымның ¼ бөлігінде жүретін жолы мен орны



ауыстыруы




DrawObject30 DrawObject31 DrawObject32 DrawObject33 DrawObject34 DrawObject35 DrawObject36 DrawObject37 DrawObject38 DrawObject39

  1. Еркін түскен дене Жермен соғыларды жылдамдығы 30 м/с болса, құлау биіктігі (g = 10 м/с2)


    1. Тік жоғары лақтырылып, 8 с-тан соң жерге құлаған дененің көтерілу

биіктігі

(g = 10 м/с2)


    1. Садақтан тік жоғары атылған жебе 10 с өткенде жерге түсті.Жебенің көтерілу уақыты


  1. Тең үдемелі қозғалған автомобильдің жылдамдығы 4 с уақытта 45 -тен 5 м/с-ке дейін кемиді. Автомобиль үдеуінің модулі


      1. Егер денені 5 м/с жылдамдықпен жоғары лақтырса, оның ең биік нүктесіне жететін уақыты: (g = 10 м/с2)


    1. Автомобиль 10 м/с бастапқы жылдамдықпен қозғала отырып 2,5м/с2 үдеумен тежелсе оның тежелу жолы


  1. Дене 30 м/с жылдамдықпен вертикаль жоғары лақтырылған. Ауаның кедергісін ескермегенде, дененің Жерге құлайтын жылдамдығы...

DrawObject40

  1. м/с2



  1. м/с2



4 есе артады



  1. м/с



  1. м




м, 2

2

м




  1. м












Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары


қосымша 3


1-тапсырма


Трамвай аялдамадан қозғалып, 10 с ішінде 30 м жол жүреді. Осы жолдың соңында трамвай қандай жылдамдық алады?


2-тапсырма


Екі автокөліктің қозғалысы x1= 2t+0,2t2, x2= 80-4t теңдеулерімен берілген. Шамалардың өлшем бірліктері SI жүйесінде алынған.


а) Әр автокөлік қозғалысының түрін анықтаңдар;

ә) Олардың қозғалыс жылдамдықтарының уақытқа тәуелділік графиктерін салыңдар;

б) Автокөліктердің кездесетін орны мен уақытын анықтаңдар;

в) Қозғалыс басталғаннан 10 с өткенде, олардың арақашықтығы қандай болады?

г) Осы уақыт ішінде әр автокөлік қандай орын ауыстырады?

д) бірінші автокөлік жылдамдығының уақытқа тәуелділік теңдеуін жазыңдар.

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:




Кинематика негіздері






Педагогтің аты-жөні:










Күні:












Сыныбы:




Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:


Инвариантты және салыстырмалы физикалық шамалар. Галилейдің







салыстырмалылық принципі





Оқу бағдарламасына сәйкес


10.2.1.3 - инвариантты және салыстырмалы физикалық шамаларды



оқу мақсаты




ажырату;











10.2.1.4 - жылдамдықтарды қосу мен орын ауыстыруды қосудың







классикалық заңын есеп шығаруда қолдану;




Сабақтың мақсаты:



-

инвариантты және

салыстырмалы физикалық

шамаларды







ажыратады;











- жылдамдықтарды қосу мен орын ауыстыруды қосудың








классикалық заңын есеп шығаруда қолданады;



















Сабақтың барысы:










Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Уақыты












Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі








басы












3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар стикерлер

Топ

Қызыл,




түгелдеу, сабаққа дайындығын

түсі арқылы 3 топқа

басшыларына

сары,




тексеру. Топқа бөлу


бөлінеді.


бағалау парағы

жасыл











беріледі.




Өткенге

Тест

тапсырмалары

(kahoot



ҚБ: дайын

10



шолу

бағдарламасы



арқылы)



жауаптар

сыныпқа



Ұжымдық

(қосымша 1)






арқылы

арналған



жұмыс









оқулық,



5 минут









ұялы












телефон,












интерактив












ті тақта



Жаңа

«Ой қозғау» әдісі


Оқушылар бейнероликті

ҚБ:ауызша




сабаққа






тамашалайды.

мадақтау




дайындық.

Оқушыларға интербелсенді

Оқушылар

сұрақтарға






тақтадан «Галилейдің


жауапбереді,сабақ





5 минут

салыстырмалылық


тақырыбын болжайды.






принципі» тақырыбында








бейнекөрініс көрсету.









Сұрақтар:











1.Бейнежазбадан біз не көрдік?








2.Бұл

көрсетілімнің

біздің








бүгінгі

сабағымызға

қандай








байланысы

бар

деп








ойлайсыздар?









DrawObject41 DrawObject42 DrawObject43 DrawObject44 DrawObject45 DrawObject46 DrawObject47


Ендеше бүгінгі сабақта біз


«Инвариантты және

салыстармалы шамалар.

Галилиейдің

салыстырмалылық


принципімен» танысамыз.






Сабақтың тақырыбын, оқу






мақсатын хабарлау












Сабақтың

«Ақпарат жинау...» әдісі.

Оқушылар мәтінмен

ҚБ:

«Бір

Суреттер,

ортасы





танысады.

сөйлеммен

постер,


Оқулықтағы

мәтінді

оқуға


түйіндеу»

маркерлер,

Жаңа сабақ

тапсырма беріледі.


Әр топ өз тапсырма-

әдісі

арқылы

тапсырма

Топтық

1-топ: Инвариантты және

лары бойынша

топтар


бар

жұмыс

салыстырмалы шамалар


зерттеушілік-әңгіме

тақырып

парақшала


2-топ: Галилейдің


жүргізіп, топ ішінде

бойынша

р

10 минут

салыстырмалылық принципі

талқылайды.

білімдерін



3-топ: Есеп шығару үлгісімен

Топ спикерлері

түйіндейтін



таныстыру




қорғайды.

бір

сөйлем








айтады.



Есеп. Кеме өзен ағысымен 40






км қашықтықты 2 сағ уақытта,






ал ағысқа қарсы 45 км






қашықтық- ты 3 сағ уақытта






жүріп өтеді. Өзен ағысы






жылдамдығын және

сумен






байланысқан

санақ жүйесінде






кеменің

жылдамды-

ғын






анықтаңдар.








Жұптық

Тұжырымдамалық


Оқушылар тақырыпқа

ҚБ:

Дайын

Тапсырма

жұмыс

органайзер (қосымша 2)


талдау жасай отырып,

жауаптар

бар






«Ия-жоқ» әдісі арқылы

арқылы

парақшала

5 минут





кестедегі берілген



р






анықтамалардың дұрыс

Тақтадан







немесе дұрыс еместігін

дайын жауап







анықтайды. Егер,

көрсетіледі,







- тұжырым дұрыс болса

тексеру арқылы







«Ия»бағанына «+»

өзін-өзі








белгісін соғады, дұрыс

бағалайды.







болмаса «Жоқ» бағанына









«-»белгісін соғады

2 балл







-дұрыс болмаған жағдай-









да «неге» бағанына









берілген сұрақтың









жауабын жазады.




Жеке жұмыс

Есептер шығару (қосымша 3)

Оқушылар тапсырманы

8 балл

Тапсырма






жеке орындайды.



бар









парақшала









р

Сабақтың

Рефлексия. Идеялар


Оқушылар бүгінгі




соңы

жәрмеңкесі»



сабаққа кері байланыс





1. Бүгінгі сабақта біз қандай

береді.




3 минут

мәселелерді қарастырдық?






2. Бүгінгі


үйренгеніңіз Сіз






үшін болашақта қажет деп





ойлайсыз ба?






3. Сабаққа

қандай





толықтырулар

енгізер





едіңіз?






Бағалау. 10 баллдық жүйе


110 балл



бойынша күнделікке бағалау





жүргізу.






Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу. 2-тапсырма















Өткенге шолу. Тест тапсырмалары (kahoot бағдарламасы арқылы)


(қосымша 1)


1.Физикалық шамалардың ішіндегі векторлық шама болатыны:

A) орын ауыстыру B) тығыздық C) масса D) энергия E) уақыт

  1. Қозғалыс теңдеуі h = 12 + 4t + 4,9t2 болса, дененің бастапқы жылдамдығының модулі

А) -12 м/с В) 4 м/с С) -4 м/с Д) 4,9м/с Е) 12 м/с


  1. Түзу сызықты бір қалыпты үдемелі қозғалыстағы дененің кез-келген уақыт мезетіндегі координатасын табуға арналған өрнек:


А) х = В) x = С) x = + + D) x = Е) x =

DrawObject48 DrawObject49 DrawObject50


  1. Пойыз жолдағы t уақыттың жартысын 70 км/сағ жылдамдықпен, ал екінші жартысын 30 км/сағ жылдамдықпен жүріп өтті. Орташа жылдамдығы

A) 40 км/сағ B) 60 км/сағ C) 50 км/сағ D) 42 км/сағ Е) 16 м/с

  1. Тас құдық түбіне 4 с-те құлап түсті. Құдықтың тереңдігі (g = 10 м/с2)

A) 60 м.

B) 80 м

C) 75 м.

D) 76 м.

E) 0,08 км

6. Қозғалыстағы дененің жылдамдығы

υ 5 4t

теңдеуімен берілген. Қозғалыс түрі және орын

ауыстыру теңдеуі

St








A)

St



5t 2t2


  • кемімелі.



2

B)

St 5t 2t



  • үдемелі



2

C)

St 5t 4t



  • үдемелі.

D)

St 4t

2

, бірқалыпты.

E)

St






  1. Метрмен өлшенетін физикалық шама:


A) линзаның фокус аралығы B)


D) жылдамдық E)


8.Материялық нүктенің қозғалысы х =14 t тұжырымдардың дұрыстары:


  1. Дененің бастапқы координатасы 14 м


  1. Дене бірқалыпты қозғалуда


  1. Дене шеңбер бойымен қозғалуда



5t - 4t

2

, кемімелі.







аудан


С) орын ауыстыру

жұмыс


+27 теңдеуімен берілген. Қозғалыс туралы


  1. Дененің бастапқы координатасы 27 м


  1. Дене бірқалыпты үдемелі қозғалуда


  1. Көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалыс траекториясының ең жоғарғы нүктесіндегі үдеуі (Ауа мен үйкелісті ескермеңіз).


А) g, бағыты жылдамдық векторының бағытымен сәйкес.

В) g, жоғары бағытталған. С) g, төмен бағытталған

  1. g, траекторияға жанама бағыттас.Е) g, жылдамдық векторына жанама бағыттас.

10.Автомобиль жолдың түзу сызықты бөлігінде тежеледі. Үдеу векторының бағыты

A) вертикаль төмен. B) қозғалысқа қарсы C) жылдамдыққа перпендикуляр.

D) қозғалыспен бағыттас. E) вертикаль жоғары.

Жұптық жұмыс. Тұжырымдамалық органайзер (қосымша 1)



Тұжырым


Ия

Жоқ

Неге





1.Барлық механикалық процестер инерциялық санақ




жүйелерінде бірдей өтеді.









2.Инварианттылық дегеніміз- физикалық шамалар мен




заңдардың белгілі бір шарттардың немесе түрлендірулер




кезіндегі өзгермеуі.









3.Бір санақ жүйесінен екінші санақ жүйесіне өткен кезде




үдеу, масса, күш, уақыт инвариантты болып есептеледі.








4.Галилейдің салыстырмалылық принципіне сәйкес




Ньютонның барлық заңдары инвариантты болып




саналмайды.









5.Бір инерциялдық санақ жүйесінен екіншісіне өткен




кезде өзгеретін шамалар салыстырмалы (инвариантты




емес)









6.Кинематикалық шамалар: үдеу, орын ауыстыру,




қозғалыс траекториясы салыстырмалы

шамалардың




мысалы болып табылады.









7. Галилей принципі әртүрлі координаттар жүйелеріндегі




қозғалысты сипаттайды.















Жеке жұмыс. Есептер шығару


(қосымша 3)


  1. Екі пойыз бір-біріне қарама-қарсы бағытта 36 км/сағ және 54 км/сағ жылдамдықпен жүріп келеді. Бірінші пойыз ішіндегі жолаушы екінші пойыздың өзінің жанынан 6 с ішінде өткенін байқайды. Екінші пойыздың ұзындығы қандай?


  1. Моторлы қайық өзен ағысына қарсы 18 км қашықтықты 1,5 сағ уақытта жүріп өтеді. Осы қашықтықты кері бағытта ол қанша уақытта жүріп өтеді? Өзен ағысының жылдамдығы 3 км/сағ.

  2. Парашютші тынық ауада 4 м/с жылдамдықпен тік төмен түскен. Егер Жерге қатысты горизонталь бағыттағы желдің жылдамдығы 3 м/с болса, онда ол қандай жылдамдықпен түседі?

  3. Метро эскалаторы 0,8 м/с жылдамдықпен қозғалады. Егер жолаушы эскалатормен байланысқан санақ жүйесінде эскалатордың қозғалыс бағытымен бағыттас 0,2 мс жылдамдықпен келе жатса, онда ол Жермен байланысқан санақ жүйесінде қанша уақытта 40 м орын ауыстырады?



Дескриптор:


--Есептің шартын жазады;

-ХБЖ жүйесіне шамаларды айналдырады;

-Формуласын қолданып есептеу жүргізеді;


Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Кинематика


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қисық сызықты қозғалыс кинематикасы. БЖБ №1



Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.1.5 - қисықсызықты қозғалыс кезіндегі траекторияның

оқу мақсаты

қисықтық радиусын, дененің тангенциалды, центрге тартқыш және


толық үдеуін анықтау;



10.2.1.5 - қисык сызықты қозғалыс және центрге тартқыш үдеуге


есептер шығару


Сабақтың мақсаты:

- қисықсызықты қозғалыс кезіндегі траекторияның


қисықтық радиусын, дененің тангенциалды, центрге тартқыш және


толық үдеуін анықтайды;



- қисық сызықты қозғалыс және центрге тартқыш үдеуге есептер


шығарады;






Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Уақыты





Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі




басы





3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,


Бағалау



түгелдеу, сабаққа дайындығын


парақтарын



тексеру.


таратып беру


Өткенге

Сұрақтар:

Оқушылар үй

ҚБ: Ауызша

10

шолу

1.Дене қозғалысының

тапсырмасы бойынша

мадақтау.

сыныпқа

3 минут

салыстырмалылығының мәні

берілген сұрақтарға

Жарайсың! Өте

арналған


неде?

жауап береді.

жақсы!

оқулық,


2.Инварианттылық дегеніміз


Керемет!

презентаци


не?



я


3.Салыстырмалы шамаларға





қандай шамаларды жатқызуға





болады?





4.Галилейдің салыстырмалы-





лық принципін түсіндір




Жаңа

«Миға шабуыл» әдісі

Оқушылар бейнеролик

ҚБ: ауызша

Сілтеме:

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

бойынша өз ойларын

мадақтау,


дайындық

дайындығын тексеру

айтады. Қисық сызықты

ынталандыру


3 минут

мақсатында бейнеролик

қозғалыс, қисық




көрсету.

сызықты қозғалыстың





бір мысалы - шеңбер




Сабақтың тақырыбын, оқу

бойымен қозғалыс




мақсатын хабарлау

туралы айтады.








Сабақтың





ортасы

«Сенімді серіктес» әдісі

Оқушылар оқулықтағы

Дескриптор:

Постерлер,



мәтінмен танысады.

-кішкене

маркерлер,

Жаңа сабақ

1-жұп. «Бес сөйлем, бір

1-жұп оқушылары

шардың

шар, жіп,


түйінді ой» әдісі.

теориялық материалмен

бұрыштық

сызғыш


Шеңбер бойымен қозғалыс

«Бес сөйлем, бір түйінді

жылдамдығын,


Жұптық

туралы.

ой» әдісі арқылы

айналу


жұмыс

2-жұп. Тәжірибе

таныстырады.

периодын,

Тапсырма

8 минут

Кішкене шарды жіпке байлап,

2-жұп оқушылары

центрге

бар


жіптің бір ұшын ұстап

тәжірибелік жұмысты

тартқыш үдеуін

парақша


тұрыңдар. Шар сызғыштың 0

орындап, қорытынды

анықтайды;



және 10 бөліктерінің арасында

жасайды.

-Есептің



шеңбер сызып бірқалыпты

3-жұп, 4-жұп, 5-жұп

берілгенін



айналмалы қозғалыс жасасын.

оқушылары есеп

дұрыс жазады



Кішкене шардың бұрыштық

шығару үлгісімен

-Өлшем



жылдамдық модулін, айналу

таныстырады.

бірліктерді



периодын және центрге

Бір-бірінің жауаптарын

ХБЖ-не



тартқыш үдеуін анықтаңдар.

тексеріп, бағалайды.

келтіреді



3-жұп. Есеп шығару үлгісімен


-Қажетті



таныстыру


формуланы



Радиусы 30 см тегістегіш тас 12


жазады және



секундта 20 айналым жасайды.


түрлендіреді.



Тас дөңгелегінің сызықтық


-Берілген сан



жылдамдығын табыңдар.


мәндерді форму-



4-жұп.


лаға қойып,



Неліктен диаметрі үлкен


есептеу жүргі-



бұйымдарды жонғыш білдекпен


зеді.



айналдыра жону диаметрі кіші


ҚБ: дайын



бұйымдарға қарағанда аз




бұрыштық жылдамдықпен


жауаптар үлгісі



орындалады?


арқылы



5-жұп.


3 балл



Велосипед дөңгелегінің




радиусы 40 см. Егер дөңгелек





120 айн/мин жасайтын болса,





велосипед қандай





жылдамдықпен қозғалады?




Жеке жұмыс

Бөлім бойынша жиынтық

Оқушылар БЖБ


Тапсырма

25 минут

бағалау (қосымша 1)

тапсырмаларын


бар



орындайды.


парақша






Сабақтың

Рефлексия. Маған не қиын

Оқушылар бүгінгі



соңы

болды, не қиын болмады

сабаққа кері байланыс





береді.



3 минут



1-10 балл



Бағалау. 1-10 баллдық жүйе





бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу.









«Кинематика негіздері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары


Орындау уақыты – 25 минут


Тапсырмалар



  1. Шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалыс деп


А) дене тең уақыт аралығында бірдей арақашықтықта жүріп өтетін қозғалыс

Б) жылдамдық тең шамаға өзгеретін қозғалыс

В) жылдамдық модулі өзгермейтін, траекториясы түзу сызықты қозғалыс

Г) жылдамдық модулі өзгермейтін, ал траекториясы шеңбер болатын қозғалыс.

[1]

  1. Биіктігі 6м ағаштан алма құлады.Құлау уақыты

А) ≈6с Б) ≈1,5с В) ≈2с Г) ≈1,1с

[1]


  1. Материялық нүкте радиусы 80 см дөңгелекті, 14,4 км/сағ жылдамдықпен қозғалғанда центрге тартқыш үдеу қандай болады? Нүктенің бұрыштық жылдамдығы неге тең?


[2]





4. Доп көкжиекке бұрыш жасай лақтырылып, 2 секундта жерге қайта соғылды.

а) доптың бастапқы жылдамдығын анықтаңыз


[1]


в) көтерілу биіктігін есептеңіз


[1]




с) лақтырылған жерден қандай қашықтыққа түскенін есептеңіз .


[1]





  1. Төменде денелер қозғалысының 3 графигі берілген.












1-сурет











2-сурет











3-сурет


а) график қандай қозғалысты сипаттайтынын жазыңыз


[3]

Графиктер

Қозғалыс түрі




1

1-сурет





2

2-сурет





3

3-сурет







б) 1-суреттегі графиктен дененің 5 с ішіндегі жылдамдығын және соңғы координатасын табыңыз


[2]


в) 2-суреттегі графиктен қозғалыстағы дененің 3 секундтағы үдеуін, соңғы жылдамдығын анықтаңыз


[2]


г) 2-суреттегі графиктен орын ауыстыру теңдеуін жазыңыз.


[1]


д) 3-суреттегі графиктен үдемелі қозғалған дененің жылдамдығын және орын ауыстыруын анықтаңыз. Үдеу 1 м/с2, дененің қозғалысына кеткен уақыт 6 с деп есептеңіз.


[2]




















Жалпы балл - 17


Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Кинематика


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы


2 Зертханалық жұмыс



«Дененің ұшу қашықтығының лақтыру бұрышына тәуелділігін


зерттеу»


Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.1.6 - көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы

оқу мақсаты

кезіндегі кинематикалық шамаларды анықтау;


10.2.1.7 - көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалыс


траекториясын зерттеу;


Сабақтың мақсаты:

- көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы кезіндегі


кинематикалық шамаларды анықтайды;


- көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалыс


траекториясын зерттейді;



Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау


Ресурстар


Уақыты










Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі









басы










3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар «Стикерлер»



стикерлер



түгелдеу, сабаққа дайындығын

әдісі арқылы 3 топқа









тексеру.

бөлінеді.









Топқа бөлу









Өткенге

«Wordwall» платформасы

Оқушылар берілген

ҚБ: Ауызша


10





шолу.

арқылы.

сұрақтарға жауап береді.

мадақтау.


сыныпқа




Үй тапсырмасына

Жарайсың! Өте


арналған


5 минут

Нүктенің шеңбер бойымен

қайталау жасайды.

жақсы!


оқулық,



қозғалысы тақырыбы бойынша


Керемет!


Интеракти



төмендегі сұрақтарға жауап




вті тақта



беру.










1.Нүктенің шеңбер бойымен




https://word




қозғалысы деген не?




wall.net/res




2.Сызықтық жылдамдық пен




ource/58622



бұрыштық жылдамдықтың




990






арасында қандай байланыс бар?










3.Центрге тартқыш үдеу деп










нені айтады? Формуласы










қандай?










4.Айналу периоды, айналу










жиілігі деген қандай шама?










5.Бірқалыпты қисықсызықты










қозғалыстың үдеуі мен










жылдамдығы өзгере ме?










6.Шеңбер бойымен жасаған










толық бір айналымның бұрылу










бұрышы неліктен 2 П-ға тең










болады?










7.Модулі тұрақты










жылдамдықпен шеңбер










бойымен қозғалатын дененің





үдеуі қалай бағытталған?





8.Қисық сызықты қозғалыс





кезіндегі үдеудің бағыты





қандай?





9.Нүктенің шеңбер бойымен





бірқалыпты қозғалысы





теңүдемелі бола ма?





10.Неліктен бұрыштық





шамаларды енгізудің қажеттігі





туындады?









Жаңа

«Ой қозғау» әдісі

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ:

презентаци

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

жауап береді, бүгінгі

ынталандыру,

я

дайындық

дайындығын тексеру

сабақтың тақырыбын

ауызша


3-4 минут

мақсатында проблемалық

ашады.

мадақтау



сұрақтар қою.





1.Дене горизонталь бағытта





белгілі бір биіктіктен





лақтырылсын. Дененің





қозғалысы немесе қозғалыс





траекториясы қандай болуы





мүмкін?





Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау









Сабақтың

«Кіші жоба қорғау» әдісі

Топ мүшелері мәтінмен

ҚБ: ҚБ:

Постерлер,

ортасы


танысады, содан соң

«Сыншы дос»

маркерлер


1-топ. «Менің ойым...» әдісі.

жұппен талдайды, топ

әдісі арқылы


Жаңа сабақ

Теориялық мәлімет

ішінде талқылайды. Топ

бағалау


Топтық

2-топ. Формулалар сөйлейді

спикерлері топтық



жұмыс

(қосымша 1)

жұмысты қорғайды.



10 минут

3-топ. Есеп шығару үлгісімен





таныстыру




Жеке жұмыс

2 Зертханалық жұмыс

Оқушылар зертханалық

ҚБ: бағалау

Баллистика

20 минут

«Дененің ұшу қашықтығының

жұмысты орындайды.

критерийлері

лық


Ұшу қашықтығының

бойынша

зертхана-


лақтыру бұрышына тәуелділігін


лақтыру бұрышына


лық


зерттеу»



тәуелділігін тәжірибе

10 балл

пистолет,


1.Баллистикалық пистолеттің


жүзінде анықтайды.


см-лік


құрылысымен, жұмыс істеу





бөлігі бар


принципімен танысу.






өлшеуіш


2.Құрылғыны 1-суреттегідей






лента, 2-3


жинай отырып, бұрыш






таза және


өлшегішпен пистолетті 450




бұрышпен бекіту. 450 бұрышпен



көшірме


атқан шардың қағазға түсу



қағаз




(копирка),


нүктесін белгілеу.






жапсырма


3.Пистолетті 200, 300, 400, 450




бұрыштармен орнатып, әрбір



лента






бұрышқа 3-4 рет ату. Шардың





қағазға түсу нүктесін белгілеп





отыру.





4. Пистолетті 500, 600, 700





бұрыштармен бекітіп, әрбір





бұрышқа 3-4 рет ату, шардың





қағазға түсу нүктесін белгілеу.





5.Әрбір бұрыш үшін шардың





түсу қашықтығының орташа





мәнін өлшеу. Нәтижелерді





кестеге түсіру (1-кесте).









Сабақтың

Рефлексия




соңы

-Нені білгім келеді

Оқушылар бүгінгі




-Нені үйрендім

сабаққа кері байланыс



3 минут

-Нені жақсарту керек

береді.




Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл



бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу. Шығармашылық





шеберхана











Топтық жұмыс. Формулалар сөйлейді



(қосымша 1)




Тапсырмалар

Оқушы жауаптары






1

Бірқалыпты түзу сызықты қозғалыстың жылдамдығының




формуласын жазыңдар. Формуладағы әр шамаға




сипаттама беріңдер.







2

Тең айнымалы қозғалыс кезіндегі орын ауыстырудың




теңдеуін жазыңдар.








Негізгі формуладан дененің бастапқы координатасы,




бастапқы жылдамдық шамалары 0-ге тең болған кездегі




формулаларын жазыңдар.







3

Тең айнымалы қозғалыс кезіндегі дененің




жылдамдығының теңдеуін жазыңдар.








Негізгі формуладан дененің бастапқы жылдамдығы нөлге




тең болған кездегі формуланы жазыңдар.







4

Орын ауыстырудың уақытқа тәуелсіз формуласы







5

Вертикаль қозғалған дененің биіктігі және жылдамдық



теңдеулері










DrawObject51 DrawObject52 DrawObject53 DrawObject54 DrawObject55 Көкжиекке бұрышпен лақтырылған дененің максималды

6

ұшу қашықтығы, жалпы ұшу уақыты, қозғалыстың


максималды биіктігінің формуласын жазыңдар.

DrawObject56






Топтық жұмыс. Есеп шығару үлгісімен таныстыру


(қосымша 2)


1.Лақтырылған тастың көтерілу биіктігі мен ұшу қашықтығының тең болуы үшін оны көкжиекке қандай бұрышпен лақтыру қажет?

  1. Футбол добы көкжиекпен 30 0 бұрыш жасай 10,7 м/с жылдамдықпен лақтырылады. Лақтырылу нүктесінен


  1. м қашықтықта орналасқан қабырғаға серпімді соғылып кері қайтты. Доптың лақтырылу нүктесінен қандай қашықтыққа түскенін анықтаңыз.

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:



Динамика











Педагогтің аты-жөні:













Күні:














Сыныбы:



Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:


Күштер. Күштерді қосу. Ньютон заңдары







Практикалық жұмыс №2









Оқу бағдарламасына сәйкес


10.2.2.1 - бірнеше күштің әрекетінен болатын дененің қозғалысына



оқу мақсаты



есеп шығарудың алгоритмдерін құру;





















Сабақтың мақсаты:


- бірнеше

күштің әрекетінен

болатын

дененің қозғалысына есеп






шығарудың алгоритмдерін құрады;























Сабақтың барысы:


















Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті


Оқушының іс-әрекеті


Бағалау

Ресурстар



Уақыты














Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі











басы














3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,


Оқушылар санау арқылы


«Динамометр»

Динамомет




түгелдеу, сабаққа дайындығын


3 топқа бөлінеді.



бағалау

р суреті




тексеру.



1,2,3...



шкаласын





Топқа бөлу






таратып беру.




Өткенге

Тест тапсырмалары (қосымша


Оқушылар тест



ҚБ: дайын

10



шолу

1)




сұрақтарына жауап


жауаптар үлгісі

сыныпқа



5 минут





береді.



арқылы

арналған














оқулық,














интерактив














ті тақта



Жаңа

«Сіз қалай ойлайсыз?»


Оқушылар проблемалық


ҚБ:




сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа


сұрақтарға жауап бере


«Геометриялық




дайындық

дайындығын тексеру



отырып, бүгінгі



фигуралар»




5 минут

мақсатында проблемалық


сабақтың тақырыбын


әдісі арқылы





сұрақтар қою.



ашады.



бағалау





1. Баскетболшылар ойын


































барысында түрлі бағыттарда












кенет бұрылыстар жасайды.












Олар неге бұлай қозғалады?












2.Дене жылдамдығының












өзгеруіне не себеп болады?












3.Автобус кенет тежелгенде












немесе жылдамдығын бірден












өзгерткенде жолаушылардың












құлап кетуі мүмкін екенін қалай












түсіндіруге болады?













4.Бір нүктеге түсірілген












модульдері жағынан тең үш












күштің тең әсер күші нөлге тең












болуы мүмкін бе?


























DrawObject57 DrawObject58 DrawObject59 DrawObject60 DrawObject61 DrawObject62 DrawObject63 DrawObject64

Сабақтың тақырыбын, оқу






мақсатын хабарлау











Сабақтың

1-топ. Күштер (анықтамалық

Оқушылар күштердің

Дескриптор:

Постерлер,

ортасы

кесте)

(қосымша 2)


түрлері, инерциялық

- күштер, олар- маркерлер


2-топ. Ньютон заңдары

санақ жүйесі, Ньютон

дың

түрлері


Жаңа сабақ

(физикалық диктант)

заңдары туралы

туралы айтады;


Топтық

(қосымша 3)


оқулықтағы мәтінмен

-Ньютон


жұмыс

3-топ.



танысады. Топ мүшелері

заңдарын



Бірнеше күштің

әрекетінен

топ ішінде талқылау

тұжырымдайды


10 минут

болатын дененің қозғалысына

жасайды.

-есеп

шығару



есеп

шығарудың

алгоритмін

3-топ оқушылары

алгоритмін



құрыңдар.


бірнеше күштің

құрады;







әрекетінен болатын








дененің қозғалысына

ҚБ:







есеп шығарудың

әріптес

пікірі






алгоритмін құрады.Топ

арқылы






спикерлері топтық

-Қай топтың






жұмысты қорғайды.







жауабы ұнады?







-Сіздер








жауапты қалай







толықтырар







едіңіздер?








Жұптық

«Сенімді серіктес» әдісі

Оқушылар жұппен

ҚБ:


Тапсырма

жұмыс




тапсырманы орындайды.

динамометр

бар


Тапсырмалар


Жұптар тапсырманы

бағалау


парақшала

6 минут




орындап болған соң

шкаласы

р



1-жұп


жауаптарын тексереді.

бойынша



Формулалар сөйлейді


2 балл



(қосымша 4)







2-жұп

Крыловтың әйгілі аңызында

аққу, шаян және шортан жүк

толған арбаны модулі жағынан

тең күштермен тартады. Бірақ

арба орнынан қозғалмайды.

Күштер қалай бағытталған?

Есептеу жүргізіңдер.


3-жұп

Серіппелі динамометрге


қарама-қарсы бағытта 4 Н және


  1. Н күштер әсер етеді. Динамометрдің көрсететін мәні қандай? Егер динамометрге қарама-қарсы бағытта әрқайсысы 5 Н тең күш әсер ететін кезде қалай өзгереді?


4-жұп

Резеңке жіпке жүкті бекітіп


іліңдер. Содан кейін жіпті екіге


бүктеп, сол жүкті тағы





бекітіңдер. Бірінші және екінші





жағдайда резеңкелердің





керілуін салыстырыңдар.





Нәтижені түсіндіріңдер және





сәйкес есептеулерді





жүргізіңдер.





5-жұп





Серіппе массасы 400 г жүк





ілінген бос ұшынан 0,8 м/с2





үдеумен вертикаль жоғары





көтерілді. Серіппенің





қатаңдығы 250 Н/м. Серіппенің





массасын ескермей, оның





ұзаруын анықтаңдар. Қозғалыс





басталғаннан 5 с өткеннен





кейінгі жүктің жылдамдығын





табыңдар.









Жеке жұмыс

«Ұшқыр ой» әдісі

Оқушылар

ҚБ: дайын

Тапсырма

13 минут

(функционалдық сауаттылықты

қалыптастырушы

жауаптар үлгісі

бар


арттыруға бағытталған

бағалау тапсырмаларын

арқылы өзін-өзі

парақша


тапсырмалар) (қосымша 5)

орындайды. Алған

бағалау




теориялық білімдерін

динамометр




практикада есептер

бағалау




шығаруда

шкаласы




жалғастырады.

бойынша -8





балл


Сабақтың

Рефлексия. Рефлексивті сауал

Оқушылар бүгінгі



соңы

Келесі сабақты жоспарлау үшін

сабаққа кері байланыс



3 минут

оқушыларға сұрақтар

береді, сұраққа ауызша




қойылады:

жауап береді.




- нені білдім, нені үйрендім





- нені толық түсінбедім





- немен жұмысты жалғастыру





қажет.





Бағалау.Сабақ соңында әр


1-10 балл



тапсырманың бағалау





критерийлері бойынша жалпы





баллдық жүйемен бағалау





Үй тапсырмасы: Тақырыпты





оқу. 14-19 есеп









Өткенге шолу. Тест тапсырмалары


(қосымша 1)


1. Пойыздың жылдамдығын 2 есе кеміткенде, оның тежелу жолы

A) 2 есе артады. B) 4 есе кемиді C) 2 есе кемиді.

D) 4 есе артады. E) өзгермейді.

  1. СИ жүйесіндегі жылдамдықтың өлшем бірлігі:


A) м/мин B) км/сағ C) м/сағ D) м/с E) км/с 3.Бірқалыпты түзусызықты қозғалған материялық нүктенің жылдамдық векторының бағыты


А) қозғалысқа перпендикуляр траектория бойымен. В) траекторияға перпендикуляр.

С) траекторияға параллель. D) қозғалысқа қарсы бағыттас.

Е) қозғалыспен бағыттас траектория бойымен

4.Бірқалыпты қозғалысқа сәйкес келетін график


4



3


2


1


  1. 5 t


A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

  1. Материялық нүктенің жылдамдық проекциясы мына түрде өзгеретіндей болып қозғалады: υx = 2 -

3t, оның үдеуі


A) 3 м/с2. B) -3 м/с2. C) -5 м/с2. D) 5 м/с2. E) 7 м/с2.


6.Еркін түсу дегеніміз –


А) тек қана ауырлық күшінің әсерінен дененің қозғалысы В) серпімділік күшінің әсерінен дененің қозғалысы. С) ауа кедергісі әсерінен дененің қозғалысы.


  1. үйкеліс күшінің әсерінен дененің қозғалысы.

Е) ауырлық күшін ескермегенде дененің қозғалысы.


7.Көкжиекке 300 бұрыш жасай 10м/с жылдамдықпен лақтырылған дененің көтерілу биіктігі мен ұшу қашықтығы (g = 10 м/с2)

А) 13

м; 88 м.

В) 1,3 м; 17,3 м.

С) 130 м; 88 м.

D) 13

м; 8,8 м.

E) 1,3 м; 88 м.



  1. 100 м биіктіктен құлаған дененің жерге соғылғандағы жылдамдығы мен құлау уақыты (g = 10 м/с2)

А) 40 м/с; 5с. В) 45м/с; 4,5с. С) 0; 3с. D) 45м/с; 6с. Е) 0; 4,5с.


  1. Автомобильдің жылдамдығы 10 с уақытта 10-нан 6 м/с-ке дейін кемиді. Жылдамдықтың уақытқа тәуелділік формуласы және 20 с кейінгі жылдамдығы


A) υх(t)=10-0,4t, υ=2 м/с. B) υх(t)=10+0,4t, υ=2 м/с. C) υх(t)=10-0,4t, υ=3 м/с.


D) υх(t)=10+0,4t, υ=3 м/с. E) υх(t)=10-0,2t, υ=2 м/с.

10. Материялық нүктенің қозғалыс теңдеуі мына түрде x= -3 t2. Нүктенің 2 с-тан кейінгі


жылдамдығы мен орын ауыстыруы...

A) υ =3 м/с; s=3м. B) υ =12 м/с; s=12 м. C) υ = -12 м/с; s= - 12 м.

D) υ =-3 м/с; s=-3 м. E) υ =12 м/с; s=-3 м.






Топтық жұмыс




1-топ.Анықтамалық кесте















(қосымша 2)













Физикалық


Өлшем



Анықтамасы





шаманың атауы


бірлігі







1











2











3











4






















5




















3-топ. Физикалық диктант















(қосымша3)


Денелердің өзара әрекеттесу заңдарын зерттейтін механиканың бөлімі

...........................

деп

аталады.

Динамиканың

негізгі заңдарын ........


.........................


.........................

............................


. ............................ тұжырымдаған. Ньютонның І заңы инерциялық санақ жүйесі

деп аталатын .................................

............................

енгізуге мүмкіндік береді.



Денеге басқа денелер әрекет етпегенде немесе олардың әрекеті теңгерілгенде, дене бірқалыпты

және түзусызықты қозғалатын санақ жүйесі


..........................................

...........................

......................


ретінде алынады. Ньтонның бірінші заңы былай тұжырымдалады: Егер денеге басқа

денелер әрекет етпесе немесе олардың әрекеті теңгерілген болса, онда дене......................................



....................................



..................................,

не

түзусызықты

және

бірқалыпты

қозғалысын....................................

.








Ньютонның екінші заңы: денеде туындайтын үдеу оған әрекет етуші.....................



....................


, ал ............................

......................... пропорционал. Әрекет етуші күшке әрқашан тең

қарсы әрекет етуші .............

бар болады. Басқаша айтқанда, денелердің бір-біріне әрекет етуші

күштері модулі бойынша ................

және бағыттары

.....................

...................... . Бұл Ньютонның

үшінші заңы. Ғалымның тұжырымдаған үш заңы айналамызда болып жатқан алуан түрлі

................................................ ......................... үшін бірдей.

Жұптық жұмыс. Формулалар сөйлейді


қосымша 4





Тапсырмалар

Оқушы жауаптары




1

Ньтонның екінші заңының өрнегін



жаз. Әрбір шамаға сипаттама бер.





2

Негізгі формуладан дененің



массасын анықтау формуласын



қорытып шығарыңдар.



Үдеудің формуласын қорытып



шығарыңдар.






Ньютонның 3-заңының өрнегін



жазыңдар.





3

Күш формуласынан күштің негізгі



өлшем бірлігін қорытып



шығарыңдар










Жеке жұмыс. «Ұшқыр ой» әдісі (функционалдық сауаттылықты арттыруға бағытталған тапсырмалар)


Ньютон заңдары


Бұл заңда барлық материалдық обьектілерге ортақ қасиет – тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтау туралы айтылады. Яғни, кез келген дене өзінің тыныштық күйін немесе бірқалыпты және түзу сызықты қозғалысын басқа денелер әсер еткенге дейін сақтайды. Егер қозғалысты санақ жүйесімен байланыстыратын болсақ, онда қозғалушы дене әсер етуші күштен бөлек және санақ жүйесімен байланысты бірқалыпты және түзу сызықты қозғалыста болады.













Сұрақ 1: Ньютон заңдары


Жүгі бар арбаны аққу аспанға, шортан суға, шаян алға тартады. Арба орнынан қозғала ма? Тең әсерлі күш неге тең?


А) Қозғалмайды, ҒR=0

В) Қозғалады, ҒR=F1+F2+F3

  1. Қозғалмайды, ҒR=F1+F2-F3



Сұрақ 2: Ньютон заңдары








Берілген суреттерден алынған тұжырым:








Сұрақ 3: Ньютон заңдары



Ньютонның механика заңдары мына денелерге қолдануға

Иә немесе жоқ

келмейді.


Микроәлем нысандарына (атом, молекула, элементар бөлшектер)

Иә/жоқ



Жылдамдығы біртіндеп өзгеретін денелерге

Иә/жоқ



Жарық жылдамдығына жуық жылдамдықпен қозғалған денелерге

Иә/жоқ





Сұрақ 4: Ньютон заңдары


Арқан тартқан кезде шамалары бойынша бірдей, бірақ бағыттары бойынша қарама-қарсы күштер пайда болады. Неліктен арқанды көбінесе бір жағына тартып алуға болады?











А. Арқан тартқан кезде адамның Жермен өзара әрекеттесу күшін (табанның Жер бетімен үйкеліс күшін) ескеру керек. Сондықтан жерді күштірек қысып басатын, ал бұдан үйкеліс күшін арттыратын адам арқанды өзіне тартып алады.


В. Арқан тартқан кезде адамның салмағын ескеру керек. Сондықтан жерді көп салмағымен қысып басатын жақ арқанды өзіне тартып алады.


С. Арқан тартқан кезде адам санын ескеру керек. Адам саны көп болса сол жақтың күші басым болғандықтан арқанды өзіне тартып алады.

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:


Динамика







Педагогтің аты-жөні:








Күні:









Сыныбы:


Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:

Бүкіл әлемдік тартылыс заңы










Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.2.2 - инертті масса мен гравитациялық массаның физикалық



оқу мақсаты


мағынасын түсіндіру;








10.2.2.3 - материалдық нүктенің гравитациялық өріс кернеулігі мен





потенциалының қашықтыққа тәуелділік графигін түсіндіру;





10.2.2.4 - бүкіл әлемдік тартылыс заңын есептер шығаруда қолдану;



Сабақтың мақсаты:

- инертті масса мен гравитациялық массаның физикалық мағынасын





түсіндіреді;









- материалдық нүктенің гравитациялық өріс кернеулігі мен





потенциалының қашықтыққа тәуелділік графигін түсіндіреді;





- бүкіл әлемдік тартылыс заңын есептер шығаруда қолданады;





Сабақтың барысы:











Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Уақыты









Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі







басы









3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар Есімдерінің

Бағалау





түгелдеу, сабаққа дайындығын

бас әріптері арқылы 3

парақтарын





тексеру.


топқа бөлінеді


таратып беру.





Топқа бөлу







DrawObject65 DrawObject66 DrawObject67 DrawObject68 DrawObject69 DrawObject70





Өткенге

Wordwall интерактивті

Оқушылар үй

ҚБ: мұғалімнің

10




шолу

сервисі арқылы

тапсырмасына берілген

ауызша

сыныпқа

5 минут


сұрақтар жауап береді.

мадақтауы,

арналған


1. Салмақсыздық дегеніміз не?


ынталандыру

оқулық,


Салмақсыздық күйі қандай



интерактив


жағдайда пайда болады?



ті тақта


2.Мұзды тайғақ жолда








автокөліктің орнынан қозғалуы








неліктен қиын?



https://word



3.Реакция күші деген не? Ол



wall.net/res



қалай пайда болады?



ource/58623


4.Дене жоғары көтерілгендегі



071





және төмен түскендегі








салмағын салыстыр?








5.Жаңбыр тамшысы көлбеу








шатырдан тез ағып түседі, ал








қар неге қабат-қабат болып








жиналып қалады?








6.Салмақ күшіне еркін түсу








үдеуінің маңызы қаншама?








7.Дене салмағының ауырлық








күшінен айырмашылығы








қандай?








8.Асқын салмақ пен







DrawObject71


салмақсыздық күйіне мысалдар





келтіріңдер.






9. Ауырлық күші дегеніміз не?





10. Салмақсыздық жағдайында





бір ыдыстан екінші ыдысқа





суды қалай құяды?





11. Денелер тікелей жанасқанда





пайда болатын күш? Ол қандай





шамаларға тәуелді?




Жаңа

Проблемалық сұрақтар

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ: ауызша


сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

жауап береді, бүгінгі

мадақтау


дайындық

дайындығын тексеру

сабақтың тақырыбын



5 минут

мақсатында сұрақтар қою.

ашады.




1.Таулардағы қар көшкіні, су





тасқыны, тастың құлауы қандай





күштердің әсерінен пайда





болады?






2.Неліктен бөлмедегі заттар





өзара тартылысқа қарамастан





бір-біріне жақындамайды?





3.Неліктен сұйықты бір





ыдыстан екіншісіне құюға





болады?






Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау










Сабақтың






ортасы

І топ. Т кестесі

Оқушылар мәтінмен

ҚБ:

Постер,

Жаңа сабақ

Инертті масса және

танысады. Тақырып

әріптес пікірі

маркерлер

Топтық

гравитациялық масса

бойынша негізгі

арқылы


жұмыс

ІІ топ. Т кестесі

ақпараттарды жинай

-Қай топтың


10 минут

Гравитациялық өріс кернеулігі

отырып, Т кестесін



және потенциал

толтырады.

жауабы ұнады?



ІІІ топ. «Фишбоун» әдісі


-Сіздер



Бүкіләлемдік тартылыс заңы


жауапты қалай






толықтырар



«Фишбоун»әдісібойынша


едіңіздер?



оқушыларға

үлестірме





материалдар

беріледі. Балық





қанқасының

басыинертті





массамен

гравитациялық





массаның

физикалық





мағынасын түсіндіру, жоғарғы





қабырғасында

проблемалық





сұрақтар,

төменгі





қабырғасында

жауаптары,





құйрығында

қорытынды





жасалынады.





Жұптық

«Көршіңмен бөліс» әдісі

Оқушыларға есеп

ҚБ: дайын

Тапсырма

жұмыс



беріледі, жұппен

жауаптар үлгісі

бар

8 минут

Есеп шығару үлгісімен

тапсырманы орындайды.

арқылы

парақша



таныстыру.


Келесі жұпқа есептің

жұптардың



1-жұп




шығарылу жолын

бірін-бірі







түсіндіреді.

бағалауы



Массасы 80 кг адамның Күнге





тартылу күшін есептеңдер және


2 балл



оны

ауырлық

күшімен





салыстырыңдар.






2-жұп








Жер

мен

Ай центрлерінің





орташа арақашықтығы 60 Жер





радиусына тең, ал Ай массасы





Жер массасынан 81 есе кем. Бұл





планеталардың центрін қосатын





түзудің қай нүктесінде дене екі





планетаға

да бірдей

күшпен





тартылады?







3-жұп








Марс

планетасының

серігі





Фобостың

қозғалып

жүрген





орбитасының радиусы 9400 км,





айналу периоды 7 сағ 39 мин.





Марстың

массасы

Жер





массасынан қанша есе кем?




Жеке жұмыс

Қалыптастырушы бағалау

Оқушылар тапсырманы

ҚБ: дайын

Тапсырма


жұмысы (қосымша 1)


жеке орындайды.

жауаптар үлгісі

бар







арқылы өзін-өзі

парақша







бағалау







Сабақтың

«Рефлексиялық шеңбер»

Оқушылар бүгінгі



соңы

Оқушылар шеңберге тұрып,

сабаққа ауызша кері



3 минут

төмендегі сұрақтарға жауап

байланыс береді.



Рефлексия

береді.









Сабақ барысында көңіл-






күйіңіз қандай болды?






Неліктен?







Бүгін не білдіңіз? Сіз






үшін не жаңалық болды?






Сабақта қандай







қиындықтар туындады?




Бағалау

10 баллдық жүйе бойынша


1-10 балл



күнделікке бағалау жүргізу




Үй

§ 11, 12 (тақырыпты оқу),




тапсырмасы

Шығармашылық шеберхана













Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау жұмысы


(қосымша 1)


1.Төмендегі тұжырымдардың шындық немесе жалған екенін анықтаңдар.




Тұжырымдар

Шын

Жалған





1

Гравитациялық өрістің күштік сипаттамасы –

+



витациялық өрістің кернеулігі.







2

Тартылыс күші Күн мен ғаламшарлардың арасында

+



ғана емес, кез келген денелердің аралығында әсер




етеді.



3

Жер мен кез келген дененің арасындағы өзара әсерлесу


+


күші өзара әсерлесетін массаларға кері пропорционал.







4

Гравитациялық тұрақтының сандық мәнін анықтаған


+


және зертхана жағдайында өлшеген И.Ньютон









2-тапсырма


Шолпан мен Жердің көлемі ұқсас болғандықтан, оларды егіз ғаламшарлар деп атайды. Көлемі мен массасы жағынан Жерге жуық болғандықтан, ерте кезден-ақ ғалымдардың назарын өзіне аударған. Бірақ, зерттеулерге сәйкес, оның атмосферасы өмір сүруге мүлдем жарамсыз екені анықталды. Оның екінші атауы – Венера. Шолпан – Күн жүйесінің ең ыстық ғаламшары. Күн мен Шолпанның арасындағы қашықтық 108 млн. км. Шолпанның массасы Жердің 0,815 массасына тең, ал оның радиусы R=6050 км.


а) Шолпанның көлемін анықтаңдар.


б) Шолпанның орташа тығыздығы 5,2 г/см3 екені белгілі болса, оның массасы неге тең?


в) Шолпанның бетіндегі еркін түсу үдеуі неге тең? Жердегі еркін түсу үдеуімен салыстыр.


г) Шолпан мен Күннің арасындағы тартылыс күшін анықтаңдар.




Дескриптор:


-Шолпанның көлемін есептейді;


-Шолпанның массасын анықтайды;


-еркін түсу үдеуін анықтайды.


-Шолпан мен Күн арасындағы тартылыс күшін есептейді.

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:


Динамика







Педагогтің аты-жөні:








Күні:









Сыныбы:


Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:

Абсолют қатты дененің инерция моменті. БЖБ №2




Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.2.5 - материалдық дененің инерция моментін есептеу үшін



оқу мақсаты


Штейнер теоремасын қолдану;






Сабақтың мақсаты:

- материалдық дененің инерция моментін есептеу үшін Штейнер





теоремасын қолданады;
















Сабақтың барысы:











Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Уақыты









Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі







басы









3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар «Санау» әдісі






түгелдеу, сабаққа дайындығын

арқылы 3 топқа бөлінеді.






тексеру.


1,2,3...





DrawObject72 DrawObject73 DrawObject74 DrawObject75 DrawObject76 DrawObject77 DrawObject78





Өткенге

9 сыныпта өтілген



Оқушылар дене

ҚБ: ауызша

10

шолу

тақырыптарды қайталау



импульсі, күш импульсі,

мадақтау,

сыныпқа

5 минут

мақсатында сұрақтар қою:


импульстің сақталу

ынталандыру

арналған


Сұрақтар:





заңына байланысты


оқулық,


1.Неге денелер өз



берілген сұрақтарға


презентаци


қозғалыстарын жалғастырады

жауап береді.


я


және көпшілігі түбінде







тоқтайды, осыған не себеп






болады?









2.Дене импульсі дегеніміз не?





Дене импульсінің векторы






қалай бағытталған?







3.Күш импульсі дегеніміз не?





Күш импульсінің векторы қалай





бағытталған?









4.Неге ғарыштағы дене шексіз





импульске ие бола алады?






5.

Неге


адам


үлкен





жылдамдықпен

ұшып


келе





жатқан допты аяғымен немесе





басымен тоқтата алады, ал өте





баяу

қозғалып

келе

жатқан





вагонды тоқтата алмайды?






6.Күш импульсі мен дене





импульсінің

арасында

қандай





байланыс бар?








7.Ньютонның


екінші


заңы





импульстік түсінік тұрғысынан





қалай

тұжырымдалады?

Бұл





заңның

тұжырымдалуын





сипаттайтын


мысалдар





келтіріңдер.








Жаңа

«Кинометафора» әдісі

Оқушылар


сілтеме

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

бейнематериалды көреді,

ҚБ: «депозит»


дайындық

дайындығын тексеру

өз ойларын айтады және

әдісі арқылы


5 минут

мақсатында бейнеролик

бүгінгі сабақтың




көрсету.

тақырыбын ашады.




Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау









Сабақтың





ортасы

«Ойлан.Жұптас.Бөліс» әдісі

Оқушылар оқулықтағы

Дескриптор:

Плакат,



мәтінмен танысады. Топ

-айналып

маркерлер

Жаңа сабақ

1-топ. Айналмалы қозғалыс

ішінде талдау жасайды.

тұрған дененің


Топтық

энергиясы

Топ спикерлері

толық


жұмыс

2-топ. Абсолют қатты дененің

қорғайды.

кинетикалық



инерция моменті


энергиясы


9-10 минут

3-топ. Гюйгенс-Штейнер


туралы айтады;



теоремасы


-дененің





инерция





моментін





тұжырымдайды





-инерция





моменттерінің





формуласын





айтады;





ҚБ: екі





жұлдыз, бір





ұсыныс


Жұптық

«Ойлан тап..» әдісі

Оқушылар жұппен

ҚБ: әріптес

Тапсырма

жұмыс

(қосымша 1)

тапсырманы орындайды.

пікірі

бар



Формулалар беріледі,

өзара бағалау

парақшала

5-6 минут


олардың атауын табады


р



немесе формуланы





анықтайды.



Жеке жұмыс

Қалыптастырушы бағалау

Оқушылар

Дескриптор:

Тапсырма


тапсырмалары

қалыптастырушы


бар

13 минут


бағалау тапсырмаларын

-Жердің өз осін

парақша


1.Анықтамалық ақпараттарды

орындайды. Кейбір

айналу



пайдалана отырып, Жердің өз

денелердің массалар

периодын



осін айналуының инерция

центрі арқылы өтетін

есептейді;



моментін анықтаңдар.

айналу осіне қатысты

-материялық



2.Айналу осінен 20 см

есептелген инерция

нүктенің



қашықтықта орналасқан

моменттеріне берілген

инерция



массасы 300 г материялық

есептерді шығарады.

моментін



нүктенің инерция моментін


есептейді;



анықтаңдар.


-тікбұрышты



3.Айналу осі пластинаның бір


пластинканың



қыры арқылы өтеді, ал екінші


инерция



қырының ұзындығы 20 см тең.


моментін



Массасы 900 г біртекті


есептейді;



тікбұрышты пластинканың


-дискінің



инерция моментін анықтаңдар.


инерция



4.Радиусы 20 см және массасы


моментін



1 кг дискінің инерция моментін


есептейді;



есептеңдер. Айналу осі дискіге





перпендикуляр және а) дискінің


ҚБ: дайын



центрі; ә) дискінің радиусының


жауаптар үлгісі



ортасы арқылы өтеді.


арқылы өзін-өзі





бағалау





8 балл


Сабақтың

Рефлексия. Рефлексивті сауал

Оқушылар бүгінгі



соңы


сабаққа ауызша кері



3 минут

1.Өткен материалдың барлығы

байланыс береді.




түсінікте ме? Түсінбеген





материалды өздігіңнен меңгере





аласың ба, жоқ көмек қажет пе?





2.Игерген материал сендерді





ойлап табуға, зерттеуге





қызығушылықтарыңды оятты





ма?





Бағалау. 10 балдық жүйе


1-10 балл



бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу. Шығармашылық





шеберхана














Жұптық жұмыс. Ойлан тап (қосымша 1)

DrawObject79 DrawObject80 DrawObject81 DrawObject82 DrawObject83



  1. Гюйгенс –Штейнер теоремасы



  1. Айналмалы қозғалыс энергиясы



  1. Дененің инерция моменті



  1. Радиусы R шеңбер бойымен айналатын материялық нүктенің инерция моменті



  1. Жұқа сақинаның, жұқа цилиндрдің инерция моменті





  1. Тұтас дөңгелектің (цилиндр) инерция моменті

DrawObject84 DrawObject85 DrawObject86 DrawObject87 DrawObject88 DrawObject89

  1. DrawObject90 DrawObject91 DrawObject92 DrawObject93 DrawObject94 DrawObject95 DrawObject96 Тұтас шардың инерция моменті



  1. Жіңішке шыбықтың ортасынан және оған перпендикуляр өтетін оське қатысты инерция моменті



  1. Жіңішке шыбықтың шеті арқылы өтетін перпендикуляр оське қатысты анықталған нерция моменті

DrawObject97


«Динамика негіздері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау


Орындау уақыты – 25 минут


1.Денеге түсірілген барлық тең әсерлі күш нольге тең. Бұл жағдайда дене


А) түзу сызықты бір қалыпты қозғалады

Б) түзу сызықты үдемелі қозғалады

В) тыныштық күйде болады

Г) түзу сызықты бірқалыпты қозғалады немесе тыныштық күйде болады.

[1]


2.Массасы 2 т жеңіл автокөлікті тіркеп алған жүк мәшинесі бірқалыпты үдемелі қозғалып, 50 с ішінде 400 м жол жүрді. Автокөлік тіркелген қатаңдығы 2*106Н/м арқан осы кезде қаншаға ұзарады? Үйкелісті ескермеңдер.


[2]




3. а) Бүкіл әлемдік тартылыс заңын тұжырымдаңдар.


[1]




б) Массасы 70 кг адам Күнге тартылады (m=1,99*1030 кг; R=1,5*1011 м; G=6,67*10-11 Н*м2 /кг2)


в) адамның ауырлық күшін анықтаңдар.


[1]


г) адам мен Күннің тартылыс күшін есептеңдер.


[2]


c) ауырлық күші мен тартылыс күшін салыстырыңдар.


[2]









4.а) Инерция моменті J= 48,6 кг•м2 маховик тұрақты =31,4 рад/с бұрыштық жылдамдықпен айналады.Маховик тежеуші момент әрекетінен 10 с кейін тоқтаса, осы момент мәнін анықтаңдар.


[1]



б) Кестедегі бос орынды есептеп толықтырыңдар.



ε (рад/с2)

J (кг*м2)

M (Н*м)

Эбонит таяқшасы


2

1

Мәрмәр доп

2


0,5

Мыстан жасалған

5

10


сақина




[3]





6.Суретте дене көлбеу жазықтық бойымен төмен қарай қозғалып бара жатыр.














а) денеге әсер ететін күштердің бағытын салып көрсетіңдер.


[1]


б) білеушенің қозғалыс үдеуінің бағытын көрсетіңдер.


[1]


в) Негізгі қозғалыс заңын векторлық түрде жазыңдар.


[1]


d) Негізгі заңды таңдап алынған осьтерге проекциялап жазыңдар.


[2]













Жалпы балл- 18




Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Динамика


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Импульс моменті. Импульс моментінің сақталу заңы және оның


кеңістік қасиеттерімен байланысы


Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуі.


3 Зертханалық жұмыс



«Көлбеу науамен сырғанайтын дененің қозғалысын оқып үйрену»

Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.2.6 - айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін есеп

оқу мақсаты

шығаруда қолдану;



10.2.2.7 - айналмалы және ілгерілемелі қозғалысты сипаттайтын


физикалық шамалардың арасындағы сәйкестікті жүргізу


10.2.2.8 - дененің инерция моментін тәжірибелік әдіспен анықтау;

Сабақтың мақсаты:

- айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін есеп


шығаруда қолданады;



- айналмалы және ілгерілемелі қозғалысты сипаттайтын физикалық


шамалардың арасындағы сәйкестікті жүргізеді;


- дененің инерция моментін тәжірибелік әдіспен анықтайды;





Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Уақыты





Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі




басы





3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,


Бағалау

Смарт


түгелдеу, сабаққа дайындығын


парақтарын

сағат


тексеру.


таратып беру


Өткенге

«Шеңбердегі диалог» әдісі

Оқушылар үй

ҚБ: ауызша

10

шолу

бойынша сұрақтар қою.

тапсырмасы бойынша

мадақтау

сыныпқа

3 минут


берілген сұрақтарға


арналған


1.Гюйгенс-Штейнер

жауап береді.


оқулық,


теоремасын тұжырымдаңдар.



презентаци


2.Айналмалы қозғалыстағы



я


дене үшін жазылған





Ньютонның 2-заңы





3.Бекітілген осьті айналған





дененің кинетикалық энергиясы





бола ма?





4.Дененің инерция моменті





қандай параметрлерге тәуелді?





5.Ілгерілемелі қозғалыс пен





айналмалы қозғалыстар үшін





Ньютонның екінші заңының





арасында ұқсастық бар ма?





Қандай?




Жаңа

«Миға шабуыл» әдісі

Оқушылар сұраққа

ҚБ: смарт


сабаққа

Тік ұстаған сұқ саусақта

жауап береді. Бүгінгі

сағат әдісі


дайындық

баскетбол добын

сабақтың тақырыбын



3 минут

айналдырыңдар. Неге саусақта

ашады.




айналып тұрған допты ұстау








оңай, ал қозғалмайтын доп








құлап қалады?








Сабақтың тақырыбын, оқу








мақсатын хабарлау















Сабақтың

Көршіңмен бөліс” әдісі







ортасы

арқылы



Оқушылар

оқулықтағы

Дескриптор:

постер,

Жаңа сабақ




мәтінмен


жұмыс

-тұжырымның

маркерлер,


1-жұп. «5 сөйлем, 1 түйінді ой»

жасайды. Жаңа

сабақты

шындық

кесте

Жұптық

әдісі



оқулықтан

оқып, топ

немесе жалған


жұмыс




ішінде талқылайды. 1-

екенін


8 минут

2-жұп. «Ақиқат. Жалған.


жұп «5 сөйлем, бір

анықтайды;



Дәлел»



түйінді

ой»

әдісі

-күш моментін






бойынша

тақырыпқа

есептейді;



3-жұп. Массасы 50 г


қысқаша шолу жасайды.

-дискінің



материялық нүктенің одан 20


2-жұп мәтін

бойынша

кинетикалық



см қашықтықтағы оське


«Ақиқат, жалған, егер

энергиясын



қатысты инерция моментін


жалған»

әдісі

арқылы

есептейді;



табыңдар.



талдайды. 3,4- жұп есеп







шығару


үлгісімен

ҚБ: «Сыншы



4-жұп. Кестемен жұмыс


таныстырады. Бір-бірінің

дос» әдісі



(қосымша 1)



тапсырмаларын








алмастырып тексереді.









Жеке жұмыс

Зертханалық жұмысты


Оқушылар зертханалық

ҚБ: бағалау

Тапсырма

25 минут

орындау



жұмысты жеке


критерийлері

бар





орындайды. Көлбеу

бойынша

парақшала


«Көлбеу науамен сырғанайтын

науамен сырғанайтын


р


дененің қозғалысын оқып


дененің қозғалысын

1-10 балл



үйрену»



анықтайды.





Құралдар мен жабдықтар:








Оқушыларға зертханалық








жұмыстың орындалу барысын







оқулықтан оқып, орындау ретін







дәптерге жазуға тапсырма беру.







Зертханалық жұмысты орындау







реттілігі бойынша жүргізу








ұсынылады. Алынған








нәтижелер бойынша кесте








толтыру және жұмысты








қортындылауға тапсырма








беріледі.








Сабақтың

Рефлексия.

«Қағаздағы

өз





Қызыл түс

соңы

ойым» әдісі

арқылы білімдегі





түсіне

3 минут

жетістіктерін

жазып, стикерді





алмадым


өз біліміне сәйкес түске іледі






Сары түс









толықтыру









ым қажет


Бағалау.10 баллдық жүйе





1-10 балл

Жасыл түс


бойынша күнделікке бағалау






жақсы

DrawObject98 DrawObject99 DrawObject100 DrawObject101 DrawObject102 DrawObject103 DrawObject104 DrawObject105 жүргізу

түсіндім



Үй тапсырмасын беру.

Тақырыпты оқу.


Шығармашылық шеберхана










4-жұп. Кестемен жұмыс


(қосымша 1)


Кестені толтырыңдар. Ілгерілемелі және айналмалы қозғалыс кезіндегі физикалық шамаларды салыстырыңдар.


Ілгерілемелі қозғалыс

Айналмалы қозғалыс






Орын ауыстыру



Бұрыштық орын ауыстыру







Сызықтық жылдамдық



Бұрыштық жылдамдық







Тангенциалды үдеу



Бұрыштық үдеу







Масса



Инерция моменті







Күш



Күш моменті







Дененің импульсі



Импульс моменті







Ньютонның екінші заңы



Ньютонның екінші заңы







Импульстік түрдегі



Импульстік түрдегі


Ньютонның екінші заңы



Ньютонның екінші заңы


Кинетикалық энергия



Кинетикалық энергия







Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Статика


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Массалар центрі


Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.3.1 - абсолют қатты дененің және денелер жүйесінің массалар

оқу мақсаты

центрін анықтау;


Сабақтың мақсаты:

- абсолют қатты дененің және денелер жүйесінің массалар центрін


анықтайды;






Сабақтың барысы:

DrawObject106 DrawObject107 DrawObject108 DrawObject109 DrawObject110 DrawObject111 DrawObject112


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Уақыты





Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі




басы





3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар А, В, С әдісі


А,В,С


түгелдеу, сабаққа дайындығын

бойынша 3 топқа


әріптері


тексеру.

бөлінеді.


жазылған


Топқа бөлу



стикерлер





Өткенге

А тобындағы оқушы В тобы

Оқушылар үй

ҚБ: мұғалімнің

10

шолу

оқушысына, В тобы оқушысы С

тапсырмасы бойынша

ауызша

сыныпқа

5 минут

тобының оқушысына сұрақ

берілген сұрақтарға

мадақтауы,

арналған


қояды.

жауап береді.

ынталандыру

оқулық,





презентаци





я





Жаңа

«Ой қозғау»



Оқушылар проблемалық

ҚБ: ҚБ:

презентаци

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

сұрақтарға жауап береді,

Ауызша

я

дайындық

дайындығын тексеру



өз ойларын айтады.

мадақтау.


5 минут

мақсатында проблемалық


Сабақтың тақырыбын

Жарайсың! Өте



сұрақтар қою.



ашады, мақсатын

жақсы!



1.Бөлмедегі есіктің бір бөлігіне

анықтайды.

Керемет!



күш түсіру арқылы ашып






көріңдер. Қандай жағдайда есік





оңай ашылады? Тәжірибе






нәтижесін түсіндіріңдер.






2.Цирк әртісі арқанның үстімен





жүрген кезде неліктен қолына





ауыр сырық ұстайды?







Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау













Сабақтың







ортасы

«Ақпаратпен бөлісу» әдісі

Оқушылар оқулықтағы

ҚБ: екі

постер,


1-ші топта ақпараттың

бар.

мәтінмен жұмыс

жұлдыз, бір

маркер

Жаңа сабақ

2-ші топта ақпараттың

бар.

жасайды. Топ ішінде

ұсыныс


Топтық

талқылау жасайды.








DrawObject113

DrawObject114 DrawObject115


жұмыс


  1. минут













Жұптық

жұмыс


5-6 минут

















Жеке жұмыс


12-13 минут












Сабақтың

соңы


  1. минут


3-ші топта

бар



Топтар бір-бірінің









ақпараттарын









толықтырады.









Тақырып бойынша









негізгі идеяларды









саралап жинақтап,









тақырыптың негізгі









идеясын ашады.









Топ спикерлері топтық









жұмысты қорғайды.




«Бізден- сұрақ, сізден-жауап»

Оқушылар жұппен

ҚБ:

әріптес

Тапсырма

әдісі





тапсырманы орындайды.

пікірі


бар

1.Қайықтың тепе-теңдігі онда

Сұрақтарға жұппен



парақша

тұрған

адам

тұрса

қалай

жауап береді.

4 балл



өзгереді?

Жауаптарыңды





түсіндіріңдер.







2.Қандай жағдайда дене тепе-





теңдікте болады?







3.Тепе-теңдіктің қандай түрлері





бар?









4.Не

себепті

велосипедті





алдыңғы


емес,

артқы





дөңгелегімен тежеу ыңғайлы?





«Ойлан тап» әдісі (сараланған

Оқушылар жеке

ҚБ:

Дайын

Тапсырма

тапсырмалар). Қосымша 1

жұмысты орындайды.

жауаптар

бар






Денелердің тепе-теңдік

арқылы өзін-өзі

парақша






шарттары, ауырлық

бағалау








центрі, массалар центрі,

6 балл








олардың айырмашылы-









ғын түсіндіреді.




Рефлексия. «Қызық. Қиын.

Оқушылар бүгінгі



Стикерлер

Құнды»





сабаққа кері байланыс









береді.




Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл


бойынша

күнделікке

бағалау





жүргізу









Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу.


Шығармашылық





шеберхана

















DrawObject116 DrawObject117 DrawObject118

Жеке жұмыс. Ойлан тап (сараланған тапсырмалар)


қосымша 1


  1. Төмендегі тұжырымдардың шындық немесе жалған екенін анықтаңдар.


Гироскоптар белгілі бір бағытты қатаң ұстап отыру керек болатын кезде қолданылады.

а) Шын б) жалған



2.Массалар центрі мен ауырлық центрінің айырмашылығы -


3.Сенің қолыңда қалың қағаздан жасалған жазық фигура тұр. Осы фигураның ауырлық центрін қалай анықтауға болады?


4.Үстел бетіндегі шардың қозғалысын бақылаңдар. Шардың бұл күйі орнықты ма?


5.Сенің қолыңда ұзын білік бар. Оны горизонталь жағдайда ұстап тұру үшін қай бөлігінен ұстаған ыңғайлы: ортасынан ба, жоқ әлде бір ұшынан ба?


6.Ұзындығы 90 см иінтіректің ұштарына 8 Н және 40 Н күштер әсер етеді. Иінтірек тепе-теңдікте деп алып, тірек нүстесінің орнын анықтаңдар.



Дескриптор:


-массалар центрі мен ауырлық центрін ажыратады; -жазық фигураның ауырлық центрін анықтайды; -шардың орнықты болу күйін айтады; -иіндіктің ұзындығын есептейді;

Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Статика


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тепе-теңдік түрлері.



4 Зертханалық жұмыс



«Бір-біріне бұрыш жасай бағытталған күштерді қосу»



Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.3.2 - әртүрлі тепе-теңдікті түсіндіру кезінде себеп-салдар

оқу мақсаты

байланысын орнату;



10.2.3.3 - күштерді қосудың заңдылығын эксперименттік тексеру


және күш шамасын тәжірибелік жолмен анықтау;


10.2.3.1 - абсолют қатты дененің және денелер жүйесінің массалар


центрін анықтау;




Сабақтың мақсаты:

- әртүрлі тепе-теңдікті түсіндіру кезінде себеп-салдар байланысын


орнатады;



- күштерді қосудың заңдылығын эксперименттік тексереді және күш


шамасын тәжірибелік жолмен анықтайды;


- абсолют қатты дененің және денелер жүйесінің массалар центрін


анықтайды;






Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау


Ресурстар

Уақыты










Сабақтың










басы










Ұйымдастыру

Оқушылармен сәлемдесу,


Бағалау







кезеңі

түгелдеу, сабаққа дайындығын


парақтарын







3 минут

тексеру.


таратып беру







Өткенге

Wordwall платформасы

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ: ауызша


10





шолу

арқылы

жауап береді.

мадақтау


сыныпқа

5 минут

1.Тепе-теңдік деп нені




арналған


түсінесіңдер?




оқулық,


2.Массалар центрі деген не?




интерактив


3.Егер дененің массалар




ті тақта


центріне күшпен әсер етсек, ол










дене қалай қозғалады?




https://word



4.Орнықты тепе-теңдік деген




wall.net/res



не?




ource/58623


5.Дене импульсінің моменті деп




116






қандай шаманы айтады?










6.Айналып тұрған платформа-










ның шетіне ауыр дене қойғанда










оның бұрыштық жылдамдығы










қалай өзгереді?










7.Импульс моментінің сақталу










заңы.










8. Айналмалы қозғалыс үшін










импульс арқылы жазылған










Ньютонның екінші заңы.





Жаңа

«Кинометафора» әдісі


Оқушылар бейнеролик

ҚБ:

Сілтеме:

сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

бойынша өз ойларын

ынталандыру


дайындық

дайындығын тексеру



айтады. Бүгінгі сабақтың



4 минут

мақсатында бейнеролик


тақырыбын ашады.




көрсету.








Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау













Сабақтың

«Пікір алмасу» әдісі



Оқушылар мәтінмен

ҚБ: «Сыншы

Постер,

ортасы






танысады. Топ ішінде

дос» әдісі

маркерлер


1-жұп. Тепе-теңдік түрлері

талдау жасайды. Жұппен



Жаңа сабақ

2-жұп.Күштердіқосудың

пікір алмасады.



Жұптық

заңдылығы







жұмыс

3-жұп. Абсолют қатты дененің




10 минут

массалар центрі






Жеке жұмыс

Зертханалық жұмыс


Оқушылар зертханалық

ҚБ: өзін-өзі

Штатив- 2

20 минут

Жұмысты орындауға арналған

жұмысты орындайды.

бағалау

дана,


нұсқаулық:




Бір-біріне бұрыш жасай

10 балл

динамомет


1.2 жүкті алып, динамометрдің

бағытталған күштерді


р – 3 дана;


көмегімен

әрқайсысының

тәжірибе жүзінде


муфтасы


салмағын өлшеу.



анықтайды. Зертханалық


және


2.Жүктің екеуін де динамометр-

жұмысты қортынды-


қысқышы


ге іліп, жалпы салмағын өлшеу.

лайды, есептеу жүргізеді,


бар екі


3.Құралды жинаңдар. Бұл

кесте толтырады.


штатив; екі


үшін штативтерге жылжымалы



қозғалмалы


блоктарды

бекітіңдер,

олар



блок; жіп;


арқылы соңында әрқайсысы 100



жүктер


г болатын бірдей жүк бекітілген



жиынтығы.


жіпті іліңдер. Жіптің ортасына





динамометрді

бекітіңдер.





Құралдың

артына


картон





бекітіңдер.








4.Тепе-теңдіктің болуына қол





жеткізіңдер.








5.Жіптің орналасуын қарындаш





арқылы картонға белгілеңдер.





6.Масштаб таңдап, динамо-





метрге бекіту нүктесінде жіпке





әсер

ететін

күштердің





орындалуын сызыңдар.






7.F1

және

F2 күштерінің





векторлық

қосындысын





табыңдар

және

оныңF





векторына қарама-қарсы вектор





екеніне сенімді болыңдар. Бұл





үшін F1 және F2 векторларының





күштерін

вертикаль

оське





жобалаңдар және осы күштер-





дің

проекция

қосындысын





табыңдар.








cosα= a/l1

және cosβ= a/l2





8.Қорытынды жасаңдар.





9.Өлшеулер

мен

есептеулер





нәтижелерін


кестеге





толтырыңдар.











Сабақтың

Рефлексия. 1 минуттық эссе

Оқушылар бүгінгі



соңы






сабаққа жазбаша кері









байланыс береді.



3 минут










Бағалау.

10

баллдық жүйе


1-10 балл



бойынша

күнделікке бағалау





жүргізу








Үй

тапсырмасы.

Тақырыпты





оқу.



Шығармашылық





шеберхана















Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Сақталу заңдары


Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Механикадағы импульс пен энергияның сақталу заңдары және


олардың кеңістік пен уақыттың қасиеттерімен байланысы.



Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.4.1 - сақталу заңдарын сандық және эксперименттік есептерді

оқу мақсаты

шығаруда қолдану;


Сабақтың мақсаты:

- сақталу заңдарын сандық және эксперименттік есептерді шығаруда


қолданады;





Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/


Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Уақыты









Сабақтың









басы









Ұйымдастыру

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар «Кіру



билеттер

кезеңі

түгелдеу, сабаққа дайындығын

билеті» әдісі бойынша




3 минут

тексеру.



топқа бөлінеді.




Өткенге

«Кіру билеті» әдісі бойынша

Оқушылар үй

ҚБ:

ауызша

10сыныпқа

шолу

сұрақтар қою, жауап берген

тапсырмасы бойынша

мадақтау,

арналған

5-6 минут

оқушыларды 3 топқа


қойылған сұрақтарға

ынталандыру

оқулық,


орналастыру.



жауап береді, мұғалім



презентаци


1.Неге денелер өз қозғалыс-

нұсқаған топқа



я


тарын жалғастырады және

орналасады.





көпшілігі түбінде тоқтайды,






осыған не себеп болады?







2.Дене импульсі дегеніміз не?






3.Дене импульсінің векторы






қалай бағытталған?







4.Күш импульсі дегеніміз не?






5.Күш импульсінің векторы






қалай бағытталған?







6.Неге ғарыштағы дене шексіз






импульске ие бола алады?






7.

Неге

адам

үлкен






жылдамдықпен

ұшып

келе






жатқан допты аяғымен немесе






басымен тоқтата алады, ал өте






баяу

қозғалып

келе

жатқан






вагонды тоқтата алмайды?






8.Күш импульсі мен дене






импульсінің арасында

қандай






байланыс бар?







Жаңа

«Сіз қалай ойлайсыз?» әдісі

Оқушылар қойылған

ҚБ: ауызша


сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

сұрақтарға талдау




дайындық

дайындығын тексеру


жасайды, бүгінгі




DrawObject119 DrawObject120 DrawObject121 DrawObject122 DrawObject123 DrawObject124 DrawObject125 DrawObject126 5 минут

мақсатында сұрақтар

сабақтың тақырыбын




қойылады.

ашады.




1.Тасты және теннис добын





ағашпен ұрған кезде доп тасқа





қарағанда алысқа ұшады.





Неліктен?





2.Дойбының екі тасын әйнектің





үстіне қойып, біріншісін шерту





арқылы екіншісіне соққы





беріңдер. Неліктен бірінші





дойбы тасы тоқтап, екіншісі





жылдамдық алады?





Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау









Сабақтың





ортасы

«Еркін әңгіме» әдісі

Топ мүшелері өздерінің

ҚБ: мадақтау

Постерлер,


І топ. Дене импульсі. Күш

алған білімдерін

сэндвичі

маркерлер


жүйелейді, топ ішінде



Жаңа сабақ

импульсі

талқылайды. Топ



Топтық

ІІ топ. Импульстің сақталу

спикерлері қорғайды.



жұмыс

заңы




10 минут

ІІІ топ. Энергияның сақталу





заңы








Жұптық

«Жалғасын тап...

» әдісі


Оқушылар жұптық

ҚБ: дайын

Тапсырма

жұмыс

1.Дене

импульсі

деп

жұмысты орындайды.

жауаптар үлгісі

бар


Бос орындарды

арқылы

парақша

5 минут

......................................................

толтырады.Механикадағ

бағалау



2.Дене


импульсінің

ы сақталу заңдарын




формуласы.......................


қайталайды

2 балл



3.Өлшем бірлігі.....................






4.Бағыты








..................................

бағытымен





бағытталады.







5.“Импульс” ұғымын енгізген





француз ғаламы.........................






6.Күш


импульсі





деп.................................................







..........








7.Егер күш пен оның әрекет ету





уақыты белгілі болса, дененің





алатын күш импульсі






8.Күш

импульсінің

өлшем





бірлігі...................................







9.Күш импульсінің векторының





бағыты .................







бағытымен сәйкес келеді.






10.“Денеимпульсі”,“Күш





импульсі”

ұғымдарын





пайдалана отырып, Ньютонның





2-ші



заңын





тұжырымда.............................






11.Тұйық жүйе дегеніміз не?





12.Импульстің сақталу заңының





тұжырымдамасы......................





13.Формуласы:.....................





14.Энергияның сақталу заңы




Жеке жұмыс

Қалыптастырушы

бағалау

Оқушылар тапсырманы

ҚБ: дайын

Тапсырма


тапсырмалары (қосымша 1)

жеке орындайды.

жауаптар үлгісі

бар

13 минут





арқылы өзін-

парақша






өзі бағалау







8 балл


Сабақтың

Рефлексия. Рефлексиялық

Оқушылар бүгінгі


Оқушылар

соңы

эссе



сабаққа кері байланыс


мына





береді.


сұрақтарға

3 минут






жауап бере







отырып,саб







ақта







туындаған


Бағалау.

10 баллдық жүйе


1-10 балл

ойларын




тізбектейді.


бойынша

қалыптастырушы








бағалау







Үй тапсырмасы.

Тақырыпты





оқу.

Шығармашылық





шеберхана















Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары (қосымша 1)


Абсолют серпімді соққы


Абсолют серпімді соққы – жүйенің толық кинетикалық энергиясы сақталатын соқтығысу моделі. Классикалық механикада бұл жағдайда денелердің деформациясы ескерілмейді.

Абсолют серпімді соққының математикалық моделі келесі жолмен іске асырылады:

1.Өзара соқтығысатын екі абсолют қатты дене бар.


2.Әсерлесу нүктесінде серпміді деформациялар жүзеге асырылады. Қозғалыстағы денелердің кинетикалық энергиясы аз ғана уақыт ішінде толығымен деформациялану энергиясына ауысады.


3.Келесі уақыт мезетінде деформацияланған денелер өздерінің бастапқы қалыптарын қабылдайды, ал деформация энергиясы толығымен қайтадан кинетикалық энергияға ауысады.


4.Денелердің өзара әсерлесуі тоқтап, тіркеу құралына серпімді соғалады. Соққы кезіндегі доптың жылдамдығы 4 м/с. Күшті тіркеу құралының жазбаларының графигі төмендегі суретте көрсетілген.


1.Күшті тіркеу құралымен доптың ең көп әсерлескендегі уақыты


А) 400 мс

Б) 20 мс

В) 420 мс

Г) 440 мс

Д) 40 мс

2.Күшті тіркеу құралына соғылғанға дейінгі доптың дене импульсі


А) 8 кг*м/с

Б) 0,8 кг*м/с

В) 4

кг*м/с

Г) 0,2 кг*м/с

Д) 1,6 кг*м/с

3.Доптың дене импульсінің өзгерісі





А) 8 кг*м/с

Б) 0,8 кг*м/с

В) 4

кг*м/с

Г) 0,2 кг*м/с

Д) 1,6 кг*м/с

4.420 мс уақытындағы доптың кинетикалық энергиясы



А) 1,6 Дж

Б) 0,8 Дж

В) 0

Дж

Г) 3,2 Дж

Д) 0,4 Дж

5.Күшті тіркеу құралы тіркеген максимал күш




А) 2 Н

Б) 4 Н

В) 20 Н

Г) 40 Н

Д) 30 Н

Қысқа мерзімді жоспар



Бөлімі:



Сұйықтар мен газдардың механикасы






Педагогтің аты-жөні:











Күні:












Сыныбы:



Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:


Гидродинамика. Сұйықтар мен газдардың ламинарлық және






турбуленттік ағыстары.








Оқу бағдарламасына сәйкес


10.2.5.1 - сұйықтар мен газдардың ламинарлық және турбуленттік



оқу мақсаты



ағыстарын сипаттау;








Сабақтың мақсаты:


- сұйықтар мен газдардың ламинарлық және турбуленттік







ағыстарын сипаттайды;























Сабақтың барысы:















Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті


Бағалау


Ресурстар



Уақыты












Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі









басы












3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар «Стикерлер»




стикерлер




түгелдеу, сабаққа дайындығын

әдісі арқылы 3 топқа








тексеру.


бөлінеді.









Топқа бөлу










Жаңа

Оқушылардың жаңа сабаққа

Оқушылар топ ішінде


ҚБ: мадақтау,


10



сабаққа

дайындығын тексеру


қима қағаздарға берілген


ынталандыру


сыныпқа



дайындық

мақсатында үш топқа қима

тірек сөздерді бүгінгі




арналған



5 минут

қағаздарға жазылған тірек

сабаққа ең қажеттісі




оқулық,




сөздерді таратып беру.

және керек еместерін




презентаци




Оқушыларға топ ішінде бүгінгі

ажыратады.





я




сабаққа қажетті сөздерді










жинақтауға тапсырма беру.










Мысалы, сұйықтар, газдар.










Ағыс, ламинарлық,











турбуленттік, гидростатикалық










қысым, Паскаль заңы, Архимед










заңы,тұтқырлық.











«Ақпаратты сүзу» әдісі










арқылы бүгінгі сабаққа қажетті










тірек сөздерді анықтайды.










Сабақтың тақырыбын, оқу

Бүгінгі сабақтың









мақсатын хабарлау


тақырыбын ашады.


















DrawObject127 DrawObject128

Сабақтың

ортасы


Жаңа сабақ Топтық жұмыс

  1. минут






Жұптық

жұмыс

  1. минут
































Жеке жұмыс

  1. минут






Сабақтың

соңы

  1. минут


«Ақпарат жинау» әдісі. Ақпаратпен жұмыс іздену, зерттеу, тындалым, жеке, топпен, жұппен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру мақсатында 3 топқа тапсырма беру.

DrawObject129






Жұптық жұмыс. «Орам

жапырақ» әдісі

Әр жапыраққа тапсырмалар


салынады. Алты жапырақтан

тұрады. Жапырақтардағы

тапсырмалар:

1.Ламинарлық ағыс деген не?

2.Турбуленттік ағыс деген не?


3.Құйғыға (воронка) қағаз сүзгісін салыңдар және огы құйғының тар аяқ жағынан үрлеп көріңдер. Дұрыс үрленбейді ме? Неліктен?


4.Неге дауыл үйдің шатырын жұлып әкетеді?


5.Футбол добын қақпаға бұрыштан неге «айналдырып» соғуға болатынын түсіндіріңдер.


6.Не себепті, егер сендер

қозғалыстағы пойызға жақын

тұрсаңдар, дөңгелектерге

«тартылудың әсері болады»?




Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары (қосымша 1)





Рефлексия. 1 минуттық эссе


Бағалау. 10 баллдық жүйе бойынша күнделікке бағалау жүргізу



Үй тапсырмасы. Тақырыпты оқу. Шығармашылық шеберхана


Оқушылар мәтінмен

ҚБ: «Сыншы

Постерлер,

танысады, тақырып

дос» әдісі

маркерлер

бойынша ақпарат



жинайды. Топ ішінде



талдау жасайды. Топ



спикерлері топтық



жұмысты қорғайды.



DrawObject130 DrawObject131 DrawObject132 DrawObject133 DrawObject134






Оқушылар жұппен

ҚБ: әріптес

Тапсырма

тапсырманы орындайды.

пікірі

бар

Әр жапырақта берілген


парақша

сұрақтарға жұппен

2 балл


бірлесіп жауап береді.































Оқушылар тапсырманы

ҚБ: дайын

Тапсырма

жеке орындайды.

жауаптар үлгісі

бар


арқылы өзін-өзі

парақша


бағалау



8 балл


Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары (құрылымдалған тапсырма)

(қосымша 1)


1.Суретте көрсетілгендей етіп ілінген екі теннис шарларының арасын ауа ағынымен үрлесе не болады? Бақыланатын құбылысты түсіндіріңдер.














2.Құбырдың кең бөлігіндегі судың ағыс жылдамдығы 10 см/с. Кең бөлігінің диаметрінен 4 есе кем болатын жіңішке бөліктегі ағыс жылдамдығы қандай?


3.Жанымыздан жүрдек пойыз өткенде, бізді өзіне тартатынын сеземіз. Оның себебін түсіндіріңдер.


4.Түбінде кішкене саңылауы бар кең ыдыс сумен және керосинмен толтырылған. Тұтқырлығын ескермей, ағатын судың жылдамдығын табыңдар. Су қабатының қалыңдығы 30 см, ал керосин қабатының қалыңдығы 20 см.

Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Сұйықтар мен газдардың механикасы

Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Үзіліссіздік теңдеуі. Бернулли теңдеуі. Көтергіш күш.


Практикалық жұмыс №3


Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.5.2 - үзіліссіздік теңдеуі мен Бернулли теңдеуін эксперименттік,

оқу мақсаты

сандық және сапалық есептерді шығаруда қолдану;

Сабақтың мақсаты:

- үзіліссіздік теңдеуі мен Бернулли теңдеуін эксперименттік, сандық


және сапалық есептерді шығаруда қолданады;




Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Уақыты





Сабақтың





басы





Ұйымдастыру

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар А,В,С әдісі


А,В,С

кезеңі

түгелдеу. Топқа бөлу.

арқылы 3 топқа бөлінеді.


әріптері

3 минут




жазылған





стикерлер

Өткенге

Үй тапсырмасын А,В,С әдісі

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ: мұғалімнің

10

шолу

арқылы сұрау

жауап бере отырып, үй

ауызша

сыныпқа

5 минут

А тобындағы оқушы В тобы

тапсырмасын

мадақтауы,

арналған


оқушысына , В тобы оқушысы

қайталайды.

ынталандыру

оқулық,


С тобы оқушысына сұрақ



презентаци


қояды, сұрақтарға жауап береді.



я

Жаңа

«Ой қозғау» әдісі

Оқушылар сұрақтарға

ҚБ:ауызша,


сабаққа

Оқушылардың жаңа сабаққа

жауап береді, бүгінгі

ынталандыру


дайындық

дайындығын тексеру

сабақтың тақырыбын



5 минут

мақсатында сұрақтар қою.

ашады.




1.Бау-бақшаны резеңке





шлангімен суғарып жүрген бала





су ағып шығатын тесікті





қолымен қысады. Сол кезде





қандай құбылыс байқалады?





2.Неліктен ауа ағыны





бүріккіштегі сұйықты төмен





қарай емес, жоғары қарай





айдайды?





3.Қасыңнан жүрдек поезд өткен





кезде ол сені өзіне тартатын





сияқты болып сезіледі.





Неліктен деп ойлайсыңдар?





Сабақтың тақырыбын, оқу





мақсатын хабарлау









DrawObject135 DrawObject136 DrawObject137 DrawObject138 DrawObject139 DrawObject140 DrawObject141 DrawObject142 Сабақтың

«Ойлан. Жұптас. Бөліс» әдісі

Оқушылар топпен

ҚБ: мен

Постерлер,

ортасы

1-топ. Физикалық диктант

жұмыс жасайды. Топ

жұлдызымды

маркерлер


2-топ. Сәйкестендіру

ішінде талқылау

.... беремін


Жаңа сабақ

3-топ. Формулалар сөйлейді

жасайды. Топ спикерлері



Топтық


топтық жұмысты



жұмыс


қорғайды.



10 минту









Жұптық

Жұптықжұмыс.

«Өзара Жұптар тақырып

ҚБ: екі

Тапсырма

жұмыс

сұрақтар» әдісі

бойынша бір-біріне

жұлдыз, бір

бар

5 минут


сұрақтар қояды.

ұсыныс

парақша





Жеке жұмыс

Есептер шығару




Оқушылар тапсырманы

ҚБ: дайын

Тапсырма

15 минут

1.Үйжертөлесіндегі

жылу

жеке орындайды.

жауаптар үлгісі

бар


жүйесіне

диаметрі

4

см

су


арқылы өзін-өзі

парақша


құбырмен,


50


см/с


бағалау



жылдамдықпен

және

3





атмосфералық

қысыммен





келеді. Үйдің 5 м биіктікте





орналасқан

екінші

қабатына





диаметір 2,6 см құбырда судың





ағу жылдамдығы және қысымы





қандай?










2.Поршеніне 30 Н күш әсер





ететін, диаметрі 4 см шприцпен





атқылайтын

су

ағынының





жылдамдығын анықтаңдар.

Су





атқылайтын

саңылаудың





ауданы,

шприц

поршенінің





ауданынан


әлдеқайда

аз және





ауаның кедергісі ескерілмейді.





3.Беті тегіс үстелдің үстінде





суы бар ыдыс тұр. Ыдыс





бүйірінде,


табанына

жақын





жерде ауданы 5 см2 тең тар





саңылау бар. Егер ыдыстағы





судың биіктігі 40 см болса,





ыдысты

жылжытпай

тепе-





теңдікте ұстап тұру үшін оған





ең аз қандай күшпен әсер ету





керек?










4.Құбыр бойымен мұнай 0,8 м/с





жылдамдықпен ағады.

Мұнай





шығыны


2*103


т/сағ-ты





құрайды.

Құбырдың диаметрін





анықтаңдар.








Сабақтың

Рефлексия.




соңы





3 минут

«Табыс критерийі» арқылы

Оқушылар бүгінгі


Стикерлер

оқушылардың түсіну дәрежесін



сабаққа кері байланыс




анықтау




береді.




1………………………………………








………………….айта аламын





2………………………………………





………………….түсіндіре





аламын





3.





………………………………………





……………… есептей аламын





Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл







бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Тақырыпты





оқу. Шығармашылық





шеберхана











Физикалық диктант (қосымша 3)


Сұйықтың қозғалысы ағыс деп, ал сұйықтың бөлшектерінің жиынтық қозғалысы ағын деп аталады.


Сұйықтардың қозғалысын графиктік жолмен ағын сызықтары арқылы бейнелейді. Ағын сызықтары оның әрбір нүктесіндегі жанама бағыты жағынан сол нүктедегі сұйық жылдамдығына сәйкес болатындай етіп жүргізіледі. Сызықтар қою жерде жылдамдық жоғары, сызықтар сирек жерде жылдамдық төмен. Осылайша ағын сызықтарының суреті арқылы сұйық қозғалысының кеңістіктің әрбір нүктесіндегі жылдамдығының бағыты мен шамасы жөнінде айтуға болады, яғни сұйықтың қозғалыс күйін анықтай аламыз.


Ағын сызықтарымен шектелген сұйық бөлігі ағын түтігі деп аталады. Егер ағын сызықтарының орналасуы мен түрі өзгермейтін болса, онда сұйықтың ондай ағыны тұрақталған деп аталады.

Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:


Сұйықтар мен газдардың механикасы





Педагогтің аты-жөні:









Күні:










Сыныбы:


Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:




Сабақтың тақырыбы:

Тұтқыр сұйықтың

қозғалысы. Стокс

формуласы.

Денелерді




қапталдай ағу. БЖБ №3





Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.5.3 - Торричелли теңдеуін эксперименттік, сандық және


оқу мақсаты


сапалық есептерді шығаруда қолдану;





Сабақтың мақсаты:

- Торричелли теңдеуін эксперименттік, сандық және сапалық




есептерді шығаруда қолданады;
















Сабақтың барысы:












Сабақ

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті


Бағалау


Ресурстар

кезеңі/










Уақыты










Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі








басы










3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,

Оқушылар А,В,С әдісі




Қима


түгелдеу, сабаққа дайындығын

арқылы 3 топқа бөлінеді.




қағаздар


тексеру.









Өткенге

Сұрақтар:


Оқушылар үй


ҚБ: мұғалімнің


10


шолу

1.Сұйықтар мен газдардағы ішкі

тапсырмасы бойынша


ауызша


сыныпқа

5 минут

үйкелістің пайда болуы немен

берілген сұрақтарға


мадақтауы,


арналған


байланысты?


жауап береді. А


ынталандыру


оқулық,


2.Қандай сұйықты идел деп

тобындағы оқушы В




презентаци


атайды?


тобына, В тобындағы




я


3.Бернулли теңдеуін неге үш

оқушы С тобына







қысымның теңдеуі деп атайды?









4.Қай биіктіктерді геодезиялық,









пьезометриялық, гидродина-









микалық деп атайды?









5.Рейнольдс саны қалай









анықталады?









Жаңа

«Миға шабуыл» әдісі

Оқушылар сұрақтарға


ҚБ: ауызша




сабаққа



жауап бере отырып,






дайындық

Оқушылардың жаңа сабаққа

бүгінгі сабақтың






5 минут

дайындығын тексеру мақсатында

тақырыбын ашады.







проблемалық сұрақтар қою.









1.Күшті жел тұрғанда, ол жер









бетінен жеңіл нәрселерді (құрғақ









жапырақ, қағаз, т.б.) көтеріп









әкетеді. Неге?










2.Жел болғанда жалау неге









желпілдеп тұрады?




















Сабақтың тақырыбын, оқу






мақсатын хабарлау













Сабақтың

«Ойлан. Жұптас. Бөліс» әдісі

Оқушылар мәтінмен

ҚБ:

әріптес

Постерлер,

ортасы

1-топ.

Тұтқыр


сұйықтың

жұмыс жасайды. Топ

пікірі


маркерлер


қозғалысы




ішінде талқылайды. Топ




Жаңа сабақ

2-топ.

Стокс

формуласы.

спикерлері топтық




Топтық

Денелерді қапталдай ағу

жұмысты қорғайды.




жұмыс

3-топ. Есеп шығару үлгісімен






таныстыру









Есеп. Сумен толтырылған кең






вертикаль

ыдыстың

қарама-






қарсы


жақтарынан






арақашықтығы биіктік бойынша






һ=51 см болатын екі бірдей






саңылауды ашты. Ағатын судың






қорытқы

реакция

күшін






табыңдар.

Әр

саңылаудың






ауданы 0,5 см2.







Жеке

Бөлім бойынша


жиынтық

Оқушылар бөлім



Тапсырма

жұмыс

бағалау (қосымша 1)


бойынша жиынтық



бар

25 минут





бағалау тапсырмаларын



парақша






жеке орындайды.










Сабақтың

Рефлексия. Рефлексивті сауал

Оқушылар бүгінгі




соңы

1.Бүгін менің білгенім...

сабаққа ауызша кері





2.Қиын болғаны...



байланыс береді.




3 минут

3.Қызықты болғаны...







4.Менің түсінгенім...








5.Менің үйренгенім...







6.Менің жасағаным...








Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл



бойынша

күнделікке

бағалау






жүргізу









Үй тапсырмасы.

Тақырыпты






оқу. Шығармашылық шеберхана














«Статика», «Сақталу заңдары», «Сұйықтар мен газдардың қасиеттері» бөлімдері бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары


Орындау уақыты – 25 минут


Тапсырмалар






1.Тұтқырлықтың өлшем бірлігі:

В) Н/м2




А) Па/с

Б) Па*с

Г) Па






[1]

2. Ламинарлық

және турбуленттік ағыстардың айырмашылығы мен


ұқсастығын кестеге толтырыңдар.










Ағыстардың түрлері


ұқсастығы

Айырмашылығы










Ламинарлық














Турбуленттік














[2]



3.Егер түтіктің көлденең қимасы арқылы 30 минут уақыт ішінде 0,51 кг газ массасы ағатыны белгілі болса, онда түтік бойымен көмірқышқыл газы ағысының жылдамдығы қандай болады? Газдың тығыздығы 7,5 кг/м3. Түтік диаметрі 2 см.

[2]







4.Құбырдың көлденең қимасының ауданы 8мм2 жеріндегі судың ағыс жылдамдығы

  1. м/с.

а) Бернулли теңдеуін жазыңыз


[1]



б) Диаметрі осыдан 4 есе тар жеріндегі судың ағыс жылдамдығын есептеңіз



[1]

  1. Массасы 10 кг дене 6 м/с жылдамдықпен суретте көрсетілгендей бағытта 3м/с жылдамдықпен кетіп бара жатқан массасы 2 кг денеге тиіп екеуі бірге қозғала бастады.










а) Соқтығысудың қай түріне жатады?


[1]


б) Дене импульсін және күш импульсін табыңыз


[1]


в) Соқтығысудан кейінгі денелердің жылдамдығын есептеңіз


[2]





  1. Ұзындығы 5 м сырық берілген. Сырықтың оң жақ ұшына массасы 500 г жүк ілінген. Жүк ілінген нүктеден 80 см қашықтықта сырыққа тіреу нүктесі орнатылған.


а)Дененің тепе -теңдікте болу шарттарын анықтаңыз.

[1]




б) Есеп шарты бойынша суретін салыңыздар.

[1]







в) Дене тепе теңдікте болу үшін сол жақ ұшына ілінген жүктің массасын анықтаңдар.


[1]





г) Күш моменттерін есептеңіз


[1]



Жалпы балл- 15


Қысқа мерзімді жоспар


Бөлімі:

Сұйықтар мен газдардың механикасы

Педагогтің аты-жөні:



Күні:



Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

5 Зертханалық жұмыс



«Тұтқыр сұйықта қозғалатын кішкентай шардың жылдамдығының


оның радиусынан тәуелділігін зерттеу»

Оқу бағдарламасына сәйкес

10.2.5.4 – эксперименттің нәтижесіне әсер етуші факторларды

оқу мақсаты

анықтау және нәтижені жақсартудың жолдарын ұсыну;

Сабақтың мақсаты:

-10.2.5.4 – эксперименттің нәтижесіне әсер етуші факторларды


анықтайды және нәтижені жақсартудың жолдарын ұсынады;




Сабақтың барысы:

DrawObject143 DrawObject144 DrawObject145 DrawObject146 DrawObject147 DrawObject148 DrawObject149 DrawObject150


Сабақ

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

кезеңі/





Уақыты





Сабақтың

Ұйымдастыру кезеңі




басы





3 минут

Оқушылармен сәлемдесу,





түгелдеу, сабаққа дайындығын





тексеру.








Өткенге

«Ойлан тап» әдісі

Оқушылар үй

ҚБ: ауызша

10

шолу

тапсырмасы бойынша

мадақтау,

сыныпқа


5 минут

1.Сұйықтағы немесе газдағы

сұрақтарға жауап береді,

ынталандыру

арналған


қайталау жасайды.


оқулық,


дене қозғалысында кедергі күш





презентаци


қандай жағдайда жылдамдық






я


квадратына пропорционал деп








есептеуге болады?





2.Неліктен ұшақ қанатында





көтеруші күш пайда болады?





3.Неліктен ұшып бара жатқан





ұшақ қанатының астындағы





қысым үстіңгі қысымнан артық?





4.Неліктен автомобиль тіпті





шапшаң қозғалғанның өзінде,





оның сыртқы бетінде шаң





тозаңдары қалады?





5.Неліктен дауыл кезінде желдің





жылдамдығы елеулі шамаға





жеткенде, үй шатырларын кейде





жұлып кетеді?




Жаңа

«Ой қозғау»

Оқушылар өз ойларын

ҚБ: мұғалімнің


сабаққа

айтады, бүгінгі сабақтың

ауызша


Оқушылардың жаңа сабаққа


дайындық

тақырыбын ашады.

мадақтауы


дайындығын тексеру мақсатында


5 минут




эксперименттік тапсырма беру.









1.Ыдыстағы су деңгейінен ашық





ыдыстағы кішкене тесікке судың





ағу жылдамдығына тәуелділігін





зерттеңдер. Өздерің тапқан






мәндерді Торричелли








формуласынан тапқан мәндермен






салыстырып, қорытынды






жасаңдар.








2.Еге екі парақ қағаздың






арасындағы ауаны үрлесек, онда






олар тартылады. Неге?








Сабақтың тақырыбын, оқу






мақсатын хабарлау
















Сабақтың









ортасы

Зертханалық жұмыс



Оқушылар зертханалық

Дескриптор:







жұмысты жеке

-пластилин


Жаңа сабақ

1.Жұмыстың

мақсатын

орындайды. Тұтқыр

тығыздығын



түсіндіру:



сұйықтағы кішкентай

гидростатика-


Жеке





шардың жылдамдығы-

лық

тәсілмен


жұмыс

Тұтқыр сұйықтағы шариктің

ның оның радиусына

анықтайды;



бірқалыпты түсу



тәуелділігін тәжірибе

-пластилин


24 минут

жылдамдығының шариктің

жүзінде анықтайды.

шариктің



радиусына тәуелділігін зерттеу.

Өлшеулер мен

қозғалыс







есептеулер жүргізеді,

жылдамдығы-



Қажетті құралдар мен

зертханалық жұмысты

ның радиустың



жабдықтар: ішінде суы бар,

қортындылайды.

квадратына



биіктігі 50-70 см ыдыс, өлшеу


тәуелділік



лентасы, секунд өлшеуіш,


графигін



пластилин.




тұрғызады;








-судағы



Жұмыстың орындалу барысы:


шариктің








бірқалыпты



1.Пластилиннің тығыздығын


қозғалысының



гидростатикалық өлшеу әдісімен


орташа



анықтаңдар.




жылдамдығын








анықтайды;








-түсудің








орташа



2.Формуланы анықтамалық


уақытын



деректерді (судың тығыздығы


анықтайды;



ρ0=1г/см3 және оның




-шариктің



динамикалық тұтқырлығы 1,002


радиусын



мПа*с) және пластилиннің


өзгертіп,



тәжірибе арқылы анықталған


судағы

шарик



тығыздығын пайдалана отырып,


жылдамдығын



пластилин шариктің судағы


анықтайды;



қозғалыс жылдамдығының






радиустың квадратына








тәуелділігі графигін құрыңдар.


ҚБ:

бағалау



3.Пластилин шарикті суға


критерийлері



салыңдар және ол 10 см түскенде


бойынша



түбіне дейінгі қалған








арақашықтықты анықтау үшін


10 балл



уақытты белгілеңдер (1-сурет).






4.Судағы шариктің бірқалыпты






қозғалысының орташа








жылдамдығын υ=l/tорт формуласы






бойынша анықтаңдар.








Тәжірибені 5-7 рет қайталап,





түсудің орташа уақытын





алыңдар.





5.Шариктің радиусын бірнеше





рет ауыстыра отырып, әрбір





жолы судағы шариктің





жылдамдығын анықтап





отырыңдар.





6.Пластилин шариктің судағы





қозғалыс жылдамдығының





радиустың квадратына





тәуелділігінің тәжірибелік





графигін құрыңдар және оны





теориялық графикпен





салыстырыңдар.





7.Графиктерді пайдалана





отырып, тәжірибенің қателігін





анықтаңдар.





8.Теориялық есептеулердің





деректерін тәжірибелік





деректермен салыстырыңдар





және олардың





айырмашылықтарын анықтаңдар.





9.Тәжірибенің нәтижесін





қортындылаңдар.




Сабақтың

Рефлексия. Маған не қиын

Оқушылар бүгінгі


стикерлер

соңы

болды, не қиын болмады

сабаққа жазбаша кері





байланыс береді.



3 минут






Бағалау. 10 баллдық жүйе


1-10 балл



бойынша күнделікке бағалау





жүргізу





Үй тапсырмасы. Тарау





бойынша қайталау









Тоқсандық жиынтық бағалау


Орындау уақыты – 45 минут


Тапсырмалар


  1. Бүкіләлемдік тартылыс заңы орындалатын жағдайлардың шындық/ жалған екенін


анықтаңыз

[5]





Бүкіләлемдік тартылыс заңы орындалатын жағдайлар






Ш

Ж


1.

Ай Жерді айнала қозғалғанда




2.

Марс ғаламшарының серігі Деймостың





қозғалысын қарастырғанда




3.

Жанасып тұрған екі болат шарды





қарастырғанда




4.

Адам суда жүзгенде




5.

Парта бетінде жатқан кітап пен партаны





қарастырғанда




6.

Бірінің үстіне бірі жатқан блоктарды





қарастырғанда




7.

Әткеншекте тербеліп тұрған бала мен





әткеншекті қарастырғанда




8.

Бір-бірінен 2 м қашықтықта тұрған екі баланы





қарастырғанда




9.

«Восток» ғарыш кемесімен орбиталық ғарыш





бекетінің қозғалысын қарастырғанда




10.

Жер Күнді айнала қозғалғанда











2.Қозғалыстағы дененің жылдамдығының уақытқа тәуелділігінің графигі берілген.
















а)қозғалыстың түрін сипаттаңыз


[1]


б)қозғалыстағы дененің үдеуін есептеңіз


[1]


c)график бойынша координатаның уақытқа тәуелділік теңдеуін жазыңыз.




[2]

д) Дененің орын ауыстыруын есептеңіз


[2]


е) жылдамдықтың уақытқа тәуелділік теңдеуін жазыңыз.


[2]



3.а)Неліктен өзеннің ағысы арнасы кең жерінде ламинарлық, ал арнасы тар жерінде турбуленттік болады?


[2]



в)Неліктен сарқырамадағы судың ағысы турбуленттік болады?


[2]





4. а)Радиусы 50 см шеңбер бойымен 7,2 км/сағ жылдамдықпен бірқалыпты қозғалатын материялық нүктенің центрге тартқыш үдеуін анықтаңыз?


[1]



б) бұрыштық жылдамдықты есептеңіз



[2 ]


5.Горизонталь бетке 300 бұрыш жасап доп лақтырылды. Доптың бастапқы

жылдамдығы 10 м/с


а) доптың ұшу уақытын есептеңіз


[1]



б) доптың лақтыру биіктігін анықтаңыз


[1]



в)доптың ұшу қашықтығын есептеңіз


[1]




6. Массасы 100 г абсолют тегіс горизонталь жазықтық бойымен 3 м/с жылдамдықпен сырғанайды. Өз жолында массасы 200 г тыныштықта тұрған денеге соқтығысады. Соқтығыстан кейін олар бір дене сияқты қозғалады.


а) Соққының түрін анықтаңыз. Суретін салыңыз


[2]

б) бірінші дененің импульсін анықтаңыз

[1]





в) екінші дененің импульсін анықтаңыз.

[1]





г) Соқтығысқаннан кейінгі денелердің жылдамдығын анықтаңыз.


[2]


  1. Инерция моменті J= 48,6 кг•м2 маховик тұрақты =31,4 рад/с бұрыштық жылдамдықпен айналады.Маховик тежеуші момент әрекетінен 10 с кейін тоқтаса, осы момент мәнін анықтаңыздар.


[1]


8.


































Жалпы балл: 30






























Балл қою кестесі.

1- нұсқа

ЖМБ









Жауап



Балл

Қосымша








ақпарат









1.1

а=ʋ/t





1




2




1



а=-1м/с




1



жолдың формуласын жазып есептейді S=8м









1



кемімелі қозғалыс



















1.2

h=V0

2*sin2a/2g.




1



h= 202*(sin30)2/2*10=SIN30=1/2=




1



400*1/4///20= 100/20= 5(м)






1.3

В





1


2.1

ХБЖ




1




осыдан








формуламен локомотивтің үдеуін таба





мыз:





1











Сонда




1
















2.2

В. Е. G




3


3.1

Кернеулігі, Күштік




1


3.2

g=4м/с2




1




1/R2=1/10•10-14м-2

1



М=

2

23

кг

2




g•R /G=6•10





ρ=3М/4ПR3=3,9кг/м3

2





4

ХБЖ келтіреді


1



Сақталу заңының формуласын жазады

1



1



Жылдамдықты қорытып шығарады шайбаның



1



жылдамдығын 30м/с.



1



суретін салады









үзіліссіздік теңдеуі жазады

1







1



есептейді d=0,21 м



5.1








а)

p = ρ · ǥ · h



1



ә) 20 см тереңдіктегі P = 1420 Н/м2

1








5.2

30 см тереңдіктегі P = 2400 Н/м2

1


Жалпы балл



30



Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
doc
14.11.2024
283
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі