Тақырыбы:Химиялық реакцияның жылдамдығы. Реакция жылдамдығына әсер ететін факторлар.

Күні:

Мұғалім: Бокашева Н.С.

Сынып:10 А

Қатысқан: Қатыспағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

Білім алушыларға химиялық реакция жылдамдығы туралы білім қалыптастыру, сонымен қатар гомогенді және гетерогенді реакциялар жылдамдықтары мен жылдамдыққа әсер ететін факторлар туралы білім беру.Тақырып жайлы түсіктерін қалыптастыра отырып, тақырыптың өзекті түйінді жерлерін практикада қолданады

Табыс критерийлері

Барлық оқушылар білуге тиісті: Химиялық рекция жылдамдығы мен оған әсер ететін факторларды біледі. Гомогенді және гетерогенді реакциялардың жылдамдығы, тура және кері реакиця жылдамдықтарын есептеуге арналған формулалармен таниды.

Оқушылардың көпшілігі: Гомогенді және гетерогенді реакциялардың жылдамдығы, тура және кері реакиця жылдамдықтарын есептеулерін біледі.

Кейбір оқушылар: Химиялық реакция жылдамдығына әсер ететін факторларының айырмашылығын, реакция жылдамдығын есептеуге арналған күрделі есептерді түсіндіре отырып шығара аладыі.

Тілдік мақсат

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: Реакция жылдамдығы

Сабақта диалог/ жазылымға қажетті тіркестер.

Бұрыннан бар білімдері

Оқушылар Химиялық реакция жылдамдығына әсер ететін факторлар туралы біледі.

Үш тілділік

1. Химиялық реакция – химическая реакция - chemical reaction

2. Жылдамдық – скорость - speed

3. Тура реакция – прямая реакция - directreaction

4. Кері реакция – обратная реакция - backreaction

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған уақыт

Ресурстар

Дескриптор

10 мин

Ұйымдастыру кезеңі

«Жақыныңа тілек» әдісі бойынша сабаққа деген баланың ынтасын ашу

Кім жылдам? Жалғасын тап, Бағытталған сұрақ әдістері бойынша өткен тақырыпты талдау, үй жұмысын сұрау

Сыни тұрғыдан ойлауды, топтық жұмыстар.

Дебат

Жұмбақ

Орта

10 мин

15мин

1.Кинетика .

2.Химиялық реакцияның жылдамдығы.

3.Гомогенді және гетерогенді реакциялар.

4.Хмиялық реакцияның жылдамдығына әсер

әсер ететін факторлар.

5. Концентрация және температура бойынша реакция жылдамдығынматематикалықөрнекпенанықтау.

Химиялық реакциялардың жылдамдығын оқытатын бөлім-химиялық кинетика деп аталады.

Химиялық реакцияның жылдамдығы дегеніміз уақыт бірлігіндеәрекеттесетінзаттардыңнемесе реакция өнімдерініңбіреуінің концентрацияларының өзгеруі

Әрекеттесушіжәнетүзілетінзаттардыңагрегаттықкүйінебайланыстыхимиялықреакцияларекігебөлінеді

Әрекеттесушіжәнетүзілетінзаттарәртүрліагрегаттықкүйдеболатынхимиялықреакциялардыгетерогендікдепатайды

Мысалы:

С (қ) + О2 (г) = СО2 (г)

Химиялық реакция жылдамдығынаәсерететінфакторлар

Концентрация ӘрекеттесушізаттартабиғатыӨршіткі Температура

Реакцияныңжылдамдығынаәрекеттесушізаттартабиғатыныңәсері.

Қаттыжәнесұйықзаттардыңарасындағыреакцияларқаттызаттыңбетіндежүретіндіктен реакция жылдамдығыбаяужүреді .Сондықтан реакция жылдамдығынарттыруүшінқаттызаттардыұсатыпұнтақтүрінде қолданылады.

Екісұйықзаттардыңарасындағыреакциялардыңжылдамдығыжоғарыболады. Оларғаиондықреакцияларжатады.

Газдардыңарасындағыреакцияларжылдамдығыбаяужүреді

Сергіту сәті «Дауыл соқты » әдісімен оқушыларды сергітіп алу

Реакцияның жылдамдығына концентрацияның әсері

Реакция жылдамдығы әрекеттесуші А, В, заттарыныңконцентрациясынатәуелді m А+  n В = А В ᴜ=k СА СВ

кинетикалық теңдеуі.

k-жылдамдық константасы. ᴜ=k Химиялықкинетиканыңнегізгізаңы әсеретушімассаларзаңыдепаталады..

Әрекеттесушіжәнетүзілетінзаттардыңагрегаттықкүйінебайланыстыхимиялықреакцияларекігебөлінеді

1.Әрекеттесуші жәнетүзілетінзаттарбірдейагрегаттықкүйдеболатынхимиялықреакциялардыгомогендікдепатайды

Мысалы:

NO (г) + О2 (г) = NО2 (г)

2.Әрекеттесуші жәнетүзілетінзаттарәртүрліагрегаттықкүйдеболатынхимиялықреакциялардыгетерогендікдепатайды

Мысалы:

С (қ) + О2 (г) = СО2 (г)

Реакцияныңжылдамдығынатемператураныңәсерінжуықмөлшермен Вант-Гофф ережесіанықтайды.

Вант-Гофф ережесі.

Вант-гоффережесінесайкөптегенхимиялық реакция жылдамдығытемператураны әрбір10°Скөтергендегомогендіжүйеде 2-4 есеартады.Бұлсандытемпературалық Y –коэфициентдепатайды.

V_T1/V_T2= Y ^T2-T1/10

Гомогеногендіреакцияныңжылдамдығынсипаттайтыншама

ᴜ=k СА СВ V_T1/V_T2= Y ^T2-T1/10 ӘрекеттесушізаттартабиғатыӨршіткі

Гомогендіреакцияныңжылдамдығыдепжүйеніңбелгілібіркөлеміндеуақытбірлігіішіндереакцияғақатысқаннемесе реакция кезіндетүзілгензаттыңмөлшерінайтады.

Гетерогендіреакцияныңжылдамдығынсипаттайтыншама

Әрекеттесушізаттартабиғаты ᴜ _T1/ ᴜ _T2= Y ^T2-T1/10 Өршіткі

Гетерогендіреакцияныңжылдамдығыдеп фаза бетініңауданыбірлігіндебелгілібіруақытішіндереакцияғақатысатыннемесе реакция кезіндетүзілетінзаттыңмөлшерінайтады

Интербелсенді тақта

1. Кинетика нені зерттейтінін біледі

2. Химиялық реакцияның жылдамдығы туралы білімі қалыптасқан.

3. Химиялық реакция жылдамдығының формуласын біледі

4. Гомогенді реакцияға анықтама береді

5. Гетерогенді реакцияға анықтама береді

6. Химиялық реакция жылдамдығына әсер етуші факторларды атайды

7. Реакция жылдамдығына температураның әсерін біледі, есептей алады.

8. Реакция жылдамдығына концентрация әсерін біледі

9. Реакция жылдамдығын қысымды көтеру немесе түсіру кезінде раекция жылдамдығы қалай өзгеретіндігін есептей алады.

10. Химиялық реакция жылдамдығына арналған есептерді шығарады.

Соңы 5мин

Рефлексия:
• Сабақ ұнады ма?
• Қандай тапсырманы орындаған ұнайды?
• Қандай тапсырманы орындау кезінде қандай қиындықтар келтірілді?
Оқушы рефлексиясы

Қосымша мәліметтер

Саралау

(Дифференциация) –оқушыларға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай күрделендіресіз?

Бағалау-оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пән-аралық байланыс

-Сөзді іздеуге тапсырма қабілеті төмен оқушылар үшін мына есеппен жұмыс жасау.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты мен табыс критерийлері орындалды ма?

Бүгін оқушылар не үйренді?

Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті? Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма? (тапсырмалар сәйкес болды ма?) Уақытты қалай пайдаландым?

Жеке және жұптық жұмыстар орындай отырып қорытынды жасайды.

Формативті деңгейлік жаттығулар орындау

Жоспарыма қандай өзгерістер енгізді және неге?

Қорытынды бағалау:

Ең жақсы өткен екі нәрсені көрсетіңіз (оқыту мен оқуға қатысты)

1.

2.

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді?

1.

2.