Бөлім:

1А ЕКІ ТАҢБАЛЫ САНДАР

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып: 2

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Екі таңбалы сандардың құрылуы. Ондықтармен санау.

Оқу

2.1.1.1. 100-ге дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну; 100 көлеміндегі сандарды тура және кері санау, натурал сандар қатарындағы

бағдарлама-

орнын анықтау.

сына сәйкес

оқыту

мақсаттары

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

Оқулықта берілген шартты

Қалыптастырушы

Оқулық

басы

Кіріспе әңгімеде мұғалім оқулықпен, оқулықта

белгімен танысады, ортақ

бағалау.

берілген шартты белгілермен таныстырады,

тақырыппен танысады,

Мұғалімнің қолдау,

оқулықтың атқаратын қызметіне түсінік береді.

өмірмен байланыстырады.

мадақтау сөздері.

Отанымыз туралы, мектепте білім алу

ерекшеліктері, математика пәні, пәннің

маңыздылығы туралы әңгімеленеді.

– Сенің туған жерің қалай аталады?

– Менің туған жерім – Қазақстан Республикасы.

– Сен қай мектепте білім аласың?

– Мен ... мектепте білім аламын.

– Биыл нешінші сыныпта оқисың?

«Мен екінші сыныпта оқимын» лексикалық тақырып мазмұнымен жұмыс жасалады.

1-тапсырмада натурал сандар қатары туралы білімдерін есіне түсіреді және толықтырады.

• Сыныпта неше оқушы бар?

• Сыныпта неше парта, тақта, орындық бар?

• Сенде неше оқулық бар?

• Осы сұрақтарға жауап беру барысында қандай сандарды атадың?

Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып, сандар «Неше зат? Зат нешеу?» деген сұрақтарға жауап беруге көмектесетінін және бұл сандар натурал сандар деп аталатынын естеріне түсіреді.

• Натурал сандар тізбегі 1 санынан басталады. 1 саны – ең кіші натурал сан. Ең үлкен натурал сан болмайды.

• Әрбір натурал сан алдыңғы саннан 1-ге артық болады.

• Натурал сандар қатары шексіз, өйткені кез келген санға бірліктен қосып отыруға болады.

• 0 цифры натурал сандардың жазылуында пайдаланылады. Бірақ 0 саны – натурал сан емес.

0 саны ешқандай зат жоқ екенін білдіреді.

• Егер натурал сандар тізбегінен бірнеше санды ретімен алсақ, онда натурал сандар тізбегі пайда болады. Мысалы, 4, 5, 6, 7, 8, 9 – натурал сандар тізбегі.

4, 5, 6, 8, 9 – натурал сандар тізбегі бола ма?

Қалай ойлайсың? (4, 5, 6, 8, 9 – натурал сандар тізбегі емес, себебі 7 саны жоқ)

4, 9, 8, 7, 5, 6 – натурал сандар тізбегінің

кесіндісі бола ма? (4, 9, 8, 7, 5, 6 – натурал сандар тізбегінің кесіндісі емес, себебі сандар ретімен тұрған жоқ.)

1-тапсырмада оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып, натурал сандар туралы білімдерін естеріне түсіреді және толықтырды.

Кері байланыс:

«Көршіңе бір сөз таңда».

Әр бала өзінің жанында отырған баланың бүгінгі еңбегі, іс-әрекеті туралы бір ауыз жақсы сөз, мадақтама айтады.

• Сен жарайсың!

• Сұрақтарға өте жақсы жауап бердің!

• Бүгін өте жақсы жұмыс істедің! т.б.

Слайдтар: «Сан сәулесі, 20 көлеміндегі екі таңбалы сандардың түрлі графикалық модельдері.

Натурал сандарды санау материалдары, заттар бейнеленген суреттер.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

2-тапсырма оқушыларды екі таңбалы санның құрылуы туралы өз тұжырымын жасауға жетелейді. Тапсырма жаңа тақырыпты ойын ойната отырып, меңгерту мақсатында орындалады.

Оқушылардың «Суретте қанша шаршы бар?» деген сұраққа жауап бере алуын, санауды қалай жүргізетіндіктерін анықтау, сабаққа жұмылдыру мақсатында төмендегідей «Досыңа көмектес» дидактикалық ойыны ұйымдастырылады, яғни

«Досыңа көмектес»

Мұғалім суретке назар аударуларын сұрайды.

• Бірліктермен сана. 1 шаршыны 1 бірлік деп қабылдасақ, неше бірлік бар?

• Ондықтармен сана. Неше шаршы бар?

• Бірліктермен және ондықтармен сана. Неше шаршы бар? Шаршы санын қалай анықтадың? Демек, бір шаршы – бір бірлікті білдіреді.

Он бірлік бір ондықты құрайды.

10 саны – ондық нөмірленудің негізі. Оқушылардың бір разрядтың 10 бірлігі келесі өзінен кейінгі разрядтың 1 бірлігін құрайтынын түсінгендері маңызды.

10 бірлік = 1 онд.

Бір жолақша бір ондықты білдіреді.

Демек, оқулықта шаршылармен қандай сандар берілген?

3-тапсырманы топтық жұмыс түрінде орындау ұсынылады.

Бұл тапсырмада сандарды анықтау амалдары жүзеге асады. Мысалы,

• 5 ондық пен 6 бірліктен тұратын сан қандай сан? (56)

• 6 ондық пен 9 бірліктен тұратын санды анықта.

2. тапсырмада бірліктермен, ондықтармен санай отырып, шаршы санын анықтайды,

шаршы санын қалай анықтағанын түсіндіреді. Бірін-бірі тыңдайды, жауабын толықтырады. Бір разрядтың 10 бірлігі келесі өзінен кейінгі разрядтың 1 бірлігін құрайтынын түсінеді.

2. тапсырмада берілген үлгі бойынша сандарды атайды, жазады.

Керекті сөздер мен сөз тіркестерін қолдана отырып, берілген сөйлемдерді толықтырады, өзіндік тұжырымын ұсынады,

Мұғалімнің оқушылармен кері байланысы.

«Мадақтама». Тапсырмаларды белсенді орындаған, орындауда талпынған, өз ойларын жеткізген балалар еңбегі және ұтымды жауаптары- мен, ойлау дағдылары мен ерекшеленген балалар еңбегі мадақталады. (Бала- ларға таратылады.)

https://bilimland.kz/kk/subj ect/matematika/2- synyp/eki-tangbaly- sandar?mid=ea7b6c00- 9ee4-11e9-a361-

1f1ed251dcfe

«Екі таңбалы сандардың оқылуы, жазылуы» кесте, слайд.

Натурал санау материалдары, заттар бейнеленген суреттер.

• Неше таңбалы санды анықтадың? (екі таңбалы)

• Бірлігі нешеу, ондығы нешеу?

Оқушыларды өзіндік тұжырым жасауға жетелеу үшін «Сөйлемді толықтыр» жаттығуы орындалады.

Екі таңбалы сандар ... мен құралады.

Оларды қарай оқиды:

Алдымен санның ..., содан соң аталады.

Керекті сөздер, сөз тіркестері: солдан оңға қарай, ондықтар, бірліктер.

Соңынан оқулықта берілген тұжырыммен танысуға, өзінің тұжырымын салыстыруға мүмкіндік беріледі.

«Разряд» терминімен танысады, санның жазылуында әрбір цифрдың белгілі бір орны болатыны, оның разряд деп аталатынын түсінеді.

ТҰЖЫРЫМ: екі таңбалы сандар ондықтар мен бірліктерден құралады. Оларды солдан оңға қарай оқиды: алдымен санның ондықтары, содан соң бірліктері аталады.

Сандарды жазудағы цифрлардың орналасуын РАЗРЯД деп атайды. Сандарды солдан оңға қарай оқыса, ал разрядтарды керісінше – оңннан солға қарай оқиды.

Мұғалім оқулықтағы 4-тапсырмаға назар аударуларын, сұрақтарға жауап беруін сұрайды. Оқушылар сурет бойынша нысандарды санайды. Мұғалім оқушылардың сұрақтарға жауап бере алуына, санауды қалай жүргізгендігіне мән береді.

• Әр суретте барлығы қанша зат бар? Ондығы нешеу? Бірлігі нешеу?

• Суреттегі нысандардың санын қалай білдік? (Санау арқылы.)

• Нысандарды санау арқылы біз нені білдік?

оқулықта берілген тұжырыммен танысады.

Қосымша ақпаратпен танысады. «Разряд» терминімен танысады, санның жазылуында әрбір цифрдың белгілі бір орны болатыны, оның разряд деп аталатынын түсінеді.

4-тапсырмада оқушылар сурет бойынша сұрақтарға жауап беріп, нысандарды санайды. 12, 32 сандарында неше ондық, неше бірлік бар екенін атайды.

Нысандарды санау негізінде екі таңбалы санның құрылуын түсінеді.

Оқушылар тілдік қатынаста

4-тапсырма.

Критерий:

• ондықтармен және бірліктермен санай отырып, екі таңбалы сандардың қалай құрылатынын түсінеді. Дескриптор:

• 12 санын атайды, құрылу жолын түсіндіреді;

• 33 санын атайды,

CD диск

Көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандарды салыстыру, оқу, жазу, разрядтық қосылғыштарға жіктеу».

№2 кесте.

Разрядтар кестесі

Қандай сандарды анықтадық? (12, 21)

Жаңа білімді бекітуге берілген 5-тапсырмада оқушылар 20-дан бастап бір-бірден қоса отырып, 40-қа дейінгі сандарды өсу ретімен атайды және 30-дан бастап 10-ға дейін бір- бірден азайта отырып, санайды. Оқушылар әрбір келесі натурал сан өзінің алдындағы саннан 1-ге артық, өзінен кейінгі саннан 1-ге кем екендігін пысықтайды.

Ойсергек.

«Секір, секір, секір» деп, Ойнаймыз біз секірмек.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 – көп тіпті.

Бір мүдіріс жоқ тіпті. Қайта, қайта секіріп, Шынығамыз жетіліп. Десек те, ойын жайдағы, Секірмек шын пайдалы.

«Диалог және қолдау» әдісі. Диалог арқылы саралау. Бұл тәсіл барысында басты рөлді мұғалім атқарады, ол мәселені шешуде қай оқушы қарапайым тілде берілген түсіндірмелерді қажет ететінін және қай оқушы күрделі диалогті түсіне алатынын зерделей отырып ықпал етеді. Мұғалім оқушылардың деңгейіне қарай өзінің сұрақтары мен оқушының жауаптарын саралайды.

Қабілеті жоғары оқушыларға арналған сұрақтар үлгісі:

• Осы сынып бөлмесінде саны екі таңбалы санды көрсететін қандай нысандар бар? (Мысалы, 15 орындық, 29 оқушы, т.с.с)

• 15 санында неше ондық, неше бірлік бар?

• Үйіңдегі заттардан мысал келтіре аласың ба?

6. тапсырмада қалып қойған сандарды атайды.

7. тапсырмада жауабы 15-ке тең болатын мысалдарды жазу үшін берілген өрнектердің

«екі таңбалы сан»,

«...бірлік», «...ондық»,

«разряд» сөздерін, сөз тіркестерін пайдаланады.

5-тапсырмада сандарды өсу, кему ретімен атайды, әрбір келесі натурал сан өзінің алдындағы саннан 1- ге артық, өзінен кейінгі саннан 1-ге кем екендігін пысықтайды.

Диалог арқылы саралау жұмысы барысында оқушылар шығармашылық сұрақтарға жауап береді.

Нақты өмірмен байланысты сұрақтарға жауап береді.

құрылу жолын түсіндіреді.

Дескрипторға сәйкес оқушы білімі бағаланады.

5-тапсырма.

Кері байланыс.

Әр топтың орындалған тапсырма негізінде

бір-біріне қолдау сөздері.

Дескрипторға сәйкес оқушы білімі бағаланады.

7-тапсырма.

Дескриптор:

• жауабы 15-ке тең болатын мысалдарды анықтайды.

9-тапсырма.

Критерий:

• екі таңбалы сандарды атайды, олардың натурал сандар қатарындағы

орнын анықтайды.

«Екі таңбалы сандардың оқылуы, жазылуы» кесте, слайд.

мәнін есептейді.

9-тапсырмада берілген сандарды (73, 37, 77, 33) атай отырып, ондығы мен бірлігін ажыратады.

• Неше сан жазылған? (4 сан)

• Осы сандардың жазылуында қандай цифрлар пайдаланылған? (7 және 3 цифрлары) Сандарды жазу үшін 7 және 3 цифрлары пайдаланғандығын, оң жақтағы цифр – бірліктерді, сол жақтағы цифр – ондықтарды білдіретінін түсіндіреді. Демек 7 және 3 цифрларын қайталай отырып, төрт сан құрастыруға болатынын түсінеді.

8-тапсырма. Үй тапсырмасы сыныпта түсіндіріліп беріледі.

6-тапсырмада қалып қойған сандарды атайды. 7-тапсырмада жауабы 15-

ке тең болатын мысалдарды жазу үшін берілген өрнектердің мәнін есептейді.

9-тапсырмада берілген сұрақтарға жауап береді. 7 және 3 цифрларын

қайталай отырып, төрт сан құрастыруға болатынын түсінеді.

Дескриптор:

• сандарды атайды;

• 73, 37, 77, 33

сандарының жазылуында 3 цифы нені білдіретінін түсіндіреді.

• 73, 37, 77, 33

сандарының жазылуында 7 цифы нені білдіретінін түсіндіреді.

Дескрипторға сәйкес оқушы білімі бағаланады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық бағалау кезеңі Рефлексия: «МЕН». Оқушы өз біліктерінің

мақсатқа сай екенін салыстырады (мұғалімнің көмегімен ауызша жүзеге асады).

•... санның әрбір цифры белгілі бір орынға ие екенін түсіндім.

•... аралықтағы сандарды атадым.

•... сандарды ретімен және кері ретпен санадым.

•... екі таңбалы сандар ондықтар мен бірліктерден құралатынын түсіндім.

• «екі таңбалы сан», «...бірлік», «...ондық»,

«разряд» сөздерін, сөз тіркестерін пайдаланадым.

«Менің шарым».

Көк шар – «Бүгін берілген тапсырмаларды қызыға орындадым».

Сары шар – «Талпындым, бәрі жақсы». Көк түсті шарды таңдаған балалар қол

көтереміз.

Оқушылар мұғалімнің көмегімен бүгінгі сабақтағы өзінің әрекетіне баға береді, қорытындылайды.

Мадақтама. Тапсырмаларды белсенді орындаған, талпынған және өз ойларын жеткізген балалардың еңбегі, сондай-ақ ұтымды жауаптарымен, ойлау дағдыларымен ерекшеленген балалардың еңбегі мадақталады.

Ал сары түсті шарды кімдер таңдады екен? (Сары шарды таңдаған балаға өзіне қиындық тудырып жатқан тапсырмаларды түсінуге дер

кезінде көмек көрсетіледі.)

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Екі таңбалы сандарды оқу және жазу

Оқу

2.1.1.1. 100-ге дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну; 100 көлеміндегі сандарды тура санау және кері ретпен атау; натурал сандар

бағдарлама-

қатарындағы орнын анықтау.

сына сәйкес

2.1.1.2. Екі таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру.

оқыту

мақсаттары

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

Сандардың түрлі

Кері байланыс:

басы

Пысықтау жаттығулары

графикалық модельдерін

«Мадақтама».

Көрсетілетін сан сәулесі.

Сандардың түрлі графикалық модельдерін

пайдаланып, 11-ден 20-ға

Слайдтар: «Сан сәулесі,

пайдаланып, 11-ден 20-ға дейінгі сандарды

дейінгі сандарды шығарып

20 көлеміндегі екі

шығарып алу тәсілі пысықталады.

алады;

таңбалы сандардың түрлі

* 10-тан бастап бір-бірден қоса отырып тура

10-тан бастап бір-бірден

графикалық модельдері.

санау арқылы 20 көлеміндегі екі таңбалы

қоса отырып тура санау

сандарды атау және бір-бірден кері санау

арқылы 20 көлеміндегі екі

арқылы 20 көлеміндегі екі таңбалы сандарды

таңбалы сандарды атайды,

атау пысықталады.

кері санайды;

* Кез келген екі таңбалы саннан бастап, 20-ға

Кез келген екі таңбалы

дейін санау және 20 көлеміндегі кез келген саннан бастап, кері бағытта сандарды атау санның натурал қатарындағы орнын анықтау әрекеттері жүзеге асады.

– Бүгінгі сабақта екі таңбалы сандарды құруды, жазуды, оқуды үйренесің.

саннан бастап, 20-ға дейін санау және 20 көлеміндегі кез келген саннан бастап, кері бағытта санайды.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырма ортақ тақырыппен байланыстырыла отырып, талданады. Суреттегі дөңгелектер санын берілген екі таңбалы сандармен сәйкестендіреді.

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырмада сурет бойынша екі таңбалы сандарды оқиды.

Оқушылар тілдік қатынаста

«екі таңбалы сан»,

«...бірлік», «...ондық»,

«екінші разрядтың бірлігі»,

«бірінші разрядтың бірлігі» сөздерін орынды пайдаланады.

1-тапсырма.

Дескриптор:

• нүктелермен берілген екі

таңбалы сандарды кітаптардың жанындағы сандармен сәйкестендіреді.

Екі таңбалы кеспе сандар үлгісі.

«Екі таңбалы сандарды оқу, жазу» – кесте, слайд.

Балалардың тілдік қатынаста «екі таңбалы сан», «...бірлік», «...ондық» сөздерін пайдалануы назарда ұсталады.

Оқылуы бойынша сандарды оқуға, жазуға берілген.

2-тапсырма оқушылардың зейінін дамытуға, жаңа білімді жетік меңгеруіне, тұжырым жасауына көмектеседі. Екі таңбалы сандарды оқу барысында қолданатын сөздерді тілдік қатынаста дұрыс қолдануды үйрету үшін төмендегідей үлгідегі сұрақтармен бекітуге болады.

«Сиқырлы таяқша». Оқушыларды кездейсоқ таңдау әдісі. Көбінесе балмұздақ таяқшасы

қолданылады. Таяқшалардың әрқайсысына

2-тапсырмада екі таңбалы сандарды оқиды, жазады, әр санның қандай разряд бірліктерінен құралғанын атайды.

Бағыттаушы сұрақтар көмегімен өзіндік тұжырым жасауға талпынады.

2-тапсырма. Қалыптастырушы бағалау:

«Сиқырлы таяқша». Критерий:

екі таңбалы сандарды оқу, жазу.

Дескриптор:

• екі таңбалы сандарды

жазады;

Оқулық, санның моделін көрсететін дөңгелектер, шаршылар, заттық суреттер.

баланың аты жазылып, қораптан кез келгені алынады. Басқа да тәсілдер пайдалануға болады. Мұғалім сұрақ қоя отырып, үрдісті бақылайды.

• Санды жазу үшін қандай цифрлар керек? (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9)

• Санда неше ондық, неше бірлік бар? Оны қалай анықтайды?

• Қалай ойлайсың, егер цифрлардың орнын алмастырса, не өзгереді?

3-тапсырманы саралау тапсырмасы ретінде ұйымдастырған ыңғайлы. Нәтиже.

Барлық оқушыларға бірдей тапсырма беріледі. Оқушылар өздерінің қабілеттеріне қарай жеке түрліше нәтижеге қол жеткізуі мүмкін.

Бұл тапсырманы жаңа білімді қаншалықты меңгерген-дігін анықтау үшін өздік жұмыс түрінде беруге болады. Бұл тапсырма оқушылардың бақылағыштығын, зейінін дамытуға жаңа білімін сауатты қолдану іскерлігін дамытуға бағытталған.

а) ондықтары мен бірліктерінің цифрлары бірдей сандар:

11, 22, 33, 44, 55, 66, 77, 88, 99;

Осы сандардың бірліктері мен ондықтарын салыстыра отырып, сандарды жазу үшін бір цифр екі рет пайдаланылғандығын, оң жақтағы цифр - бірліктерді, сол жақтағы цифр

– ондықтарды білдіретінін түсінеді.

ә) ондықтарының цифрлары бірдей – 4-ке тең, ал бірліктерінің цифрлары – әртүрлі сандар: 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49.

Өз жауабын түсіндіреді.

Сонымен қатар отыру, қалам ұстау, дәптер мен көздің арасындағы қашықтықты сақтау ережесі пысықталады.

Ойсергек: «Кеме жүзеді» ойыны.

3-тапсырмада зейіндерін шоғырландыра отырып, ондықтар мен бірліктерінің цифрлары бірдей, ондықтары – 4 ке тең, бірліктерінің цифрлары әртүрлі екі таңбалы сандарды жазады.

Өз жауабын түсіндіреді.

• екі таңбалы сандарды оқиды.

3-тапсырма. Қалыптастырушы бағалау:

«Бағалау экраны». Арнайы қабырғада оқушыларға әрбір тапсырма үшін әртүрлі жетондар қойылады. Бағалау

экраны әрбір оқушының жетістігін көруге мүмкіндік береді. Оқушы қандай

тапсырманы пысықтау қажеттігін көреді.

Екі таңбалы сандарды оқу мен жазу жадынамалары.

CD диск, көрнекі кестелер

«Екі таңбалы сандарды салыстыру, оқу, жазу, разрядтық қосылғыштарға жіктеу»,

№2 кесте.

Жүргізуші алысқа қарап: «Кеме жүзіп келеді!»

– деп айғайлайды.

«Кеме қайда?» – деп сұрайды. Жүргізуші: «Оң жақта!» – деп жауап береді. Оқушылар қимыл қозғалыс жасайды: оң қолдарын көтеріп, алысқа қарайды.

Жүргізуші тағы да алысқа қарап: «Кеме келе жатыр!» – деп айғайлайды.

Ойыншылар: «Кеме қайда?» – деп сұрайды. Жүргізуші басқа бағытты атайды.

4. тапсырмада берілген сандарды өсу реті бойынша және 15 пен 18, 7 мен 14 сандарының арасындағы сандарды атайды. Бүгінгі орындалған тапсырмалар бойынша қандай өз тұжырымыңды ұсынасың?

ТҰЖЫРЫМ: кез келген екі таңбалы сан екі цифрдың көмегімен жазылады. Екі таңбалы санның жазылуында сол жағындағы цифр ондықты, ал оң жағындағы цифр бірлікті білдіреді. Сандарды жазу үшін 10 цифр (0, 1,

2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) пайдаланылады. 0 цифры сандарды жазу үшін пайдаланылады, бірақ 0 саны – натурал сан емес.

4. тапсырмада берілген сан мен санның оқылуы арасындағы сәйкестікті орнатады.

«Шағын тест» әдісі. білім, білік, дағдысын, яғни нақты мәліметті, белгілі бір материалды білу деңгейін анықтау үшін қалыптастырушы бағалау стратегиясы. Бұл таңдауға берілетін тест үлгісі: дұрыс жауаптан тұрады.

4. тапсырмада қойылатын көмекші сұрақтар:

• 9 саны 6-дан неше бірлікке артық екенін білу үшін қандай амал таңдайсың? (азайту)

• 4 саны 8-ден неше бірлікке кем екенін білу үшін қандай амал таңдайсың? (азайту)

• Екі жағдайда да неліктен азайту амалын

4. тапсырмада жұмыс түрінде орындалады. Берілген сандарды өсу реттілігі бойынша атайды, қалып қойған сандарды анықтайды.

4. тапсырмада сәйкестікті орнатады.

4. тапсырмада сұрақтарға жауап береді, бірінші сыныптағы білімін пысықтайды.

4-тапсырма.

Дескриптор:

• берілген сандарды өсу ретімен жазады;

• 15 пен 18, 7 мен 14 сандарының аралығындағы сандарды атайды.

5-тапсырма. Қалыптастырушы бағалау. «Шағын тест» Дескриптор:

• берілген сан мен санның оқылуы арасындағы сәйкестікті орнатады.

6-тапсырма.

Дескриптор:

• 9 саны 6-дан неше бірлікке артық екенін анықтайды;

• 4 саны 8-ден неше

Суретті кесте

Екі таңбалы сандар кестесі

таңдадың?

7-тапсырма. Анам дүкеннен 10 жұмыртқа сатып әкелді. Оның 4-еуін құймақ дайындауға жұмсады. Неше жұмыртқа қалды?

• Бір ондық неше бірлікке тең? (10)

• 10 жұмыртқаның 4-еуінен құймақ дайындалды.

• Неше жұмыртқа қалғанын қандай амалмен анықтаймыз? (Азайту амалы)

8. тапсырма. Берілген сандарды 9-ға дейін толықтыру, 3 санына кеміту нәтижесінде өрнек құрады, мәнін табады.

9. тапсырма Үй тапсырмасы талданып, түсіндіріліп беріледі.

• Ондықтары 1-ге тең болса, ондықтарды жазу үшін қандай цифр пайдаланасың? (1 цифрын.)

• Ал бірліктері әртүрлі болса, бірліктерді жазу үшін қандай цифр пайдаланасың? (0, 1, 2, 3, 4,

5, 6, 7, 8, 9 цифрларын.) Жауабы: 10, 11, 12,

13, 14, 15, 16, 17, 18, 19.

Ал ондықтары әртүрлі екі таңбалы сандарды жазу үшін 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 цифрларын, ал бірліктері бірдей – 5-ке тең екі таңбалы сандарды жазу үшін 5 цифрын пайдаланамыз. Демек, 15, 25, 35, 45, 55, 65, 75, 85, 95.

Ақпараттық материалмен түсіндірме жұмысы орындалады.

Математика – грек сөзі. Қазақшаға аударғанда

«Білім, ғылым» деген мағынаны білдіреді.

0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 – бұлар араб цифрлары.

7. тапсырмада есептің қысқаша шартын, сұрағын, шешуін, жауабын жазады.

7. тапсырмада 1 кесте де берілген сандарды 9-ға дейін толықтырады, ал 2 кесте де 3-ке кемітеді.

Қосымша ақпарат материалымен танысады.

бірлікке кем екенін анықтайды.

8-тапсырма.

Дескриптор:

• өрнек құрады, мәнін табады.

Дидактикалық материалдар

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Бүгінгі сабақта оқушы меңгеруі тиіс:

• сурет бойынша екі таңбалы сандарды оқуды, жазуды;

• берілген цифрлардан екі таңбалы сандар құруды;

• оқылуы бойынша екі таңбалы сандар

Оқушылар мұғалімнің көмегімен бүгінгі сабақтағы өзінің әрекетіне баға береді, қорытындылайды.

«Сандарды анықта». Дескриптор:

• ұсынылған разряд бірліктері негізінде

екі таңбалы сан құрады,

жазуды;

оқу мақсаттарына жету бойынша сындарлы кері байланыс:«Сандарды анықта».

Ондығы 2-ге тең, ал бірліктері нөлден өзгеше екі таңбалы сандарды жаз.

• Ондығы 2-ге тең, ал бірліктері нөлден өзгеше болу керек. Демек, бірліктерді жазуда 0 цифрын қолданбаймыз. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 цифрларын ғана қолданамыз.

Ондықтарды жазуда 2 цифрын ғана қолданамыз.

21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29;

Ондығы 4-ке тең, бірлігі бестен өзгеше екі таңбалы сандарды жаз.

• Ондығы 4-ке тең болса, ондықтарды жазу үшін қандай цифр пайдаланасың? (4 цифрын.)

• Ал бірліктері бестен өзгеше сандарды жазу үшін 0, 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 цифрларын

пайдаланамыз. 40, 41, 42, 43, 44, 46, 47, 48, 49.

Кері байланыс: «Өз ойыңды білдір» әдісі.

Сұрақтарға жауап бер.

• Санды жазу үшін қандай цифрлар керек?

• Көршілес сандарды атай аласың ба?

• Санда неше ондық, неше бірлік бар? Оны қалай анықтайды?

• Егер цифрлардың орнын алмастырса, онда екі таңбалы сан бола ма? Қандай сан шығады?

Сұрақтарға жауап бере отырып, бүгінгі білімін қорытындылайды.

жазады, оқиды. Дескрипторға сәйкес оқушы білімі бағаланады.

Сөзбен бағалау.

Бөлім

Педагогтің аты-жөні

Күні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың

Екі таңбалы санның разрядтық құрамы

тақырыбы

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.1.1.3.** Екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштарға жіктеу.

2.5.2.1. Екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтық кестені қолдану.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

1-сыныптағы білімі пысықталады.

• Ондықтармен және бірліктермен санау, мұнда 20-ға дейінгі екі таңбалы сандардың бір ондықтан және бір немесе бірнеше бірліктерден тұрады, оларды ондық пен бір таңбалы санның қосындысы түрінде, яғни ондықтар мен бірліктердің қосындысына жіктеу пысықталады.

• 20 көлеміндегі екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау пысықталады.

• 20 көлеміндегі екі таңбалы сандардың разрядтық қосылғыштардың қосындысына жіктеу пысықталады.

• 11-ден 20-ға дейінгі сандар үшін «ондық құрам» мен разрядтық құрам» терминдері – синоним сөздер.

• «11-ден 20-ға дейінгі сандарды разрядтық қосылғыштарға жіктеу» мен «санды разрядтық қосылғыштарға жіктеу» тапсырмалары бірдей әрекетті анықтайды.

• Екі таңбалы сандарды разрядтық қосылғыштарға жіктеу ауызша қосу мен

практикалық жаттығу орындау негізінде

«екі таңбалы сан, ондық, бірлік» деген сөздерді қолдана отырып, сұрақтарға жауап береді.

1-сыныпта алған білімін пысықтайды.

20-ға дейінгі екі таңбалы сандарды ондық пен бір таңбалы санның қосындысы түрінде, яғни ондықтар мен бірліктердің қосындысына жіктейді.

Кері байланыс: Мұғалімнің қолдау сөздері.

Күнтізбе

азайту тәсілдерінің негізі болып табылады.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырма жаңа білімді меңгеру деңгейін жетілдіруге, тұжырым жасауға көмегін тигізеді. Бұл тапсырмада оқушылардың бірліктер - бірінші разряд бірліктері, ондықтар – екінші разряд бірліктері екенін түсіне белгендері маңызды. Екі таңбалы санның разрядтық кестесін пайдаланып, екі таңбалы санның разрядтық құрамын анықтайды, атайды.

• Кестеде екінші қатарда берілген санды ата. Жазып көрсет.

• Кестеде ... қатарда берілген санды ата. Жазып көрсет.

• Бірліктер нешінші разряд бірліктері деп аталады?

• Ондықтар нешінші разряд бірліктері деп аталады?

Оқушылар тақтада көрсетілген күнтізбеден өздерінің туған күндерін көрсетеді.

• Марат, күнтізбеден туған күніңді көрсете аласың ба? Санды ата.

• Неше таңбалы сан атадың?

• Бірлігі мен ондығын атап бере аласың ба?

• Ал, анаңның туған күні ше? Қай күн?

2-тапсырма разрядтық қосылғыштардың қосындысы туралы ұғымды түсіндіруге негізделген. Суретке қарап, сұрақтарға жауап береді және тапсырманы орындайды.

Сұрақтарға жауап беру негізінде екі цифрды пайдалана отырып, екі таңбалы сан жазады, оқиды, санның ондығы мен бірлігін көрсетіп тұрған санды анықтайды.

– Мәдидің туған күні қыргүйек айының нешесі?

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырмада екі цифрды пайдалана отырып, екі таңбалы сан жазады, оқиды, санның ондығы мен бірлігін көрсетіп тұрған санды анықтайды.

Тілдік қатынаста «бірліктер

– бірінші разряд бірліктері», «ондықтар – екінші разряд бірліктері» орынды қолданады.

2-тапсырмада жаңа білімдерін қолдана отырып, күнтізбеден Мәдидің туған күнін анықтайды, санның ондықтары мен бірліктерін ажыратады, сұрақтарға жауап береді.

Разрядтық қосылғыштардың

қосындысы туралы ұғымды

Қалыптастырушы бағалау: «Мадақтама».

2-тапсырма.

ҚБ.

«Қалыптастырушы сауалнама» – материалды таныстырған соң немесе сабақта қандай да бір қызмет түрінен кейін өтетін тексеру түрі.

Қосымша нақтылау

Оқулық

CD диск,

көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандарды салыстыру, оқу, жазу, разрядтық қосылғыштарға жіктеу».

№2- кесте.

Көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандарды разрядтық қосылғыштарға жіктеу».

• Осы санды цифрмен жаз. Оның разрядтық құрамын анықта және разрядтық қосылғыштардың қосындысына жікте.

• Бұл санды жазу үшін сен неше цифр қолдандың? (1 және 7 цифрлары.)

• Қай цифр санның ондықтарының санын білдіреді?

• Қай цифр санның бірліктерінің санын білдіреді?

Кез келген екі таңбалы санның ондықтар мен бірліктерден тұратынын және оны разрядтық қосылғыштарға жіктеуге болатыны, яғни ондықтар мен бірліктердің қосындысы түрінде өрнектеуге болатыны пысықталады. 17 саны

1 ондықтан, 7 бірліктен тұрады. Мұнда 10 және 7 сандары – 17 санының разрядтық қосылғыштары. Қосындының бірінші қосылғышы (10 саны) қосынды мәнінің

(17 саны) ондықтары санына тең. Ал екінші қосылғышы ( 7 саны) қосынды мәнінің

(17 саны) бірліктері санына тең.

Оқушылар жаңа ақпарат бойынша мәлімет алады. Жаңа ақпаратты өзінде бұрыннан бар біліммен байланыстырады.

Қандай тұжырым ұсынасың? Түсіндір.

– Оқулықта берілген тұжырыммен танысайық және толықтырайық.

Екі таңбалы санның әрбір цифры сәйкесінше бірінші және екінші разрядтың бірліктері болып табылады.

Екі таңбалы санды разрядтық қосылғыштар- дың, яғни разрядтық сандардың (ондықтар мен бірліктердің) қосындысы түрінде жазуға болады.

3-тапсырмада санның разрядтық құрамын

зерделеуге назар аударылады. Санның ондықтары мен бірліктерін анықтайды. Әр

түсінеді.

17 санын разрядтық қосылғыштарға жіктеп жазады.

3. тапсырмада санның разрядтық қосылғыштарын анықтайды.

4. тапсырмада сандарды

сұрақтарын қойылады:

«Неліктен? Қалайша? Қалай?..».

1. 17 саны неліктен екі таңбалы сан деп аталады? (17 саны екі цифрдан құралған)

2. Ондықтер немесе бірліктер санын білдіретінін цифрларды қалай анықтадың? т.с.с.

3-тапсырма.

Критерий:

• санның разрядтық құрамын анықтайды. Дескриптор:

• 98 санының разрядтық құрамын анықтайды;

• 46 санының разрядтық құрамын анықтайды;

• 39 санының разрядтық құрамын анықтайды.

Разрядтар кестесі

санның ондықтары мен бірліктерін атай отырып, бос торкөзді толтырады.

4-тапсырмада сандарды атайды.

• Қай цифр ондықты білдіреді?

• Қай цифр бірлікті білдіреді?

5. тапсырмада мысалдарды шығара отырып, алдыңғы білімін пысықтайды.

6. тапсырма оқылуы бойынша теңдеуді оқу, жазылуы мен оқылуын сәйкестендіру білімін жетілдіреді.

Ойсергек:

Орнымыздан тұрамыз.

Па, па, па, (Санды 3 рет соғамыз.) Пештің үсті ыстық па? (Екі аяқпен 4 рет секіреміз.)

Се, се, се, (Қолымызды жоғары көтеріп, 3 рет шапалақтаймыз.)

Пешке нан пісірсе. (4 рет отырып-тұрамыз.) Бу, бу, бу, (3 рет санның сыртынан қол шапалақтаймыз.)

Наннан шығар ыстық бу. (Қолымызды артқа созып, арқамыздың сыртынан 3 рет қол шапалақтаймыз.)

Ой, ой, ой, (3 рет секіріп, қол шапалақтаймыз.)

Күйіп қалма, байқай ғой. (Орнымызға отырамыз.)

5. тапсырма. Аружан бірінші жолға 13 цифр, ал екінші жолға одан 2-еуі кем цифрлар жазды. Аружан екінші жолға неше цифр жазды?

Есеп оқылады, белгілі, белгісіз мәліметтер анықталады.

• Бірінші жолға жазылған цифр туралы не белгілі?

• Бірінші жолға жазылған цифр санының 13 екені белгілі.

атай отырып, осы сандардың әрқайсысында неше бірлік бар екенін анықтайды.

5. тапсырмада

мысалдарды шығарады.

5. тапсырмада математикалық жазба мен теңдеудің оқылуын ауызша сәйкестендіреді.

5. тапсырмада есеп мәтінін оқиды, белгілі деректердің көмегімен белгісіз деректерді анықтайды.

4-тапсырма.

Критерий:

• санның разрядтық құрамын анықтайды, оқиды, жазады. Дескриптор:

• 48, 33, 50, 74

сандарды атайды;

• осы сандардың әрқайсысында неше бірлік бар екенін анықтайды.

6-тапсырма.

Дескриптор:

• теңдеу мен теңдеудің оқылуын байланыстырады.

7-тапсырма.

Дескриптор:

• белгілі, белгісіз мәліметтерді анықтайды;

• белгісіз мәліметті табу үшін амал қолданады;

• жауабын жазады, тексереді.

Екі таңбалы сандарды разрядтық қосылғыштарға жіктеу сызбасы.

• Екінші жолға жазылған цифр туралы не білеміз?

• Екінші жолға жазылған цифр саны белгісіз, бірақ 2-еуі кем екені белгілі.

• Есептің сұрағына жауап беру үшін не істеу керек?

• Есептің сұрағына жауап беру үшін 9-дан 2-ні азайтамыз.

• Нәтижесін тексере аласың ба? Қалай? Ш: 13 – 2 = 11. Тексеруі: 11 + 2 = 13.

Лексикалық тақырып мазмұнымен байланыста ұсынылған 9-тапсырма оқушылардан ойлануды қажет етеді. Бұл тапсырманы

«Рөлдік ойын» түрінде ұйымдастырған тиімді болады. Әр баланың рөлін бөліп алған оқушы есепте берілген деректер бойынша әрекет етеді.

Саматттың Айдостан кейін, ал Айдостың Жанардан кейін келгені белгілі, демек Самат Айдос пен Жанардан кейін келген. Ал Әлия Саматтан бұрын келген жоқ, ендеше Әлия Саматтан кейін келген. Есептің жауабы: Жанар, Айдос, Самат, Әлия.

Қосымша тапсырма:

Қабілеті жоғары оқушыларға арналған тапсырма үлгісі: «Менің сұрағым».

Кесте бойынша «... ондық», «... бірлік» сөздерін қолданып, сұрақтар құрастырады. Мысалы, 8 ондығы және 5 бірлігі бар санды атап бере аласың ба?

97 санында бірлікті көрсететін цифрды ата т.с.с.

Ондықтар Бірліктер (екінші разряд) (бірінші разряд)

... ...

«Үй тапсырмасы» айдарымен берілген

8-тапсырма екі таңбалы сандардың разрядтық

9-тапсырманы рөлдік ойын түрінде орындайды.

Қосымша тапсырма Сұрақтарға жауап бере отырып, жаңа білімін бекітеді.

Үй тапсырмасы. Екінші разрядтың 3 бірлігінен және бірінші разрядтың 5 бірлігінен

9-тапсырма.

Дескриптор:

• оқушылар рөл таңдап алады;

• рөл таңдап алған оқушылар өз орындарын анықтайды.

Мұғалімнің оқушылармен кері байланысы:

«Мадақтама». Тапсырмаларды белсенді орындаған, орындауда талпынған, өз ойларын жеткізген балалар еңбегі және ұтымды жауаптары- мен, ойлау дағдыларымен ерекшеленген балалар еңбегі мадақталады.

Жаңа сабақ мазмұнына қатысты кестелер, суреттер, үлестірмелер.

құрамы туралы білімін нақтылауға арналған. Ақпараттық материалмен түсіндірме жұмысы орындалады.

Ең кіші екі таңбалы сан – 10, ең үлкен екі таңбалы сан – 99.

тұратын санды атайды және разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде

жазады.

Сабақтың

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

соңы

Бүгінгі сабақта оқушы меңгеруі тиіс:

• санды ондықтар мен бірліктердің

қосындысына жіктеуді;

• «бірлік, ондық» сөздерін тілдік қатынаста

пайдалануды, тапсырмалар орындағанда

оларды қолдануды;

• разрядтық кестені қолдануды.

Зияткерлік рефлексия: «Рефлексиялық

шеңбер».

Шеңбер бойында сап

Балалар шеңберленіп тұрады. Мұғалім оларға

түзеген оқушылар бүгінгі

мынадай сұрақтар қояды:

сабақтағы жетістіктері мен

1. Бүгін тапсырмаларды түсініп орындадың ба?

туындаған қиындықтар

2. Жаңа сөздер түсінікті болды ма?

туралы ой бөліседі.

3. Кестемен жұмыс орындағанда қиындық

туындады ма?

4. Көмек қажет пе? (Көмек қажет болған

балаларға дер кезінде көмек беріледі.)

Бөлім

Педагогтің аты-жөні

Күні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Екі таңбалы сандардың графикалық моделі

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту

2.5.2.1. Екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтық кестені қолдану.

мақсаттары

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

Жаңа сабаққа дайындық ретінде практикалық әрекет орындалады. «Цифрлардан сан құра» дидактикалық ойыны ұйымдастырылады.

Шағын топтарға 20-дан 30-ға дейінгі сандарды құру үшін 0–9 аралығында цифрлар таратылады. Ойын шарты: әр топ цифрлардан сан құрайды. Сандарды разрядтық

қосылғыштарға жіктеп атайды.

20-дан 30-ға дейінгі сандарды құру үшін 0–9 аралығында цифрларды қолданады.

Кері байланыс:

«Мен саған, сен маған».

Кеспе сандар

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырма.

Тапсырма ортақ тақырыппен байланыстырылады:

• Суреттен қандай доптарды, ойыншықтарды көріп тұрсыңдар?

• Саған қандай ойыншық (ойын) ұнайды? Ойыншықтарда берілген цифрларды пайдаланып,

10 мен 20 сандарының арасындағы екі

таңбалы сандар тізбегін жазады. 11, 12, 13, 14,

15, 16, 17, 18, 19.

2-тапсырмада әр жұп суреттерде берілген екі таңбалы сандардың түрлі графикалық модельдерін зерттейді. Әр графикалық модельге сәйкес келетін екі таңбалы санды және оларды разрядтық қосылғыштар қосындысы түрінде қалай жазады?

75 саны әр түсті шаршылардан тұратын сызба түрінде модельдеп көрсетілген.

Мұндағы 1 жасыл түсті шаршы 1 ондықты

Оқулықпен жұмыс.

1. тапсырмада ойыншықтарда берілген цифрларды пайдаланып, 10

мен 20 сандарының арасындағы екі таңбалы сандар тізбегін жазады.

2. тапсырмада екі таңбалы сандардың әртүрлі графикалық модельдерін зерттейді, графикалық модельге сәйкес санды атайды, оларды разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады.

Кері байланыс:

«Санды анықта».

Әр топ бір-біріне өзара баға береді.

1. тапсырма. Сөзбен бағалау: мұғалім мен оқушы арасындағы

ауызша кері байланыс.

2. тапсырма.

Критерий:

екі таңбалы санның графикалық моделін түрлі нұсқада салады. Дескриптор:

• графикалық модельге сәйкес санды атайды;

• оларды разрядтық

CD диск,

көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандардың графикалық моделі».

№1 кесте.

Слайдтар: «Екі таңбалы санның түрлі графикалық модельдері».

білдіреді. Демек 7 жасыл түсті шаршы 7 ондыққа тең, 5 көк түсті шаршы 5 бірлікке тең. 75 санын разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады: 75 = 70 + 5

Осы үлгіде 57 санының графикалық моделі талданады.

62 саны ішінде нүктелері белгіленген әр түсті тік төртбұрыштар түрінде модельдеп көрсетілген.

Жасыл түсті тік төртбұрыштар ішінде берілген нүктелер ондықтар санын, ал көк түсті тік төртбұрыштар ішінде берілген нүктелер бірліктер санын білдіреді.

62 санын разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады: 62 = 60 + 2 Осы сұрақтарға жауап алғаннан кейін дамытушылық тапсырма берсе болады:

«Өзің осы үлгіде 21 санының моделін құрастыра аласың ба?» (Текшелермен орындалады.)

Ойсергек: «Ағашқа айналу» ойыны. Сендер «ағашқа айналуға» дайынсыңдар ма? Бір-біріңнің артыңа тұрыңдар. Орманда күн шығып барлық ағаштар оған жапырақтарын жайып қарап тұрды. Күнге әрбір жапырағы жылыну үшін жоғары-жоғары созылды.

Саусақ-жапырақтар күннің астында билеп тұрды. Кенеттен қатты жел тұрып, талдарды жан-жаққа шайқай бастады. Бірақ талдың тамырлары тереңге кеткен, олар жай ғана тербеледі.

Топтық жұмысқа арналған 3-тапсырмада екі таңбалы сандардың графикалық модельдерін құрады.

Қайталауға берілген 4-тапсырмада

көрсетілген математикалық жазбалардың арасынан теңдеулерді тауып, оларды шешеді.

3. тапсырмада екі таңбалы сандардың графикалық моделін құрады.

3. тапсырмада теңдеулерді табады, олардың шешуін

жазады және тексеру жасайды.

қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады.

3-тапсырма.

Критерий:

Екі таңбалы санның графикалық моделін түрлі нұсқада құрады.. Дескриптор:

• 34 санын әр түсті дөңгелектер түрінде модельдеп көрсетеді;

• 47 санын әр түсті шаршылардан тұратын сызба түрінде модель деп

көрсетеді.

Көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандардың графикалық модельдері».

5-тапсырмада екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштарға жіктеу білігін жетілдіреді. 6-тапсырмада 42 санының ондықтар

разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге арттырады. Бірліктер разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге кемітеді. Қандай сан шықты?

42 санының ондықтар разрядындағы цифрдың мәні нешеге тең? (4-ке тең.)

4-ті 1-ге арттыр. (4 + 1 = 5)

42 санының бірліктер разрядындағы цифрдың мәні нешеге тең? (2-ге тең)

2-ні 1-ге кеміт. (2 – 1 = 1)

Жауабы: 51 саны.

7-тапсырмада санды бірнеше бірлікке кемітуге берілген есеп талданады.

Бірінші топ – 19 жұмбақ Екінші оп – ?, 7 жұмбақ кем Ш: 19 – 7 = 12.

Ж: екінші топ 12 жұмбақ жасырды.

«Кел, ойнайық!» айдарымен берілген

9-тапсырманы үлгі бойынша орындайды, яғни қосу амалын қолданып, екі таңбалы сандар құрады. Осы сандарды вагонда жазылған сандармен сәйкестендіріп, пойыз құрастырады.

8-тапсырма – үй тапсырмасы өз білімін тексеру, бағалау тапсырмасы негізінде ұсынылған. Тапсырма түсіндіріліп, талданып беріледі. Оқушылар өз қалауынша 26 санын шаршы, дөңгелектер түрінде модельдеп көрсетеді. Мысалы,

1-сыныпта алған «Жай теңдеулерді шешу» білімдерін еске түсіреді. 5-тапсырмада берілген сандарды разрядтық қосылғыштарға жіктейді.

6. тапсырмада 42 санының ондықтар разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге арттыра, бірліктер разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге кеміте отырып, шыққан санды анықтайды.

6. тапсырмада санды бірнеше бірлікке кемітуге берілген есеп орындалады.

9-тапсырмада қосу амалының көмегімен екі таңбалы сандар құрады.

«Үй тапсырмасы».

Берілген санның графикалық моделін түрлі нұсқада тұрғызу әдісін талдайды, түсінеді.

Осы санның «көршілерін» разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады.

6-тапсырма.

Дескриптор:

• 42 санының ондықтар разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге арттырады;

• бірліктер разрядындағы цифрдың мәнін 1-ге кемітеді, жауабын жазады.

Оқулық

Екі таңбалы сандардың түрлі графикалық моделі ұсынылған кесте, сызбалар, слайд.

Осы санның «көршілерін» разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады. 25 = 20 + 5; 27 = 20 + 7.

Ақпараттық материалмен түсіндірме жұмысы орындалады. Домино ойынының пайдасы,

ойын ережесі туралы диалог ұйымдастырылады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Бүгінгі сабақта оқушы меңгеруі тиіс:

• екі таңбалы сандардың моделін құруды;

• екі таңбалы сандардың түрлі графикалық модельдері бойынша екі таңбалы сандарды анықтауды.

Лотер Зомверттің «Бес саусақ» әдісі.

(1-сыныптан бастап оқушылар өздерінің үйренгенін талдауға, өз әрекетіне баға беруге дағдыландыру мақсатында орындалады.

Мұғалім сұрақтарды оқиды, балалар ауызша жауап береді.)

Бас бармақ – бүгін қандай тапсырманы орындау қиын болды?

Балаң үйрек – кімге көмектестің? Ортан терек – көңіл күйің қандай?

Шылдыр шүмек – қандай жаңа сөз үйрендің? Кішкене бөбек – толық түсіне алдың ба?

Оқушылар мұғалімнің көмегімен бүгінгі сабақтағы өзінің әрекетіне баға береді, қорытындылайды.

Кері байланыс:

«Бес саусақ» әдісі.

Бөлім

Педагогтің аты-жөні

Күні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың

тақырыбы

Екі таңбалы сандарды салыстыру

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

2.1.1.2. Екі таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

Жаңа білімді меңгеруге дайындық жұмысы ретінде практикалық жұмыс орындалады. 10 оқушыны қатарға тұрғызу. Әр баланың қолында бір таңбалы сандар жазылған қима қағаздар және сан сәулесінде жазылған сандар ұсынылады. Әр жұп өздеріне тиесілі бір таңбалы сандарды атайды, салыстырады.

• Бір таңбалы сандарды қалай салыстырдың?

«Сандарды натурал сандар қатарындағы орнына қарай, сан сәулесінде орналасу реттілігіне байланысты салыстыруға болады»

деп білімдерін пысықтайды. Сонымен қатар математикада цифрлар қазақ тіліндегі сияқты

Практикалық жаттығу жасау барысында сандарды салыстырады, қалай салыстырғандарын түсіндіреді.

Бүгінгі сабақ мақсатымен танысады.

Практикалық жұмысқа кері байланыс:

«Өзара бағалау».

Сандар жазылған қима қағаздар.

рөл атқаратыны, цифрлардан әртүрлі сандар құралатыны, сандардың көмегімен заттарды санауға, өлшеуге, салыстыруға (енін, биіктігін, ұзындығын, заттың салмағын өлшеуге ) және т. б. білуге болатыны пысықталады.

• Екі таңбалы сандарды қалай салыстыруға болады?

Бүгінгі сабақ мақсаты таныстырылады: екі таңбалы сандарды салыстыруды үйрену.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

1. тапсырмада жаңа білімді меңгеруге негізделген.

Сан сәулесінде жазылған сандарды оқиды. Қалып қойған сандарды атайды. 10 санының

«көршілерін» атайды. 15 санына қатысты алдыңғы, кейінгі сандарды атайды.

2. тапсырмада оқушылар 17 мен 19 санын натурал сандар қатарындағы орнына қарай салыстырады.

Екі натурал санды салыстырғанда натурал сандар тізбегінің оң жағында тұрған сан артық болады деген тұжырымды есіне түсіргені маңызды.

Сандардың разрядтық құрамына сүйеніп, 17 мен 19 сандарын қалай салыстырады?

Сандардың разрядтық құрамына сүйене отырып, 17 мен 19 сандарын қалай салыстыруға болады? Түсіндір.

17 мен 19 сандарын салыстыру үшін орындалатын қадамдар:

1-қадам. Алдымен үлкен разряд бірлігінен бастап салыстырады, демек, ондықтарды салыстырамыз.

Ондықтарды салыстыру нәтижесінде қай сан артық екенін анықтай алмаймыз, себебі

ондықтар саны бірдей.

Оқулықпен жұмыс.

1. тапсырмада сан сәулесінде жазылған сандарды оқиды.

Қалып қойған сандарды атайды. Ұсынылған санның

«көршілерін» атайды. 15 санына қатысты

алдыңғы, кейінгі сандарды атайды.

2. тапсырмада жаңа білімдерін қолдана отырып, екі таңбалы сандарды разряды бойынша салыстырады, түсіндіреді, өзіндік тұжырым ұсынады. Оқулықта берілген ережемен танысады.

1. тапсырма. Сөзбен бағалау: мұғалім мен оқушы

арасындағы ауызша кері байланыс.

2. тапсырма.

Критерий:

• екі таңбалы сандарды салыстырады. Дескриптор:

• екі таңбалы сандарды разряды бойынша салыстырады.

Сан сәулесі

2-тапсырма.

Слайдтар: «Сан сәулесі, 20 көлеміндегі екі таңбалы санның түрлі графикалық модельдері».

CD диск,

көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандарды салыстыру, оқу, жазу, разрядтық қосылғыштарға жіктеу».

№2 кесте .

2-қадам. Бірліктерді салыстырамыз. 17 санының бірінші разрядында 7 бірлік, 19 санының бірінші разрядында 9 бірлік бар, салыстырамыз: 7 < 9, сондықтан 17 < 19. Қандай тұжырым ұсынасың?

Бұл тапсырма оқушыларды «Сандарды натурал сандар қатарындағы орнына қарай, сандардың разрядтық құрамы негізінде, сан сәулесінде орналасу реттілігіне байланысты салыстыруға болады» деп қорытынды шығаруға жетелейді.

ТҰЖЫРЫМ

• Екі таңбалы сандарды натурал сандар қатарындағы орнына қарай салыстырады.

• Екі таңбалы сандарды разряды бойынша ондық разрядтан бастап салыстырады. Егер ондықтар саны бірдей болса, онда бірліктер разрядын салыстырады.

Ойсергек: «Капитандар мен теңізшілер»

жаттығуы ұсынылады.

ортаға шығып, құрып тұ рады.

– Бала бір сәт өзімізді мұхит әлемінде деп есептейік. «Капитандар» дегенде, әскери тәртіппен жауап бересіңдер. «Теңізшілер» дегенде, еден жуасыңдар. (Еденді жуып жатқан қимылдар көрсетеді.) «Қайықшылар» дегенде, ескек есеміз. (Ескек есу қимылын жасайды.) «Түскі ас» дегенде, жұп құрамыз.

«Кеме» дегенде, 4 адамнан топ құрамыз.

3. тапсырмада жаңа білімдерін пайдалана отырып, екі таңбалы сандарды үлгі бойынша салыстырады.

4. тапсырмада графикалық модельдерді пайдаланып, сандарды атайды және салыстырады.

86 < 96, 87 > 86, 50 < 55.

3. тапсырмада жаңа білімдерін пайдалана отырып, екі таңбалы сандарды разряды бойынша салыстырады.

4. тапсырмада графикалық модельдерді пайдаланып,

3-тапсырма.

Критерий:

• екі таңбалы сандарды салыстырады. Дескриптор:

• екі таңбалы сандарды

разряды бойынша,

«Екі таңбалы сандарды салыстыру» кесте, сызбалар, слайд

(сан сәулесі, санның графикалық моделі, разрядтық қосылғышқа жіктеу үлгісі көрсетілген).

https://bilimland.kz/kk/subjec t/matematika/2-synyp/eki- tangbaly- sandar?mid=ea7b6c04-9ee4- 11e9-a361-1f1ed251dcfe

4. тапсырма сараланған тапсырма түрінде жүзеге асырылады. Қолдау: бір тапсырма беріледі, алайда оны орындауда балалар мұғалім тарапынан әртүрлі қолдау алады.

5. тапсырмада оқылуы бойынша теңсіздіктер құра білу білігін жетілдіреді.

7 мен 2 сандарының қосындысы 5-тен артық. 7 + 2 > 5

• 4 саны 9 бен 3 сандарының айырмасынан кем.

4 < 9 – 3

• 10 мен 3-тің қосындысы 14 пен 4-тің айырмасынан артық.

10 + 3 > 14 – 4

6-тапсырмада мысалдарда жіберілген қателіктерді анықтайды.

8-тапсырма логикалық ойлауға берілген. Мұндай тапсырмалар балалардың зеректігін арттырып қана қоймай, ойлау қабілеттерін де шыңдай түседі. Мысалы, тізбек басында 87 саны және оның ондығы мен бірлігін білдіретін сандар (8 және 7) көрсетілген.

Тізбекті жалғастыратын келесі қандай сан екенін білу үшін осы санның бірлігін білдіретін санды қараймыз, ол – 7 саны, демек 7 саны келесі саннның ондығын құрайды, ал бірлігі болатын

сан – 6. 6 саны келесі санның ондығын құрайды.

Демек, бұл – 76 саны. 87 мен 76 сандарын салыстырады. Бұл сандардың ұқсастығы неде? Екі санда да 7 цифры қолданылған, бірақ 7 цифры 87 санында бірлікті, ал 76 санында ондықты білдіреді.

87 – 8 ондық, 7 бірлік;

76 – 7 ондық, 6 бірлік;

65 – 6 ондық, 5 бірлік;

сандары атайды және салыстырады.

5. тапсырмада оқылуы бойынша теңсіздік құрады.

5. тапсырмада мысалдардың шешуін тексереді. Қателерді түзетіп, дәптерге көшіріп жазады.

8-тапсырмада екі таңбалы сандар тізбегін жалғастырып жазады.

Осы сандардың ұқсастығын зерделейді.

натурал сандар қатарындағы орнына қарай салыстырады.

4-тапсырма.

Критерий:

• екі таңбалы сандарды салыстырады. Дескриптор:

• графикалық модельдерді пайдаланып, екі таңбалы сандарды салыстырады.

5-тапсырма.

Дескриптор:

• оқылуы бойынша 7 + 2 > 5 теңсіздігін құрады;

• оқылуы бойынша 4 < 9 – 3 теңсіздігін құрады;

• оқылуы бойынша 10 + 3 > 14 – 4 теңсіздігін құрады.

Оқушылар білімі дескрипторға сай бағаланады.

CD диск,

көрнекі кестелер:

«Екі таңбалы сандарды салыстыру, разрядтық қосылғыштарға жіктеу»,

№2 кесте.

Екі таңбалы сандарды салыстыруға арналған кесте (сан сәулесі, санның графикалық моделі, разрядтық қосылғышқа жіктеу үлгісі көрсетілген кесте).

54 – 5 ондық, 4 бірлік ...

Осылайша екі таңбалы сандар тізбегін жалғастырып атайды, жазады.

7-тапсырма. Үй тапсырмасы білімін тексеру, бағалау тапсырмасы негізінде ұсынылған. 87 мен 92 сандарының арасындағы сандарды кему ретімен жазады (92, 91, 90, 89, 88, 87).

Осылардың ішіндегі ең үлкен санның алдындағы санды разрядтық қосылғыштардың қосындысы түрінде жазады:

93 = 90 + 3

Үй тапсырмасын талдайды.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

• МЕН екі таңбалы сандарды натурал сандар қатарындағы реттілігі бойынша салыстыруды үйрендім.

• МЕН екі таңбалы сандарды разрядтық құрамына сүйеніп, салыстыруды үйрендім.

• МЕН екі таңбалы сандарды сан сәулесінде орналасуы бойынша салыстыруды үйрендім.

• Графикалық модельдерді пайдаланып, сандарды салыстыруды үйрендім.

Балалар мұғалімнің көмегімен бүгінгі сабақтағы өзінің әрекетіне баға береді.

Қалыптастырушы бағалау

Бөлім

1В САНДАРҒА АМАЛДАР ҚОЛДАНУ

Педагогтің аты-жөні

Күні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Жақшалы және жақшасыз өрнектер

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

2.2.1.6. Екі-үш амалды жақшалы және жақшасыз өрнектерге арифметикалық амалдарды қолдану тәртібін анықтау, олардың мәнін табу.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

«Зерделе» жаттығуы.

1-тапсырма жаңа білімді меңгертуге бағытталған. Оқулықта берілген өрнектерді салыстырады, қай өрнек айырма немесе қосынды екенін ажыратады, олай ойлау себебін түсіндіреді, әр өрнекте неше амал бар екенін анықтайды. Мысалдарды шығарып, шыққан (құрмет) сөзді атайды, мағынасын талдайды, мұғалім ортақ тақырыппен байланыстырады.

Үлкен адамдарды сыйлау, отбасы құндылықтары туралы ой бөлісу сабақтың

тәрбиелік мазмұнын аша түседі.

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырмада өрнектерді оқиды, амалдар санын анықтайды, мәнін есептейді. Адамгершілік құндылық, үлкен

-кішіні сыйлау туралы әңгімелеседі.

Кері байланыс:

«Мұғалім – оқушы».

Оқулық

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

2-тапсырмада әр бағандағы жазуларды салыстыра отырып, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттайды.

(16 – 2) + 3

Оқылуы: 16 мен 2 сандарының айырмасына 3-ті қосу.

1-қадам: 16-дан 2-ні азайту.

Жаңа білімді меңгертуге бағытталған 2-тапсырма әр оқушыны өзіндік тұжырым жасауға жетелейді.

Әр бағандағы жазуларды салыстыра отырып, олардың

ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттайды,

1. тапсырма. Сөзбен бағалау: мұғалім мен оқушы

арасындағы ауызша кері байланыс.

2. тапсырма.

Қалыптастырушы бағалау: «Отшашу».

Жаңа тақырып мазмұнына сай кестелер, тірек сызбалар, слайдтар.

2. қадам: 16 мен 2-нің айырмасының мәніне 3-ті қосу.

3. қадам: нәтижені оқу: 16 мен 2 сандарының айырмасына 3-ті қосқанда, 17 шығады.

16 – (2 + 3)

Оқылуы:16-дан 2 мен 3 сандарының қосындысын азайту.

1. қадам: 2 санына 3-санын қосу.

2. қадам: 16-дан 2 мен 3 сандарының қосындысының мәнін азайту.

3. қадам: нәтижені оқу: 16-дан 2 мен 3 сандарының қосындысын азайту нәтижесінде 11 санын алдық.

Қорытынды ұсынады.

Санға қосылатын немесе саннан азайтылатын қосындыны және айырманы жақшаға алып жазады.

Жақшасы бар өрнектерде алдымен жақша ішіндегі амал орындалады.

Екі өрнекті оқылуы бойынша жазады, мәнін табады. Оқулықта берілген түсіндірмемен танысады. Әр амалды қалай орындағанын түсіндіреді.

Жаңа білімді бекітуге ұсынылған 3-тапсырма орындалады. Бұл тапсырмада оқушыларға жақшалы өрнектерді оқуды үйрету және амалдардың орындалу ретін меңгерту маңызды болмақ.

Өрнектерді әртүрлі тәсілмен оқиды. (50 + 20) – 60

Оқылуы: 50 мен 20 сандарының қосындысынан 60 санын азайту немесе 50 мен 20-ның қосындысынан 60-ты азайту.

Өрнектердің мәнін табу үшін жақшалы өрнектердегі амалдардың орындалу ретін басшылыққа алады:

1) Жақша ішіндегі амалдар орындалады;

мәнін есептейді.

Жаңа білімді бекітуге ұсынылған 3-тапсырмада өрнектердің орындалу ретін анықтайды, оқиды, мәнін есептейді.

3-тапсырма.

Кері байланыс: «Көршіңе бір сөз таңда».

Әр бала өзінің жанында отырған баланың бүгінгі еңбегі, іс-әрекеті туралы бір ауыз жақсы сөз, мадақтама айтады.

• Сен жарайсың!

• Жазуың ұнады!

• Бүгін өте жақсы жұмыс істедің! т.б.

https://bilimland.kz

/kk/subject/matem atika/2- synyp/amaldardyng

-oryndalu- reti?mid=ea8ef400- 9ee4-11e9-a361-

1f1ed251dcfe

«Жақшалы, жақшасыз өрнектер-дегі амалдардың орындалу реті» тақырыбында слайд, кесте.

2) Қосу мен азайту амалдары сол жақтан оң жаққа қарай ретімен орындалады.

10 – (8 + 1)

Оқылуы: 10 санынан 8 бен 1 сандарының қосындысын азайту немесе 10-нан 8 бен 1-дің қосындысын азайту (кеміту).

Ойсергек: «Күн тәртібі».

Мен таңертең тұрамын. (Орындарынан тұрады, қолдарын жоғары көтереді.)

Тісімді жуамын. (Тістерін жуғандай қимыл жасайды.)

Төсек орнымды жинаймын. (Төсектерін жинағандай қимыл жасайды.)

Тамағымды ішемін. (Тамақ ішіп отырғандай қимыл жасайды.)

Мектепке барамын. (Екі қолын алма-кезек сермеп, келе жатқандай қимыл жасайды.) Сабағымды оқимын. (Партаға отырады.) Оқушылардың шығармашылық мүмкіндіктерінің дамуына, ойлау процестерінің дамуына ықпал ететін 4-тапсырмада тура теңдік шығатындай етіп, амал таңбасын қояды.

«Сынап көру» арқылы орындату. Оқушылар амалдардың орындалу реттілігін басшылыққа ала отырып, есептейді.

5-тапсырманы орындау үшін санды бірнеше бірлікке кемітуге берілген есепті шешу үшін

азайту амалын қолдану қажеттігі туралы тұжырым пысықталады.

4. тапсырмада тура теңдік шығатындай етіп, жақшаларды анықтайды.

4. тапсырмада санды бірнеше бірлікке кемітуге берілген есепті талдайды, шығарады.

7-тапсырмада 3 пен 5 цифрлары қайталанатындай екі

таңбалы сандар құрастырылғанын анықтайды, 4

4. тапсырма.

«Мадақтама».

Әр топ бір-бірінің жұмысына баға береді.

4. тапсырма. Дескриптор:

• есептің шартын жазады;

• есептің сұрағына жауап беру үшін өрнек құрады, мәнін табады;

• жауабын жазады, тексереді.

7-тапсырма. Дескриптор:

CD диск.

Көрнекі кестелер:

«Санды өрнектер құру және мәндерін табу».

№23 кесте

Есіңе сақта!

1. Есептің берілуін мазмұндау үлгісі:

«Қыз ..., ал ұл одан ... кем».

2. Есепті азайтумен шығар.

3. Нәтижесін тексеруді орында.

4. Есептің жауабын жаз.

7-тапсырма 3, 5, 35, 53, 33, 55 сандардың

құрылу заңдылығын зерттей келе, 3, 5 цифрлары қайталана-тындай екі таңбалы сандар құрастырылғанын анықтайды. 49, 94, 44, 99

және 75, 57, 77, 55 сандарын құрады, түсіндіреді.

6-тапсырма «Үй тапсырмасы» білімін тексеру, бағалау тапсырмасы негізінде ұсынылған.

Сыныпта түсіндіріліп беріледі. Келесі күні тексеріледі, бағаланады.

пен 9, 5 пен 7 цифрлары қайталанатындай екі таңбалы сандар құрастырады.

Үй тапсырмасын талдайды. Үй тапсырмасын орындау барысында жақшалы өрнектердегі амалдарды орындайды.

• берілген цифрлардан екі таңбалы сандар құрастырады, қалай құрастырғанын түсіндіреді.

«Жақшалы, жақшасыз өрнектердегі амалдардың орындалу реті» тақырыбында слайд, кесте.

Ақпараттық материалмен түсіндірме жұмысы орындалады.

Қосымша ақпарат

Жақшаларды алғаш рет өз жұмысында қолданған ғалым – итальяндық математик

Никколо Тарталья.

Сабақтың

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылар мұғалімнің

Мұғалімнің

соңы

Әрекет рефлексиясы: «Менің шарым».

көмегімен бүгінгі сабақтағы

оқушылармен кері

Көк шар – «Бүгін берілген тапсырмаларды

өзінің әрекетіне баға береді.

байланысы.

қызыға орындадым».

Әр оқушыны мақтау,

Сары шар – «Талпындым, бәрі жақсы».

мадақтау, қолдау сөздер

Бірінші шарды таңдаған балалар қол көтереміз.

айту.

Ал екінші шарды кімдер таңдады екен? (Сары

шарды таңдаған балаға өзіне қиындық тудырып

жатқан тапсырмаларды түсінуге дер кезінде

көмектесу.)

Бөлім

Педагогтің аты-жөні

Күні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың

тақырыбы

100 көлеміндегі сандарды разрядтан аттамай ауызша қосу және азайту

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

2.1.2.6. 40 + 17, 57 – 40, 57 – 17, 35 ± 12 жағдайларында ондықтан аттамай, екі таңбалы сандарды ауызша қосу мен азайтуды орындау.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезеңі

20 көлеміндегі бірі таңбалы және екі таңбалы сандарды қосу, азайту алгоритмі пысықталады.

Үлгі бойынша өрнектер құру және олардың мәндерін табу:

Үлгі бойынша өрнектер құру және олардың мәндерін табу.

Қалыптастырушы бағалау

Слайдтар: «20 көлеміндегі бір таңбалы және екі таңбалы сандарды қосу және азайту тәсілдері».

10 + 2

10 + 5

10 + 9

10 + 8

2 + 10

+

+

+

12 – 10

□ –

□ –

□ –

12 – 2

□ –

□ –

□ –

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезеңі Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырма жаңа білімді меңгертуге бағытталған.

Сызбалар мен жазуларды пайдаланып, қосу мен

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырманың

а) есебінде сызбалар мен

Кері байланыс:

«Оқушы – мұғалім».

Оқулық

азайтудың қалай орындалатынын түсіндіріп береді. Қорытынды жасайды.

Неліктен 30-дан 30-ды азайттық?

Неліктен 7-ден 7-ні азайттық? деген сұрақтарға жауап іздейді, өз пікірін білдіреді.

Мысалы, 37 – 7 өрнегінің мәнін есептеу үшін

37 санын ондықтар пен бірліктердің қосындысы түрінде жазу, яғни 37 = 30 + 7.

7 бірліктен 7 бірлікті азайту.

Бірліктердің айырмасының мәнін ондыққа қосу. Нәтижесінде:

37 – 7 = (30 + 7 ) – 7 = 30 + (7 – 7) = 30.

37 – 30 өрнегінің мәнін есептеу үшін

37 санын ондықтар пен бірліктердің қосындысы түрінде жазу, яғни 37 = 30 + 7.

3 ондықтан 3 ондықты азайту.

Ондықтардың айырмасының мәніне бірлікті қосу. Нәтижесінде:

37 – 30 = (30 + 7 ) – 30 = (30 – 30) + 7 = 7.

ә) Оқушылар қосу мен азайтуды түсіндіре отырып шығарады. Мысалы, 50 + 6 өрнегінің мәнін табу үшін 5 ондыққа 6 бірлікті қосамыз.

50 + 6 = 5 онд. 6 бірл. = 56

79 – 9 өрнегінің мәнін табу үшін 79 санын разрядтық қосылғыштарға жіктейміз,

бірліктен бірлікті азайтамыз, ондыққа қосамыз. 79 – 9 = (70 + 9 ) – 9 = 70 + (9 – 9) = 70.

97 – 90 өрнегінің мәнін табу үшін 97 санын разрядтық қосылғыштарға жіктейміз, ондықтан ондықты азайтамыз, бірлікті қосамыз.

97 – 90 = (90 + 7) – 90 = (90 – 90) + 7 = 7.

2-тапсырма жаңа білімді бекітуге берілген. Қосындының белгісіз компоненттерін табу үшін қосындының мәні, қосылғыш белгілі болған жағдайда белгісіз қосылғышты табу ережесін және

айырманың мәні, азайтқыш (азайғыш) белгілі болған жағдайда белгісіз азайғышты (азайтқышты)

жазуды оқиды, қосу мен азайту амалдарына берілген өрнектердің мәнін табады, түсіндіреді.

1. тапсырманың

ә) есебінде жаңа білімін қолдана отырып, қосу мен азайтуды түсіндіре отырып шығарады.