Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

физика

Бөлім:

9.4А Атом құрылысы. Атомдық құбылыстар

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 9

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Жылулық сәуле шығару.Жарық кванттары туралы Планк гипотезасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.6.1.1 – жылулық сәуле шығару энергиясының температураға тәуелділігін сипаттау;

9.6.1.2 – Планк формуласын есептер шығаруда қолдану;

Сабақтың мақсаты

• жылулық сәле шығару және Планк гипотезасы жайлы мағлұмат алады;

• жылулық сәуле шығару энергиясының температураға тәуелділігін сипаттайды;

• Планк формуласын есептер шығаруда қолданады;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру

2 минут

Өткен білімді еске түсіру

7минут

-оқушылармен сәлемдесу,;

-оқушыларды түгелдеу;

-оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру;

-оқушылардың назарын сабаққа аудару.

«Қайталау-оқу анасы» (үй тапсырмасын сұрау)

1.Бірінші рет радиобайланыс қашан жасалды?

2.Радиолокация не үшін қажет?

3.Электромагниттік толқындар дегеніміз не?

4.Электромагниттік толқындар шкаласы деп нені айтады?

5.Жаңғырық дегеніміз не?

6.Вакуумдегі таралу жылдамдығы неге тең?

7.1873 жылы электромагниттік өрістің теориясын қорытындылаған ғалымды ата?

Оқушылар үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға тез-тез жауап беріп белсене қатысып отырады.

«Мадақтау»

Жаңа білім

10 минут

Қызған денелердің сәуле шығарып, электромагниттік энергия таратуын жылулық сәулелену деп атайды.

Жылулық сәулелердің барлық түрлері электромагниттік толқынға жатады.

Денелер жылулық сәулелерді шығарумен қатар жұтады.

Тәжірибе:

Өзіне келген әр түрлі жиіліктегі сәулелердің энергиясын толық жұтып алатын денені абсолют қара дене деп атайды.

R_т=σT⁴

Абсолют қара дененің толық сәуле шығару қабілеті оның абсолют температураның төртінші дәрежесіне тура пропорционал.

σ= 5,67•10-8 Вт/м²К⁴ –Стефан –Больцман тұрақтысы.

R _Т-дененің сәуле шығару қабілеті.Т-абсолют температура. Өлшем бірлігі Кельвин.

Планк гипотезасы:

Абсолют қара дене жылулық сәулелерді үздіксіз шығара да, жұта да алмайды; оларды тек үзікті үлес –квант түрінде ғана шығарады немесе жұтады. Сәуле арқылы тарайтын немесе жұтылатын бір үлес энергия квант деп аталады.

Дененің үзікті шығаратын немес жұтатын бір үлес энергиясы:

Е₀ – ең кіші энергия үлесі;

ν –сәуленің жиілігі;

h –Планк тұрақтысы.

Тәжірибе:

«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі бойынша топтық жұмыс.

1-топ.Жылулық сәуле шығару.

2-топ. Жарық кванттары туралы Планк гипотезасы.

Оқушылар жаңа тақырыпты меңгереді.

Слайд,

оқулық

Бекіту

15 минут

«Миға шабуыл» сұрақтары.Жеке жұмыс

1.Квант дегеніміз не?

2.Планк гипотезасы не жайында айтылған?

3.Планк формуласын түсіндір?

4.Абсалют қара дененің жарық шығару және қабылдау қабілетін салыстыр?

5.Денелердің сәуле шығару құбылысын түсіндірудің қиыншылықтарын ата?

6.Планк гипотезасын білу біз үшін маңызы қаншама?

«Кім жүйрік» топтық жұмыс.Есептер шығару.

№1 5*10¹⁴ Гц жиілік сәкес келетін фотонның энергиясын табыңдар.

№2 Энергиясы 12,3*10 ^-18 Дж сәуле шығару импульсінде Қанша энергия кванты бар?Сәуле шығару жиілігі 5*10^-19 Гц.

Тест тапсырмалары. «Жарық кванттары»

1. Фотон тыныштық күйде қандай массаға ие болады?

А) 0. В) 1,6*10^-19 кг. С) 9,1*10^-34кг. Д) 6,63*10^-31 кг. Е) 1,05*10^-34 кг

2. Фотон импульсін анықтауға арналған формула

А) p=hν. В) p= hc² /λ . С) p=mc² Д) p=hν/c² Е) p=h/λ

3. 2 кэВ-ті Джоульге айналдыр А) 3,2*10^-16 Дж. В) 0,8*10^-16 Дж. С) 3,2*10^-19 Дж. Д) 0,8*10^-19 Дж. Е) 3,2*10^-18 Дж

4. Квант энергияға қандай шамаға пропорционал?

А)Толқын ұзындығына В) Сәуле шығару уақытына. С)Тербеліс жиілігіне. Д)Ядроның электр зарядына. Е)Фотонның жылдамдығына

5. Квант қай тілден енген сөз?

А) қазақ. В) орыс. С) грек. Д) латын. Е) ағылшын.

6. Планк тұрақтысы неге тең

А) 1,6*10^-19 Дж*с В) 3*10⁸ Дж*с С) 1,38*10^-23 Дж/К Д) 6,62*10^-34 Дж*с Е)5*10¹⁸ Дж*с

7. Вольфрам қылы неше градуста ақ жарық шығарады?

А) 5000 ⁰С В) 3000 ⁰С С) 100 ⁰С Д) 1500 ⁰С Е) 0 ⁰С

Әр оқушы берілген тапсырмаға жауап береді, басқа тапсырмалар-ды да бағалайды.

Топпен бірлесе отырып есептерді шығарады.

Оқушылар тест тапсырмала-рына жауап береді және бір-бірін тексереді.

Дескриптор

■Есептің шартын түзеді

■ХБЖ-ға келтіреді

■Есептің формуланысын түрлендіре алады.

■Есептің жауабын табады

Үлестірме қағаз

Үлестірме қағаздар

Сабақтың соңы

Кері байланыс

5 минут

Бағалау

Үй тапсырмасы

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

Үйге тапсырма §38-39 оқу.6,2-жаттығу

Оқушылар кері байланыс береді

Жалпы бағалау критерийлер бойынша 10 балл