Пән: қазақ әдебиеті

Күні:

Сынып: 9

Қатысқандар саны:15

Қатыспағандар саны:0

Бөлім

Тарихи шындық пен көркемдік шешім

Сабақ тақырыбы

Нысанбай жырау «Кенсары-Наурызбай» жыры

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

9.3.2.1. шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыдан салыстырып, жаңашылдығына баға беру;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін анықтайды, пікірін білдіреді;

Оқушылардың басым көпшілігі:

Ұрпақтар сабақтастығы көрінісіне өз көзқарасын білдіре отырып, заманауи тұрғыдан салыстырады;

Кейбір оқушылар:

Ұрпақтар сабақтыстығы көрінісінің жаңашылдығына баға беріп, өмірден мысалдар келтіреді;

Бағалау кпитерийлері

• Ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыдан салыстырады;

• Жаңашылдығына баға береді;

Тілдік мақсат

Оқушылар: (істей ) алады

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Батыр, ер жүрек, қолбасшы, шайқас, жер мәселесі, тәуелсіздік.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Менің пікірімше..., заманауи тұрғыда қарағанда..., тарихқа сүйенсек..., әйтсе де....

Талқылауға араналған тақырыптар:

«Кенсары-Наурызбай» жырында көрініс тапқан тарихи жағдай қандай?

Жырда қазақ қоғамында көрінген әлеуметтік қайшылықтар қандай мысалдармен көрініс тапқан?

Кенесары Қасымұлы тарихтағы тұлға ретіндегі рөлі?

Сіз неліктен... екенін айта аласыз ба?

Жазу үшін ойға салу:

Алдыңғы оқу

«Кенесары-Наурызбай» жырының сюжеттік-композициялық құрылысы

ЖОСПАР

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

10 минут

Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Әрбір оқушы көршісін батырдың қару-жарағын атай отырып бір мінезін сипаттайды.

(Мысалы, сенің мінезің қылыштай өткір)

Топқа бөлу. Интербелсенді тақтада берілген сандарды таңдау арқылы топқа бөлу.

1-топ: батырдың қару- жарағы бар суреттермен топтасады.

2-топ: батырға тән тірек сөздермен топтасады.

(ержүрек, батыл, қайсар, жігерлі, қайратты)

3-топ: ұлт-азаттық көтерілісіне қатысқан батырлардың есімімен топтасады.

(Кенесары Қасымұлы, Исатай Тайманұлы, Махамбет Өтемісұлы, Амангелді Иманов, Наурызбай батыр)

1-тапсырма.

Ж «Ой шақыру» Бейнеролик көрсету. Тарихи жырдағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін анықтаңыз, пікіріңізді білдіріңіз.

2-тапсырма.

ЖЖ «Сөздерді зертте» әдісі.

Берілген сөздердің мағынасын ашып, ортақ белгілеріне қарай топтастырыңыз. Қорытынды ой шығарыңыз.

(Қосымша: тірек сөздердің анықтамасы

Сойқан –азап бағанасы, нәубет, қасірет.

Жетекші сұрақтар: Бұл сөздерді бүгінгі күнмен байланыстыруға бола ма?)

Дескриптор:

-сөздердің мағынасын ашады;

-сөздерді белгілеріне қарай топтастырады;

-қорытынды ой шығарады;

ҚБ. «Ұрпақ ағашы»

Берілген «Ұрпақ ағашына» сөздердің мағынасын ашып жазса, сары түсті стикерді тамырына жапсырады, сөздерді белгілеріне қарай топтастыра алса, жасыл түсті стикерді діңгекке жапсырады, қорытынды ой шығарса, талдарына қызыл түсті стикерді жапсырады.

https://youtu.be/MqNvhbk8XnA

Ортасы

25 минут

ТЖ. «Әдебиет үйірмесі» әдісі

1-топ «Әдебиетшілер»-шығармадағы ұрпақтарсабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырыңыз.

Дескриптор:

-Сол кездегі батырлардың ерекшелігін жазады;

-Қазіргі кездегі батырлардың ерекшелігін жазады;

2-топ: «Тарихшылар»-шығармадағы белгілі бір тарихи кезеңге қатысты сөздер мен сөз тіркестерін теріп жазып, тарихпен байланыстырады.

Дескриптор:

-тарихқа қатысты сөздер мен сөз тіркестерін жазады;

-Тарихпен байланысын тауып жазады;

-1986 жыл 16 желтоқсан туралы ақпарат жазады;

3-топ: «Этнографтар»-шығарманың жаңашылдығына зерттеу жүргізеді, автор көзқарасымен келісіп-келіспейтініне пікір білдіреді.

Дескриптор:

-шығарманың жаңашылдығын жазады;

-автордың көзқарасын жазады;

-өзінің көзқарасын жазады;

(Қосымша: Зерттеушілердің пікірлері жазылған ақпарат ұсынамын.

Жетекші сұрақтар: Қазіргі күндегі батырлармыз бар ма? Болса қандай?)

ҚБ. «Бағалау жазуы». Бағалау парағы арқылы спикерлер әр топ мүшесіне орындаған жұмысына қарай белгі қою арқылы бағалайды.

Сергіту сәті. «Нысана»

Нысананы дәл көздеу арқылы 15 шарды атып түсіру. Әрбір оқушыға тек бір мүмкіндік беріледі.

ТЖ. «Айнымалы шеңбер» әдісі.

Берілген смарт-диаграмманы бір-бірімен байланыстыра отырып, өз көзқарастарыңызды білдіріңіз.

Дескриптор:

-өз көзқарасын айтады;

-бір-бірімен байланыстырады;

-өмірден мысалдар келтіреді;

-жырдағы ұрпақтар сабақтастығын салыстырады;

-жаңашылдығына баға береді;

ҚБ. «Бір ауыз сөз»

Топтар бір-бірін дескрипторларға сүйене отырып, бір сөйлем айту арқылы бағалайды.

1 -топ 2-топты,

2 -топ 3-топты,

3 -топ 1-топты

https://e-history.kz/kz/contents/view/2418

Бағалау парағы

Аяқталуы

5 минут

Рефлексия. «Сол себепті...» әдісі

Біз бүгінгі тақырыпты өттік, сол себепті...

Кенесары Қасымұлы ұлт-азаттық көтеріліске шықты, сол себепті...

Нысанбай жырау тарихи шындықты жазды, сол себепті...

Жырдың әдебиетте алатын орны ерекше, сол себепті...

Бүгінгі сабақта алған білімім маған қажет, сол себепті...

Қосымша ақрарат

Саралау-сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау-оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері . АКТ-мен байланыс. Құндылықтардағы байланыс

«Сөздерді зертте» әдісі барлығына бірдей бағытталып, жұпта талқылап, ойын жеткізуге негізделеді. Көмек көрсетуді қажет ететін оқушыма тапсырмада берілген бір-екі тірек сөздердің анықтамасын ұсынамын.Ал қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіру мақсатында тапсырмадағы жырға қатысы жоқ сөздерді қалай байланыстыруға болатыны жайлы жетекші сұрақтар қойып, логикалық ойын дамытуға бағыттаймын.

«Әдебиет үйірмесі» әдісі бойынша көмек көрсетуді қажет ететін оқушыма шығарманың жаңашылдығына қатысты әдебиет зерттеушілерінің пікірі жазылған ақпарат ұсынамын. Ал қабілеті жоғары оқушыларға жетекші сұрақтар қою арқылы кестені толықтыруларына мүмкіндік беремін.

«Айнымалы шеңбер» әдісінде көмек көрсетуді қажет ететін оқушыма жұпта пікірлесуге ұсыныс жасаймын. Ал қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіру мақсатында ұрпақтастар сабақтастығын қандай суретпен ассоцация жасай алатындығын сұраймын.

«Ұрпақ ағашы» ҚБ жүзеге асыру барысында «Ұрпақ ағашының» тамырына, діңгегіне, талдарына жапсырылған стикерлердің түстеріне қарай (сары, жасыл, қызыл) оқушылардың қай дейгейде тапсырманы орындай алғанын тексере аламын.

«Бағалау жазуы» ҚБ жүзеге асыруды нақты белгіленген бағалау парағына негізделіп спикер жүзеге асырғандықтан нақтылық болады. Спикер бағалау парағын басқа топтарға түсіндіру барысында оқушыларды тексеруге мүмкіндік аламын.

«Бір ауыз сөз» ҚБ жүзеге асрыуда әр топқа тапсырма бірдей беріледі, дескрипторлары да тапсырмаға сай жасалады. Әрбір топ талқылау жасап, бір-бірін бағалайды. Топтар нақты дескрипторға сүйену арқылы бағалайды.

Қазақстан тарихы,

География.

Оқушылар топқа дұрыс әрі өздеріне ыңғайлы етіп отырғызылады. Тиімді жұмыс жасауына жағдай жасалады.

Интербелсенді тақта. Бейнеролик қолану.

«Мәңгілік ел» құндылығы бойынша Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы. Соның ішінде Құрмет, ынтымақтастық ,ашықтық,қазақстандық патриотизм және азасаттық жауапкершілік идеясын жүзеге асыру.