400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 30 материал табылды

Қорқыттың нақыл сөздері

Материал туралы қысқаша түсінік
8-сыныптарға арналған қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша қысқа мерзімді жоспар. Бұл "Атамұра" баспасы бойынша жасалған 1-тоқсан материалдар.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді жоспар

Қазақ әдебиеті

4-сабақ


Бөлім:

1-бөлім: Дананың сөзі – ақылдың көзі

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қорқыттың нақыл сөздері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.2.1 – әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу;

8.2.3.1 – шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан аша алады;

Шығармадағы көркемдегіш құралдардың қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтай алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

















Сабақтың ортасы

5 минут



















6 минут










6 минут








8 минут


































10 минут




















































Сабақтың аяқталуы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық көңіл күй тудыру

«Жақсылық тамшысы»

Қорқыттың нақыл сөздері арқылы топқа бөлу. Нақыл сөздердің мағынасын түсіндіру.

1-топ:

Қонағы жоқ қараша үйден құлазыған түз артық

2-топ:

Мыңғырған мал жиғанымен, адам жомарт атанбас.

3-топ:

Көп қорқытады, терең батырады.


2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Нақыл сөздер (афоризмдер) – күрделі мәселeлерді тереңдете дәл жеткізетін мағынасы терең, қысқа қайырымды, өнегелі сөз. Нақыл сөздер қазақ әдебиетінде ертеден қалыптасқан. Олар мақал-мәтелдермен қатар пайда болған. Олар кейде қанатты сөздер, кейде афоризмдер деп те аталады. Нақыл сөздердің мақал-мәтелдерден ерекшелігі – ел ауызында белгілі кісілердің атымен айтылады. Нақыл сөз – өмір тәжірибесіне, даналық тұжырымға, логикалық қисын мен ғибратты өнегеге негізделген терең ойлы, түйінді сөз.

1-тапсырма

Нақыл сөздерді оқып шығу.

Қорқыттың нақыл сөздерін тақырыпқа қарай жіктеңдер.


Прямоугольник: скругленные углы 3 Прямоугольник: скругленные углы 6 Прямоугольник: скругленные углы 9


Прямая со стрелкой 1

Прямая со стрелкой 5 Прямая со стрелкой 11

Прямоугольник: скругленные углы 2

Қорқыттың нақыл сөздері




Прямоугольник: скругленные углы 14 Прямая со стрелкой 7 Прямая со стрелкой 12

Прямоугольник: скругленные углы 10 Прямая со стрелкой 4

Прямоугольник: скругленные углы 8



2-тапсырма

«Автор орындығы» әдісі

Нақыл сөздердің мағынасын талдай отырып, нақыл сөздерде айтылған адам бойында кездесетін қасиеттер туралы өз ойларыңды баяндап беріңдер.

3-тапсырма

Қорқыттың нақыл сөздеріне ұқсас қазақ халқының мақал-мәтелдерін жазыңыз. Нақыл сөздердің мағынасын, идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашып жазыңыз.

«Екі жақты күнделік»

Қорқыт

тың нақыл сөздері

Қазіргі мақал-мәтелдер

Мағынасы, идеясы мен пафосы

Қыз анадан көрмейінше өнеге алмас,

Ұл атадан көрмейінше, сапар шекпес.



Анадан өнеге көрмеген қыз жаман. Атадан өнеге алмаған ұл жаман.



Бас аман болса, бөрік табылады




3-тапсырма

Нақыл сөздерден көркемдегіш құралдарды тауып, қолданысын талдаңыз. Автордың стилін ажыратыңыз

Үлгі:

Көркемде

гіш құрал

Қақыл сөздерден мысал


Автор стилі

Эпитет

Тозған мақта бөз болмас, ежелгі жау ел (дос) болмас.


Метонимия


Көп қорқытады, терең батырады.



Теңеу


Адам өмірі – қамшы

ның сабындай ғана қысқа екен, досы көп, ұрпақ тәрбиеле

ген ұтады екен.


Метафора


Жақсы ана үшін бала – екі көздің сыңары.


Ассонанс

Анадан өнеге көрмеген қыз жаман. Атадан өнеге алмаған ұл жаман.


Аллитера

ция

Дәулетті ұл – ошақтың қоры, Дәулетсіз ұл – атаның соры.


Психоло

гиялық паралле

лизм





Рефлексия

Алшы - Сабақтан өзіңе пайдалы не алдың?

Тәйке – Сабақта не қиын болды?

Бүк – Сабақта нені басқаша өзгертуге болады деп ойлайсың?

Шік – Бүгінгі сабақтан үйренгенің бойынша алда не істеймін деп ойлайсың?


Психологиялық ахуал

«Жақсылық тамшысы» Әр бала тамшыға өзі жасаған жақсы істерін немесе өзінің бойындағы жақсы қасиеттерін стикерге жазып жеткізеді. Іліп жатқанда әрқайсысы өзгелерге, айналасына өзі жасаған жақсылықтарын, қасиеттерін жария етеді.





Қорқыттың нақыл сөздері арқылы топқа бөлінеді. Әр топ өздеріне берілген нақыл сөздердің мағынасын түсіндіреді.



















Нақыл сөздерді оқып шығады.

Қорқыттың нақыл сөздерін тақырыпқа қарай жіктейді.

Орындыққа отырып,

«Тәкаппарлықты Тәңірі де сүймес» деген нақылдың мағынасын талдай отырып, «тәкаппарлық, менменшіл» қасиеттері туралы өз ойларын баяндап береді.









«Екі жақты күнделік»

әдісі арқылы

Қорқыттың нақыл сөздеріне ұқсас қазақты мақал-мәтелдерін жазады. Нақыл сөздердің мағынасын, идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашып жазады.














Нақыл сөздерден көркемдегіш құралдарды тауып, қолданысын талдайды. Автордың стилін ажыратады.





















































Оқушылар бүгін сабақтан пайдалы не алғанын, не қиын болғанын, алдағы уақытта не істеуге болатындығы жөнінде рефлексия жасайды.



Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!









Дескриптор

Білім алушы

-нақыл сөздерді тақырыпқа қарай жіктейді.








Дескриптор

Білім алушы

-нақыл сөздердің мағынасын түсіндіреді,

-адам бойында кездесетін қасиеттерге өз пікірін білдіреді,

-өз көзқарасын жүйелі жеткізеді.








Дескриптор

Білім алушы

-нақыл сөздерді қазақтың мақал-мәтелдерімен салстырады,

-мағынасын түсіндіреді,

- идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан айқындайды.
















Дескриптор

Білім алушы

-көркемдегіш құрал түрлерін анықтайды,

-мысал келтіреді,

-автор стилін ажыратады.



Барлық тапсырмалар асық арқылы бағаланады.


Алшы –

(9-10 балл)

Тәйке 

(7-8 балл)


Бүге (бүк) –

(4-6 балл)


Шіге (шік) –

(1-4 балл)



Оқулық

8-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл



Қалыптас

тырушы бағалауға арналған


тапсырма

лар жинағы

8-сынып




Оқытудағы жаңа әдіс-тәсілдер қоржынынан Есбосын Нағиша Қожаққызы













Оқулық

8-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл










Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
21 желтоқсан
329
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі