0 / 1
Барлық 400 000 материалдарды тегін жүктеу үшін
Ұнаған тарифті таңдаңыз
Айлық
Жылдық
1 - күндік
Танысу 690 ₸ / 1 күнге
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. 10 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 30 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу Күніне 2 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу5 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
1 - айлық
Стандарт
2990 ₸ / айына
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 30 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу30 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 150 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 10 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
1 - айлық
Шебер 7990 ₸ / айына
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 150 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу90 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 300 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 50 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
Назар аударыңыз!
Сіз барлық мүмкіндікті қолдандыңыз.
Қалған материалдарды ертең жүктей аласыз.
Ок
Материалдың қысқаша нұсқасы
HTML тiлi
HTML тiлi - (Hypertext Markup Language) - дүниежүзiлiк құжаттардың əйгiлi стандартты
гипертексттiк белгi тiлi. Барлық веб беттер HTML (немесе XHTML) тiлiнiң көмегiмен
жасалады. HTML тiлi браузерде анықталады жəне адамға ыңғайлы құжат ретiнде көрсетiледi.
HTML тiлi SGML (Standard Generalized Markup Language )-дiң қосымшасы болып табылады
жəне əлемдiк ISO стандартына сəйкес келедi.
HTML тiлi жобалаушыға келесi мүмкiндiктердi жүзеге асыруға көмектеседi:
•
•
•
•
Тақырыбымен қоса мəтiндердi, кестелердi, тiзiмдердi, суреттердi жəне басқа да
маңызды online құжаттарды жариялау
Online-ақпаратты алу үшiн тек түйменi басу арқылы гипертексттiк сiлтемеге өту
Қажеттi ақпарат iздеу, архивтердi құру жəне басқа да мақсатқа арнап түрлер (form)
құру
Сол құжаттың өзiне мəлiметтер кестелерiн, видео жəне аудиоклиптер жəне басқа да
қосымшаларды қосу
HTML тiлiнiң қысқаша тарихы
HTML тiлiн алғаш шамамен 1991-1992 жылдары британдық ғалым Tim Berners-Lee
негiзiн қалады. Бұл тiл web мамандары емес адамдардың арасында ғылыми жəне техникалық
құжаттарды алмасу үшiн құрылған. HTML тiлi өз қызметiн жақсы атқарып, əдемi өңделген
қарапайым құжаттарды ұсынды. Алғашында HTML-де гипертексттiк сүйеу салынған,
кейiннен мултимедиалық мүмкiндiктер қосылды. 90-шы жылдары web-тiң дамуына
байланысты өте əйгiлi қолданыстағы ең керемет тiлдердiң бiрi болды. Қызығушылық арта
түстi. HTML 2.0-1994 жылдың аяғында кодтау үшiн Internet Engineering Task Force (IETF)
көмегiмен құрылған. HTML+ (1993) и HTML 3.0 (1995) бұлар HTML-дiң əлдеқайда
"жаңаланған" түрiн (version) ұсынды. World Wide Web Consortium's HTML Working Group-тiң
табанды күш жұмсауы өңдеудiң тəжiрибелiк қолдануына 1996 жылы HTML 3.2 түрiн
ұсынып, нəтижелi өзгерiс бердi. Барлық адамдар HTML құжаттары əртүрлi платформаларда
жəне əртүрлi браузерлерде жақсы жұмыс iстеуге тиiстi деген пiкiрмен толық келiсiмде болды.
HTML тiлiнiң əр шыққан түрi (version) бiр-бiрiнен озып, жақсы мүмкiндiктермен
таныстырды. HTML тiлiнiң ойлап тапқандағы мақсат құрылғылардың барлық түрi Web-тен
əртүрлi графикалық дисплейде түстiң нақтылығын ұялы телефондармен, тасымал
құрылғылармен, сөйлесу құрылғылармен, жоғары жəне төмен ырғақты жиiлiгi бар
компьютерлермен барлық мəлiметтердi құжат ретiнде көру жəне т.с.с мүмкiндiктердi алу.
Браузерлер
HTML тiлiнiң кодталған мəтiндiк құжаттары (" html " немесе " htm " деп сақталатын)
арнайы қосымшалармен , оның форматталған түрiнде құжатты суреттейдi . Браузер немесе
интернет - шолушылар деп аталатын қосымшалар веб - беттердiң сұранысына арналған
ыңғайлы интерфейстi пайдаланушыға ұсынады, оларды көру ( жəне басқа сыртқы
құрылғыларға шығару ) , əрине қажет болған жағдайда , осыларды серверге жiберу
мүмкiндiктерi бар. Бүгiнгi күндегi ең əйгiлi браузерлер: Internet Explorer , Firefox , Safari ,
Google Chrome жəне Opera болып табылады.
HTML құжатты қалай жасау керек?
HTML құжаттарды жасау үшін мəтіндік редакторларды (мысалы, қойын дəптер
(блокнот)), мəтіндік процессорлар (Word) жəне визуалдық HTML редакторларын қолданады.
Сіздер қарапайым блокнотта құжатты жасай алаcыздар. Арнайы стандартты ұстана отырып,
HTML кодты мəтіндік файлында жазып қойып, қатқыл дискіде .txt деген кеңейтуді .html
немесе .htm құжат ретінде сақтасаңыз толық құнды web бетті аласыз.
HTML құжаттың құрылымы
HTML тегтер дегеніміз не?
Тегтер - текстті белгілеу құралы. Тегтер бас əріппен де кіші əріппен де жазыла береді, еш
айырмашылығы жоқ. Əрі олар жұптарымен де, жалғыз да болады. Жұптарымен тұратын
тегке мысал ретінде келесі тегті келтіруге болады: . Бұл тег кез-келген HTML
құжатты ашып жəне жабатын тег. Тегтің екінші бөлігін бірінші бөлігінен мына символ
арқылы "/" ажыратуға болады. Бірақ бірінші бөлігі қосымша параметрлерден тұруы мүмкін.
Мысалы: тегінде, size="4" параметрі мəтіннің өлшемін анықтайды. Ал
дара, яғни жұп емес тегтің мысалы ретінде
тегін келтіруге болады, ол HTML құжатқа
көлденең сызықты орналастырады.
HTML тіліндегі міндетті тегтер:
Кез-келген HTML құжат келесі тегтердің көмегімен құралады ,
, , . HTML құжатта тегтердің орналасу реті
төменде көрсетілген
Web беттің аты
Сіздің құжатыңыздың денесі
тегінің ішінде сіздің HTML құжатыңыздың аты орналасады (негізінде
сілтеме ретінде қандай да бір іздеу нəтижесінде осы берілген атауды көре аласыз), сонымен
қатар, бұл тегтің конструкциясының ішінде Мета тегтер деп аталатын
тегтер болуы мүмкін.
Құжат денесі
Тақырыптар
HTML тіліндегі тақырыптар келесі тегтермен анықталады , , ... ,
. Яғни, тақырыптың 6 дəрежесі бар. Тəжірибе ретінде кқруіңізге болады.
Жоғарыдағы мысалдағы "Құжат денесі" деген жерге
қойып, мəтіндік форматта сақтап, оны .txt деген түрінен .html түріне өзгертіңіз жəне бірден
браузерде ашып көріңіз. Яғни нəтижені көре аласыз. Келесі дəрежелерін де осылай қойып
шығуға болады
HTML тіліндегі азатжолдар (абзац)
HTML тіліндегі азатжолдар мына тегпен жүзеге асады . Яғни, жазылу жолы
нəтиже аламыз.
- Көңіл-күйіңіз тамаша болар?
- Керемет.
HTML тілінде мəтінді белгілеу
HTML тілінде мəтінді белгілеу үшін немесе белгілі бір аймақты белгілеу үшін келесі
тегтерді қолданады , , , Яғни жолдағы мəтін
батырылған курсивті айрықша (немесе асты
сызылған) батырылған айрықша курсивті
төмендегідей көрінеді
батырылған курсивті айрықша жəне үш белгіні бірге қолдана аламыз: батырылған
айрықша курсивті
HTML тіліндегі нөмірленбеген тізімдер
Нөмірленбеген тізімдер келесі HTML кодымен өрнектеледі:
•
•
•
1-орын
2-орын
3-орын
HTML тіліндегі нөмірленген тізімдер
Нөмірленген тізімдер келесі кодтармен өрнектеледі:
Қандай тəтиже бергенін көрелік
1. 1-орын
2. 2-орын
3. 3-орын
HTML тіліндегі қабатталған тізімдер
Қабатталған тізімдердің мысалын көріңіз:
HTML кодтағы мұндай жазба келесідегідей нəтиже береді:
•
•
1-ші тарау
o 1-ші бөлім
o 2-ші бөлім
2-ші тарау
o 1-ші бөлім
o 2-ші бөлім
Құжаттың мəтініндегі арнайы символдар
Құжаттың мəтініндегі арнайы символдар келесі түрде жазылады:
< - Сол жақ жақша (<)
> - Оң жақ жақша (>)
& - (&)
" - тырнақша (")
Мысалы мына жол < "Қазақстан жасасын!!!" > web бетте былай
көрінеді
< "Қазақстан жасасын!!!" >
HTML құжатының мəтініндегі жолдың үзілуі, яғни келесі жолға түсіру
Жолдың үзілуі келесі тегтің көмегімен жүзеге асады
. Мысалы мəтіннің мына
жолы келесі нəтижені береді: Автор
Басылған уақыты
Таралым
Автор
Басылған уақыты
Таралым
Гиперсілтемелер
HTML тіліндегі гиперсілтемелер мына тегпен көрсетіледі: . Мысалы жазба түрі
PHP кітабын түсіріп алу
Нəтижесі мынадай:
PHP кітабын түсіріп алу
href параметрі сілтеме берілетін құжаттың орнын көрсетеді, біздің мысалымызда
сілтеме белгілі бір құжатқа сілтеме жасап тұр. php.rar құжаты осы HTML беттің тұрған
директориясында, яғни екеуі бер жерде орналасқан. Абсолютті сілтемелер келесі түрде
жазылады:
PHP кітабын түсіріп алу
Дəл манадағы сілтемемен ұқсас, тек нақты құжаттың орналасқан жерін көрсетеді.
HTML тіліндегі сілтемелерді орналастыру тəртібі
Егер сілтеме берілетін құжат бір дəрежеге төмен директорияда (папкада) орналасқан
болса, мысалы dir папкасында, онда href параметрі, яғни сілтеме келесі түрде болады:
href="dir/html.rar" , ал егер бір дəрежеге жоғары орналасқан болса, онда бізге түгел жазуға
тура келеді href="../html.rar".
Web бетке сурет қою
HTML құжатқа сурет келесі түрде қойылады
height="140" alt="Менің сүйікті қалам - Алматы">.
тегінің параметрлерінің мəніне
тоқталайық. Көріп тұрғандарыңыздай бұл дара тег. src параметрі суреттің жолын, яғни қай
жерден алатынымызды көрсетеді. width жəне height парметрлері HTML құжатта суреттің
ені мен биіктігін пиксель бойынша береді. alt параметрі альтернативті мəтін, яғни егер
сурет браузерде ашылмаған жағдайда көрінетін мəтін. Нақтырақ айтсақ, HTML құжатқа
қойған суретіміздің атауы десек болады.
HTML құжаттағы фреймдер
Фрейм - бұл басқа HTML құжат орналасатын рамка. Көптеген сайттар фреймдік
құрылыммен жасалады.
Мысалы:
marginwidth="2" marginheight="2">Сіздің браузеріңіз фреймді аша алмайды
name параметрі- фреймнің аты, src - сол фреймде ашылатын беттің жолы (орналасқан
жері), ал width, height сəйкесінше рамканың ені мен биіктігі. scrolling параметрі фреймнің
айналасындағы сызықтар (белдік) бар жоқтығын анықтайды, егер HTML кодта бұл
параметр жоқ болса, онда фреймнің айналасындағы сызық қажет болғанда ғана көрінеді,
егер ол параметр "no" деген мəнге тең болса, онда кез-келген жағдайда көрінеді. name
параметрі HTML құжатқа сілтеме жасағанда ашылатын беттің рамкалары, яғни өз
кезегіндегі соңғы рамканы беру үшін қолданылады. Бұл HTML кодта келесі тегтің
көмегімен жүзеге асады: тегтерінің ортасына келеді. Біздің
рамкаларымыз .
HTML тіліндегі кестелер
HTML құжаттағы кестелер келесі түрде қойылады
Кестені мына тег ашып, əрі жабады
, - тегі бағанды
анықтайды, дара тег бағандағы ұяшықты анықтайды, сондықтан жоғарыдағы код
арқылы HTML құжатта келесі түрде көрінетін 2х2 өлшемдегі кестені аламыз
Ұяшық 11Ұяшық 12
Ұяшық 21Ұяшық 22
style и bordercolor тегтері кестенің сəйкесінше стилі мен шекарасындағы түсті
анықтайды. Тереңірек білу үшін HTML тілін үйренетін электрондық кітапты
қолданыңыздар.
Емтихан сұрақтары
•
Html тілі. Негізгі түсінік.
1. Html тілі: жалпы түсінік. Пəннің мақсаты жəне орындалуы.
2. Html құжаттың құрылымы.
•
Html тіліндегі міндетті тегтер.
1. тегі, қызметі.
2. тегі, қызметі.
3. тегі, қызметі.
•
Html тіліндегі тегтер.
1. Тақырыптар.
2. Азатжолдар. Түрлері, параметрлері.
3. Мəтінді белгілеу, түрлері.
•
Html тіліндегі тізімдер.
1. Нөмірленген тізімдер.
2. Нөмірленбеген тізімдер.
3. Қабатталған тізімдер.
•
Html тіліндегі арнайы символдар.
1. Мəтіндегі символдар.
•
Html тіліндегі гиперсілтемелер.
1. Гиперсілтемелер.
2. Параметрлері.
3. Сілтеме жасау түрлері: _blank, _parent.
•
Web бетке сурет қою.
1. Жазылуы.
2. Параметрлері.
3. src, width, height параметрлері.
•
Html құжаттағы фреймдер.
1. Қолданылуы.
2. base, scrolling параметрлері.
•
Html құжаттағы кестелер.
1. Кестелер.
2. Атқаратын қызметі.
3. td, tr, th тегтері, қызмтеі.
•
Html құжаттағы формалар.
1. Атрибуттары: action, method, enctype.
2. өрісі, атрибуты.
3.
HTML тiлi - (Hypertext Markup Language) - дүниежүзiлiк құжаттардың əйгiлi стандартты
гипертексттiк белгi тiлi. Барлық веб беттер HTML (немесе XHTML) тiлiнiң көмегiмен
жасалады. HTML тiлi браузерде анықталады жəне адамға ыңғайлы құжат ретiнде көрсетiледi.
HTML тiлi SGML (Standard Generalized Markup Language )-дiң қосымшасы болып табылады
жəне əлемдiк ISO стандартына сəйкес келедi.
HTML тiлi жобалаушыға келесi мүмкiндiктердi жүзеге асыруға көмектеседi:
•
•
•
•
Тақырыбымен қоса мəтiндердi, кестелердi, тiзiмдердi, суреттердi жəне басқа да
маңызды online құжаттарды жариялау
Online-ақпаратты алу үшiн тек түйменi басу арқылы гипертексттiк сiлтемеге өту
Қажеттi ақпарат iздеу, архивтердi құру жəне басқа да мақсатқа арнап түрлер (form)
құру
Сол құжаттың өзiне мəлiметтер кестелерiн, видео жəне аудиоклиптер жəне басқа да
қосымшаларды қосу
HTML тiлiнiң қысқаша тарихы
HTML тiлiн алғаш шамамен 1991-1992 жылдары британдық ғалым Tim Berners-Lee
негiзiн қалады. Бұл тiл web мамандары емес адамдардың арасында ғылыми жəне техникалық
құжаттарды алмасу үшiн құрылған. HTML тiлi өз қызметiн жақсы атқарып, əдемi өңделген
қарапайым құжаттарды ұсынды. Алғашында HTML-де гипертексттiк сүйеу салынған,
кейiннен мултимедиалық мүмкiндiктер қосылды. 90-шы жылдары web-тiң дамуына
байланысты өте əйгiлi қолданыстағы ең керемет тiлдердiң бiрi болды. Қызығушылық арта
түстi. HTML 2.0-1994 жылдың аяғында кодтау үшiн Internet Engineering Task Force (IETF)
көмегiмен құрылған. HTML+ (1993) и HTML 3.0 (1995) бұлар HTML-дiң əлдеқайда
"жаңаланған" түрiн (version) ұсынды. World Wide Web Consortium's HTML Working Group-тiң
табанды күш жұмсауы өңдеудiң тəжiрибелiк қолдануына 1996 жылы HTML 3.2 түрiн
ұсынып, нəтижелi өзгерiс бердi. Барлық адамдар HTML құжаттары əртүрлi платформаларда
жəне əртүрлi браузерлерде жақсы жұмыс iстеуге тиiстi деген пiкiрмен толық келiсiмде болды.
HTML тiлiнiң əр шыққан түрi (version) бiр-бiрiнен озып, жақсы мүмкiндiктермен
таныстырды. HTML тiлiнiң ойлап тапқандағы мақсат құрылғылардың барлық түрi Web-тен
əртүрлi графикалық дисплейде түстiң нақтылығын ұялы телефондармен, тасымал
құрылғылармен, сөйлесу құрылғылармен, жоғары жəне төмен ырғақты жиiлiгi бар
компьютерлермен барлық мəлiметтердi құжат ретiнде көру жəне т.с.с мүмкiндiктердi алу.
Браузерлер
HTML тiлiнiң кодталған мəтiндiк құжаттары (" html " немесе " htm " деп сақталатын)
арнайы қосымшалармен , оның форматталған түрiнде құжатты суреттейдi . Браузер немесе
интернет - шолушылар деп аталатын қосымшалар веб - беттердiң сұранысына арналған
ыңғайлы интерфейстi пайдаланушыға ұсынады, оларды көру ( жəне басқа сыртқы
құрылғыларға шығару ) , əрине қажет болған жағдайда , осыларды серверге жiберу
мүмкiндiктерi бар. Бүгiнгi күндегi ең əйгiлi браузерлер: Internet Explorer , Firefox , Safari ,
Google Chrome жəне Opera болып табылады.
HTML құжатты қалай жасау керек?
HTML құжаттарды жасау үшін мəтіндік редакторларды (мысалы, қойын дəптер
(блокнот)), мəтіндік процессорлар (Word) жəне визуалдық HTML редакторларын қолданады.
Сіздер қарапайым блокнотта құжатты жасай алаcыздар. Арнайы стандартты ұстана отырып,
HTML кодты мəтіндік файлында жазып қойып, қатқыл дискіде .txt деген кеңейтуді .html
немесе .htm құжат ретінде сақтасаңыз толық құнды web бетті аласыз.
HTML құжаттың құрылымы
HTML тегтер дегеніміз не?
Тегтер - текстті белгілеу құралы. Тегтер бас əріппен де кіші əріппен де жазыла береді, еш
айырмашылығы жоқ. Əрі олар жұптарымен де, жалғыз да болады. Жұптарымен тұратын
тегке мысал ретінде келесі тегті келтіруге болады: . Бұл тег кез-келген HTML
құжатты ашып жəне жабатын тег. Тегтің екінші бөлігін бірінші бөлігінен мына символ
арқылы "/" ажыратуға болады. Бірақ бірінші бөлігі қосымша параметрлерден тұруы мүмкін.
Мысалы: тегінде, size="4" параметрі мəтіннің өлшемін анықтайды. Ал
дара, яғни жұп емес тегтің мысалы ретінде
тегін келтіруге болады, ол HTML құжатқа
көлденең сызықты орналастырады.
HTML тіліндегі міндетті тегтер:
Кез-келген HTML құжат келесі тегтердің көмегімен құралады ,
, ,
төменде көрсетілген
Сіздің құжатыңыздың денесі
тегінің ішінде сіздің HTML құжатыңыздың аты орналасады (негізінде
сілтеме ретінде қандай да бір іздеу нəтижесінде осы берілген атауды көре аласыз), сонымен
қатар, бұл тегтің конструкциясының ішінде Мета тегтер деп аталатын
тегтер болуы мүмкін.
Құжат денесі
Тақырыптар
HTML тіліндегі тақырыптар келесі тегтермен анықталады , , ... ,
. Яғни, тақырыптың 6 дəрежесі бар. Тəжірибе ретінде кқруіңізге болады.
Жоғарыдағы мысалдағы "Құжат денесі" деген жерге
HTML - бұл өте оңай
депқойып, мəтіндік форматта сақтап, оны .txt деген түрінен .html түріне өзгертіңіз жəне бірден
браузерде ашып көріңіз. Яғни нəтижені көре аласыз. Келесі дəрежелерін де осылай қойып
шығуға болады
HTML тіліндегі азатжолдар (абзац)
HTML тіліндегі азатжолдар мына тегпен жүзеге асады . Яғни, жазылу жолы
- Көңіл-күйіңіз тамаша болар?
- Керемет.
деп жазсақ, төмендегідейнəтиже аламыз.
- Көңіл-күйіңіз тамаша болар?
- Керемет.
HTML тілінде мəтінді белгілеу
HTML тілінде мəтінді белгілеу үшін немесе белгілі бір аймақты белгілеу үшін келесі
тегтерді қолданады , , , Яғни жолдағы мəтін
батырылған курсивті айрықша (немесе асты
сызылған) батырылған айрықша курсивті
төмендегідей көрінеді
батырылған курсивті айрықша жəне үш белгіні бірге қолдана аламыз: батырылған
айрықша курсивті
HTML тіліндегі нөмірленбеген тізімдер
Нөмірленбеген тізімдер келесі HTML кодымен өрнектеледі:
- 1-орын
- 2-орын
- 3-орын
•
•
•
1-орын
2-орын
3-орын
HTML тіліндегі нөмірленген тізімдер
Нөмірленген тізімдер келесі кодтармен өрнектеледі:
- 1-орын
- 2-орын
- 3-орын
Қандай тəтиже бергенін көрелік
1. 1-орын
2. 2-орын
3. 3-орын
HTML тіліндегі қабатталған тізімдер
Қабатталған тізімдердің мысалын көріңіз:
- 1-ші тарау
- 1-ші бөлім
- 2-ші бөлім
- 2-ші тарау
- 1-ші бөлім
- 2-ші бөлім
HTML кодтағы мұндай жазба келесідегідей нəтиже береді:
•
•
1-ші тарау
o 1-ші бөлім
o 2-ші бөлім
2-ші тарау
o 1-ші бөлім
o 2-ші бөлім
Құжаттың мəтініндегі арнайы символдар
Құжаттың мəтініндегі арнайы символдар келесі түрде жазылады:
< - Сол жақ жақша (<)
> - Оң жақ жақша (>)
& - (&)
" - тырнақша (")
Мысалы мына жол < "Қазақстан жасасын!!!" > web бетте былай
көрінеді
< "Қазақстан жасасын!!!" >
HTML құжатының мəтініндегі жолдың үзілуі, яғни келесі жолға түсіру
Жолдың үзілуі келесі тегтің көмегімен жүзеге асады
. Мысалы мəтіннің мына
жолы келесі нəтижені береді: Автор
Басылған уақыты
Таралым
Автор
Басылған уақыты
Таралым
Гиперсілтемелер
HTML тіліндегі гиперсілтемелер мына тегпен көрсетіледі: . Мысалы жазба түрі
PHP кітабын түсіріп алу
Нəтижесі мынадай:
PHP кітабын түсіріп алу
href параметрі сілтеме берілетін құжаттың орнын көрсетеді, біздің мысалымызда
сілтеме белгілі бір құжатқа сілтеме жасап тұр. php.rar құжаты осы HTML беттің тұрған
директориясында, яғни екеуі бер жерде орналасқан. Абсолютті сілтемелер келесі түрде
жазылады:
PHP кітабын түсіріп алу
Дəл манадағы сілтемемен ұқсас, тек нақты құжаттың орналасқан жерін көрсетеді.
HTML тіліндегі сілтемелерді орналастыру тəртібі
Егер сілтеме берілетін құжат бір дəрежеге төмен директорияда (папкада) орналасқан
болса, мысалы dir папкасында, онда href параметрі, яғни сілтеме келесі түрде болады:
href="dir/html.rar" , ал егер бір дəрежеге жоғары орналасқан болса, онда бізге түгел жазуға
тура келеді href="../html.rar".
Web бетке сурет қою
HTML құжатқа сурет келесі түрде қойылады
height="140" alt="Менің сүйікті қалам - Алматы">. тоқталайық. Көріп тұрғандарыңыздай бұл дара тег. src параметрі суреттің жолын, яғни қай
жерден алатынымызды көрсетеді. width жəне height парметрлері HTML құжатта суреттің
ені мен биіктігін пиксель бойынша береді. alt параметрі альтернативті мəтін, яғни егер
сурет браузерде ашылмаған жағдайда көрінетін мəтін. Нақтырақ айтсақ, HTML құжатқа
қойған суретіміздің атауы десек болады.
HTML құжаттағы фреймдер
Фрейм - бұл басқа HTML құжат орналасатын рамка. Көптеген сайттар фреймдік
құрылыммен жасалады.
Мысалы:
marginwidth="2" marginheight="2">Сіздің браузеріңіз фреймді аша алмайды
name параметрі- фреймнің аты, src - сол фреймде ашылатын беттің жолы (орналасқан
жері), ал width, height сəйкесінше рамканың ені мен биіктігі. scrolling параметрі фреймнің
айналасындағы сызықтар (белдік) бар жоқтығын анықтайды, егер HTML кодта бұл
параметр жоқ болса, онда фреймнің айналасындағы сызық қажет болғанда ғана көрінеді,
егер ол параметр "no" деген мəнге тең болса, онда кез-келген жағдайда көрінеді. name
параметрі HTML құжатқа сілтеме жасағанда ашылатын беттің рамкалары, яғни өз
кезегіндегі соңғы рамканы беру үшін қолданылады. Бұл HTML кодта келесі тегтің
көмегімен жүзеге асады:
рамкаларымыз
HTML тіліндегі кестелер
HTML құжаттағы кестелер келесі түрде қойылады
| Ұяшық 11 | Ұяшық 12 |
| Ұяшық 21 | 1Ұяшық 22 |
Кестені мына тег ашып, əрі жабады
анықтайды,
арқылы HTML құжатта келесі түрде көрінетін 2х2 өлшемдегі кестені аламыз
Ұяшық 11Ұяшық 12
Ұяшық 21Ұяшық 22
style и bordercolor тегтері кестенің сəйкесінше стилі мен шекарасындағы түсті
анықтайды. Тереңірек білу үшін HTML тілін үйренетін электрондық кітапты
қолданыңыздар.
Емтихан сұрақтары
•
Html тілі. Негізгі түсінік.
1. Html тілі: жалпы түсінік. Пəннің мақсаты жəне орындалуы.
2. Html құжаттың құрылымы.
•
Html тіліндегі міндетті тегтер.
1. тегі, қызметі.
2.
3.
•
Html тіліндегі тегтер.
1. Тақырыптар
2. Азатжолдар. Түрлері, параметрлері.
3. Мəтінді белгілеу, түрлері.
•
Html тіліндегі тізімдер.
1. Нөмірленген тізімдер.
2. Нөмірленбеген тізімдер.
3. Қабатталған тізімдер.
•
Html тіліндегі арнайы символдар.
1. Мəтіндегі символдар.
•
Html тіліндегі гиперсілтемелер.
1. Гиперсілтемелер.
2. Параметрлері.
3. Сілтеме жасау түрлері: _blank, _parent.
•
Web бетке сурет қою.
1. Жазылуы.
2. Параметрлері.
3. src, width, height параметрлері.
•
Html құжаттағы фреймдер.
1. Қолданылуы.
2. base, scrolling параметрлері.
•
Html құжаттағы кестелер.
1. Кестелер.
2. Атқаратын қызметі.
3. td, tr, th тегтері, қызмтеі.
•
Html құжаттағы формалар.
1. Атрибуттары: action, method, enctype.
2. өрісі, атрибуты.
3.