Тақырып бойынша 23 материал табылды

«Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жыры (үзінді)

Материал туралы қысқаша түсінік

8 орыс сыныбына қазақ тілі мен әдебиеті пәніне арналған ашық сабақ жоспары

Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:		8-бөлім: Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым. «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жыры (үзінді).
Педагогтің аты-жөні:		Жаксыбекова А. Б.
Күні : 10. 02. 2026ж.
Сынып: 8 «З»		Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы: 7-8-сабақ. «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жыры (үзінді)
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:		8. 1. 4. 1 орта көлемді прозалық, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау; 8. 2. 5. 1 пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру; 8. 3. 3. 1 прозалық және поэзиялық шығармалардың композициялық құрылымын анықтау, кейіпкердің іс-әрекетіне немесе лирикалық кейіпкердің образына баға беру.
Сабақтың мақсаты:		Жырдан үзінді тыңдайды, сұрақтарға еркін жауап береді, кейіпкер бейнесін талдайды.
Сабақтың барысы:
Сабақтың кезеңі	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті	Бағалау	Ресурстар
Сабақтың басы	Психологиялық жағымды ахуал қалыптастыру: «Жылы лебіз» әдісі: оқушылар шеңберде тұрып, көршісіне бір жағымды сөз немесе тілек айтады. Үй жұмысын тексеру. «Жасырын таңдау» әдісі: оқушыларға жабық конверт таратылады. Ішінде «Қозы» және «Баян» сөздері болады. Екінші жағында өткен тақырыпқа байланысты сұрақтар болады. «Бір сөз – бір ой» әдісі: «Махаббат», «Адалдық», «Тағдыр» сөздерін ұсынады.		Бір-біріне жақсы тілек білдіреді, сабаққа жағымды көңіл-күй қалыптасады. Конвертті ашып, атауына қарай 2 топқа бөлінеді. Оқушылар сұрақтарға жауап береді. Берілген сөзге қатысты ойларын айтады, сабақ тақырыбын анықтайды.	«Смайликтер»	Слайд Үлестірмелі топтамалар Интербелсенді тақта
	Жаңа сөздерді таныстырады: қияметтік дос, салқын тарту, жетім.		Тыңдалым,айтылым. Жаңа сөздерді жазады, мағынасын болжайды, сөйлем құрайды.	«Шапалақ»	Оқулық сөздік слайд
	Мәтіналды жұмыс. Жеке жұмыс .Айтылымға қатысты Мәтінді оқытады, аудионұсқа тыңдатады.		Сұрақтарға жауап береді,	Дескриптор: - сұрақтарға нақты жауап береді;	Оқулық, суреттер
Сабақтың ортасы	Мәтінмен жұмыс. 3, 4, 5- тапсырма.		Мәтінді оқиды, жоспар құрады, жырдың мазмұны бойынша кестені толтырады.	Дескриптор: -мәтінді оқиды; - жоспар құрады; -кесте толтырады.	Оқулық, суреттер
	7, 8-тапсырма. Мәтінді тыңдатады. 1-топ (Қозы): – Қозының Баянға деген уәдесіне адалдығын дәлелде. 2-топ (Баян): – Баянның таңдауы дұрыс па? Өз пікіріңді жырдан дәлелмен түсіндір. Әр топ бір кейіпкерге хат жазады. 1-топ: Қозыға хат 2-топ: Баянға хат		Дәлел келтіреді. Өз пікірін дәлелмен түсіндіреді.  мәтіннен дәлел табады;  кейіпкер іс-әрекетіне баға береді.	Дескриптор: -дәлелдейді -пікірін айтады -кейіпкерге хат жазады; - кейіпкер іс-әрекетіне баға береді; -мәтін мазмұнына сәйкес пікір білдіреді; -ойын анық, сауатты жеткізеді.
	Мәтінсоңы жұмыс. 9, 10-тапсырма.			Өзара бағалау
	Мұғалім тұжырымдар оқиды, топтар келіссе – «Иә», келіспесе – «Жоқ» деп жауап береді, міндетті түрде дәлел келтіреді.  Қозы – нағыз батыр кейіпкер.  Баян өз тағдыры үшін күресе алды.  Дәстүр махаббаттан маңызды.			«Бас бармақ» әдісі
Сабақтың соңы	Рефлексия. Сұрақтарға жауап береді. 1. Маған ... қиын болды. 2. Мен ... тапсырмаларын орындадым. 3. Мен ... екенін түсіндім. 4. Мен ... үйрендім. 5. Мені ... таң қалдырды.
	Үйге тапсырма. Үй тапсырмасы ретінде оқулықтағы 8-тапсырманы орындау беріледі. Тапсырманың шарты, қалай орындалу қажеттігі түсіндіріледі.

Қозы Көрпеш – Баян сұлу – қазақ халқының ең танымал эпостық жырларының бірі, оның кезіп өтуі, махаббат, адалдық, әділет пен зұлымдыққа қарсы тұру тақырыптары арқылы ғасырлар бойы ұрпақтарға ұсынылған. Жырдың басталуы – ұзақ орман шыршалары, тас суық желден шуғар Алтайдың қылқаламында, Сарыбай мен Қарабай атты екі беделді батырдың аң ұстауға шыққан сәтінен басталады. Сарыбайдың ұрпағы – кішкентай Қозы (кейде Көрпеш деп те аталады), ал Қарабайдың қызы – Баян (Сұлу). Ауылдың дәстүрлі құда рәсімі кезінде екі ата-ана өз балаларына бір-біріне «құда» деген ат беріп, болашаққа ұмтылған бірлікті бекітеді. Қозы мен Баян, әлі кішкентай болғанымен, бір-бірінің көзінде бірден шынайы махаббаттың отын табады, олардың жүректері бір-екі соғады, әрі қарайғы өмірлерін ұмытылмас аңызға айналдырады.

Бірақ бір маңызды кедергі пайда болады: Қарабай өз қызын Қодарға (кейде Әбдіжаппар деп те аталады) бергісі келеді. Қодар – қуатты, бірақ қылмысшыл, өз билігін күшейту үшін Қозыны жойып, Баянды өзіне үйлендіргісі келген адам. Оның жоспарлары қасақана, кісі өлтіру мен жалғандыққа негізделген. Қодар құдықтың түбіне жасырын алаң құрып, Қозыны сол жерге итермелейді, сонда ол суға түсіп, өліп, оның денесі құдықтың шетінде қалды, алайда Қодар оны өлітті деп көрсетеді. Сол сәттен кейін Баянды жалқаусыз, жалқау құмарлықтарының құшағына тартады, оны өз өміріне өз еркімен қосып, өзіне бағындыруға тырысады.

Баян, бірақ, осы жалғандыққа толы жазбаларды танып, ақылды жол табады. Қодардан су алып келуді сұрап, жалған құдыққа түсіп, өз-өзіне қапалдайды. Баян сол құдықтың түбіне баспасөз жасау үшін оны жабады, Қодардың аяқтары тіреледі, сосын ол суға батып, өлмей тұра өз өмірін жоғалтады. Осының нәтижесінде Қодардың қастандық жоспары сәтсіз аяқталып, Қозының кегі, яғни ішкі күш-қуаты мен өмірдің шын мәні қайта оянады. Кегі оянған соң Қозы бұрынғыдан да батыл, әділ, адал бола түсіп, өз халқының құтқарушысы ретіндегі рөліне толықтай дайындалады.

Қозы мен Баянның тағдыры аналықтың өзгеше және ауыр шешімдерімен аяқталады. Баян, күйде, өмірден алақанша қайтыс болуды, «өз-өзіне деңіз тартуды» шешеді, шын жүректен Қозының бетіне қарай, «мұңды мәңгілікке бекітеді». Олар бірге өтіп, бір-біріне деген шынайы сүйіспеншілікті, бірлік пен адалдықтың мәңгілік символын қалдырады. Бұл оқиға тек қана екі жас сүйіспеншіліктің емес, жалпы қоғамның әділеттілік, адалдық, ұлттық рухқа негізделген құндылықтар жүйесінің идеяларын жеткізеді. Жыр арқылы 8‑сынып оқушылары шынайы махаббаттың, қиындықтарға қарсы тұрудың, әділ жолды таңдаудың маңыздылығын түсіне алады, сонымен қатар қазақ халқының ұлттық дәстүрлері, құндылықтары мен тарихына деген терең құрметті сезінеді.

Қозы — бастапқы кейіпкер. Ол алдынан шыққан қиыншылықтарға қарамастан, өз сезіміне берік болып, шынайы махаббаттың бар екендігін дәлелдейді.
Баян — ақылына көркі сай Баян сүйгеніне ешкімді ауыстырмайтын, өзінің антына берік, өз сезімі үшін күресе білетін жағымды кейіпкердің бірі.
Қодар — Қозы мен Баянның арасына түскен жағымсыз образдың бірі. Махаббат оқиғасында әрқашанда екі ғашықтың арасына түсетін жағымсыз кейіпкер. Шын аты - Әбдіжаппар.
Сарыбай — Қозының әкесі. Ол өте батыл, ақылды, қайсар адам.
Қарабай — бүкіл зұлымдықтың иесі, ол жырдың өң бойында қара ниетті, сараң, ойлайтыны тек бас пайдасы, есіл-дерті тоқсан мың жылқысы.Өз туған қызын Қодарға өз пайдасы үшін береді. «Қарабай» деген есімі оны толық мінездеп, әрі бағалап тұр: қарау, пасық, арам жан деген мағыналарды береді. Қарабайдың мінез-құлқы, пиғылы, іс-әрекеті мұны толық дәлелдейді.
Айбас — жырдағы өте ұнамды кейіпкердің бірі. Қозы Көрпеш ержеткенде Баян сұлудың бірінші рет барып көргені Қозының ағасы Айбас.
Ай мен Таңсық — Қарабайдың асырынды қыздары.

Аты-жөні	Үй тапсырмасы	Жоспар құрады	Кесте толтырды	Сөйлем құрады
Балл	3	3	2	2

Аты-жөні	Үй тапсырмасы	Жоспар құрады	Кесте толтырды	Сөйлем құрады
Балл	3	3	2	2

Сабақтың тақырыбы: «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жыры

Пән мұғалімі: Жаксыбекова А. Б.

Сынып: 8 «З»

Күні: 10. 02. 2026ж.

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Қазақ тілі Ашық сабақ 8 сынып

03.06.2026

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз