Ұзақ мерзімді OҚO,Шымкент қаласы №113 Әл-Фараби атындағы жом

жоспардың атауы: Қазақ тілі мен әдебиеті

Күні: Мұғалімнің аты-жөні Хидаятова Н.

Сынып: Қатысқандар: Қатыспағандар: 26

Сабақтың тақырыбы

7.(А/И3); «Жібектің жайын сұрасаң»көркем шығарманың тілі

7.Б/С1.Кейіпкерлердің іс-әрекетімен автор берген портреттік мінездемені салыстырып,көркемдік құндылығына баға беру.

Осы сабақта қолжеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сәйкес)

шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысына талдау жасау (7.А/И3).

Кейіпкерлердің іс-әрекетімен автор берген портреттік мінездемені салыстырып,көркемдік құндылығына баға беру.

Сабақтың мақсаты

«Қыз Жібек» жырындағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысына талдау жасау.

Кейіпкерлердің іс-әрекетімен автор берген портреттік мінездемені салыстырып,көркемдік құндылығына баға беру.

Бағалау критерийі

• Шығармадағы көркемдегіш құралдарды анықтайды.

• Көркемдегіш құралдардың қолданылу ерекшелігін талдайды

Кейіпкерлердің іс-әрекетімен автор берген портреттік мінездемені салыстырып,көркемдік құндылығына баға береді..

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Жырдағы көркемдегіш құралдарды анықтайды.

Көркемдегіш құралдардың қолданылу ерекшелігін талдайды, бағамдайды.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: Символ

(гипербола, литота) Портрет, салыстырулар, айшықтаудың түрлері, аллитерация, ассонанс\Пәуеске, Күйме..

Талқылауға арналған сұрақтар:

Жырда Жібектің сұлулығын әсірелеу суреттеу (градацияны) қалай ұтымды пайдаланған?

Жыршы Жібектің сұлулығын айқындай түсу үшін, неше қыздың көш салтанатын, мінез құлқын суреттейді?

Қазіргі заманда Жібек сынды қыздар кездеседі ме?

Құндылықтарға баулу

Зaйырлы қoғaм жәнe жoғaры рyхaният

Әсемдікті түйсіну, эстетикалық талғам қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, тарих, тіл мәдениеті

Алдыңғы білім

Атадан қалған асыл сөз. Шығармадағы эпизодтар мен бейнелерді салыстырған

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2-5 минут

5 минут

Өткeн тaқырыппeн жұмыc «Әткеншек» әдісі бойынша үй тапсырмасымен жұмыс.

Топтық жұмысқа тарту үшін «Мозайка» әдісі арқылы біріктіремін.

«Құпия зат» әдici

Бір қағазға оралған затты ортаға қоямыз. Оның әр қабатына тақырыптың мақсатына қатысты бір сұрақ немесе затты анықтауға көмектесетін сұрақ,

oқyшылaр oны тayып, oдaн кeйiн oрaлғaн зaтты әрi қaрaй бeрeдi. Ocылaйшa зaттың oрaмacы бiткeншe жaлғacaды. Сабақтың оқу мақсаты анықталады.

Сонымен, балалар, сабағымыздың оқу мақсаты қиындық тудырмай ма? Қолжетімді ме? Ондағы негізгі кейіпкерлер кімдер? Оларға автор берген портреттік мінездемені салыстыруға, көркемдік құндылығына баға беруге не көмектеседі?

«Қыз Жібек» жырының өзіне тән қандай ерекшелігін білеміз?

Қазақ әдебиеті. Жалпы білім бе ретін мектептің 7-сыны бына ар налған оқулық.

Тұрсынғалиева С.Ч., Зайкенова Р. – Аста на: «Арман-ПВ», 2017.

З.Ахметов «Поэзия шыңы даналық» Астана-2012

Ә.Қоңыратбаев «Қазақ фольклорының тарихы», Алматы-1991ж,т.б

Сабақтың ортасы

10 минут

10 минут

1-тапсырма

Ж.

Кестеге сәйкес үзіндіден бейнелеу- көріктеу құралдарын табыңыз . Мазмұнына қарай қолдану ерекшеліген ажыратып, талдау жасаңыз.

«Сөздер сөйлейді» стратегиясы

Көркемдік кестесі.

Дескриптор

- *Үзіндіден бейнелеу- көріктеу құралдарын табады

- Мазмұнына қарай қолданылу ерекшелігін ажыратады;

- талдау жасайды

ҚБ. Жұпта өзара бірін –бірі критерийлер арқылы бағалауы

Мұғалімнің кері байланысы

Дарынды, талантты балалар:

(ресурс бойынша) қызығушылығына орай жырдың толық нұсқасын пайдаланады.

Қабілеті әртүрлі оқушыларға көпірше ретінде анықтамалар:

Теңеу – көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір затпен, құбылыспен салыстырып бейнелеу. Теңеу зат есімге, есімше етістікке жалғанған ­тай (­тей), ­дай (­дей), ­ша (­ше) және ­дайын (­дейін)жұрнақтары арқылы жасалады. ­тай (­тей),

­дай (­дей)сөзге жұрнақ ретінде жалғанса ғана теңеулік мағына береді.

Эпитет – заттың, құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын суретті сөз. Эпитет

болатын сөз – сын есім, кейде зат есімдер мен есімше, көсемше етістіктер арқылы затты анықтайтын сөздер

Ерекше білім беру қажеттілігі бар балаларға көпірше ретінде аяқталмаған сөйлемдер ұсынылады :.. гауһар тасындай,,

Қоғалы көлдің құрағы....Сегіз бейіш, ... шырағы,Жазғы түскен ...

..сабындай..... «Әуелеп ұшқан алты қаз…» Тартқан сымнан жіңішке.т,б.

2-тапсырма.

«Мәтінге ену»әдісі

Ж

Кестеге сәйкес кейіпкерлердің портреттік мінездемесін табыңыз. Автор берген кейіпкерлердің портреттік мінездемесі мен іс-әрекеттерін салыстыра отырып көркемдік құндылығына баға беріңіз.

Дескриптор

-Кейіпкерлердің портреті мен мінездемесін табады.

- Портреттік мінездемесі мен іс-әрекеттерін салыстырады.

- Тірек сөздерді орынды қолданады.

-Өз ойын дәлелдейді, көркемдік құндылығына баға береді.

ҚБ. «Көршiмe aйтaмын» әдici. Критeрийлeр aрқылы oқyшылaрдың өзaрa бiрiн-бiрi (жұптық) бaғaлayы.

Саралау

Талантты, дарынды балаларға: (ресурс бойынша) Жырдың толық нұсқасымен жұмыс жасайды.

Қабілеті әртүрлі оқушыларға көпірше:

Жібектің мінездемесі мен іс- әркетін жырдың қай тұсынан кездестіреміз? Қандай бейнелеу- көріктеу құралдары арқылы сипатталған? Құндылығы неде?

ЕББҚБ оқушыларға көпірше ретінде сөз тіркестері ұсынылады:

Әйел тұлғасын мүсіндеп- суреттейтін теңеу, т,б, салыстырмалар, бет-бейнесін, бейнелі сөздер мол. Көркемдігін...Шолпанмен,.. көлдің қуындай, .... желбіреп, жайнаған ..... алтын туындай, жалтылдаған танадай, ... «сары алтынның буындай» ... халықтық сипат белгілер.

Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі, фразеологиялық сөздігі,

тұрақты теңеулер сөздігі, синонимдер сөздігі (көпірше)

Сабақтың

соңы

5 минут

2 минут

Тaлқылay cұрaқтaры:

Бүгінгі сабағымыздың оқу мақсаты қандай еді?

Мақсатымызға жете алдық деп айта аламыз ба?

Мaқcaтқa жeтe aлдық пa?

Кімнің жұмысы ерекше есте қалды?

Кeрi бaйлaныc.«Cыныптaн шығy билeтi» әдici

Үй тaпcырмacы: «Жібекке хат » жaзy.

Саралау – Сі з қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздіктехникасын сақтау

Сабақ бойынша рефлексия

3 минут

Сабақ мақсаттарынемесе оқу мақсаттарышынайы, қолжетімді

болдыма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қолжеткіздіме?

Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз?Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?

Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

Эпитет, аллитерация, ассонанс, эпифора, айшықтаудың түрлері, параллелизм