"Қызғалдақты сақтайық" 5-сынып

Күні Мектеп: №113 Әл-Фараби атындағы жом

Сынып: 5 Мұғалімнің аты-жөні: Турсиметова Зулфия

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Қазақстандағы жан-жануарлар мен өсімдіктер әлемі

«Қызғалдақты сақтайық!»

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

(оқу бағдарламасына сілтеме)

Ж.5.4.3.1 Жазба жұмыстарында сипаттау, бейнелеу құралдарын қолданып жазу.

ТБ.5.1.2. Лексикалық мағынасы жағынан заттың түрін, түсін,

сапасын білдіретін сын есімдерді ажыратып, жазба, ауызша жұмыстарда қолдану

Сабақтың мақсаты

«Қызғалдақты сақтайық!» тақырыбы бойынша жазба жұмыстарында сипаттау, бейнелеу құралдарын қолданып жазу.

Лексикалық мағынасы жағынан заттың түрін, түсін, сапасын білдіретін сын есімдерді ажыратып, жазба, ауызша

жұмыстарда қолдану

Бағалау критерилері

Білім алушы

-Жазба жұмыстарында сипаттау, бейнелеу құралдарын қолданып жазу

- Сын есімдерді ажыратады, жазба, ауызша жұмыстарда қолданады

Тілдік мақсаттар

Сын есімді тіркестер:

Хош иісті, жұпар иісті, табиғи байлық, эндемикалық, табиғи таза, көпжылдық өсімдік, алуан түрлі өсімдік, кең дала, қызыл, сары, қызғылт, қызыл сары, т.б.

Тұрақты сөз тіркестер:

Көзінің қарашығындай сақтау - қамқор болу, күту, мәпелеу

Көздің жауын алатын - қызықтыратын т.б

Диалог құрауға қолданатын сөздер мен сөз тіркестері:

Қызыл кітап, қызғалдақтың Отаны, қызғалдақтың түрлері, түстері, биіктігі т.б

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. Қызғалдақтың Отаны қай жер?

2. Қазақстанда қызғалдақтың қанша түрі кездеседі?

3. Оның ішінде неше түрі «Қызыл кітапқа» енген?

Құндылықтарға баулу

Зайырлы қоғам және жоғары руханият

Еліміздегі жануарлар мен өсімдіктер әлемін қорғауға баулу.

Пәнаралық байланыс

Биология, жаратылыстану

Тақырып бойынша

алдыңғы білім

«Қызғалдақты сақтайық!» тақырыбы бойынша шағын диалогтік мәтінге қатысқан, тірек сөздерді қолданып, иллюстрацияларды сипаттаған.

Сабақтың жоспарланған кезеңі

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

3 мин

5 мин

1. Сәлемдесу, түгелдеу.Оқушылар арасында ынтымақтастық орнату. «Гүлмен тілек» әдісі арқылы оқушылар бір-біріне тілек айтады.

Өткен тақырыппен жұмыс. «Өрмекші торы» әдісі арқылы сұрақтарға жауап қарастырады.

Топтық жұмысқа тарту үшін «Атомдар мен молекулалар» әдісін пайдалана отырып, топтарға біріктіремін.

Оқу мақсатына қатысты талқылау сұрақтары:

Мәтіннен заттың түрін, түсін, сапасын білдіретін сын есімдерді ажырата аламыз ба?

Күнделікті тұрмыста қызғалдақтың қандай түстерін кездестірдіңдер?

Ауызекі тілімізде, жазба жұмыстарында орынды қолдануда қандай қиындыққа кезігеміз?

Мақсаттар ауқымды ма?

Әлде қол жеткізуге бола ма?

Сабақтың ортасы

10 мин

Айырмашылығы неде? Бейнебаянды көре отырып,

қызғалдақты сипаттау,салыстыру.

1. тапсырма. «Бес жолды өлең» әдісі

Ж. Сипаттау, бейнелеу құралдарын қолдана отырып өлең жазыңыз. Хат құрылымын сақтаңыз.

Бірінші жолы - зат есім

Екінші жолы - сын есім

Үшінші жолы – етістік (үш)

Төртінші жолы – ұғымға қатысты не құбылысқа қатысты көзқарасты білдіретін төрт сөзден тұратын сөйлем.

Бесінші жолы – Синоним немесе балама

Дескриптор

- Сипаттау, бейнелеу құралдарын орынды қолданады.

• Хат құрылымын сақтайды.

ҚБ Өзара бірін бірі критерийлер арқылы бағалауы.

Үздік хат сыныпта оқылады.

Мұғалімнің бағалауы: Ең үздік жазған хаттың иесі кім деп ойлайсыңдар? Неге?

Саралау тапсырмасы.

Талантты,дарынды оқушылар

(Тапсырма бойынша) Ертегі құрастырады.

Қабілетті әртүрлі оқушыларға көпірше ретінде:

Эпитет,теңеу,метафора

Арнайы қажеттілігі бар оқушыларға көпірше ретінде:

Теңеу-көркемдеп суреттеуде затты,құбылысты екінші бір затпен,құбылыспен салыстырып бейнелеу.Теңеу зат есімге,есімше етістікке жалғанған-тай,-тей,-дай,-дей сөзге жұрнақ ретінде жалғанса ғана теңеулік мағына береді.

Эпитет-заттың,құбылыстың сипатын,сапасын айқындайтын суреттісөз. Эпитет-сын есім,кейде зат есімдер мен есімше,көсемше етістіктер арқылы затты анықтайтын сөздер.

https://youtu.be/MUVuqB8pZWc

Тұрақты теңеулер сөздігі (Т.Қоңыров, Алматы 2007)

«Қазақ тілінің фразеология-лық сөздігі» І.Кеңесбаев

10 мин

12 мин

2 - тапсырма.

Ж.Ж.

ТБ1.2. Мәтіндегі сын есімдерді анықтаңыз. Сын есімдерге сұрақ қойыңыз. Лексикалық мағынасы жағынан заттың түрін, түсін, сапасын білдіретін сын есімдерді ажыратыңыз. Берілген сын есімдерді қажеттілігіне қарай қолдана отырып, ауызша жай сөйлемдер құраңыз.

Дескриптор

- Мәтіннен сын есімдерді анықтайды.

- Сұрақ қояды.

- Лексикалық мағынасы жағынан заттың түрін, түсін,

сапасын білдіретін сын есімдерді ажыратады.

- Сын есімдерді қатыстырып жай сөйлем құрастырады.

ҚБ Оқушылар дәптер алмасады, бірін-бірі табыс критерийлері арқылы бағалайды.

Саралау тапсырмасы

Талантты,дарынды оқушылар

(Тапсырма бойынша) Шағын мәтін құрастырады.

Қабілеті әртүрлі оқушыларға көпірше ретінде:

Сапалык\ қатыстық сын есімдер

Арнайы қажеттілігі бар оқушыларға көпірше

Сапалық-түбір арқылы (таза,қызыл ,әдемі) жасалады.

Қатыстық-түбірге жұрнақ жалғану арқылы (-лық,-дық,-дай,-дей) жалғану арқылы жасалады.

Оқулық Көкжиек-Горизонт 5-сынып

Сын есімнің кестесі

Сабақтың соңы

3 мин

Сабақ мақсатына жеткеніңізді талқылау сұрақтары

Сонымен, сабақ мақсатымыз не болды?

Қол жеткіздік деп айта аламыз ба? Не үшін олай ойлайсыңдар?

Рефлексия: «Нақтылық» әдісі

• Бүгін нақты мынаны ....... үйрендім!

• Сәтті болғаны ...................

• Нақты не қиын........ болды?

• Нақты түсініксіз жақтары...............

• Мұғалімнен нақты мынадай ....... көмек қажет болды.

Үйге тапсырма:

Ғаламтордан Қазақстандағы қызғалдақтар туралы ақпараттарды жинау.

Саралау – Cіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Cіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Рефлексия: «Нақтылық» әдісі

• Бүгін нақты мынаны ....... үйрендім!

• Сәтті болғаны ...................

• Нақты не қиын........ болды.

• Нақты түсініксіз жақтары...............

• Мұғалімнен нақты мынадай ....... көмек қажет болды?

Сабақ бойынша рефлексия