Білім беру ұйымының атауы:

«№93 орта мектеп» КММ

Бөлім:

Ғылым, даналық және әдеби мұра

Педагогтің аты-жөні:

Рахмет Раиса Әбдікалыққызы

Күні:

Сыныбы:10

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Рабғузи өмірі. «Қисса –сул-әнбия» шығармасындағы жалпыадамзаттық құндылықтың орыны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

Рабғузидің өмір сүрген кезеңі мен әдебиеттегі орынын талдауға дағдыландыру;

Әлем әдебиетіндегі жалпыадамзаттық құндылықтарды ұлттық қүндылықтармен салыстырып сыни мақала жазу

Сабақтың мақсаты:

Рабғузидің өмір сүрген кезеңі мен әдебиеттегі орынын талдайды;

Жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарды «екі жақты күнделік» әдісі арқылы салыстырады

Сабақ кезеңі/ Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығу-шылықты ояту.

3 минут

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1.Оқушылармен амандасу, назарын сабаққа аудару.

2.Сабақ тақырыбы, оқу мақсаттары, сабақ мақсаттары мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Үй тапсырмасына шолу жасау

Жаңа сабаққа кіріспе.Рабғузи (лақап аты; шын аты-жөні – Наср әд-Дин Бурһан әд-Диннің баласы (т.-ө.ж.б.) – 13 ғ-дың аяғы мен 14 ғ-дың басында өмір сүрген жазушы, ойшыл. Рабғузидың «Қисса-с-ул әнбия» атты еңбегі қазақ әдебиетінің ертедегі нұсқаларының бірі саналады.

Білім алушылар сабаққа кіру билетін алады. Билетте жасырылған сөздер арқылы 4 топқа бөлінеді.

1-топ:Адамгершілік

2-топ: Әдеп

Білім алушылар өткен сабақтағы « Әл –Фарабидің өмірі мен шығармашылығы. тақырыбы бойынша топ болып бірлесіп сұрақтарға жауап береді.

«Kahoot» ойын платформасы арқылы 7 тест сұрақтарына жауап бере отырып, топтармен жарысады

Тиімділігі: көңілдерін сабаққа бөлуге, ойын шоғырландыруға ықпал етеді.Сабақ барысында тапсырмаларға арналған дескрипторларға сәйкес оқушылар «Зымыран» әдісі арқылы өздерін бағалап отырады.

ҚБ: Дескриптор арқылы бағалау

Барлығы – 1 балл

-сұрақтарға бірлесіп жауап береді – 1 балл.

Хрестоматия

ДК, интербелсенді тақта

Бағалау парақтары

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

20 минут

Оқушылар қосымша дәптерде берілген тапсырма «Үш қадам» әдісі арқылы тапсырма орындайды.

2-тапсырма. Жұптық жұмыс. «Түсіндірме күнделік» әдісі арқылы оқушыларға қиссаларынан үзінділер таратылады.

Бірінші хикаят: Алла Лұқманға: «Тілесең – пайғамбарлық берейін, жоқ болмайды десең – ғылым берейін, қайсысын қалайсың?» – дейді. Сонда Лұқман: «Пайғамбарлық керек емес, ғылым, білім керек. Пайғамбарлық тым ұлық іс, онымен бірге болғанша, ғылыммен бірге болып, адал іс қылайын», – деп ғылымды алады. Сөйтіп, білімдар, көреген, ақылды болады. Жұрттың бəрі келіп Лұқманнан ақыл сұрайтын болады. Үшінші хикаят: Лұқман хакім қарыз сұрап келген кісінің бетін қайтармайтын еді. Бір күні бір кісі келіп мың алтын алады. Іштей: «Қарызын берей кетейін», деп ойлайды. Жолда бара жатып, бір жерге тоқтайды. Алтын қызыл жаулыққа ораулы болатын. Бір құс ұшып келеді де, тұмсығымен жатқан түйіншікті іліп алып, ұша жөнеледі. Құс Лұқманның үйінің төбесінен ұшып бара жатқанда түйіншек жерге түсіп кетеді. Лұқман түйіншекті көріп таниды. Қарыз алған кісі амал жоқ. Лұқманға қайтып келеді. Жайын айтып, тағы мың алтын бер деп өтінеді. Ішінен: «Осы жолы берсе, мың алтынын екі мың қылып қайтарармынау», – деп ойлайды. Лұқман сұрағанын береді. Алтын алған кісі сауда жасап, сол мың алтыннан он мың алтын пайда табады. Лұқманға екі мың алтын береді. Лұқман: «Бірінші мың алтынды алғанда, бермей кетейін деп арамдық ойлап едің, ол саған бұйырмады, екінші рет алғанда адалдық ойлап едің, пайда таптың. Бұдан қара ниет болма», – дейді.

Төртінші хикаят: Лұқман хакімнің қожасы Лұқманға ең жақсы ет асып бер дейді. Лұқман бір қойды əкеліп, бауыздап, тілі мен жүрегін асып береді. Біраз күн өткен соң, ең жаман ет асып бер дейді. Лұқман тағы да қойдың тілі мен жүрегін асып береді. Қожасы мəнісін сұрайды. Сонда Лұқман: «Жақсы болақ тіл мен жүректен, жаман болмақ тіл мен жүректен», – деп жауап береді.

Жеке жұмыс. «РАФТ» әдісі арқылы оқушылар мазмұндас шығармамен салыстыра отырып қолдана отырып, автордың атынан жасөспірімдерге хат жазады.

1-тапсырма. «Үш қадам» әдісі арқылы тапсырманы орындайды.

1-қадам. Оқушыларға « Қисалары» туралы қосымша мәлімет беріледі. «Рабғузи қиссаларының» жеке үзінділерін Н.П. Остроумовтың (1874 ж.), Н.Ф. Катановтың (1894 ж.) мақала еңбектерінде кездеседі. Н.Ф. Катанов «Мұсылман аңыздары» деген мақаласында Қытайдың Гань-Су-Син-Цзяньпровинциясын аралағанда жергілікті мұсылмандардың айтуынан жазып алынған кейбір аңыздарды құранмен, «Рабғузи қиссаларымен» салыстыра ұқсастығын көрсеткен 1950 жылы М. Айбектің алғы сөзімен шыққан

«Өзбек əдебиетінің антологиясында» жарияланған.Алғаш рет 1967 жылы профессор Б. Кенжебаев филология факультеті студенттеріне арналған «Ертедегі əдеби нұсқалары» атты хрестоматияға енгізілді. «Рабғузи қиссаларының» негізі шығыстан – араб, парсыдан келген əңгімелерден тұрады. Аңыз – əңгімелері Құран арқылы келген. Себебі, мұсылмандардың нанымы бойынша, құран дүниені билеуші күштің өзі жіберген бірден – бір қасиетті кітап. Аңыз – əңгімелері қызық сюжетпен баяндалған. Мазмұнына қарай мынадай топтарға бөлінген:

1. Табиғат, дүние құбылыстары, жаратылыстың пайда болуы жайындағы діни – мифологиялық əңгімелелер;2. Дінді таратушылар, халифалар, тарихи адамдар жайлы деректі, дерексіз əңгімелер.

3. Ауыз əдебиеті үлгілері, өлеңдер.

2-қадам. Берілген мәліметпен танысады, сұрақ құрастырады.

3-қадам. «Домино» әдісі бойынша сұрақтарға жауап береді.

2-тапсырма.Ж.Ж.Әр жұп өз үзіндісі бойынша берілген кестені толтырып, пікірін білдіреді.

Мұғалім жұптарға кері байланыс береді.

3-тапсырма. «Ойлан, жұптас, талқыла!» әдісі арқылы оқушылар қисаларынан алынған үзіндінің мағынасын жеке талдау жасайды, содан соң жұпта пікірлерін білдіреді, сонымен қатар мазмұндас туындымен салыстырады, ой бөліседі, соңында топқа бірігіп, өзіндік ой қорытындыларын жасап, постер арқылы қорғайды.

4- тапсырма. Айтылым. «Креативті ой» әдісі

Қастевтің шығармасымен салыстыру

Топтарға мұғалім кері байланыс береді.

5-тапсырма. Шығармашылық жұмыс. «Жасөспірімдерге хат»

ҚБ: дескриптор арқылы :

1.Мәліметті зертей оқиды;

2.сұрақ құрастырады

3. Сұраққа тиімді жауап береді (3 балл)

ҚБ:«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы жұптық бағалау жүргізіледі

ҚБ: «Әжем айтқан бір алғыс»

ҚБ:«Бас бармақ» әдісі арқылы топтық бағалау жүргізіледі.

Бағалау:дескриптор арқылы:

-сауатты жазады;

-құрылымын сақтайды;

- автор айтқан оймен ұштастырады

.

Қосымша жұмыс дәптері

Хрестоматия

Сабақ

тың соңы

Мұғалім оқушыларғар рефлесия парақшаларын таратып береді. Оқушылар бүгін сабақ туралы кері байланыс береді

Рефлексия «3-2-1»

Сабақтан алған 3 маңызды ақпарат:

Қиындық тудырған -2 аспект

Сабақ барысында туындаған -1 сұрақ

Үй тапсырмасы: Қалаған үзіндісіне сәйкес креативті әңгіме құрау