Мұғалімнің аты-жөні

Қабай Б

Пәні

Шикізатқа қарапайым микробиологиялық зерттеулер жүргізу және алынған нәтижелерге баға беру.

Күні: 03.09.2025

Модульдің/пәннің атауы

Нан және нан-тоқаш өнімдерін өндірудің технологиялық процестерін жүргізу

Сабақтың тақырыбы

Буып-түйетін материалдар

1. Жалпы ақпарат

Топ, курс

НМК-11-24/г

2 Оқу мақсаттары

Студенттерді өтіліп жатқан пән бойынша алғырлы, білгірлі және заман талабына сай білім беру.

3.Бағалау критерийлері

Есте сақтау, көру қабілеттерін дамыту, ой түйіндеуге, шығармашылықпен жұмыс істеуге жұмылдыру, пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын дамыту.

Жоспар

Сабақтың кезеңдері

Әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басталуы

10 мин.

Ұйымдастыру кезеңі:

Мұғалім: Осы тапсырмадан кейін оқушылармен амандасады, сұрақ қояды, ауа-райы, хоббиі, танымал технологиялары, жаңартылған нанотехнологиялар туралы алдын ала алған білімдерін белсендіреді.

1. Бүгінгі ауа райы қандай?

2. Сіз оқуға дайынсыз ба?

Келесі сұрақтарды бастайық

1 Кондитер өндірісінде қандай қосымша шикізпт түрлерін біліесің?

2 Қопсытқыш, бояғыш дегніміз не

3 Негізгі шикізат түрлері

4 Ұнға қойылатын талаптар

Сабақтың ортасы

25 мин.

Буып-түйетін материалдар — өнімдерді сақтау, тасымалдау және тұтынушыға ұсыну үшін қолданылатын орама түрлері. Олар өнімді сыртқы әсерден (шаң, ылғал, микроб, зақым) қорғайды және эстетикалық мәнге де ие.

Негізгі буып-түйетін материалдар түрлері:

1. Қағаз және картон:

- Кондитер өнімдері, нан-тоқаштар үшін

- Артықшылығы: жеңіл, арзан, экологиялық

- Түрлері: крафт қағаз, микрогофрокартон, ламинацияланған картон

2. Полимерлі материалдар (пластик):

- Сүт, шырын, ет, жартылай фабрикаттар үшін

- Түрлері:

- Полиэтилен (PE) – орама, пленка

- Полипропилен (PP) – контейнер, қақпақ

- ПЭТ – бөтелке, фольга

3. Стеклянная тара (шыны ыдыс):

- Консервілеу, бал, тұздықтар үшін

- Артықшылығы: иіс өткізбейді, қайта қолдануға болады

4. Металл тара:

- Консерва, сусындар үшін

- Түрлері: жіңішке қаңылтыр банкалар (қалайы, алюминий)

5. Композиттік материалдар:

- Бірнеше материал қосылған (қағаз + фольга + полиэтилен)

- Сүт, шырын т.б. үшін – Tetra Pak секілді

Мақсатына қарай жіктелуі:

- Бастапқы орама (ішкі) – өніммен тікелей жанасады

- Сыртқы орама – тасымалдау үшін

- Сақтау-тарату ыдысы – жәшік, қап, контейнер.

https://mppnik.ru/publ/1002-osnovnoe-syre-dlya-proizvodstva-konditerskih-izdeliy.html

Сабақтың ортасы

25 мин

Қосымша буып-түйетін материалдар мен орамалар:

6. Фольга (алюминий):

- Шоколад, май, дайын тағамдар үшін

- Жылу мен жарық өткізбейді

- Гигиеналық және тығыз орайды

7. Биологиялық ыдырайтын орамалар:

- Экологиялық таза балама

- Крахмал, целлюлоза, PLA (өсімдік тектес полимер) негізінде

- Қазіргі таңда сұраныс артып келеді

8. Ткань/матадан тігілген қаптар:

- Ұн, қант, жарма, тұз үшін

- Мақта, кендір, джут маталардан тігіледі

- Қайта пайдалануға жарамды

9. Ауа өткізбейтін вакуумді қаптар:

- Ет, ірімшік, теңіз өнімдері үшін

- Өнім ұзақ сақталады

- Оттегіні өткізбейді → микроорганизмдердің дамуын тежейді

10. Газды ортадағы орамалар (MAP — Modified Atmosphere Packaging):

- Балғын ет, көкөніс, салаттар үшін

- Арнайы газдар қоспасымен (азот, көмірқышқыл газы) толтырып оралады

- Сақтау мерзімін ұзартады

---

Орау әдістері:

- Қолмен орау

- Жартылай автомат

- Толық автомат (өндірістік желілерде)

20 мин.

Термоформаланатын орамалар:

- Ет, балық, ірімшік, жартылай фабрикаттар үшін

- Арнайы пластик парағы жылумен жұмсартылып, өнім пішініне қарай қалыпқа түсіріледі

- Жоғарғы қабаты пленкамен жабылады

- Вакуум немесе газбен толтыру әдістерімен үйлеседі

12. Нетто және меш-қаптар:

- Картоп, пияз, сәбіз, цитрус сияқты көкөністер мен жемістер үшін

- Желдетуге ыңғайлы

- Арзан әрі жеңіл

13. Паллеттер (ағаш немесе пластик):

- Үлкен көлемдегі өнімді жинақтап тасымалдау үшін

- Қапталған өнімдер паллетке қойылып, стрейч-пленкамен оралады

- Логистикада маңызды рөл атқарады

14. Жапсырма және маркировка материалдары:

- Буып-түюдің бір бөлігі ретінде саналады

- Өнім туралы ақпарат, штрих-код, жарамдылық мерзімі жапсырмаға жазылады

- Жұмсақ этикеткалар, термотаспа, қағаз немесе пластик негізінде жасалады

15. Қатты пластик немесе көп реттік қораптар:

- Сүт, жұмыртқа, кондитер өнімдерін тасымалдау үшін

- Төмен температурада да пішінін жоғалтпайды

- Қайта пайдалануға жарамды

16. Қаптамалардың ерекшеліктері бойынша бөлінуі:

- Ылғалға төзімді

- Жылуға төзімді

- Мөлдір (прозрачный)

- Антибактериалды қабаты бар

- Экологиялық (биоыдырайтын).

Сабақтың аяқталуы

10 мин

Үй тапсырмасы

1. Жұмыс беруші еңбек тәртібін бұзғаны үшін қандай шара қолданады?

2.Еңбек құқығын бұзу деген не?

3.Мемлекеттік инспекция деген не?

4. Жауапкершілік деген не?

5. Заң бұзу деген не?

6.Ескерту, сөгіс,жеке еңбек шартын бұзу дегенді қалай түсінеміз?

8. Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі?

9. Өндірістік санитария?

10. Еңбек заңдары??

Қолданылған әдебиеттер

1. «Кондитер өндірісінің технологиясы» - Оқулық /Дайрашева С.Т., Байысбаева М.П.,

Изембаева А.К., Рустемова А.Ж.\ Алматы: АТУ баспасы, 2018 жыл 458 бет.

2. М.П. Байыспаева «Нан өнімдерінің технологиясы» Алматы, 2011ж.

3. Т.Б.Цыганова «Нан пісіру өндірісінің технологиясы», М., Колос, 2000ж.

4. Нан пісіру өндірісінің технологиясы. Шикізат және материалдар: орта кәсіби білім беру

мекемелерінің студенттеріне арналған оқулық / Л.В.Мармузова. – 5-басылым, стер. – М.:

«Академия» баспа орталығы, 2015. – 288 б

Т.А.Ә. Қабай Батырбек

_______________қолы

Тел:87713991999

E-mail: batyrbekk@gmail.com