Пән: қазақ тілі

Сынып: 4 «Г»

Балтабаева Куляш Токтамысовна

Тақырып:

Мен (бен, пен), және шылаулары

Оқыту мақсаты

Мен (бен, пен), және шылаулары сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстыратындығын ұғындыру, топтық жұмыста сыни ойлау арқылы білімді тәжірибемен қолдану.

Күтілетін нәтиже:

• өткен сабақпен жаңа сабақты байланыстыра отырып меңгереді;

• мен (бен, пен), және шылаулары туралы нақтырақ мағлұмат алады;

Модульдер

Әдіс - тәсілдер

1.Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер

- Оқушылармен бірлесе сабақтың мақсатын жоспарлау «Сен маған-мен саған»

- Диалогтік оқыту (Топтық жұмыс)

2.СТО

3. Оқыту үшін бағалау

- Өзін-өзі бағалау парағы

4. Жас ерекшеліктеріне сай оқыту

5. АКТ

- интерактивті тақтамен жұмыс

6. Талантты және дарынды балаларды оқыту (А,В,С деңгейіндегі оқушыларды ескеру, бақылау)

7. Оқытуды басқару және көшбасшылық (Сыныпты дұрыс ұйымдастыру).

Ресурстар

оқулығы, суреттер, тапсырма жазылған карточкалар бағалау парақшалары,

Жоспар

Кезеңдер

Мұғалім іс-әрекеті

Оқушы әрекеті

І Ұйымдастыру кезеңі

ІІ Өткенді қайталау

Қызығушылы-ғын ояту

1) Психологиялық ахуал.

- Балалар, шаттық шеңберіне тұрайық, менің айтқан сөздерімді қайталайық

-Мен сабаққа жақсы қатысып отырамын.

-Сабақты зейінді тыңдаймын.

-Бүгінгі сабақты түсініп, жақсы баға алуға тырысамын.

-Ал, енді өзімізді-өзіміз басымыздан сипап «жарайсың» деп мақтайық

- Қандай сөз табымен таныстық? Шылау сөйлемдегі қызметіне қарай нешеге бөлінеді?

Септеулік шылау, Жалғаулық шылау және Демеулік шылау болып бөлінеді

Топқа: шылау, септеулік шылау, жалғаулық шылау және демеулік шылау болып бөлінеміз

2) Топбасшы сайлайды, бағалау парағын тарату

3) «Сен маған-мен саған» әдісімен тақтадағы сұрақтарға жауап берейік.

Шылау: Жалғаулық шылау:

1. 1.Үстеу дейгеніміз не? 1.Сын-қимыл үстеулері дегеніміз не?

2. 2.Үстеу нешеге бөлінеді? 2.Қайда, қандай қай үстеу сұрағы?

4. Септеулік шылау:Демеулік шылау:

5. 1.Мезгіл үстеулері дегеніміз не?1.Қалай сұрағына жауап беретін үстеуге

6. 2.Мекен үстеулері дегеніміз не?мысал келтір?

2.Бүгін-ертең үстеуі қайсысына жатады?

1. Ш:Үстеуіс-әрекеттің мезгілін, мекенін, сын-қимылын білдіретін сөздерді үстеу дейміз. Үстеу-сөз табы. Ол қайда? қашан? қалай? деген сұрақтарға жауап береді. Үстеу мағынасына қарай неше топқа бөлінеді. (Мезгіл, мекен, сын-қимыл үстеу болып бөлінеді).

С:Мезгіл үстеуі дегеніміз қимылдың, іс-әрекеттің мезгілін білдіретін сөздерді мезгіл үстеу дейміз. Қашан? деген сұраққа жауап береді).

Мекен үстеу дегеніміз іс-ірекеттің болған орнын, бағытын білдіріп, қайда? қайдан? деген сұраққа жауап береді.

Ж:Сын-қимыл үстеу дегенімізіс-әрекеттің амалын, тәсілін, бейнесін білдіреді. Қалай? деген сұрақа жауап береді.

Қайда, қандай мекен үстеудің сұрағы.

Д: Қалай? сұрағына жауап беретін сын-қимыл үстеу - ақырын, әрең,тез-тез.

Бүгін-ертең мезгіл үстеуге жатады.

-Қазақ тілінде неше сөз табы бар? Қандай сөз таптарын білеміз?

Шылау

Одағай

^{Електеуіш сөздер}

Сөз табы

Үстеу

Зат есім

Есімдік

Етістік

Сан есім

Сын есім

Үй тапсырмасын тексеру

шылау, септеулік, жалғаулық және демеулік шылау болып топқа бөлінеді.

Топтар бір-бірінің

сұрақтарына жауап береді.

Мағынаны ашу

ІҮ Жаңа сабақ

Тақтаға жеміс, көкөніс, ойыншықтардың суреттері ілінеді. Оқушылар жемістер мен жемістерді, көкеністер мен көкөністерді, ойыншықтар мен ойыншықтардың аттарын қатыстырып, сөйлем құрастырып жазады.

Мысалы:

1.Алма мен алмұрт-жеміс. 2.Орамжапырақ пен қияр-көкөніс. 3.Қарбыз бен қауын бақшада өседі. 4.Апам дүкенннен күріш, ұн, қант және әр түрлі ыдыстар сатып әкелді.

-Сөйлем ішінен шылауларды тапқызу.

Оқушы жауабы: мен, пен, бен, және - шылаулар. Олар сөз бен сөзді байланыстырып тұр.

1. Сергіту сәті: (музыка әуенімен)

Дәптермен жұмыс

- Ең алдымен дәптерімізге бүгінгі күнді жазайық.

Көркем жазу жолын толтырайық.

2. Ол үшін 1 мин ішінде жадыңда сақтап, «Артық сөзді тап!» көркем жаз.

3. 1. Кітап, дәптер, парта, шейін, өшіргіш.

4. 2. Ақ, сары, да, көкшіл күрең.

5. 3. Басады, жүреді, туралы, отырады, жазады.

6. 4. Жиырма, елу, мен, бес, бір.

7. 5. Мен, сен, ол, және, олар.

8. 6. Әрең, тез, үшін, асықпай, жаздыгүні.

-Ал балалар, осы сөздерге сұрақ қойып көрейікші.

1.Сұрақ қойыла ма?

2.Сұрақ қойылмаса, онда олар сөйлемде қызмет атқара ала ма?

3.Егер сөйлемде қызмет атқара алмаса, онда ол сөздердің толық мағынасы бар ма?

4.Сұраққа жауап бермесе де, сөйлемде қызмет атқара алмаса да, ол сөздер сөз табына жатады

Шылау - сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланстырады және өзі тіркескен сөзге қосыша мағына береді.

Шылаудың белгілері:

1. Лексикалық мағынасы жоқ.

2. Сөйлем мүшесі бола алмайды.

3. Түрленбейді (жалғаулар жалғанбайды).

4. Сұрақ қойылмайды

5. Сөз табы

Оқулықпен жұмыс

Шылау тобы:

1-ж/ғу Сөздерді көшіріп жазып, сөз бен сөзді байланыстырып тұрған шылаулардың астын сыз. Сөздерді салыстырып, мен (бен, пен) шылауларының өзгеру себебін айт. М: Жер мен Юпитер. Екі сөз мен шылауы арқылы байланысып тұр. Мен шылауының болу себебі: Жер сөзінің соңғы дыбысы үнді дауыссыз дыбысқа аяқталып тұр.

Септеулік шылау:

2-ж/ғу Сөздерді оқып,шылаулар қойып жазу.

Шылаулардың мен, пен, бен болып өзгеруі анықталады.

Шылаулар арқылы байланысқан сөздердің қай сөз табына жататындығы айтылады.

Жалғаулық шылау: 3-ж/ғу Мәтін оқылып,ішінен шылауларды тауып көшіріп жаз.

Демеулік шылау:

4-ж/ғу Шылау арқылы байланысқан сөздерді көшіріп жаз

Қорытынды

«Жүріртпе диктант» 3 мин ішіндетопбасшсы тобына мәтінді жазғызу керек

Сабақты бекіту

Жұппен жұмыс:

Нұржан көпке ______________ үн қатпай тұрды.

Амантай ______________Маралбек малды кезек бағады.

Нан дүкеніне барып келе ___________ .

Батыр ел ____________ туады, ел __________________ өледі.

ҮІ Бағалау

Топ жұмысын бағалау (бағалау парақшасы)

Спикер бағалайды.

Кері байланыс

«Данышпан үкі»

Үйге тапсырма

5-ж/ғу, 160-бет, ережелер жатта

Мұғалім рефлексиясы

Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары шынайы болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай

өзгерістеренгіздімжәненеліктен?