Сабақтың тақырыбы: §38. Ерітінділердің концентрациясы, еріген заттардың массалық үлесі

Мектеп: №39 Темірбек Қожакеев атындағы ОМГ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:Шекербекова Д.Т.

СЫНЫП: 8 «А»

Қатысқандар саны: 20

Қатыспағандар саны:0

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

Ерітінді түрлерін ажырату, ерітінді мен еріген заттардың массалық үлестеріне анықтама беру және есеп шығаруда формулаларын қолдана білу

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

• Ерітінді түрлерін біледі және еріген заттың массалық үлесі мен ерітіндіге анықтама бере алады, белгіленетін әрпі пен өлшем бірлігін жаза алады.

Оқушылардың басым бөлігі:

• Еріген заттың массалық үлесін және ерітінді формуласын жаза алады, есеп шығарғанда қолданады және ерітіндіге байланысты тәжірибе жасай алады.

Кейбір оқушылар:

• Ерітінді,ерітінді концентрациясына(молярлық, пайыздық,мольдік)байланысты есептер шығаруда формулаларды түрлендіре алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

• Мәтіннің ішінен маңызды ақпараттарды анықтай алу және оны түсіндіре алу;

• Ерітінді дайындай алады;

• Қойылған сұраққа дұрыс және нақты жауап беру

• Негізгі сөздер мен тіркестер: ерітінді, концентрация, сұйытылған және концентрлі концентрация, қанықпаған және қанықпаған

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

• Discuss the chart that is created. Which is the most popular fruit choice? How do we know?

• Has every learner’s choice been recorded? How can we check?

• Ask learners if they can think of other questions that we might have investigated. If ideas are not forthcoming, ‘lead’ the discussion by suggesting – what else could we have put in the basket? What other things could we try, to see if people have favourites? What other questions could we have asked about our fruit basket?

• Take ideas and ask – What do you think the result might be? What would the pictogram look like?

Еріген зат пен ерітінді арасындағы сандық қатынас

Егер ерітінді ішінде еріген зат мөлшері аз болса.....

Зат массасының ерітінді массасына қатынасы

Алдыңғы оқу

Су –еріткіш.Заттардың суда ерігіштігі.Су адам өмірінде.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

15 мин

Сәлемдесу;

Сыныпта жағымды атмосфера қалыптастыру;

Түрлі түсті қағаздан жасалған қима көйлек арқылы топқа бөлу;

Топбасшыларын сайлату;

Бағалау парақшасын тарату;

«Сандар сөйлейді» әдісі арқылы жаңа тақырыпқа байланысы бар өткен сабақтағы ұғымдар мен анықтамаларды еске түсіру;

«Ой қозғау»

1.Судан қалай сүт алуға болады?

2. 1 л теңіз суын, 1л өзен суын, 1л дистилденген суды алып таразыға тарттық.Бұлардың салмағы бірдей бола ма? Егер бірдей болмаса, неге?

3. Қандай су электр тогын жақсы өткізеді? Өзен суы ма,әлде жауын суы ма? Неге?

4.Аквариумға неге қайнаған суды құюға болмайды?

Мақал-мәтелдер

Тақырыпқа сай мақал-мәтелдер айту және оларды талдау

«Алақан,жұдырық» әдісі арқылы бағалау.

«Болжау» әдісі

1. Стол үстінде құтыда сірке қышқылы(уксус) тұр.Сол сірке қышқылының сыртқы қағазына назар аударыңыздар.Не байқадыңыздар? Қағазда сірке қышқылының 70% көрсетілген.Бұл пайыздық көрсеткіш нені білдіреді?

2. Кәуап жасау кезінде сірке қышқылының 9 % ерітіндісі қолданылады. Неге кәуап жасауда сірке қышқылының 70 % қолданылмайды?

«Болжау» әдісі тапсырмаларына жауап беріп,өз ойларымен бөлісе отырып, жаңа сабақтың тақырыбын ашады.

Сабақтың мақсатымен таныстыру

Бүгінгі сабақтың мақсаты:

Ерітінді түрлерімен танысу және оларды ажырата білу.

Формуланы есеп шығаруда қолдану.

Тәжірибе жасап, ерітінді дайындау.

Ортасы

Түсіндіру

Зерттеу

Бекіту

§38. Ерітінділердің концентрациясы, еріген заттардың массалық үлесі тақырыбындағы сұрақтарға жауап беру үшін мәтінмен жеке жұмыс;

Ерітінді туралы видео көрсетілім көрсетіледі.

Судың келесі бір қасиеттері –ерітінді.

Заттардың бәрі суда ери бермеді,сондықтан ерітінді қаныққан және қанықпаған деп бөлінеді.

Қаныққан ерітінді – әрі қарай ерімейтін ерітінділер түрлері.

Қанықпаған ерітінді- әрі қарай ери алатын ерітінді түрлері.

Еру түріне қарап ерітінді сұйытылған және концентрлі деп бөлінеді.

а) Сұйытылған ерітінді – ерітіндіде ерген зат аз болса,

ә) Концентрлі ерітінді- ертіндіде еріген зат көп мөлшерде болса,ерітіндідегі артық заттың аз көп екенін қалай білуге болады? Ол үшін еріген заттың массалық үлесімен танысамыз.Мына формула бойынша :

1мысал 100г ерітіндіде 5г зат ерісе,ол 5 % деп аталады. Неге?

Себебі, берілген ерітіндінің 100 г-ында 5 г еріген зат бар екендігін көрсетеді

2 мысал

15% 200 ерітінді дайындау үшін қанша тұз қанша су қажет?

Орта мектебін бітірген соң мамандық таңдауға тура келеді. Егер медбике болсаңыз, сізге күнделікті жұмыс барысында әр түрлі ерітінділер дайындайсыздар.

Берілгені: Шешуі: W= = 100%

m (ер-ді) = 200г 1) W= = 30г. Тұз

m (е.з) = 15% 2) 200г (ер-ді) – 30г тұз = 170г

Табу керек: Жауабы: 15% 200г ерітінді дайындау үшін 30г

m = тұз тұз,170г су қажет

m = ерітінді

3 мысал

100г да 10г ерісе, 10% деп аталады. Ал 100г да 0,01г ерісе 1% деп аталады.

Ал егер еріткіш табу керек болса, 100г да 15г зат ерісе, ерітінді – еріген зат = еріткіш шығады. 100г-15г=85г еріткіш

Аудармашы

Жаңа сабаққа байланысты сөздіктермен жұмыс атқарады.

Ерітінді дайындау (тәжірибе жасау)

1)Қауіпсіздік техникасының ережелерін қайталау.

2)І ,ІІ, ІІІ, топ тәжірибе орындайды.

1 топ

Массалық үлесі 20%-дық ас тұзының (NaСІ) 50 г ерітіндісін дайындау.

2 топ.

Массалық үлесі 25%-дық қанттың 100 грамм ерітіндісін дайындаңдар.

3 топ.

Массалық үлесі 15 %-дық ас содасының 80 г ерітіндісін дайындаңдар.

1 Этап. Берілген тұз, ас содасы және қанттың массасын өлшеу.

- Таразыға қағаз қойып, берілген заттарды есеп шартына сәйкес өлшеп алыңыздар.

- өлшеніп алынған заттарды химиялық стақанға салыңыздар.

2 Этап. Ерітінді дайындау.

- Өлшеуіш цилиндрде суды керегінше өлшеп алыңыз.

- Сұраққа жауап беріңіздер:Неге судың көлемі оның сандық массасына тең?(судың тығыздығы 1гр ⁄ мл).

-Өлшеніп алынған суды химиялық стақандағы заттарға құйып, заттар толығымен ерігенше шыны таяқшамен араластырыңыздар.

3 Этап. Жұмыстың орындалуы

Қорытынды шығару, дәптерге жазу.

«Конверттегі сұрақтар»

Сабақты бекіту мақсатында дарынды бала мен үлгерімі төмен оқушымен жұмыс жүргізу үшін табандылықты дамытуға арналған кеңейтілген тапсырмалар ұсынылады.Тапсырмалар блум таксономиясы арқылы жасалынған.

Деңгейлік тапсырмаларды орындау барысында оқушыларды табандылыққа дағдыландыру үшін «Бағдаршам» әдісі қолданылады.

http://youtu..be/4ldDuxbiG9o

Аяқталуы

1 топ

Т кестесі (Ішке сыртқа)

Берілген формулалардан ерітінді тақырыбына арналған формулаларды бөліп жазу.

2 топ

Венн диаграммасы

Айыршашылығы

ұқсастығы

Концентрлі ерітінді

Сұйытылған ерітінді

3 топ

Ауызша есептеулер

Оқушылардың тақырып бойынша білім деңгейін тексеру үшін «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы кері байланыс жүргізіледі.

Бағалау кезінде топбасшылар бағалайды,оқушының өзін-өзі бағалауы іске асады, ең соныңда жиынтықтық бағалау шығады.

Жалпы сабақ бойынша кері байланыс бағалау ағашы бойынша жүзеге асады.

Қосымша ақпарат

Саралау –Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКТ-мен байланыс
Құндылықтардағы байланыс

• Табандылықты дамытуға арналған күрделендірілген тапсырмалар ұсынамын. Тапсырмаларды орындауға «Бағдаршам» әдісі арқылы көмек көрсетемін.

Сабақты қорытындылауға арналған тапсырмаларды «екі жұлдыз,бір тілек» әдісі арқылы бағалайтын болсам. Сабақтың соңында оқушыларды жиынтықтық бағалау бағалау критерийлеріне сәйкес жүргізіледі.

1

Білу

Ерітінді дегеніміз не?

2

Түсіну

Ерітіндінің формуласын және өлшем бірлігін жаз

3

Қолдану

Тұз қышқылының 0,25 л 15 %-дық (р-1,035 г/мл) ерітіндідегі массасын табыңдар.

4

Талдау

Концентрлі және сұйытылған ерітінділерді салыстырыңдар

5

Жинақтау

Реакция үшін қажетті реактив  NaCl ертіндісін қалай дайындауға болады? Өлшегіш колбаны қолдан (сур 4).

6

Бағалау

Күнделікті өмірде қолданылатын ерітінділерге мысал келтіріңдер?

1

Білу

Еріген заттың массалық үлесі дегеніміз не?

2

Түсіну

Еріген заттың масалық үлесін және өлшем бірлігін жаз

3

Қолдану

Массасы 400 г 15 %-дық ерітінді дайындау үшін 25 %-дық және 10%-дық күкірт қышқылының ерітінділерінен қанша керек болады?

4

Талдау

Қаныққан және қанықпаған, аса қаныққан ерітінділерді салыстырыңдар

5

Жинақтау

Берілген үш ерітіндінің қайсысы қаныққан ерітінді?

6

Бағалау

Күнделікті өмірде қолданылатын еріткіштерге мысал келтіріңдер?

1

Білу

Еріткіш дегеніміз не? Мысал келтір?

2

Түсіну

Ерітінді тығыздығын қай формуламен өрнектейміз және өлшем бірлігін жаз

3

Қолдану

400 г суда 50 г тұзды ерітсе, ертінідінің проценттік концентрациясы қандай болатындығын есептеңдер

4

Талдау

Еритін және ерімейтін заттарды салыстырыңдар

5

Жинақтау

Берілген үш стқанда –қаныққан,аса қаныққан және қанықпаған ерітінділер берілген.Әр стақандағы ерітіндіге 5 кристалл тұзы салынды.1 сатқанда тұз кристалы еріп кетті,2 стақанда түссіз суспензия түзілсе, ал 3 стақанда тұз кристалы өзгеріссіз жатыр.Түзілген ерітінділерлің қайсысы қанықан ерітінді болады?

6

Бағалау

Конценрті және сұйытылған ерітінділерге мысал келтіріңдер?