Шағылысу немесе жыныстық қатынас

Модуль/пән атауы

ОН 3.2 Әр түрлі жануарлардан шәует алудың тәсілдерін қолдану. Шәуетті сақтау үшін жабдықтарды дайындау

Сабақтың тақырыбы

Шағылысу немесе жыныстық қатнас

Педагог

Жұмабек Қазыбек Тұрлыбайұлы

1. Жалпы мәліметтер

1.1 Курс

3-курс

1.2 Топ

В-22-2A

1.3 Сабақтың өткізілетін күні

12.09.2024

2. Мақсаты, міндеттері

2.1 Сабақтың түрі

Аралас

2.2 Сабақтың мақсаты немесе міндеттері

Ауылшаруашылық малдарының оның ішінде аталық жыныс мүшелерінің анатомиялық топографиясын, жыныстық рефлектердің байқалуын, спермиогинез процесінің жүруін оқып меңгеру.

2.3 Оқу-жаттығу процесіндегі күтілетін нәтижелер

*Аталық малдың анатомиялық құрлысын біледі

*Спермтогенез процесін меңгереді

Спермиогенез деп еннің ирек түтікшелерінде спермийлердің түзіліп, дамып-жетілуін айтады. Бұл үрдіс аталық малда жыныстық жетілуден басталып қартайғанға дейін тоқтамайды.

Спермийлер ирек түтікшелерде түзіледі. Ирек түтікшесінің қабырғасының ішкі жағында (мембранасында) бірнеше қатар болып спермотогоний орналасқан.

*Жануарлардың шағылысу физиологиясын түсінеді

Ұрғашы және еркек малдың арасында болатын негізінен шарттыз жыныстық рефлекстерден тұратын өте күрделі физиологиялық құбылыс. Жыныстық қатынас:

1) іздеп – тауып жақындау;

2) эрекция;

3) асылу;

4) қатынас рефлексі және

5) эякуляциярефлекстерден құралады

Бұл рефлекстер өзара тығыз байланысты және осындай ретпен өтеді де эякуляциямен аяқталады. Осы рефлекстердің жиынтығын жыныстық инстинкт деп атайды. Піштірілген еркек малдың жыныстық инстинкті болмайды.

2.4 Техникалық құралдар және қажетті ресурстар

Ақ халат, бірретік перчатка, маска, шприц,ішек муляжы, ине, стетоскоп, ноутбук, бояулар,этил спирті 70% т.б. Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер.

3. Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттер

Ресурстар

3.1 Сабақты ұйымдастыру кезеңі:

3-5 минут

1. Студенттермен амандасу,

2. Студенттерді тізім бойынша түгендеу.

3. Психологиялық дайындығын қалыптастыру.

4. Сабаққа зейін аудару.

3.2 Үй тапсырамасын тексеру кезеңі:

25-30 минут

Үй тапсырмасы бойынша қойылатын сұрақтар:

Ой салу әдісі:Алдыңғы білімін жаңғырту

• 1. Қолдан ұрықтандырудың экономикалық тиімділігі қалай ?

• 2. Ұрықтандырушы аталық малды таңдау ?

• 3. Еннің анатомиялық құрлысы ?

Презинтация таратпа материалдар

3.3 Жаңа тақырыпты түсіндіру және бекіту кезеңі:

(35-40 минут)

Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру.

Мәтінмен жұмыс

Зерттеу сұрақтары:

1) Аталық малдың жыныстық мүшелері

Аталық малдың жыныстық органдарына ұма, оның ішіне орналасқан екі ен, ен қосалқысы, ұрық түтікшелері, қосымша жыныстық бездер, жыныстық мүше (қаса, қамшы, шүкі) және күпек жатады.

2) Аталық малдың жыныстық рефлекстері

Негізінен шарттыз жыныстық рефлекстерден тұратын өте күрделі физиологиялық құбылыс. Жыныстық қатынас: 1) іздеп – тауып жақындау; 2) эрекция; 3) асылу; 4) қатынас рефлексі және 5) эякуляциярефлекстерден құралады

3) Эрекция және эякуляция рефлекстері

Эрекция болған кезде жыныстық мүше қанға толып, жуандап үлкейіп қатаяды, яғни жыныстық мүшені ұрғашы малдың жыныстық жолдарына апарып салуға (еңгізуге) қолайлы жағдай туады.

Эякуляция-бұл дұрыс өткен шағылысудың мәресі, бұл кезде организмдегі жүйкелік қозу үрдісі ең жоғарғы деңгейіне жетеді (оргазм), сөйтіп еркек малдың бойынан шәует бөлініп шығады.

Портреттер, тақта, ветеринариялық препараттар

3.4 Сабақты қорытындылау және рефлексия(8-10 минут)

• Аталық малдардың шағылсу кезіндегі жыныстық рефлекстері ?

• Сперматогенез процесі ?

плакат, кесте қағаздар

3.5 Үй тапсырмасы туралы ақпараттандыру кезеңі.(3-5 минут)

Үй тапсырмасы: Аталық малдың жыныстық рефлекстерін қоздыратын ветеринариялық препараттар ?

Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер.