Шахимарден Қабиденұлы Құсайынов «Томирис» драмасындағы көркемдегіш құралдар

Білім беру ұйымының атауы:

Пәні:

Қазақ әдебиеті

Бөлім:

IV Бөлім. Заман,дәуір тұлғасы

Педагогтің аты-жөні:

Белгожанова Д.Е.

Күні:

29.04.26

Сыныбы: 10 Б

Қатысушылар саны: 26 Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ша­хи­мар­ден­ Қа­би­де­нұлы­ Құ­сай­ынов «Томирис» драмасындағы көркемдегіш құралдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

10.2.3.1 – шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдау

Сабақтың мақсаты:

Драмадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын (эпитет, теңеу, метафора, риторикалық сұрақ) анықтап, олардың кейіпкер тұлғасын ашудағы және шығарманың эмоционалдық-идеялық мазмұнын тереңдетудегі қызметін талдау

Құндылықтарға баулу:

"Адал азамат" біртұтас тәрбие бағдарламасы бойынша құндылықтар:

өлеңді талдату барысында тәуелсіздік пен отаншылдыққа, бірлік пен ынтымаққа, әділдік пен жауапкершілікке баулу.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин.

Ұйымдастыру кезеңі:

оқушылармен сәлемдеседі, түгендейді, сабаққа дайындықтарын тексереді.

Мұғаліммен сәлемдеседі, жоқ балаларды айтады.

Жаңа сабаққа кіріспе

Қызығушылықты ояту

3 мин.

«Миға шабуыл»

Сұрақтар:

1.Өткен сабақта не өттік?

2.Бірінші көрініс пен екінші көріністің айырмашылығы?

Сұрақтарға жауап береді.

Қалыптас-

тырушы бағалау: сұрақтарға дұрыс жауап беріп, белсенділікпен қатысқан оқушыны «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру

Тач-панель

(презента-ция)

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу

2 мин.

Хрестоматиядан үшінші көріністі оқу.

Берілген көріністі оқиды, түсіреді.

Қалыптас-

тырушы бағалау: сұрақтарға дұрыс жауап беріп, белсенділікпен қатысқан оқушыны «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру

https://youtu.be/rNicdnYJby0

Жеке жұмыс

2 мин.

«Көркем сөз — кейіпкер бейнесі»» талдау кестесі

Дескриптор:

- Үзінділерден көркемдегіш құралдарды (теңеу, метафора, эпитет) дәл табады;

- Көркемдегіш құралдың контекстегі мағынасын ашады;

- Кейіпкер бейнесін ашудағы немесе оқиғаны суреттеудегі қызметіне баға береді.

Жалпы - 3 балл.

Оқулық, жұмыс дәптерлері

Тач-панель

Жұптық жұмыс

10 мин.

«Айшықтау амалдарының әсері» (Салыстырмалы талдау) Томиристің Кир елшілеріне айтқан сөзіндегі риторикалық сұрақтар мен қайталауларды табыңыз. Олардың оқырманға (немесе кейіпкерге) әсерін талдаңыз.

Мысалы: «Сендер менің елімді соғыссыз-ақ бағындырмақсыңдар ба? Күн мен түн алмаспай, Сақ даласы құлдыққа көне ме?»

• Айшықтау амалы: Риторикалық сұрақ.

• Қызметі: Жауап талап етпейтін бұл сұрақтар арқылы Томиристің мызғымас шешімі, өр намысы және оның жау алдындағы сескенбес айбыны ерекшеленіп тұр.

Дескриптор:

- Шығармадан айшықтау амалдарын (риторикалық сұрақ, антитеза) ажыратады;

- Сөйлеушінің көңіл-күйі мен ішкі сезімін жеткізудегі рөлін түсіндіреді.

Жалпы – 3 балл.

Концептуалды карта

Тач-панель

Оқулық, жұмыс дәптерлері

Жеке жұмыс

«Көркемдегіш құралдарды қолдану» (Шығармашылық жұмыс)

«Томирис — даланың дара тұлғасы» тақырыбына драмадағы көркемдегіш құралдарды (кемінде 2 теңеу, 3 эпитет) қолдана отырып, 4-5 сөйлемнен тұратын сипаттама жазыңыз.

Берілген тақырып бойынша шағын эссе жазады.

Дескриптор:

- Тақырыпқа сай көркем сөздерді орынды қолданады;

- Сөйлемдердің мағыналық және грамматикалық байланысын сақтайды;

- Шығарманың тарихи рухын жеткізе алады.

Жалпы - 4 балл.

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма беру

Рефлексия

5 мин.

Үй тапсырмасын береді: Әдеби эссе «Томиристің Кирге хаты» эссе-хат жазу.

 Мәтінде сабақта талданған көркемдегіш құралдарды (кемінде 2 эпитет, 1 теңеу, 1 риторикалық сұрақ) қолданыңыз.

Хатта сақ халқының еркіндік сүйгіш рухы мен ұлттық мүддесі көрініс табуы керек.

Көлемі: 60-80 сөз.

Рефлексия. «3-2-1» әдісі

Үй тапсырмасын жазып алады. Оқушылар бүгінгі үзінді бойынша мына сұрақтарға қысқаша жауап береді:

3 көркемдегіш құрал: Бүгінгі сабақта талданған үш тәсілді атаңыз (мысалы: эпитет, теңеу, риторикалық сұрақ).

2 маңызды қызмет: Көркемдегіш құралдар шығармада қандай 2 қызмет атқарады? (мысалы: кейіпкерді сипаттау және оқырманға сезім сыйлау).

1 түйін: Томирис бейнесін ашатын ең сәтті шыққан бір көркем тіркесті жазыңыз.

2-3 оқушы сабақта түйгенін ауызша айтып береді.

Тач-панель