«Атажұрт»
сайысы.
Біліктілік: Оқушылардың елтану туралы
білімдерін кеңейту, алған білімін тексеру, өз ойларын
тиянақты жеткізе білуге
дағдыландыру.
Дамытушылық.. Қазақтың асыл мұрасына жататын ұлттық тағамдармен терендете таныстыру.
Тәрбиелік. Қазақ ұлттының тұрмыстық мәдениетінің ізгілікті рухын сезіндіру.
Армысыздар, құрметті көрермендер!
"Атажұрт"ойынына қош келдіңіздер!
Құрметті ойыншылар, сіздерге сәттілік тілей отырып, ойынымызды
бастаймыз.
Ойынға екі топ қатысқалы отыр. Екі топты таныстырып өтейін.
Бірінші топ "Қыран"құрама тобы.
Екінші топ "Тұлпар"құрама тобы
Ойынымызды бастаймыз.
1 - айналым.
Өткел.
Әр сұраққа 1 ұпай қосылады.
Топ құрамы ақылдаса отырып,
шапшаңдықпен 5 сұраққа жауап бересіздер.
(1минут уақыт беріледі)
"Қыран"құрама тобының
мүшелеріне
сұрақ:
1. Қазақстан тәуелсіздігін
қашан алды? (1991 жыл 16 желтоқсан)
2. Қазақ хандығын құрған хандар кім? (Керей мен Жәнібек)
3. «Ұлы Отан» соғысының жеңісіне биыл неше жыл? (70 жыл)
4. Қазақстан гимнінің авторы кімдер? (Ш. Қалдаяқов, Ж. Нәжімеденов, Н. Назарбаев )
5. Елбасымыздың «Нұрлы жол» жолдауы халыққа қашан жолданды? (11 қараша 2015жыл)
"Тұлпар"құрамының мүшелеріне сұрақ:
1.Қазақстанның рәміздерін атаңыздар? (Ту, елтаңба, әнұран)
2. «Нұрлы жол» жолдауы неше бағыттан тұрады? (7)
3. Үш жүздің басын қосқан қазақ ханы кім? (Абылай хан)
4. «Ұлы Отан» соғысының батыр қыздары кімдер? (Мәншүк, Әлия, Хиуаз)
5. Ассамблияның құрылғанына неше жыл толады? (20 жыл)
2 - айналым.
Белес.
Өткелден өтіп белеске жеттік.
Кезек көп ұпай жинаған топқа беріледі. Бұл бөлімде қосымша көмек
алуға болады. Егер жауапты білмесеңіздер қарсыластарыңызға кезекті
бересіздер.
"Қыран"құрама тобының
сұрақтары:
1. Бұл ұлттық тағамдар
ішіндегі ең дәмдісі, сүйкімдісі. Оны дайындау үшін піскен бастың
желке шүйдесін, екі көзін бастың құйқасын, миын, ұсақтап турап
аздап сорпа қосып, барлығын араластыра дайындалатын тағам
түрі? Мипалау
2. Шұңғылдау ыдысқа шикі қаймақ немесе кілегей құйылады. Оны баяу жанып жатқан отқа қойып, бетіне майы қалқып шыққанша араластырады да пісіреді. Балқаймақ
3. Майлылығы 8% болатын, әрі сусын, әрі тағам түйе сүті Шұбат
4. Қатық айранға сүт қосып ішетін тоқ сусын. Оны қойшылар торсыққа құйып алып жүреді. Қойыртпақ
5. Құнан қымыз дегеніміз не? Үш тәулік ашытқан қымыз
"Тұлпар"құрама тобының
сұрақтары:
1. Жылқы етінің ең кәделі мүшелерінің бірі. Ол жылқының шоқтығы мен
ауыз омыртқасының арасында мойын омыртқаны ұстап тұратын желкемен
жымдаса бітеді.
Жал-жая
2. Талқанға семіз ет, құйрық май, бүйрек, өкпе ұсақтап туралып, сарымсақ қосып дайындалатын тағам түрі? Майшұрқан
3. Жаз айларында шөл басатын бірден бір пайдалы сусын. Айран не шұбатқа құдық суы қосылып дайындалатын сусын түрі? Шалап
4. Уыз дегеніміз не? Жаңа төлдеген малдың төлі ауызданғаннан кейінгі қою сүт
5. Ашытылған қамырдың ортасына фарш салып, екі шеті қайырылып, жабыстырыла дайындалатын ұлттық тағам түрі? Кісе нан
3- айналым.
Бекет
Жанкүйерлерге де сұрақ
қойылады. Жанкүйерлердің ұпайлары өз сайыскерлеріне
қосылады.
"Қыран"тобының жанкүйерлеріне сұрақ:
1.Еттің ұсақ кесектерін майда қуырып дайындалатын тағам түрі? Қуырдақ
2. Қымыз дайындауда қолданылатын ыдыс түрлері? Саба, піспек
3. Ұйытылған сүттен
дайындалатын сусын не деп аталады?
Айран
"Тұлпар" тобының
жанкүйерлеріне
сұрақ:
1. Жылқы етінің ең кәделі
мүшелерін атаңыздар? Қазы, қарта, жал,
жая
2. Қымыз дайындауда пайдаланылатын ашытқы не деп аталады? Қор
3. Ірімшіктің сары суынан дайындалатын тағам түрі? Сарысу
4 - айналым.
Асу
Бекеттен өтіп Асуға жеттік.
Алдарыңызда 10 терезе берілген. Әр терезенің өзінің сұрақтары
болады. Егер жауапты білмесеңіздер қарсыластарыңызға кезекті
бересіздер.
1 2 3 4 5 6 7 8 9
10
1. Жаңа сойылған малдың етіне,
іш майына, бауырына ұн қосып жасалатын тағамды
атаңыз? Бұжы
2. Тауықтың, қаздың, үйректің, лақтың, қозының етіне күріш, пияз, бұрыш, шикі жұмыртқа мен сары май қосып дайындалатын тағам түрін таңыз? Борша-кісе
3. Сүтке малынған қойдың ішегінің бір шетін байлап, ішіне фарш толтырыла дайындалатын тағам түрі? Әсіп
4. Ашыған айраннан дайындалады. Ашыған айранды дорбаға құяды да іліп қойып сорғыта отырып дайындалатын ащы сүт тағамы? Сүзбе
5. Жүректің ішіне ұсақтап туралған ет, іш май тығып, жүректің тілінген жерін тігіп дайындалатын тағам түрі? Үлпершек
6. піскен ет пен сорпада пісірілген бидай ұны қамырынан жасалңан нан жұмсағы жиынтығынан тұратын асты атаңыз? Бесбармақ
7.
мынау қандай тағам? Қалай
дайындалады? Бауырсақ
8.
мынау қандай тағам? Қалай
дайындалады? Палау. Ет, тоң май,
пияз, күріш
9. Ұн, май, сүт қосып, тұз салып, ыстық оттың қуысында көміп пісірілетін тағам түрі? Таба-нан
10. Үйітілген, әбден тазартылып сиыр сиақтарынан баяу отта қайнатылып дайындалатын тағам түрі? Дірілдек
5 - айналым. Жерұйық
(Сіздерге 10 балдан тұратын 1 ғана сұрақ қойылады. Егер бірінші жауап берген топтың жауабы дұрыс емес болса 5 бал шегеріледі. Жауап беру сәті қарсыластарға өтеді.)
1. Қыста қатпайтын, жазда
бұзылмайтын, әрқашан дәмі мен нәрін сақтайтын, соған орай көшпелі
халықтың дастарханынан үлкен орын алған, қазіргі техникалық заманда
өз құнын жоймаған ұлттық тағам. Жасалатын негізгі тағамы сөк. Оны
жасау әдісі өте қарапайым.
Сөк дирменде тартылады. Келіге салып түйіп жармалауға да болады. Содан соң үстіне сары сай, қант, ірімшік ұнтағы, мейіз салынып, жақсылап араластырылады. Содан кейін ыдысқа салынып, беті тегістеледі де, салқын жерге шығарылады. Бұл тағамды кесіп-кесіп тарелкаға салыынады да, шай дастарханына қойылады. Наурыз тойдың бірден-бір таңдаулы тағамы.
ЖЕНТ
Бүгінгі таңда Қазақстанда
күн тәртібінде тұрған әлеуметтік маңызы зор мәселенің бірі – ұлттың
денсаулығы. Елбасымыз Н. Назарбаевтың «Қазақстан 2030» стратениялық
бағдарламасында денсаулықты нығайту үшін салауатты өмір салтын
насихаттап, дұрыс тамақтануымызға , тазалық пен санитарлық
шараларын сақтауымызға бағытталған ақпараттық іс-шаралар жүргізілуі
керек,-деп атап көрсеткен. Өркениетті елдерде халық денсаулығы
–мемлекеттің басты құндылығы болып саналады. Ал денсаулықты
сақтау-дұрыс тамақтанудан басталады. Ендеше күнделікті тамақтануда
ұлттық тағамдарымызды жиі пайдаланайық. Бүгінгі сайысқа
қатысқандарыңызға көп-көп рахмет. Жетер жетістіктеріңіз мол болсын.
Сау болыңыздар.
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Сайыс: "Атажұрт"
Сайыс: "Атажұрт"
«Атажұрт»
сайысы.
Біліктілік: Оқушылардың елтану туралы
білімдерін кеңейту, алған білімін тексеру, өз ойларын
тиянақты жеткізе білуге
дағдыландыру.
Дамытушылық.. Қазақтың асыл мұрасына жататын ұлттық тағамдармен терендете таныстыру.
Тәрбиелік. Қазақ ұлттының тұрмыстық мәдениетінің ізгілікті рухын сезіндіру.
Армысыздар, құрметті көрермендер!
"Атажұрт"ойынына қош келдіңіздер!
Құрметті ойыншылар, сіздерге сәттілік тілей отырып, ойынымызды
бастаймыз.
Ойынға екі топ қатысқалы отыр. Екі топты таныстырып өтейін.
Бірінші топ "Қыран"құрама тобы.
Екінші топ "Тұлпар"құрама тобы
Ойынымызды бастаймыз.
1 - айналым.
Өткел.
Әр сұраққа 1 ұпай қосылады.
Топ құрамы ақылдаса отырып,
шапшаңдықпен 5 сұраққа жауап бересіздер.
(1минут уақыт беріледі)
"Қыран"құрама тобының
мүшелеріне
сұрақ:
1. Қазақстан тәуелсіздігін
қашан алды? (1991 жыл 16 желтоқсан)
2. Қазақ хандығын құрған хандар кім? (Керей мен Жәнібек)
3. «Ұлы Отан» соғысының жеңісіне биыл неше жыл? (70 жыл)
4. Қазақстан гимнінің авторы кімдер? (Ш. Қалдаяқов, Ж. Нәжімеденов, Н. Назарбаев )
5. Елбасымыздың «Нұрлы жол» жолдауы халыққа қашан жолданды? (11 қараша 2015жыл)
"Тұлпар"құрамының мүшелеріне сұрақ:
1.Қазақстанның рәміздерін атаңыздар? (Ту, елтаңба, әнұран)
2. «Нұрлы жол» жолдауы неше бағыттан тұрады? (7)
3. Үш жүздің басын қосқан қазақ ханы кім? (Абылай хан)
4. «Ұлы Отан» соғысының батыр қыздары кімдер? (Мәншүк, Әлия, Хиуаз)
5. Ассамблияның құрылғанына неше жыл толады? (20 жыл)
2 - айналым.
Белес.
Өткелден өтіп белеске жеттік.
Кезек көп ұпай жинаған топқа беріледі. Бұл бөлімде қосымша көмек
алуға болады. Егер жауапты білмесеңіздер қарсыластарыңызға кезекті
бересіздер.
"Қыран"құрама тобының
сұрақтары:
1. Бұл ұлттық тағамдар
ішіндегі ең дәмдісі, сүйкімдісі. Оны дайындау үшін піскен бастың
желке шүйдесін, екі көзін бастың құйқасын, миын, ұсақтап турап
аздап сорпа қосып, барлығын араластыра дайындалатын тағам
түрі? Мипалау
2. Шұңғылдау ыдысқа шикі қаймақ немесе кілегей құйылады. Оны баяу жанып жатқан отқа қойып, бетіне майы қалқып шыққанша араластырады да пісіреді. Балқаймақ
3. Майлылығы 8% болатын, әрі сусын, әрі тағам түйе сүті Шұбат
4. Қатық айранға сүт қосып ішетін тоқ сусын. Оны қойшылар торсыққа құйып алып жүреді. Қойыртпақ
5. Құнан қымыз дегеніміз не? Үш тәулік ашытқан қымыз
"Тұлпар"құрама тобының
сұрақтары:
1. Жылқы етінің ең кәделі мүшелерінің бірі. Ол жылқының шоқтығы мен
ауыз омыртқасының арасында мойын омыртқаны ұстап тұратын желкемен
жымдаса бітеді.
Жал-жая
2. Талқанға семіз ет, құйрық май, бүйрек, өкпе ұсақтап туралып, сарымсақ қосып дайындалатын тағам түрі? Майшұрқан
3. Жаз айларында шөл басатын бірден бір пайдалы сусын. Айран не шұбатқа құдық суы қосылып дайындалатын сусын түрі? Шалап
4. Уыз дегеніміз не? Жаңа төлдеген малдың төлі ауызданғаннан кейінгі қою сүт
5. Ашытылған қамырдың ортасына фарш салып, екі шеті қайырылып, жабыстырыла дайындалатын ұлттық тағам түрі? Кісе нан
3- айналым.
Бекет
Жанкүйерлерге де сұрақ
қойылады. Жанкүйерлердің ұпайлары өз сайыскерлеріне
қосылады.
"Қыран"тобының жанкүйерлеріне сұрақ:
1.Еттің ұсақ кесектерін майда қуырып дайындалатын тағам түрі? Қуырдақ
2. Қымыз дайындауда қолданылатын ыдыс түрлері? Саба, піспек
3. Ұйытылған сүттен
дайындалатын сусын не деп аталады?
Айран
"Тұлпар" тобының
жанкүйерлеріне
сұрақ:
1. Жылқы етінің ең кәделі
мүшелерін атаңыздар? Қазы, қарта, жал,
жая
2. Қымыз дайындауда пайдаланылатын ашытқы не деп аталады? Қор
3. Ірімшіктің сары суынан дайындалатын тағам түрі? Сарысу
4 - айналым.
Асу
Бекеттен өтіп Асуға жеттік.
Алдарыңызда 10 терезе берілген. Әр терезенің өзінің сұрақтары
болады. Егер жауапты білмесеңіздер қарсыластарыңызға кезекті
бересіздер.
1 2 3 4 5 6 7 8 9
10
1. Жаңа сойылған малдың етіне,
іш майына, бауырына ұн қосып жасалатын тағамды
атаңыз? Бұжы
2. Тауықтың, қаздың, үйректің, лақтың, қозының етіне күріш, пияз, бұрыш, шикі жұмыртқа мен сары май қосып дайындалатын тағам түрін таңыз? Борша-кісе
3. Сүтке малынған қойдың ішегінің бір шетін байлап, ішіне фарш толтырыла дайындалатын тағам түрі? Әсіп
4. Ашыған айраннан дайындалады. Ашыған айранды дорбаға құяды да іліп қойып сорғыта отырып дайындалатын ащы сүт тағамы? Сүзбе
5. Жүректің ішіне ұсақтап туралған ет, іш май тығып, жүректің тілінген жерін тігіп дайындалатын тағам түрі? Үлпершек
6. піскен ет пен сорпада пісірілген бидай ұны қамырынан жасалңан нан жұмсағы жиынтығынан тұратын асты атаңыз? Бесбармақ
7.
мынау қандай тағам? Қалай
дайындалады? Бауырсақ
8.
мынау қандай тағам? Қалай
дайындалады? Палау. Ет, тоң май,
пияз, күріш
9. Ұн, май, сүт қосып, тұз салып, ыстық оттың қуысында көміп пісірілетін тағам түрі? Таба-нан
10. Үйітілген, әбден тазартылып сиыр сиақтарынан баяу отта қайнатылып дайындалатын тағам түрі? Дірілдек
5 - айналым. Жерұйық
(Сіздерге 10 балдан тұратын 1 ғана сұрақ қойылады. Егер бірінші жауап берген топтың жауабы дұрыс емес болса 5 бал шегеріледі. Жауап беру сәті қарсыластарға өтеді.)
1. Қыста қатпайтын, жазда
бұзылмайтын, әрқашан дәмі мен нәрін сақтайтын, соған орай көшпелі
халықтың дастарханынан үлкен орын алған, қазіргі техникалық заманда
өз құнын жоймаған ұлттық тағам. Жасалатын негізгі тағамы сөк. Оны
жасау әдісі өте қарапайым.
Сөк дирменде тартылады. Келіге салып түйіп жармалауға да болады. Содан соң үстіне сары сай, қант, ірімшік ұнтағы, мейіз салынып, жақсылап араластырылады. Содан кейін ыдысқа салынып, беті тегістеледі де, салқын жерге шығарылады. Бұл тағамды кесіп-кесіп тарелкаға салыынады да, шай дастарханына қойылады. Наурыз тойдың бірден-бір таңдаулы тағамы.
ЖЕНТ
Бүгінгі таңда Қазақстанда
күн тәртібінде тұрған әлеуметтік маңызы зор мәселенің бірі – ұлттың
денсаулығы. Елбасымыз Н. Назарбаевтың «Қазақстан 2030» стратениялық
бағдарламасында денсаулықты нығайту үшін салауатты өмір салтын
насихаттап, дұрыс тамақтануымызға , тазалық пен санитарлық
шараларын сақтауымызға бағытталған ақпараттық іс-шаралар жүргізілуі
керек,-деп атап көрсеткен. Өркениетті елдерде халық денсаулығы
–мемлекеттің басты құндылығы болып саналады. Ал денсаулықты
сақтау-дұрыс тамақтанудан басталады. Ендеше күнделікті тамақтануда
ұлттық тағамдарымызды жиі пайдаланайық. Бүгінгі сайысқа
қатысқандарыңызға көп-көп рахмет. Жетер жетістіктеріңіз мол болсын.
Сау болыңыздар.
шағым қалдыра аласыз













