Сайыс сабақ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

№12 С.СЕЙФУЛЛИН АТЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ОРТА МЕКТЕБІ

Сайыс сабақ

ТАҚЫРЫБЫ:«ХХІ ғасыр жастары»

(Танымдық ойын)

Орындаған: Н.Құрманбекқызы

Қабылдаған Махашева Р7

Жылға-2018

«ХХІ ғасыр көшбасшысы»(танымдық сайыс)

Мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың тіл туралы білімдерін кеңейту және тереңдету. Балалардың дүниетанымын кеңейту. Ана тіліне және басқа ұлт өкілдерінің тілін құрметтеуге тәрбиелеу. Оқушылар алдында тіл мәртебесін көтеру. Ана тілдеріне деген мақтанышын ояту. Оқушыларды қазақ тілінен басқа пәндерден алған білімдерін өмірде қазақ тілінде  пайдалануға үйрету.Өз сөзін дәлелдей білу дағдысын жетілдіру, өз көзқарасын жеткізе білу, ауызша сөйлеу біліктілігін жетілдіру және сөздік қорын байыту.

Дамытушылық: Эмоционалды – танымдық ортасын кеңейту. Көңіл қоя ілу, ойда сақтау, ұшқырлық , ойлау қабілетін шыңдау, шапшаңдық пен ақтылыққа бейімдеу, тиянақты сөйлеу әдеттерін жетілдіру.

Тәрбиелік: Мақал – мәтелдер арқылы адамгершілікке, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу. Қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру.
Көрнектілігі: интерактивті тақта, слайдтар, сигналдық дөңгелекшелер, қоңырау, сыйлықтар, мадақтама қағазы, алғыс хаттар, тест тапсырмалары.
Сайыстың барысы:
1. Оқушылар ұжымын ұйымдастыру
2. Жүргізушінің кіріспе сөзі, мақсатын түсіндіру, әділ – қазылар алқасын сайлау
3. Сайыскерлердің өзін – өзі таныстыруы.
4. Ойын ережелерімен таныстыру
5. 4 турдан тұратын зияткерлік – танымдық ойын.
І. Бәйге
ІІ. Полиглот
ІІІ. Дода
ІV. Жорға

Армысыздар құрметті қонақтар, оқушылар, ұстаздар ұжымы. – Тіл- өте маңызды құрал. Тіл болмаса адам өз ойын жеткізе алмас еді. Өткен тарихымыз, алқымыздың әдет ғұрыптары, салт-дәстүрлері, бізге ана тіліміз арқылы жетеді.Қазақ тілі- өте бай әрі көркем тілдердің бірі. Мемлекеттіктілдімеңгеру – ҚР азаматыныңпарызы.

Еңалдыменәділ – қазыларалқасынсайлапалайық.

Әділ-қазыларалқасынтаныстыру.

Директордыңтәрбиеісіжөніндегіорынбасары – Р.Махашева

Қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдері – Д.Манақбаева

Педагог-ұйымдастырушы-Н.Құрманбекқызы
Болыңдар сайысқа келген аман бәрің,
Келіп түр егемендік замандарың.
Қазақ болып туғанмын жер үстінде,
Және де сол тіл үшін жаралғанмын – деп бүгінгі сайысты бастайық.

Қатысушыларды таныстыру.

1-ші қатысушы –10 «А» сыныбы

2-ші қатысушы –10 «Ә» сыныбы

Ал, сайыскерлер, дайын болсақ бастайық. Сіздерге сәттілік тілеймін.

БІРІНШІ КЕЗЕҢ

«БӘЙГЕ»

Қараптұрмай  бәйгеге  еріңіз

Шәкірттерге  әділ  шешім  беріңіз

Жүзден  жүйрік, мыңнантұлпар  шығарар

Бәйге, бәйге, бәйгелерді  көріңіз -дейкеле  біз  «БӘЙГЕ»  кезеңінбастайық.

Алтыадамқатысады.
1. Жүргізушіқатысушыларғақарапайымсұрақтарқояды, әрсауалғажауаптыңүшнұсқасыұсынылады.
2. Қатысушыдұрысжауапбергенәрсұраққа 10 ұпайиеленеді.
3. Жауапқа он бес секунд уақытберіледі, оданкейінгіжауаптарқабылданбайды.

ЕКІНШІ КЕЗЕҢ

Полиглот

  Тиісті  сөздің  үш тілде аудармасын айту.

 1.Гүл өссе – жердің көркі,

. . . өссе – елдің көркі (қыз-девушка- )

2.Ел іші – алтын … (бесік – колыбель – )

3.Білімді өлсе,

Қағазда … қалар (есімі- имя -)

4. …. –  үлкенмектеп (Өмір – жизнь-)

5…. – алтын қазына ( тіл – язык-)

6…. – отбасынанбасталады (отан – родина-)

7. … – ақылдыңкөркі (Білім – знание -)

8. … –  білімбұлағы (оқу – учеба)

9. … – ғылым – тілсізмұғалім( кітап – книга-)

10….алды – қызықтіл (өнер – искусство-)

Ең коп ұпай жинаған қатысушы сыныпқа жоғары ұпай беріледі.

ҮШІНШІ КЕЗЕҢ

 «ДОДА»

Мәңгі  бақи  есте  қалар

Ғажайып  бір  сайыс  болсын

Білімдірек  шәкірт  озар

Қиынырақ  сұрақ  болсын – депбіз  енді  сайысымыздың  келесі  кезеңіне  келдік.

Екіншітурдамектепбағдарламасынасай 6 пәнненсұрақтар қойылады.

1. Қатысушыларға 6 тақырып ұсынылады. Белгіленген блок бойынша ойыншы тақырыпты өзі таңдайды. Таңдау кезегі ойыншының бірінші турда алған орнына сәйкес жүзеге асырылады.  Бірінші (соңғы) орын алған ойыншы бірінші болып  таңдайды, әрі қарай осылай кезекпен кете береді.
2. Әр тақырыптың ішінде бес сұрақ болады,  сұраққа дұрыс жауап берген ойыншының бірінші турда жинаған ұпай санына  он балдан қосылып отырады.
3. Жауап ауызша беріледі.
4. Екі тур барысында барынша көп ұпай жинаған үш ойыншы үшінші турға шығады.

Қазақтілі

1. Заттыңтүрін, түсін, сапасын, көлемінбілдіретінсөзтабы?(сын есім)

2. Сөзқұрамынзерттейтінсала?(Морфология

3. “Қойүстінебозторғайжұмыртқалағанзаман” тіркесініңмағынасынайт?    

  (Тыныштықзаман)

4. Екі не бірнешеадамныңсөйлесуі?(Диалог)

5. Дыбыстыңжазбатаңбасы? (әріп)

 Математика

1. 5 мысық 5 тышқанды 5 минут ұстаса, 1 мысық 1 тышқандынеше минут ұстайды? (5 минут)

2. Үшбұрыштың 3 қабырғасыберілген 10,15,7, оныңпериметрін тап? (32)

3. “Миллион” дегенсөздіқазақарасынажеткізгенағартушы?(Ы.Алтынсарин)

4. Дәлелдеудіқажететпейтінматематикалықсөйлем?(аксиома)

5. Геометрияныңжазықтағызаңдылықтарынзерттейтінбөлімі?   

(Планиметрия)

Физика

1. Бүкіләлемдіктартылысзаңынкімашты ?(Ньютон)

2. Ток күшініңөлшембірлігі? (Ампер)

3. Дисперсия құбылысыдегенімізне ?(Жарықтыңспектргебөлінуі)

4. Дене су бетіндеқандайкүштіңәсеріненқалқыпжүреді?(Архимед күші)

5. Қысымдықандайқұралменөлшейді ?(Барометр)

Тарих

1. Тарихтыңатасы?(Геродот)

2. Рейхстагқаеңалғаш ту тіккенқазақжауынгерікім(Р. Қошқарбаев)

3. Тұңғышқазақ демограф ғалымы?(М. Тәтімов)

4. Адамзатқоғамытуралығылым?(тарих)

5. АқтабаншұбырындыАлқакөлсұламақайжылыбасталды?(1723 ж.)

 География

1. Әмудария мен Сырдарияаралығындағышөл ?(Қызылқұм)

2. Экватордыңжалпыұзындығы?(40000 км)

3. АҚШ-тыңсолтүстікштаты ?(Аляска)

4. Еңтереңкөл? (Байкал)

5. Тайландастанасы?(Бангкок)

 Информатика

1. Компьютердіңнегізгібөліктеріната?(Жүйелік блок, Монитор,Пернетақта)

2. Принтердіңнешетүрібар?(3 түрі бар)

3. Вирустыңкеріәсерінжоятынпрограмма ?(Антивирус)

4. “Компьютердіңатасы” депкімдіатаған?(Ч. Беббидж)

5. Қазіргітаңдабұладаматақты Microsoft компаниясыныңпрезиденті ?(Билл Гейтс)

ТӨРТІНШІ КЕЗЕҢ

”ЖОРҒА”

Әрсайыскербір минут арасындаберілгенсұрақтарғажауап берсе, әржауапқа 10 ұпайжинайды.

1-ші ойыншығақойылатынсұрақтар:

 1.Қазақтың ұлттықмузыкалықаспабы (домбыра)

2. «Дружба» сөзініңқазақшасықалай? (достық)

3.Халқаралық тіл (ағылшын)

4.Экология апатқаұшырағантеңіз (Арал)

5. Үшбайлықдегенне?(денсаулық, ақжаулық, он саулық)

6. Ұшақтыңтерезесі (иллюминатор)

7.Италияда Буратинанықалайатайды? (Пиноккио)

8.Бала дәрігері (педиатор)

9.Астана қаласының символы (Бәйтерек)

10.Мұсылмандар діні (Ислам)

11.Жаздан кейін не келеді? (күз)

12. Күрестіңбіртүрі. «Өзін-өзіқарусызқорғау» дегендібілдіреді. Олкүрестіңқайтүрі? (самбо)

13.Бір жылда 12 не бар? (ай)

14.Наурыз көжеденауызтиюқандайұғымдыбілдіреді? (тоқшылық)

15. 61 жаснешемүшел (5)

 2-ші ойыншығақойылатынсұрақтар:

1.4-ші мүшелнешежас? (49)

2. Бетіндеоюлары бар киізденжасалғанүйжабдығы (сырмақ)

3. СолтүстікҚазақстанның бас қаласы (Петропавл, Қызылжар)

4.Қазақтың ішектіаспабы (домбыра)

5.Жер серігі (Ай)

6.Иттер туралығылым (кинология)

7.Қазақтың тұңғыш 1909 жылыдүниежүзілік чемпионы атағыналғанпалуан? (КажымұқанМұнайтпасов)

8.Христиандардың еңбастымерекесіқалайаталады? (пасха)

9.Қазақ алфавитінденешеәріп бар? (42)

10.Қыран құстыбаулып, аңғасалатынадам? (құсбегі)

11. Қазаққыздарыныңұзатылғандакиетін бас киім (сәукеле)

12.Үш арсыз (ұйқы, күлкі, тамақ)

13.Сүйекті пайдаланыпойнайтынойын (ақсүйек)

14.Құстарды зерттейтінғылымдықалайатайды? (орнитология)

15.Ең үлкенжұмыртқасалатынқұсқалайаталады? (Түйеқұс)

«ХХІ ғасыр жастары» танымдық ойынымызды директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары: Р.Махашева қортындылады. Сөзі барысында осындай танымдық ойындардың алда әлі көп болатынын айта келе, сайыс сабағымыз қызықты өткенін айтып өтті. Сайысымыздың кез келгенінде белсене қатысқан 10 «А»-сыныбына ерекше рахметін айтып, марапаттады.