Саланың технологиялық процесін автоматтандыру пәнінен "Химия-технологиялық процестерді автоматтандыру" тақырыбына

1.1.5. Химия-технологиялық процестерді автоматтандыру
Қазіргі уақытта тамақ өнеркәсібінің көптеген салаларында
(микробиологиялық, витаминдік және т.б.) үздіксіз және мерзімді әсер ететін
әртүрлі реакторлар қолданылады. Үздіксіз әрекет ететін реакторды
автоматтандыру сұлбасында (сурет 4) аппараттағы негізгі реттелетін
параметрлердің бірі ортаның рН мөлшері болып табылады. рН мөлшерін
реттеу жүйесі датчикті 4-1, өздігінен жазатын аспапты 4-2, реттеуішті 4-3
қамтиды. Жүйе реттейтін әсерлердің екі түрімен жұмыс істей алады, олардың
бірі - қышқыл қасиеттері бар ағын, екіншісі – сілтілі қасиеттерімен (ОМ 4-6,
4-5). Үздіксіз процесс үшін ерекше тапсырма -берілген жүктемені
қамтамасыз ету. Оны шығын датчигімен 1-1, өздігінен жазатын реттейтін
аспаппен 1-2, ОМ 1-3 кіріс ағынының шығынын реттеумен шешуге болады.
Реактордағы деңгей шығыс ағыстағы шығынның өзгеруімен реттеледі (3-1
датчигі, 3-2 өздігінен жазатын реттеуші аспап, ОМ 3-3). Басқа нұсқасында
берілген жүктеме шығыс ағынының шығынын реттеумен, ал деңгейді реттеу
- аппаратқа кіре берістегі ағынның шығынын өзгертумен қамтамасыз етіледі.

Сур. 4. Мерзімді әрекетті реактордың автоматтандыру сұлбасы
Сұлбада жылу агенттің жейдеге берілетін шығынын өзгеруімен
аппараттағы ортаның температурасын автоматты түрде ұстап тұру
қарастырылған (2-1 датчигі, 2-2, реттегіш құралы, ОМ 2-3).
Мерзімді әсер ететін реакторларда процестің түріне байланысты бір
жағдайларда бүкіл цикл бойы рН тұрақты шамасы беріледі, басқаларында -
ол уақыт функциясы болып табылады (АРЖ-де 4-4 бағдарламалық бергіш
қолданылады) немесе аппараттағы ортаның қандай да бір көрсеткіші.