Саланың технологиялық процесін автоматтандыру пәнінен "Материалдарды үздіксіз мөлшерлеу процесін автоматтандыру" тақырыбына

1.1.2. Материалдарды үздіксіз дозалау процесін автоматтандыру
Үздіксіз мөлшерлеу тамақ өнеркәсібінің көптеген салаларында
қолданылады, мысалы, кондитерлік өндірісте шоколад массасының
қоспаларын жасау кезінде, нан өндірісінде ұн, су, тұз, қант және басқа да
қоспаларды енгізу кезінде. Үздіксіз мөлшерлеу процесін басқаруда
қоспадағы әрбір компоненттің қажетті мөлшерін қамтамасыз ету қажет.
Үздіксіз мөлшерлеу бункерлік және ленталық мөлшерлегіштермен
жүргізіледі. Бункерлік мөлшерлегіштер сусымалы материалдармен және
сұйықтықтармен жұмыс істеу үшін қолданылады, таспалы мөлшерлегіштер
мөлшерлеудің неғұрлым жоғары дәлдігін қамтамасыз етеді. Жалпы жағдайда
соңғылары қоректендіргіш пен жүк қабылдағыш құрылғы - таразы
конвейерінің жиынтығын білдіреді. Ленталы мөлшерлегіштердің
конструкциялары бір және екі агрегатты болып бөлінеді. Бір-агрегаттық
мөлшерлегіштерде қоректендіргіш және жүк қабылдағыш құрылғының
функциялары біріктірілген, екі агрегаттықта - бөлінген.
Мөлшерлегіштің өнімділігі үш параметрмен анықталады: салмақ
конвейерінің жүктемесімен W, конвейер лентасының қозғалыс жылдамдығы
v және оның жүк қабылдағыш бөлігінің ұзындығымен L. Кешігу уақыты t=L /
v таразы конвейерінде материалдың болу уақытымен анықталады.
Екі агрегатты таспалы дозаторларда мөлшерлеу процесін автоматтандыру
кезінде F талап етілетін өнімділікке конвейердің жүк қабылдағыш бөлігінің
лентасындағы жүктемені реттеу жолымен қол жеткізуге болады: F= W/L. Бір
агрегатты дозаторларда жүктеме және салмақ конвейері лентасының
қозғалыс жылдамдығы реттеу жүргізіледі.
Үздіксіз әрекет ететін бірагрегатты ленталы мөлшерлегіштің өнімділігі
(сурет 1, а) 1-6 электр қозғалтқышы роторының айналу жиілігіне сәйкес
өзгеретін мөлшерлеу жылдамдығына байланысты. Схема жұмысы кезінде
электр қозғалтқышы жетегінің айналу жиілігі датчигі 1-1 көбейту блогына 1-
3 сигнал береді.

Сур. 1. Ленталы мөлшерлегіштің автоматтандыру сұлбасыв: а - бір агрегатты,
6 - екі агрегатты

Бір уақытта осы блокқа конвейердің салмақ учаскесіндегі 2-1 жүктеме
датчигінен сигнал түседі. Көбейту блогы дозатордың ағымдағы өнімділігіне
F пропорционалды сигнал қалыптастырады. Бұл сигнал ПИ-реттегішіне 1-4
келіп түседі. Оның реттеушілік әсері электрқозғалтқыштың жетегіне 1-6
беріледі, ол мөлшерлегіштің ағымдағы және берілген өнімділіктерінің
сәйкестігін қамтамасыз ету үшін конвейер лентасының ІІ қозғалыс
жылдамдығын өзгертеді. Қалқандарда электр қозғалтқышының айналу
жиілігіне және конвейер жүктемесін бақылау үшін көрсеткіш аспаптар 1-2
және 2-2, сондай-ақ дозатордың ағымдағы өнімділігін бақылайтын өздігінен
жазатын аспап 1-5 орналастырылған. Режимді таңдау кілтімен SA1 басқару
режимін автоматтыдан қолмен басқаруға ауыстырып қосады.
Екі агрегатты ленталы мөлшерлегіште (сурет 1, б) бункерден І жүк
конвейеріне ІІ түсетін материал мөлшері қоректендіргіш ІІІ жұмысының
қарқындылығына байланысты. Конвейер жүктемесінің датчигінен 1-1 сигнал
ПИ-реттегішіне 1-3 түседі. Ол реттеу әсерін қоректендіргіш өнімділігінің
өзгеруін қамтамасыз ететін тұрақты ток электрқозғалтқышына 1-4 береді.
Жүктеменің ағымдағы мәні берілген мәнге тең болғанша қозғалтқыш
қоректендіргіш өнімділігін өзгертеді. Жүктемені бақылау үшін қалқанда
көрсетуші және өздігінен жазатын аспап 1-2 орналасқан. Конвейер жетегінің
электр қозғалтқышын іске қосу SB1 батырмалы станциясы басқаратын
магнитті іске қосқышпен жүргізіледі. Электрқозғалтқыштың жұмысы HL1
шамымен дабылданады.