Салт дәстүрлер

Сабақ барысы

Уақыты

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушы іс-әрекеті

І. The

organizational

moment.

Ұйымдастыру кезеңі.

1.Амандасу.

2.Түгендеу.

Сұрақ жауап.

(Aшық сұрақ)

Brainstorming

Ой ашар

3мин

2 мин

Good morning children.

What is the weather like today?

What day is it today?

What is the date today?

Who is on duty today?

Who is absent today?

What season is it now?

What is the capital of Kazakhstan

Where is Kazakhstan located

What kind of

Good morning teacher.

P_{1 It’s cold}

P_{2 Today is}

P_{3 Today is the of November.}

P_{4 I’m on duty today.}

_{------ is\ are absent today.}

ІІ. To check up

hometask.

Үйренyге берілгенге шолу.

Ой ашар\warm up

5 мин

Now, dear children I would like to check your previous lesson.

3-4 жаттығуларды жазу және семантикалық картаны толтыру. What about our wild life ?

P ₁ Грамматика:

Revision of modal verbs.

May, Can (request)

1.Серіту сәті.

Топтастыру –мозайка әдісі арқылы.

2мин

Қазір балалар, мозайка әдісі арқылы топтарға бөлінеміз

.

Оқушылар 2 немесе 3топқа бөлінеді.

1-топ 2-топ

ІІІ.Presentation of

the new theme.

Жаңа тақырыппен

таныстыру.

Brainstorming

миға шабуыл.

1. Мәтінмен жұмыс

Pupils listen and read the text:

Reading – оқылым дағдысы

Тыңдалым - auding қалыптасады.

E

.

10 мин

10 мин

10мин

For today we shall have a new lesson

It’s about customs and traditions and beliefs

Салт-дәстүр — әр ұлттың, халықтың діні мен сеніміне, тұрмыс-тіршілігіне, ұлттық құрылым ерекшелігіне сәйкес ғасырлар бойы жинақталып, өмірдің өзі туғызған ғұрыптардың жиынтығы; қауым мен қоғамда қалыптасқан мінез-құлықтың үлгілері. Күнделікті қолданыста бір мәдени топты екіншісінен айыратын және бейресми жолмен реттейтін қабылданған мінез-кұлық ережесіне немесе әлеуметтік әрекеттерді жөнге келтіретін терминге жатады.^[1]

Салт-дәстүр ұлт үшін өмір, қоғам заңы болып негізделіп, сана, тағылым, тәрбие, тіршілік ережесі ретінде ел зердесіне рухани байлық — өнеге тәжірибесін құраған. Бұл талаптар мен ережелерді халық] бұлжытпай орындаумен бірге оны құрметтемеген, сақтамаған адамдарды сол заң негізінде жазалап та отырған. Өткен заманда қазақ қоғамы үшінсалтдәстүр бұлжымас заң рөлінатқарды.Мысалы, той, наурыз көже, қыз ұзату, қонағасы, шашу, ерулік ата салты болыпсаналадыЖұлдызды қолмен көрсетсе қолға сүйел шығады.Күннің күркірегенін алғаш естіген адам бір темірді алып ауырған жеріне тигізсе ауру жазылады немесе арқасын қабырғаға үйкесе ауру-сырқау жоламайды.

 Найзағай ойнап, жауын жауғаннан кейін жаңбыр суына жалаң аяқ жүрсе – адам ауырмайды немесе бұрынғы ауруынан айығады. Жаңа ай туғанда түскен келіншек бала-шағалы болады. Екі жас үйленген түні жұлдыз жиі болса, олардың ұрпақтары да көп болады.Күн алғаш күркірегенде тілеген тілек қабыл болады.Жазда үйге құйын келе жатса үлкен кісілер қолына таяқ алып оны «таздың үйіне бар, пәленше таздың үйіне бар» деп қуалайды.Біреуді үйі өртенсе арты жақсылық болады деп ырымдайды.

Тұсау кесу

Бала бесіктен белі шығып, еңбектеуден өткен соң аяғын қаз‑қаз баса бастайды. Өз аяғымен туған жеріні топырағын басып, із түсіріп, өз көзімен алдына қарап таң‑тамаша болады. Бұл баланың ең алғашқы талпынысы, тіршілігі. Мұны ежелден түсінетін қазақ баласының келешегіне ақ жол тілеп, тұсау кесер жасайды. Бұған да мал сойып, жұрт жияды. Баланың анасы ала‑құла шуда жіптен екі‑үш қарыс дайындап, оны ауылдағы бір желаяқ пысық әйелге «ал сен кес, өзіндей пысық болсын» деп ұсынады. Ол кісі ала жіпті баланың екі аяғына тұсауша байлап, сонан соң ортасынан кеседі. Бала анадайдағы апасына қарай тәлтіректеп жөнеледі.

Міне, осыдан бастап кішкене қазақтың өмір жолының алғышқы ізі жер бетін шимақтайды. Тұсау кесу қазақтың өмір сапарының сәтті болуы үшінақ ниетпен жасаған ырымы, құдайға деген құлшылығы.

Осы арада «баланың аяғына не себепті ала жіп байланады, қара, қызыл, көк жіп неге байланбайды?» деген сұрақ туу мүмкін.

Оқушылар мәтінді абзац бойынша оқып шығады және олардың көмегімен түсінгенін айта отырады, өз ойымызды айтамыз.

• Оқушылар жаттығудағы тапсырманы оқып талқылайды

Бұның мәні мынада: қазақ баласының сөзді естіп ұға алатын, айтқанды ептен істейтін кезінен – осы тұсауы кесілгенннен бастап ұрлыққа, зорлыққа, жырындылыққа барма, жолама деп баулиды. Біреудің ала жібін аттама, бүлінгеннен бүлдіргі алма дегенді әу бастан‑ақ құлағына сіңісті етеді. Аяқтағы жіптің ала болуы да, оның кесілуі де жоғарыдағылаға жолма, ондайдың жолын қолыңнан келсе кес, дүниенің азы біреудің бір құлаш жібіне ең құрығанда бұзауға бас жіп болар деп қызықпа, тұсауындағы жіпті кескендей ондай арам кезіксе кесіп‑құртуға тырыс дегені. Бұл – екінші себебі. Біріншісі – баста айтқанымыздай баланың келешегіне жол ашу, ақ жол тілеу.

ІV. Consolidation of

new theme.

Жаңа сабақты

пысықтау.

Жабық сұрақтардан

ашық сұраққа өту арқылы.

5мин

Қазір төмендегі сұрақтарға жауап беруге тырысайық.

b) Answering questions.

1. Talk to your partner.

What are the typical Kazakhstan plants?

Do you know any of them?

What kind of animals do know?

Ішінде

сыртында

Оқушылар жабық сұраққа жауап береді.

1.Тhe typical Kazakhstan plants are ------------

2--------------------.

3-----------------------.

V. Conclusion.

Жаңа сабақты

бекіту.

Семантикалық карта.

3мин

Write out the sentences in the

ex.1б at page 130

Оқушылар жаттығудағы келісетін немесе келіспейтінін анықтап жазады .

VI. Үйренуге берілетін тапсырма.

1мин

The use of the modal verbs131 бет and informations about blue spruces

10б,в сыныптар үшін

10 а,ә сыныптар үшін

informations about saxau

Қосымша материалдар Қазақтың салт дәстүрлері мен ырым тиымдары

VII. Бағалау.

1мин

Кері байланысбес саусақ арқылы.

My lesson is over good bye.