Авторлық бағдарлама

ШЕКСПИРТАНУ

Бағдарлама жалпы орта білім беретін

мектептің 10-11 сынып оқушыларына

арналған.

Байзақ ауданы 2024ж

Жамбыл облысы әкімдігінің Білім басқармасы Байзақ ауданының

білім бөлімінің №2 орта мектебі КММ

ШЕКСПИРТАНУ

Бағдарлама жалпы орта білім беретін

мектептің 10-11 сынып оқушыларына

арналған.

Бағдарламаны әзірлеуші ағылшын тілі

пәнінің мұғалімі Байкеева Дана

Онгарбаевна

Байзақ ауданы 2024ж

«Шекспиртану»

10-11 сыныптар

Байкеева Дана Онгарбаевна

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ

«ÓRKENIET» ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІКТІҢ БАСПАСЫНА ҰСЫНЫЛДЫ

Рецензент:

Рецензенттер: «Órkenіet» ғылыми-әдістемелік орталығының аға ғылыми қызметкері
О.О. Мұқатаев

Құрастырған: Жамбыл облысы, Байзақ ауданы №2 орта мектебінің ағылшын тілі пәні мұғалімі Байкеева Дана Онгарбаевна

© Қазақстан Республикасы «Órkenіet» ҚР ҒӘО, 2022ж.

3

Аңдатпа

Бұл авторлық бағдарлама ағылшын тілі мен әдебиетін тереңдетіп оқитын оқушыларға арналған. Курс барысында Уильям Шекспирдің өмірі, шығармашылық мұрасы, драмалары мен сонеттері талданып, оның адамзат мәдениетіне қосқан үлесі зерттеледі. Бағдарламаның мақсаты — оқушылардың әдеби талдау дағдысын қалыптастыру, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен жұмыс істеу арқылы тілдік және мәдени құзыреттерін дамыту. Курс зерттеу, шығармашылық және жобалық жұмыстарды қамтиды.

Аннотация

Данная авторская программа предназначена для учащихся, углублённо изучающих английский язык и литературу. В ходе курса рассматриваются жизнь и творчество Уильяма Шекспира, анализируются его драмы и сонеты, а также их влияние на мировую культуру. Цель программы — развитие у учащихся навыков литературного анализа, формирование языковой и культурной компетенции через работу с оригинальными текстами. Курс включает исследовательские и творческие проекты.

Abstract

This author’s course is designed for students who study English language and literature in depth. It explores the life and works of William Shakespeare, focusing on his plays and sonnets as well as their impact on world culture. The main goal is to develop students’ analytical and critical thinking skills, enhance linguistic and cultural competence through original texts, and foster creativity through research and project-based learning.

Түсінік хат

Енгізу қажеттілігі мен өзектілігі

Қазіргі жаһандану дәуірінде ағылшын тілі мен мәдениетін терең меңгеру – әлемдік өркениетпен тең дәрежеде даму кепілі. Уильям Шекспир шығармалары – ағылшын тілінің көркемдік әлеуетін танытатын, адамзаттық құндылықтарды дәріптейтін мәңгілік мұра. Мектеп бағдарламасында Шекспирдің еңбектері шектеулі түрде қарастырылатындықтан, бұл авторлық курс оқушылардың әдеби және тілдік көкжиегін кеңейтуге, мәдениетаралық түсіністікті арттыруға бағытталған. Курс оқушылардың сыни ойлау, талдау және шығармашылық қабілеттерін дамыту қажеттілігінен туындаған.

Бағдарлама мақсаты:

Уильям Шекспирдің өмірін, пьесаларын, поэзиясын және прозасын зерттеу, сонымен қатар оның шығармаларында қолданған әдеби әдістерін анықтау.

Бағдарлама міндеттері:

• Оқушыларды ұлы ағылшын драматургі У.Шекспирдің өмірбаяны мен шығармашылық жолының фактілерімен таныстыру.

• Оқушыларды классикалық әдебиеттің жоғары үлгілерімен таныстыру.

• Оқушылардың өз бетінше (зерттеу) жұмысқа деген ұмтылысын қолдау және дамыту.

• Шекспир шығармашылығының әлем әдебиеті үшін маңызын анықтау.

Материалдарды жинақтау мен құрылымдаудың негізгі қағидаттары

«Шекспиртану» курсының материалдары оқушылардың жас ерекшеліктері мен танымдық мүмкіндіктеріне сай іріктелді. Курсты құрастыру барысында ғылыми негізділік, жүйелілік, сабақтастық және қолжетімділік қағидаттары басшылыққа алынды.

1. Ғылыми негізділік – материалдар қазіргі шекспиртанудың жетістіктері мен әдебиеттану ғылымының талаптарына сүйене отырып таңдалды.

2. Жүйелілік пен бірізділік – сабақтар тақырыптық және хронологиялық тәртіпте орналасып, біртіндеп күрделене түседі.

3. Сабақтастық – курс мазмұны жалпы білім беретін мектеп бағдарламасындағы ағылшын тілі мен әдебиет сабақтарымен өзара байланыста қарастырылды.

4. Қолжетімділік – оқушылардың деңгейіне сәйкес тілдік және мазмұндық материалдар пайдаланылды.

5. Интерактивтілік пен шығармашылық бағыттылық – оқыту процесінде талдау, пікірталас, көрініс қою, эссе жазу сияқты әдістер арқылы оқушылардың қызығушылығы мен белсенділігі арттырылады.

Бұл қағидаттар курстың оқу-танымдық құндылығын арттырып, оқушылардың әдеби талдау дағдыларын дамытуды мақсат етеді.

Оқыту әдістері:
«Шекспиртану» курсын өткізу барысында оқушылардың шығармашылық және

сыни ойлау қабілеттерін дамытуға бағытталған заманауи әдістер қолданылады.

Атап айтқанда:

• проблемалық және зерттеушілік әдістер;

• жобалық жұмыс әдісі;

• дебат және пікірталас технологиялары;

• рөлдік және сахналық ойындар;

• мәтінмен жұмыс, әдеби талдау және интерпретация әдістері;

• топтық және жұптық жұмыс, «дөңгелек үстел» форматы.

Оқыту түрлері:

• Дәріс және әңгімелеу сабағы – жаңа ақпаратпен таныстыру, тарихи және

• мәдени контексті түсіндіру;

• Семинар және практикалық сабақтар – талдау, салыстыру, пікір алмасу;

• Шығармашылық сабақтар – эссе, сахналық көріністер, бейнежоба немесе

• мультимедиялық таныстырылымдар дайындау;

• Зерттеу және жобалық жұмыс – оқушылардың өз бетінше ізденісін

• дамытуға бағытталған.

Оқу режимі:
Курс аптасына 1 рет, әр сабақтың ұзақтығы 40–45 минут. Жалпы көлемі – 34 сағат (1 оқу жылы).
Оқыту тілі – ағылшын тілі

Сабақтар интерактивті тақта, мультимедиялық ресурстар мен онлайн платформаларды пайдалану арқылы өткізіледі.

Күтілетін нәтижелер:
«Шекспиртану» курсын аяқтаған соң оқушылардан келесі нәтижелер күтіледі:

1. Білімдік нәтижелер:

   • Уильям Шекспирдің өмірі мен шығармашылығы туралы тереңірек білім алады;

   • Негізгі драмалары мен сонеттерінің мазмұны мен идеялық ерекшеліктерін талдай алады;

   • Шекспир шығармаларының ағылшын және әлем әдебиетіндегі рөлін түсінеді.

2. Құзыреттік нәтижелер:

   • Әдеби мәтінді талдау, салыстыру және өз ойын дәлелдеп жеткізу дағдысын қалыптастырады;

   • Ағылшын тіліндегі түпнұсқамен жұмыс істей отырып, тілдік және мәдени құзыреттерін жетілдіреді;

   • Шығармашылық және зерттеу жобаларын өздігінен орындауға бейімделеді.

3. Тәрбиелік нәтижелер:

   • Әлемдік мәдениетке құрмет, эстетикалық талғам, адамгершілік құндылықтар қалыптастырады;

   • Командалық жұмыс пен өзара ынтымақтастық дағдыларын дамытады.

Оқыту нәтижесін бағалау құралдары:
Бағалау жүйесі оқушылардың оқу жетістіктерін кешенді түрде анықтауға бағытталған:

• ағымдық және жиынтық бағалау;

• өзін-өзі бағалау және өзара бағалау парақтары;

• тест тапсырмалары мен сұхбат әдісі;

• шығармашылық жұмыстар (эссе, көрініс, бейнежоба, презентация);

• зерттеу және жобалық жұмыстардың қорғауы;

• портфолио (оқушы жетістіктерінің жеке жинағы).

Бағалау барысында оқушының жеке даму динамикасы, сыни және шығармашылық ойлау белсенділігі басты назарға алынады.

Бағдарламаның мазмұны

«Шекспиртану» курсының мазмұны оқушылардың ағылшын әдебиеті тарихындағы ең көрнекті тұлғаның өмірі мен шығармашылығын жан-жақты тануына бағытталған. Бағдарлама төрт тақырыптық бөлімнен тұрады:

I бөлім. Уильям Шекспир және оның дәуірі (3 сағат)

Бұл бөлімде оқушылар Уильям Шекспирдің өмірі мен шығармашылығымен танысады. Элизавет дәуірінің мәдениеті мен ағылшын Ренессансының ерекшеліктері

қарастырылады. Негізгі мақсат – оқушылардың қызығушылығын арттырып,

Шекспир шығармашылығын тереңірек зерттеуге негіз қалайды.

Негізгі дағдылар: тарихи контексті түсіну, сөздік қорды дамыту, пікірталас

мәдениеті.

II бөлім. Шекспир тілі мен тұрақты тіркестері (12 сағат)

Бұл бөлімде оқушылар Шекспирдің тіл ерекшеліктері мен оның енгізген тұрақты

тіркестерімен танысады. Сабақтар барысында мәтінді талдау, драма элементтерін

қолдану және цитаталардың мағынасын ашу жұмыстары жүргізіледі.

Негізгі дағдылар: мәтінді түсіну, идиомаларды қолдану, шығармашылықпен ойлау, рөлдік ойын.

III бөлім. Адам эмоциялары мен моральдық құндылықтар (10 сағат)

Бұл бөлімде Шекспир шығармаларындағы жалпыадамзаттық эмоциялар –

сүйіспеншілік, қызғаныш, кінә, мейірімділік және өршілдік тақырыптары қарастырылады. Оқушылар кейіпкерлердің моральдық таңдауларын талдап, қазіргі өмірмен байланыстырады.

Негізгі дағдылар: эмпатия, моральдық пайымдау, мәтіннен дәлел келтіру, мәнерлеп сөйлеу.

IV бөлім. Билік, қызғаныш және адам табиғаты (6 сағат)

Бұл бөлімде Шекспир кейіпкерлерінің билікке ұмтылысы, ішкі қайшылығы мен

қызғаныш сезімдері зерттеледі. Оқушылар бұл тақырыптарды өмірлік

жағдайлармен байланыстырып, пікірталас пен салыстыру әдістерін қолданады.

Негізгі дағдылар: сыни ойлау, салыстыру, аргументтеу, ауызша және жазбаша пікір білдіру.

V бөлім. Шекспир мұрасы және қорытынды (3 сағат)

Қорытынды бөлімде оқушылар Шекспирдің әлем әдебиетіне қосқан үлесін

талдайды. Оның сөздері мен идеяларының қазіргі өнер мен мәдениетке әсері

қарастырылады. Соңында шығармашылық жоба немесе рефлексиялық жұмыс

жасалады.

Негізгі дағдылар: қорытынды жасау, шығармашылық ойлау, өз ойын еркін жеткізу.

Әдістемелік нұсқаулар

1. Жалпы әдістемелік бағыт

«Шекспиртану» курсы пәнаралық және құндылыққа бағытталған тәсілге сүйенеді. Курсты өткізу барысында оқушылардың сыни ойлау, шығармашылық талдау және эстетикалық қабылдау қабілеттерін дамыту көзделеді. Негізгі әдістемелік ұстанымдар: тұлғалық-бағдарлы оқыту, коммуникативтік тәсіл және жобалық жұмыс. Мұғалім курсты жүргізу кезінде оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін көркем мәтінмен жұмыс, пікірталас, сахналық қойылымдар және мультимедиалық құралдарды қолдану ұсынылады.

2. Кеңестер мен ұсыныстар

Сабақ басында оқушылардың фондық білімін анықтау үшін қысқа сұрақтар немесе ойын элементтерін қолданыңыз.

Әр бөлімде тарихи контексті көрнекілік арқылы көрсету маңызды (бейнефильм, сурет, карта, театр сызбалары).

Драмалық шығармаларды оқуда рөлдік ойын, сахналық көрініс әдістері тиімді.

Сонеттерді талдауда сөздік қорды кеңейту және аударма талдау жұмысын ұйымдастыру ұсынылады.

Курстың соңында оқушылар өз жобаларын немесе көріністерін көпшілік алдында қорғауы керек – бұл шығармашылық еркіндік пен сенімділік дағдысын қалыптастырады.

3. Білім беру үдерісін ұйымдастыру құралдары

АКТ құралдары: интерактивті тақта, презентациялар, аудио және бейнематериалдар.

Оқыту платформалары: Wordwall, Quizizz, Padlet, Canva — интерактивті тест және постер әзірлеуге.

Әдеби материалдар: Шекспирдің түпнұсқа және бейімделген шығармалары, қазақ тіліндегі аудармалар, театр бейнежазбалары.

Бағалау құралдары: бақылау парақтары, өзін-өзі бағалау және топтық талқылау парақтары.

4. Сабақ түрлері

Дәріс-сабақ: жаңа тақырыпты теориялық тұрғыдан түсіндіру.

Семинар: мәтінді талдау және пікір алмасу.

Практикалық сабақ: сахналық көрініс, рөлдік ойындар, эссе жазу.

Зерттеу сабағы: кейіпкерлер мен тақырыптарды салыстырмалы талдау.

Жобалық сабақ: шығармашылық жұмыстар мен зерттеу жобаларын таныстыру.

Қорытынды сабақ: конференция, поэзия кеші немесе театр қойылымы түрінде өткізіледі.

5. Дидактикалық материалдар

Көркем мәтін үзінділері (драмалар мен сонеттер).

Сахналық репликалар мен диалогтар үлгілері.

Грамматикалық және лексикалық тапсырмалар.

Сюжеттік карталар мен кейіпкер талдау парақтары.

Дебат және талдау сұрақтары (мысалы: «Гамлеттің шешімсіздігі – әлсіздік пе, әлде парасат белгісі ме?»).

Жобаларға арналған нұсқаулықтар және бағалау рубрикалары.

Өзектілігі мен жаңалығы

Қазіргі білім беру жүйесінде әлемдік мәдениетті, рухани құндылықтарды және тұлғалық дамуды үйлестіре оқыту басты міндеттердің бірі болып табылады. Сол тұрғыдан алғанда, Уильям Шекспир шығармашылығын терең зерделеу — оқушылардың адамгершілік, эстетикалық және мәдени құзыреттілігін арттырудың тиімді жолы. «Шекспиртану» курсының өзектілігі — оқушыларды әлем әдебиетінің классикалық үлгілерімен таныстыру арқылы олардың тілдік дағдыларын жетілдіру, сыни және шығармашылық ойлау қабілеттерін дамыту, адамзаттық құндылықтарға негізделген тұлға қалыптастыру болып табылады. Курстың мазмұны оқушыны әдебиетті тек оқу пәні ретінде емес, өмірді түсінудің және өзін-өзі танытудың құралы ретінде қабылдауға жетелейді. Бағдарламаның жаңалығы — дәстүрлі әдеби талдауды заманауи педагогикалық технологиялармен және цифрлық ресурстармен ұштастыруында. Курста интерактивті әдістер, бейнежобалар, рөлдік ойындар, дебаттар мен мультимедиалық платформалар кеңінен қолданылады. Сонымен қатар, курс мазмұнында ағылшын және қазақ тілдеріндегі мәтіндерді салыстырмалы талдау, Шекспир шығармаларының қазіргі мәдениеттегі интерпретациясын зерттеу элементтері қамтылған. Осы арқылы бағдарлама оқушылардың тілдік, мәдени және коммуникативтік құзыреттіліктерін дамыта отырып, жаһандық ойлау мәдениетіне бейім тұлға қалыптастыруға бағытталған.

Ғылымилығы

«Шекспиртану» курсы мазмұны мен құрылымы жағынан ғылымилық қағидасына негізделген. Бағдарлама ағылшын және әлем әдебиетінің классикалық зерттеулеріне, әдебиеттану мен мәдениеттану ғылымдарының қазіргі бағыттарына сүйенеді. Курс материалы әдебиет тарихы, драматургия теориясы, поэтика және мәтінтану негіздері сияқты ғылыми ұғымдарды түсінуге мүмкіндік береді. Әр тақырып оқушылардың жас ерекшелігіне сай бейімделіп, көркем шығармаларды талдауда ғылыми ұстанымдарға — тарихи-салыстырмалы талдау, көркем бейне мен идеялық мазмұнды жүйелі қарастыру тәсілдеріне сүйенеді. Бағдарламада Шекспир шығармашылығын зерттеген әлемдік ғалымдардың (мысалы, Сэмюэл Джонсон, Гарольд Блум, Александр Аникст және т.б.) тұжырымдары ішінара ескеріліп, ғылыми көзқарасты оқушылардың зерттеу дағдыларымен ұштастыру мақсаты көзделген. Курс барысында оқушылар көркем мәтінді талдау, дәлел келтіру, салыстыру және қорытынды жасау сияқты зерттеушілік дағдыларды меңгереді. Бұл тәсіл оқушылардың әдеби білімін тереңдетіп қана қоймай, олардың логикалық, аналитикалық және мәдени танымдық ойлауын дамытады.

Мақсатқа бағытталуы

«Шекспиртану» курсы білім беру үдерісінің негізгі мақсаттарына сәйкес әзірленген және оқушылардың тілдік, мәдени және тұлғалық дамуын қамтамасыз етуге бағытталған. Бағдарламаның басты мақсаты — оқушылардың әлем әдебиетінің көрнекті өкілі Уильям Шекспирдің шығармашылығын терең танып, оны қазіргі өмірмен байланыстыра білу дағдыларын қалыптастыру. Курс мазмұны оқушылардың пәндік, зерттеушілік, коммуникативтік және мәдени құзыреттерін дамытуға бағытталған.
Осы мақсатқа жету үшін келесі міндеттер көзделеді:

• Шекспир шығармалары арқылы адамгершілік, рухани және эстетикалық құндылықтарды түсіндіру;

• Көркем мәтінді талдау және өз пікірін дәлелмен жеткізу дағдыларын дамыту;

• Әдеби және мәдени мұраға құрметпен қарауды қалыптастыру;

• Қазақ және ағылшын тілдерінде салыстырмалы талдау жүргізу арқылы тілдік дағдыларды жетілдіру;

• Театр мәдениеті мен драмалық өнерге қызығушылықты арттыру.

Бағдарламаның мақсатқа бағытталуы оқушылардың шығармашылық ойлауын, өзіндік көзқарасын және әдебиетке деген жеке қатынасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде оқушылар тек Шекспир шығармаларын танумен шектелмей, жалпыадамзаттық құндылықтарды түсініп, өз өмірінде қолдануға бейімделеді. «Шекспиртану» курсы оқушылардың теориялық білімдерін практикалық әрекет арқылы бекітуге және өмірлік тәжірибеде қолдануға бағытталған. Бағдарлама барысында оқушылар тек шығармаларды талдап қана қоймай, сол туындылардың идеяларын, кейіпкерлердің мінез-құлықтарын және өмірлік ұстанымдарын өз өмір тәжірибесімен байланыстырып үйренеді.

Курс мазмұны оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытуға, коммуникативтік дағдыларын жетілдіруге және өмірлік құндылықтарды түсінуге бағытталған. Теориялық сабақтар мен практикалық жұмыстар (сахналық көріністер, дебаттар, эссе жазу, бейнежоба дайындау, зерттеу жобалары) арқылы оқушылар өз идеяларын еркін жеткізуге және топпен тиімді жұмыс істеуге дағдыланады.

Тәжірибеге бағытталған тәсіл оқушылардың:

• әдеби мәтінді өмірмен байланыстыра талдауға;

• көркем бейнелерді заманауи көзқарас тұрғысынан түсіндіруге;

• театр мәдениеті мен шығармашылық ойлауға жақындасуына мүмкіндік береді.

Курс соңында ұйымдастырылатын «Менің Шекспирім» атты шығармашылық кеш пен жобалық конференция оқушылардың алған білімдерін тәжірибе жүзінде көрсетуіне жағдай жасайды. Осылайша, бағдарлама оқу процесін

өмірмен ұштастырып, оқушыларды белсенді, мәдениетті және ойлы тұлға ретінде қалыптастыруға ықпал етеді.

Жүйелілігі мен сабақтастығы

«Шекспиртану» курсы мазмұны жағынан жүйелі құрылымға ие және оқу процесінің логикалық бірізділігін қамтамасыз етеді. Бағдарлама бөлімдері мен тақырыптары бір-бірімен өзара сабақтасып, оқушылардың білімін біртіндеп тереңдетуге бағытталған. Курс құрылымы «қарапайымнан күрделіге», «теориядан тәжірибеге» қағидатына негізделген. Алғашқы бөлімдерде оқушылар Шекспирдің өмірі мен дәуірін танып-білсе, келесі кезеңдерде оның шығармаларының идеялық-көркемдік табиғатын талдауға және жеке шығармашылық жұмысқа көшуге мүмкіндік алады.

Сабақтастық қағидасы келесі бағыттарда көрініс табады:

• Мазмұндық сабақтастық: әр бөлім алдыңғы тақырыптың логикалық жалғасы ретінде жоспарланып, оқушылардың әдеби-мәдени дүниетанымын кеңейтеді.

• Әдістемелік сабақтастық: курстың барлық кезеңдерінде зерттеу, талдау, салыстыру және шығармашылық әдістері жүйелі қолданылады.

• Тәрбиелік сабақтастық: Шекспир шығармалары арқылы адамгершілік, әділдік, жауапкершілік, сүйіспеншілік сияқты құндылықтар бірізді қалыптасады.

Осылайша, бағдарлама оқушылардың әдеби білімін тереңдетіп қана қоймай, олардың өмірлік және мәдени байланыстарды түсіну қабілеттерін жүйелі дамытуға ықпал етеді. Курстың мазмұны мектеп бағдарламасымен үйлесімде болып, жоғары сыныптардағы шетел әдебиеті мен тіл сабақтарымен табиғи байланыс орнатады.

Мақсатқа сәйкестігі және нәтижеге бағытталуы

«Шекспиртану» курсының мазмұны қойылған мақсаттар мен міндеттерге толық сай келеді және оқушылардың танымдық, рухани және шығармашылық дамуын қамтамасыз ететін барлық қажетті материалдарды қамтиды. Бағдарлама құрылымы Уильям Шекспирдің өмірі мен шығармашылығын жан-жақты танып-білуге, әдеби талдау дағдыларын қалыптастыруға және оқушылардың өздік ойлау қабілеттерін дамытуға бағытталған. Курс мазмұнына тарихи-мәдени контекст, көркем мәтінді талдау, драма және поэзия жанрларының ерекшеліктері, сондай-ақ шығармашылық жобалар енгізілген. Бұл элементтер оқушылардың теориялық білімін тәжірибемен ұштастырып, сыни ойлау, талдау және өз көзқарасын дәлелдей алу дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Бағдарламаның нәтижеге бағытталуы оқыту соңында нақты оқу жетістіктерін айқындайды. Курс аяқталған соң оқушылар:

• Шекспирдің өмірі мен шығармашылығы туралы жүйелі білімге ие болады;

• Шекспир шығармаларындағы идеялар мен адамгершілік құндылықтарды түсініп, өмірлік тәжірибемен байланыстырады;

• Көркем мәтінді талдай және салыстыра алады;

• Әдебиетке деген қызығушылығы мен шығармашылық қабілеті артады;

• Өз ойын еркін жеткізіп, мәдени коммуникация дағдыларын меңгереді.

Осылайша, курс мазмұны мен құрылымы оқушылардың тұлғалық дамуына және әлемдік мәдениетке құрметпен қарауына ықпал ететін нақты нәтижелерге қол жеткізуді көздейді.

Оқушылардың жасына сәйкестігі және мақсаттар мен нәтижелердің шынайылығы

«Шекспиртану» курсы 10-11 сынып оқушыларының жас ерекшеліктеріне сәйкес әзірленген. Бағдарлама мазмұны мен әдістемелік тәсілдері оқушылардың танымдық деңгейі, психологиялық қабылдауы және қызығушылық ерекшеліктері ескеріліп құрылды. Курс барысында оқушыларға күрделі әдеби ұғымдар біртіндеп, өмірмен және көркем бейнелермен байланыстыра түсіндіріледі. Шекспир шығармаларының негізгі тақырыптары — достық, адалдық, махаббат, әділдік, ар мен намыс — жасөспірімдер үшін түсінікті әрі тәрбиелік мәні зор құндылықтар болып табылады.

Оқу үдерісінде қолданылатын әдістер (диалог, пікірталас, рөлдік ойын, көрініс қою, шығармашылық эссе жазу) оқушылардың белсенділігін арттырып, өз ойын еркін жеткізуіне мүмкіндік береді. Көркем мәтіндерді бейімделген нұсқада пайдалану, бейне және аудиоматериалдармен жұмыс істеу балалардың қабылдау деңгейіне сай келеді және оқу үдерісін қызықты етеді.

Қойылған мақсаттар мен міндеттер оқушылардың даму деңгейіне сай, нақты және қолжетімді сипатқа ие.
Бағдарлама соңында күтілетін нәтижелер де шынайы:

• оқушылар әдебиетке деген қызығушылығын арттырады;

• көркем мәтінді түсініп, өз пікірін білдіру қабілетін дамытады;

• мәдени және адамгершілік құндылықтарды бойына сіңіреді;

• топпен жұмыс істеу және шығармашылық өзін-өзі таныту дағдыларын меңгереді.

Осылайша, бағдарлама оқушылардың жасына лайық білім беру мазмұнын ұсына отырып, тұлғалық және шығармашылық әлеуетін ашуға жағдай жасайды.

«Шекспиртану» курсының мазмұны және мәтіндік материалдары оқушылардың жас ерекшелігіне сәйкес қазақ тілінің орфография, пунктуация және стиль нормаларына сай дайындалған. Бағдарламалық мәтіндер айқын, түсінікті және ғылыми тілде баяндалған, сонымен бірге көркем әдебиет ерекшеліктерін сақтай отырып ұсынылған.

Курс барысында қолданылатын тапсырмалар мен мәтіндер оқушылардың тілдік құзыреттілігін дамытуға бағытталған:

• әдеби мәтінді талдау кезінде сөздік қорын кеңейту;

• әдебиеттану және драматургияға қатысты терминологияны меңгеру;

• өз ойын жазбаша және ауызша дұрыс жеткізу;

• шығармашылық тапсырмаларда тілдік сауаттылық пен стильдік үйлесімділікті сақтау.

Сонымен қатар, мәтіндерді ағылшын тілінен аудару және салыстырмалы талдау жүргізу оқушылардың шет тілін меңгеру дағдыларын арттыруға мүмкіндік береді.
Барлық материалдар мектеп бағдарламасының талаптарына және заманауи әдістемелік стандарттарға сай құрылып, тілдік нормаларды сақтау арқылы білім беру үдерісінің сапасын қамтамасыз етеді.

«Шекспиртану» курсының тақырыптық-күнтізбелік жоспары

(34 сағат)

Оқу жылы: 2025–2026

Аптасына: 1 сағат

Барлығы: 34 сағат

№	Lesson Topic	Hours	Lesson Objective	Expected Outcomes	Teaching Methods / Activities	Resources
1	Introductory lesson	1	Introduce students to the course and William Shakespeare’s legacy.	Students understand course objectives and show curiosity about Shakespeare’s life and works.	Discussion, brainstorming, quiz	Presentation, posters
2	As Dead as a Doornail	2	Understand idiom meaning and origin in Shakespeare’s works.	Students explain and use the idiom correctly in sentences.	Vocabulary work, role play	Worksheet, video
3	Greek to Me	2	Explore the concept of misunderstanding and idiomatic expressions.	Students interpret the idiom’s meaning and context through examples.	Pair work, translation challenge	Handout, dictionary
4	Wild-Goose Chase	2	Identify idioms related to futile efforts or pursuits.	Students act out short dialogues to express the idiom.	Role play, storytelling	Pictures, video
5	All That Glisters Is Not Gold	2	Analyze the theme of appearances vs. reality.	Students explain the proverb’s moral through examples.	Discussion, creative writing	Poster, worksheet
6	I'll Send Him Packing	2	Recognize idiomatic expressions related to dismissal or rejection.	Students use the idiom in modern conversation.	Pair work, skit performance	Cards, projector
7	A Pound of Flesh	2	Discuss justice, revenge, and morality through Shakespeare’s phrases.	Students explain the moral meaning of the idiom in context.	Debate, role play	Text extract, video clip
8	A Fool's Paradise	2	Explore the meaning of false happiness and illusions.	Students analyze and dramatize situations showing false hopes.	Creative role play, discussion	Worksheet, props
9	Not Budge an Inch	2	Learn about determination and stubbornness through language.	Students act out a scene using idiom-based dialogue.	Pair activity, improvisation	Handout, flashcards
10	I Must Be Cruel, Only to Be Kind	2	Interpret moral dilemmas in Shakespeare’s lines.	Students explain paradoxical meanings in literature.	Critical discussion, text analysis	Extract from Hamlet
11	Wear My Heart on My Sleeve	2	Understand openness and emotional honesty in characters.	Students write and present short monologues.	Creative writing, drama	Notebook, stage props
12	What's Done Is Done	2	Examine the concept of guilt and acceptance.	Students connect the phrase to modern contexts of responsibility.	Group discussion, reflection	Video, whiteboard
13	The Green-Eyed Monster	2	Analyze jealousy as a destructive emotion.	Students identify examples of jealousy in literature and life.	Debate, storytelling	Slides, text excerpts
14	The World's Mine Oyster	2	Explore opportunity and ambition in Shakespeare’s language.	Students discuss personal dreams inspired by this phrase.	Motivational talk, reflection	Visual aids, worksheet
15	A Tower of Strength	2	Study symbols of strength and resilience in literature.	Students describe strong characters and create posters.	Group work, presentation	Poster paper, markers
16	Spotless Reputation	2	Explore honor and moral integrity in Shakespeare’s plays.	Students reflect on the importance of reputation in society.	Discussion, essay writing	Notebook, handout
17	Shakespeare and Comedy / Final Lesson	2	Summarize course learning and celebrate Shakespeare’s creativity.	Students perform scenes and present reflections on their learning.	Performance, peer feedback	Costumes, stage, certificates

Қысқа мерзімді жоспар үлгілері

Theme of the Lesson: As dead as a doornail Aims: Students will… practise listening for gist and detail in the context of a short animation about Shakespeare’s life, language and plays. understand the meaning, use and form of the phrase as dead as a doornail. be able to understand and use further idioms using the word 'dead'. Expected result: All students: Tells the theme and reveals the main idea Majority of students: Performs tasks of a creative nature Some students: Draws conclusions on the topic
Plan
The stages of the lesson	Student actions in the classroom	Resource s
The beginning of the lesson 5 minutes	Lead in Introduce students to the characters Will (William Shakespeare) and Thomas Swann and explain that they are going to watch a short animation starring Will and Thomas. Start and pause the video at 00.11 seconds with Will writing and Thomas hammering. Put students into groups to discuss what they can see in this opening scene. Feedback and elicit key vocab: a hammer, a nail, DIY, fix, a play, a playwright.	http://w ww.bbc. co.uk/lea rningeng lish/engli sh/course /shakesp eare/unit - 1/session -3
Physical minute
The middle of the lesson 30 minutes	Task A: Gist Set this gist question for students to answer as they watch the animation: How does Thomas help Will with his new play? Play video from beginning to end. Ask students to compare their answers in pairs then check answer as a class.

7

Answer Will sees Thomas hammering a nail into a door and it gives him the idea for the phrase as dead as a doornail, which he uses in his play Henry VI part II. Task B: Detail Hand out worksheets (pages three-five of this lesson plan). Give students a few minutes to read the questions in Task B and then play the video again. Students discuss answers in pairs and give reasons. Then check answers together as a class. Answers 1) What kind of play is William Shakespeare writing? A history play. What is Thomas Swann’s job? He’s an actor. (He’s building, but this is not his job.) How is Shakespeare's character, Jack Cade, feeling? Weak and hungry. 4) What does Jack Cade threaten to do to his enemies? He threatens to kill them. He says he will leave them all as dead as a doornail! Where are William and Thomas going at the end of this video? To the Duck and Whistle – their favourite pub. Task C: Language – As dead as a doornail Give students a few minutes to discuss answers to Task C in pairs. Play the narrator section from 02.23 to 03.05 for students to check answers. Check as class. Answers The phrase as dead as a doornail… …had the same meaning in Shakespeare’s day as it has today. True …means: nearly dead. False …can only be used to describe people. False …can also be used for electrical items that don't work. True Task D: Practice Students change partners and discuss questions in pairs / small groups. Check students are using as dead as a doornail correctly. In feedback you could highlight that this is a simile and elicit other examples of similes. (as good as gold, as white as snow)

8

	Task E: Reading Students read the conversation and then discuss the gist question with their partner. Answer They are chatting about Alice’s new boyfriend. Task F: Dead idioms Put students into new pairs to match the 'dead' idioms with the definitions. Encourage students to use the context of the dialogue to help them. Check answers and ask concept check questions to clarify meaning. Answers 1B 2E 3D 4C 5A
The end of the lesson 5 minutes	Extra practice ideas Practise the 'dead' idioms with a game from Eight Vocabulary Activities. Students to read the conversation aloud with their partner and then from memory. Task G: Discussion Students mingle around the classroom and ask classmates these questions. Encourage students to give reasons for answers. Tell them to try and find at least one person who has the same answer as them and to ask follow-up questions. Students share interesting answers. Focus on any good examples of language and any errors you wish to correct with the class.

Theme of the Lesson: Greek to me

Aims: Students will…

• listen for gist and detail in the context of a video about Shakespeare’s life, language and plays.

• understand the meaning, use and form of the idiom Greek to me.

• be able to understand and use phrases to talk about understanding and not understanding.

Expected result:

All students: Tells the theme and reveals the main idea Majority of students: Performs tasks of a creative nature

9

Some students: Draws conclusions on the topic
Plan
The stages of the lesson	Student actions in the classroom	Resources
The beginning of the lesson 5 minutes	Task A: Lead in and gist Play the video on mute from the start to 00:38 and ask students to discuss in pairs what is happening at the fair. Pause video on 00:38 and elicit what is happening and key vocabulary ('fortune teller' and 'have fortune told'.) Ask students to discuss if they have ever had their fortune told. Students then predict what the fortune teller is telling Daughter in this scene. Elicit ideas. Set the gist question and then play the video from start to end for students to answer: Why is Daughter looking unhappy while she is having her fortune told? Students check answers in pairs and then as a class. Answer Daughter doesn't understand what the fortune teller is saying because of her strange accent.	http://ww w.bbc.co. uk/learnin genglish/e nglish/cou rse/shakes peare/unit - 1/session-22
Physical minute
The middle of the lesson 30 minutes	Task B: Detail Give students a few minutes to read the detailed questions in task B and then play the video again for students to answer the questions. Students discuss answers in pairs and then check answers as a class. Answers 1) Why did Will compare his daughter to Casca from his play, Julius Caesar? Because they both had difficulty understanding someone. Who spoke Greek in Roman times? People with an education. In Shakespeare's play Julius Caesar, the fortune teller warns Julius Caesar to "beware the Ides of March". What is "the Ides of March"? The day Julius Caesar was killed by his friends.

10

What prediction does Old Mother Howard make about the future? Was she correct? William Shakespeare is going to be very famous one day. Yes, she was correct! When do we use the phrase 'It's all Greek to me'? When we have difficulty understanding something or someone. Task C: Discussion Ask concept check questions to ensure students have understood the phrase it was all Greek to me. Clarify that it is used when we don't understand something - not only for foreign languages. You can play the narrator section of video again if necessary. Give students time to make notes on the topic and then put students into groups to discuss. Focus on any good examples of language and any errors to correct. Task D: Country / city / nationality idioms Tell students that each idiom includes a country, city or nationality. The meaning of the idiom / phrase is given in brackets. In pairs they predict what word goes in each space. Play the audio on this page and students complete the sentences with the words they hear. http://www.bbc.co.uk/learningenglish/english/cours e/shakespeare/unit-1/session-7/activity-3 Check answers and clarify the meaning and pronunciation of each phrase. Answers 1) I can’t let you pay for the whole bill, let’s go Dutch 2) I’m so sorry I’m late; I couldn’t get away from Lara. She can talk for England! 3) I don't normally have a sleep after lunch, but when in Rome ... 4) I’m not ready for the winter; I hope we have an Indian summer again this year. 5) Excuse my French, but Tom's a complete idiot! 6) Before Max gave the speech he had a couple of drinks for Dutch courage. Encourage students to repeat the phrases after the audio to practise pronunciation. Play a revision game from the handout 'Eight Vocabulary activities' to practise the phrases. Task E: Sayings and expressions

11

	Put students into small groups and give each group a set of seven cards with one expression on each card. (Expressions can be found in table below.) Students work together to separate phrases into two piles – one for phrases meaning 'I understand' and one for phrases meaning 'I don't understand'. Then play audio from this page for students to listen and find out: http://www.bbc.co.uk/learningenglish/english/cours e/shakespeare/unit-1/session-22/activity-3 Students discuss in pairs: which people are saying they understand and which are saying they didn't understand?
The end of the lesson 5 minutes	Further practice Put students into small groups and ask them to discuss the following topics: A set of instructions which you couldn't make head nor tail of. A subject at school that went completely over your head. A story that you got the gist of. A piece of information you received which was crystal clear Something which is complete gobbledygook to you. Share interesting stories as a class. Focus on any good examples of language and any errors to correct.

Theme of the Lesson: Wild-goose chase Aims: Students will… listen for gist and detail in the context of a video on Shakespeare’s life, language and plays. understand the meaning, use and form of the phrase wild-goose chase. be able to understand and use a range of animal idioms. Expected result: All students: Tells the theme and reveals the main idea Majority of students: Performs tasks of a creative nature Some students: Draws conclusions on the topic

Plan

12

The stages of the lesson	Student actions in the classroom	Resources
The beginning of the lesson 5 minutes	Task A: Lead in and gist Put students into small groups and tell them to discuss what they know about Romeo and Juliet. Then share answers as a class. Set this gist task: As you watch the video, decide who is in love and who isn't. Play the video from beginning to end. Students check answers in pairs before comparing as a class. Answer Daughter has a crush on Robert, but it doesn't look like Robert feels the same way. Will is hopefully in love with Mrs Shakespeare, but we don't learn about his love life in this video!	http://ww w.bbc.co. uk/learnin genglish/e nglish/cou rse/shakes peare/unit - 1/session-8
Physical minute
The middle of the lesson 30 minutes	Task B: Detail Give students a few minutes to read the questions and then play the video again for students to choose true or false. Encourage them to note down reasons for their choices Students discuss choices in pairs and then check answers as a class. Answers Robert enjoys adventure sports. True In Shakespeare's time, a wild-goose chase involved chasing geese. False – it was a horse race. In a wild-goose chase, riders had to try to overtake the horse in the lead. False (they had to keep up with it.) In the scene from Romeo and Juliet, Romeo and Mercutio compete to find out who is stronger. False Romeo is more intelligent and is funnier than Mercutio. True Task C: Language Give students a few minutes to read Task C and discuss the answers in pairs. Play the narrator section for students to check their answers. Then check as a class. Answers

13

	Today we use the phrase 'wild goose chase' when we look for something that is impossible to find. Writer Bryant McGill tells us that it is impossible to find happiness by having lots of possessions. In the example, the woman said that it was a 'wild- goose chase' because the restaurant she was looking for didn't exist / had closed down. Task D: Discussion Give students time to prepare and then put them into new groups to share stories. Feedback answers and focus on any good examples of language as well as error correction. Task E: Listening and reading Put students into new groups and ask them to share any other animal idioms they know (you could introduce rat race as an example). Play the audio from this webpage (or ask students to read aloud). http://www.live.bbc.co.uk/learningenglish/english/ course/shakespeare/unit-1/session-8/activity-3 Students listen to and read the conversations and then discuss the meaning of the idioms in groups (don't check answers at this point – check after task F). Task F: Animal idioms Students work alone to match the idioms to the definitions, using the dialogues to help. Check answers in pairs and then as a class and ask further concept questions. Answers 1F, 2D, 3B, 4C, 5A, 6E
The end of the lesson 5 minutes	Task G: Writing and speaking  In new pairs, students write their own dialogue using the animal idioms and then perform it for the class (from memory if possible). Students can vote on the best dialogue.  Carry out error correction and praise good language.  Extra task: students look at the animals on worksheet two and try to remember the idioms.

14