Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

5-бөлім: Табиғат физикасы. Күш пен қозғалыс

Мектеп:

Күні: 20.02.2025ж

Мұғалімнің аты-жөні : Дусбаева Н.

Сынып: 3 «Ә»

Барлық оқушы саны:15

Қатыспағандар саны: -

Сабақ тақырыбы

Серпімділік күші дегеніміз не?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына

сілтеме)

3.5.1.1 серпімділік күшін зерттеу және оның білінуіне мысал келтіру;

Сабақ мақсаттары

Серпімділік күші туралы түсінік қалыптастыру.

Тәжірибе жасау барысында қорытындылар жасауға төселдіру.

Бағалау критерилері

Серпімділік күші білінетін заттарды анықтайды;

Серпімділік күшін сипаттайды;

Серпімділік күшіне мысал келтіреді;

Серпімді және серпімсіз денелерді атай алады

Тілдік мақсаттар

Күш, серпімділік күші, дене, менің ойымша .., т.б.

Пәндік терминология мен тірек сөздер

серпімділік күші

серпімді

серпімсіз

Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы білім алу, ынтымақтастықта жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру.

Пәнаралық байланыстар

Әдебиеттік оқу, дүниетану,дене шынықтыру.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Мектепке баратын жолдағы көше қозғалысы қауіпсіздік ережелерін сақтау. Оқушылармен зерттеу жұмысын жасау барысында сынып бөлмесіндегі қауіпсіздікті қатаң сақтау бойынша ескертулер беру.

Алдыңғы білім

2-сыныпта «Күшті қалай өлшейміз?» тақырыбында күш туралы ұғымды біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

Ресурс

Сабақтың басы

Сабақтың ортасы.

Сабақтың соңы

(Ұ)Ұйымдастыру.

Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру

Жақсы оқып сабақты,

Әдеп сақтпу сәніміз.

Сәлем бердік сіздерге,

Басты иіп біз.

Бүгінгі күнге сәттілік!

«Сиқырлы қорап » әдісі арқылы топқа бөлу.
Қорапқа салынған  пластик стакан,ермексаз, губкаларды таңдап алуды ұсынамын.
Осы заттар бойынша оқушыларды 3 топқа бөлемін.

1,2,3 орналастық

Бағалау түрімен таныстыру.

Гимнастикалық доп фитболмен бағалау.

Үй тапсырмасын «Жедел жауап» әдісі арқылы сұрау.

«Серіппелі доп»әдісі.( Кейін сабақпен байланыстыру)

1-топ.

1.Биосфера дегеніміз***

2.Күн мен түннің теңелу күндерін ата.

3.Алғаш ғарышқа ұшқан қазақ ғарышкері***

2-топ.

1.Литосфера дегеніміз***

2.Түннің ортасы деген қай уақыт?

3.Орбиталық станцияда 9 күн болған ғарышкер***

3-топ.

1.Жердің өзендер мен көлдер орналасқан қабаты**

2.Байқоңыр бұл***

3.Жер бетінде күн мен түн алмасады,өйткені***

Формативті бағалау.

Жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

Бүгін біз «Табиғат физикасы. Күш пен қозғалыс»бөлімін бастағалы отырмыз.

Бүгінгі сабақтың тірек сөздері:

-Серпімділік күші

-Серпімді

-Серпімсіз(пластикалық)

Жаратылыстану пәні физика,биология,география,химия пәндерінің бастамасы болып табылады.

Жаратылыстану пәнінің басқа пәндерден ерекшелігі әрбір ұғымды зерттеу арқылы түсіндіреді.

-Кәне , кім айтады неге олай?

« Маған айтсаң ұмытып қалармын, көрсетсең есте сақтармын, ал өзіме жасатсаң үйреніп алармын» (Конфуций)

Алдынғы білімді жаңғырту

«Спорт алаңында».

Фотосуреттерді көрсету, спортшылардың әрекеті­н сипаттау. Денелердің әрекеттен кейін қандай күйге түсетінін болжау.

Мысалы:

1.– Теннисшінің соққысынан кейін доп қалай ұшады? (Ол өз бағытын өзгертеді.)

2. – Спортшы көздеген биіктігіне секіру үшін не істейді? (Алыстан жүгіріп келеді)

3.– Үшінші суретте не болады? (Спортшы қолын жібер­ген кезде жебе ұшады.)

4. – Доп қақпаға қандай жылдамдықпен кірді? ( Қатты жылдамдықпен)

– Күштің әсерінен барлық денелер қандай өзгеріске түсті? (Жылдамдығы өзгереді.)

– Денелер неліктен жылдамдығын өзгертеді? Ненің әсерінен өзгертеді? (Күштердің).

Қорытындылау. Денелерде қандай өзгеріс болатынын және неліктен болатынын бір сөйлеммен жалпылау.

(Денелерге сыртқы күш әсер етеді, сондықтан олар қозғалысқа түседі, жылдамдығын, бағытын өзгертеді).

-Күш дегеніміз не?

- Денелер қалай қозғалады?

- Олардың жылдамдығы неге байланысты болады?

Күш – дененің өзара әрекеттесуін сипаттайтын шама.(мысалы қолдың допқа, желдің қайық желкеніне, судың жүзушіге қарсы әрекетін айтуымызға болады)

Күш туралы қандай мақал-мәтел білеміз?

1. Білегі күшті бірді жығады,

Білімі күшті мыңды жығады.

2. Найзаның ұшымен, білектің күшімен

3. Көптің күші - бірлікте.

1- тапсырма. Зертте

«Ойлан-топтас-бөліс» тәсілі арқылы алдарыңда тұрған заттардың пішінін өзгеріске еңгізіңдер.

Қорытынды шығару

Оқушылардың шапалақ арқылы бірін-бірі бағалауы

Мұғалімнің деформацияны түсіндіруі (7-сынып)

Анықтама:Қандай да бір күштің әсерінен дене пішінінің өзгеруі деформация деп аталады. (латынша деформация – өзгеру).

Деформация екіге бөлінеді.

Бастапқы қалпына қайта келе алмайтын денелердің пластикалық (серпімсіз) денелер деп айтамыз.

Пластикалық сөзінің мағынасын түсіндіру. (Ондай заттарға кез келген пішін­ге ие болатын, бірақ алғашқы қалпын қайтара алмайтын заттарды жатқызуға болады.

Күш әсерінен кейін бастапқы пішініне қайта оралатын денелер серпімді денелер деп аталады. Мысал келтіру

Серпімділік күші – дене пішінін бастапқы қалпына келтіруге көмектесетін күш.

Оны алғашқы рет ағылшын ғалымы Роберт Гук ашқаны туралы айтып өту.

Видеофильм тамашалау.

ТЖ. « Мен зерттеушімін» әдісі.

Мақсаты: тәжірибе жасау арқылы серпімділік күшін анықтау.

1 -топ. Серіппелі штатив, жүк,серіппе арқылы зерттеу жұмысын жүргізеді

2- топ. Майшам арқылы зерттеу жұмысын жүргізеді

3 топ. Музыкалық аспап. Баян арқылы зерттеу жұмысын жүргізеді

Осы заттармен тәжірибе жүргізу арқылы серпімділік күшін анықтау.(Д еформация түрлерін ата.)

Дескриптор:

*- эксперимет жасайды;

- оның қорытындысын айтады;

*- серпімді денелер мен серпімсіз денелерді ажырата алады;

Суретпен жұмыс. «Парасатты диалог» әдісі

«Құтқарушы қалай әрекет етеді?» тапсырмасы

- Батут қандай денеге жатады?(Серпімді дене)

-Құтқарушылар неліктен батутты керді?( Батуттың серпімділігі адамды қатты жерге құлап,жарақаттанудан сақтайды)

-Адам батутқа құлаған кезде не болды?(Ол керіледі)

-Серпімділік күші қайда бағытталған?(Жоғары)

Ро­гатканы мысалға келтіру.

–Оған салынған тастың өте алысқа ұшуы үшін резеңкесін қалай тарту керек?

(Резеңкесі неғұрлым қатты созылған сайын,оның серпімділік күші көп болып,тас алысқа ұшады. )

–Серпімділік күшінің дененің созылуына қандай байланысы бар екені туралы тұжырым жасап көріңдер

(Дене қатты созылған сайын оның серпімділік күші де көп болады).

ҚБ. Мұғалімнің ауызша кері байланысы.

Сергіту сәті.

Өзімізді серіппеміз деп есептеп, созылу,майысу,бұралу қимылдарын көрсетейік

1-топ. Резина,сым ( денелердің арасында ең мықтысы сым пластикалық, ең созылғышы резеңке серпімді.)

2-топ. Жұмсақ ойыншық,

3-топ. Жіп,серіппе осы заттармен қорытынды шығару

Қорыту

( Денелердің арасында ең мықтысы сым пластикалық, ең созылғышы резеңке серпімді.)

Дескриптор:

*- эксперимет жасайды;

- оның қорытындысын айтады;

- серпімді денелер мен серпімсіз денелерді ажырата алады;

ТЖ

1-топ. Қызықты тапсырма.

Екінші қабатта тұратын Асан мен Үсен кезек-кезек үстелден секірсе де еденге құлайды. Неге олар астынғы қабаттағы көршіге түсіп кетпейді? (Еденнің серпімділік күшінің әсері)

2-топ.

«Екі бөлімді күнделік» әдісі

Берілген мысалдардан серпімділік күшін анықтау.

Арқан үстінде жүру цирк. Жел бесік,суға биіктіктен секіру,қамыр,көпір,қағазды бұрау,желім,кір жаю

Дескриптор

Білім алушылар:

- Серпімділік күшті анықтайды

3-топ. Бос орынға тиісті сөзді орналастыр.

1. Денелер қандайда бір...әсерінен өзгеріске түседі.(күштің)

2. Күш әсерінен кейін пішіні өз қалпына келетін денелерді...денелер деп атаймыз (серпімді)

3. Дене бастапқы қалпына келмесе ондай дене ... дене деп атайды (пластикалық)

4. Дене пішінін бастапқы қалыпқа келтіруге ... күші көмектеседі (Серпімділік)

Дескриптор

Білім алушылар:

-Бос орынға тиісті сөздерді дұрыс орналастырады.

Кері байланыс.

«Үш шапалақ» әдісі

Үйге тапсырма:

«Егер өмірде серпімділік күші жоғалып кетсе не болар еді?» тақырыбына қызықты физикалық ертегі жазып келу.

Сабақ бойынша өзіңді бағалау

Рефлексия

«Көз, қол, жүрек» әдісі

Оқушылар хормен ұстаздарға ризашылығын білдіріп гүл шоқтарын ұсынады

Уақытпен санаспай еңбек еткендеріңіз үшін,

Бізді өз балаңыздан кем көрмегендеріңіз үшін,

Аянбай маңдай тер теккөндеріңіз үшін,

Сіздерге бізден мың алғыс!

Жинақ

Қорап

Спорт құралдарымен спортшылар

дың фотосуреттері

Суреттер

Шар,доп

Серіппелі штатив, жүк,серіппе

Майшам Музыкалық аспап. Баян

Р. Гуктың суреті

Суреттер

Кесте

Резина,сым, жіп, жұмсақ ойыншық

Кесте

Суреттер

Суреттер.

Гүл шоқтары.

Дифференциация –

Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз?

Қабілеті

жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды?

Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме?

Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба?

Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Жалпы баға

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты):

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және

оқытуға қатысты)?

1.

2.

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма

дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?

1.

2.