"Шешендік өнер курсы"

Алматы қаласы

Наурызбай ауданы

№176 мектеп-гимназия

2020 жыл

Түсініктеме хат

Қазақ ауыз әдебиетінің ерекше бір жанры – шешендік өнер. Халқымыз-

дың даналығының үлгісі шешендік сөздер – ғасырлар бойы халық сыны-

нан ерекшеленіп өткен құнды мұра, асыл қазына.

Шешендік өнеріне ерте замандардан-ақ, үлкен мән берілген. Ежелгі

грек, рим елдерінде шешендік өнерді "риторика" деген атпен жеке

пән ретінде оқыған. Шешендік сөздер дегеніміз-белгілі бір адамдардың қайсыбір оқиғаға байланысты айтқан тапқыр ойлы сөздері.

Шешен сөйлей білу дегеніміз-адамдардың асыл қасиеттерінің

бірі ретінде оқушының қоршаған ортаға деген көзқарасын ,адамдар-

мен қарым-қатынастағы сөйлеу әдептілігін, тілдік мәдениеттілі-

гін қалыптастыру.

Төменгі сынып оқушыларына тілдік ауызекі сөйлеуді меңгерту

қазіргі мектептегі негізгі мәселенің бірі. Сондықтан бастауыш мектеп-

тегі факультативтік шешендік өнер бағдарламасы тіліміздегі сөздер-

дің байланысына, мәдениетті сөйлеу талғамдарына, тілдік

сөйлеу құрылымына , оқушылардың қоршаған орта арқылы

ой-өрісін кеңейтуге және сөйлеу әдебін меңгеруге негізделген.

Халық даналығын ,тіл байлығын меңгере отырып, тапқырлықпен айтыл-

ған, көркем тілмен жеткізілген ой- тұжырымдарды күнделікті өмірде қол-

дана білуге үйрететін тақырыптармен қамтылған.Мысалы : «Адамдар-

дың қарым-қатынасы», «Жүйелі сөз жүйесін табады», «Біз қалай сөйлейміз», «Сөйлеушінің көңіл-күйі мен ішкі сезімі», «Сен қалай жауап берер

едің», «Өтіне білу де өнер» т.с.с тақырыптар берілген.

Бұл факультативтік бағдарлама «Шешендік өнердің әліппесіне»

(Мереке Құлкенов ,Күланда Ерешева «Өлке» баспасы 2010») негізде-

ліп жасалды.

Бағдарламаның негізгі мақсаты - оқушының әдеби тілде еркін сөйлеуі-

не ,жан-дүниесі арқылы қуану, ренжу, кешіру,күлдіру, жұбату,сағы-

ну, қоштасу, қарсы алу,өтіну іс-әрекеттерін тілмен ғана емес,

дауыс ырғағымен, екпінмен, мәнерлі ,жүйелі сөзбен, сыпайылықпен жет-

кізе білуге және сөздік қорларын молайтуға арналған .

«Шешендік өнер» курсының міндеті:

Болашақ ұрпағымыздың сөздік қоры мол жеке тұлға ретінде қалыптасуы-

на әсер ету;

Халық даналығын ,тілдің байлығын ,сезім белсенділігін көрсете білу;

Ұтқыр шешім, тапқырлық,ой-тұжырымдарын көркем тіл арқылы жеткізу;

«Шешендік өнер» курсының мақсаты:

Шешендік өнердің мағынасын оқушыларға анық түсіндіру;

Шешендік сөздер арқылы оқушының сөздік қорын дамыту;

Шешендік сөздерді күнделікті өмірде , қарым-қатынаста қолдана-

тын белсенді сөздерге айналдыру;

Ой-өрісін кеңейтіп, тіл орамын арттыру;

Жақсылықпен -жамандықты, ақ пен қараны жақсыдан үйреніп,жаман-

нан жиренуге тіл арқылы бағыттау.

Сабақтың негізгі жұмыс түрін қолдану:

Әңгіме-дәріс, пікір-талас, талдау, баяндамамен сөз сөйлеу, топпен

жұмыс, эссе, өзара тәжірбие алмасу сабағы.

Қолданатын әдістер:

Зерттеу әдісі, сұрақ- жауап, конференция,баянау, түсіндіру,

топтастыру, әңгімелеу, АКТ, т.б.

Жұмыс түрлері:

Эссе жазу, тест, бес жолды өлең шығару, сырттай саяхат жасау, сөзжұм-

бақ, ребус құрастыру, пікір-сайыс немесе пікіралысу .

Күтілетін нәтиже:

Шешендік өнерді оқыту арқылы сөйлеу мәдениеті мен ой – өрі-

сін, дүниетанымын қалыптастыра отырып дарынды оқушылар-

ды олимпиадалар мен байқауларға және ғылыми жұмыстарға қатыс-

тыруға төселдіру.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

-“Тіл ашар” Алматы. “Жалын” 1980ж

-“Ұрпағым саған айтам” Ділдә Матайқызы

-“Ұлттық дүниетаным” А.Құралұлы “Өнер”

-“Қанатты сөз қазына” Кеңес Оразбекұлы “Бәрекелді”

баспасы 2010ж

-“Қазақстан Ұлттық энциклопедиясы,

1-4том Қазақ энциклопедия баспасы ”1998ж

-“Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі” Дайк пресс баспасы 2008ж

Күнтізбелік жоспар

Шешендік өнер 1-сынып 34 сағат

Күнтізбелік жоспар

Шешендік өнер 2-сынып 34 сағат

Реті	Сабақтың тақырыбы	Сағ.саны	Мерзімі
1 Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Бастауыш сынып Сабақ жоспары Барлық сыныптар 21.10.2020 757 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курс саны 12 Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген