Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

2. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

І. Бағдарлау мотивациялық кезеңде

-Сөйлеу не үшін керек? Сөйлеу не арқылы жүзеге асады?

Сызба бойынша түсіндіру

ІІ.Операциялық-орындаушылық кезең

берілген суреттер бойынша олардың ауызша және жазбаша сөйлеу түрлеріне ажыратады.

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

3.Дамыту кезеңі

Еске сақтау:

Тіл арқылы адамдар бір-біріне хабар береді, білмегенін сұрайды, кеңеседі.

«Ойлан, тап» ойыны

1. Аяғы жоқ – жүреді.

Аузы жоқ – сөйлейді. (Хат)

2. Сөзі дана, үні жоқ,

Сөйлемейді – тілі жоқ.

Қолыңа алсаң – шешен,

Ақылы асқан көсем. (Кітап)

3. Әрі шешен, әрі әнші, әрі күйші,

Әр үйде бар, тапқышым, кәне, білші. (Радио)

4. Құлағында – құлағым,

Аузында – аузым,

Күнде естіп тұрамын

Жолдасымның даусын. (Телефон)

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау

Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

2. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

1. Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен сәлемдесу

2. Оқушылардың сабаққа зейін аудару

3. Қызығушылығын ояту: сабақ «Квест-ойын» түрінде «Қазына іздеу» әдісімен өткізіледі.

І. Топқа бөлу:

«Кіру билеті» арқылы үш топқа бөлу. 1-топ 2-топ 3-топ

«Өнер» «Театр» «Дарын»

3 топ – 4-бекет бойынша кезеңдерден өтіп, тақырып бойынша қазына жинайды.

1-бекет тапсырмалары:

1. Мәтінмен танысу;

2. Деректің авторына сілтеме жасап, мәтін туралы топтың тұжырымын шығару;

3. Келесі 2 топты бағалау.

Дүние жүзіндегі «театр» деген атауы бар қай өнер ордасының болмасын тарихына үңілсек, бастау алған сәтінен бастап өзіне тән шығармашылық келбеті, көркемдік бағыт-бағдары болары анық. Жер жәннаты Жетісу даласында 1975 жылы ашылған Б.Римова есімімен аталатын Талдықорған драма театрының да қазақ өнері тарихында алар өзіндік орны бар.

2-бекет тапсырмалары:

Өткен сабақпен байланыс: Жай сөйлемнің түрлері, құрылымдық ерекшеліктері туралы ережені айтады. Жалаң және жайылма. Жақты және жақсыз. Толымды және толымсыз. Атаулы.

Дескриптор:

1. Жай сөйлем түрлері бойынша алған білімді қолдана алады.

3-бекет тапсырмалары:

Берілген мәтіндегі сөздерді пайдаланып, жай сөйлем құрастырады, құрылымдық ерекшелігіне тоқталады.

1-топ.

Жер жәннаты Жетісу даласында Б.Римова есімімен аталатын театр 1975 жылы ашылған.

2-топ

Өз көрермендерін тапқан театр жаңа белеске көтеріліп келеді.

3-топ

Шымылдығы ашылған күннен бастап М.Қамбаров, Ә.Құлданов, Ә.Мәмбетов, Б.Омаров, С.Асылхан, Әмір-Темір Хұсейін, Қ.Сүгірбеков, М.Ахманов, К.Касенов, Б.Ұзақов, Қ.Қасымов сынды режиссерлердің қолтаңбасы тиген театр әлі талай биік белесті бағындырады.
Дескрипторлар:

1. Жай сөйлемдерді айтылу мақсатына қарай ажырата алады.

2. Жай сөйлемдердің құрылымдық ерекшелігіне сай қолдана алады.

4-бекет тапсырмалары:

Берілген мақалдағы тұрлаулы мүшелерін тауып, жасалуын түсіндіру.

1. Өнерлі өрде озар,

Өнерсіз жігіт жер соғар.

2. Өнерлі өрге жүзер.

3. Ақыл көпке жеткізер,

Өнер көкке жеткізер.

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

Мадақтау сөздерді

«Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!» сөздерін сұраққа дұрыс жауап беру барысында қолданамын.

Ғаламтордан сілтеме арқылы берілген мәтін.

Мәтінге байланысты суреттер.

3.Дамыту кезеңі

Еске сақтау:

 1. Бүгін мен білдім ............

2. Менің ойымша, менің қаламдағы Бикен Римова атындағы драма театры мен «Ұлттық мәдениет» деген сөз тіркесінің арасында байланыс бар, себебі ...........

3. Қиындық тудырды ..............

4. Қолымнан келді ..........

Күнде естіп тұрамын

Жолдасымның даусын. (Телефон)

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Театр туралы шағын эссе жазу

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау

Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

2. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

Жазушы пікірі: Сіз оқығалы отырған хиқаят – менің балалық шағым туралы баян.

Бұндағы оқиғалар қиялымнан туған қанатқақты дүниелер емес, осы жердің бетінде, осы елде менің шақшадай ғана басымнан өткен шырылдақ тағдыр.

Бұл шығарманы жазудағы мақсатым – екеу.

Біріншісі – мына ұланғайыр Отанымыздың бір түкпірінде менімен тағдырлас бала болса, осы хиқаятты оқысын. Балалық шағының әр күні ауыр өтіп жатса, бұл күйзеліске толы күндердің өтетінін білсін. Алда оны тек сәулелі, шуақты күндер күтетінін ұғынсын. Ол болашақта жеңімпаз болатынына, өз тағдырының қожасы болатынына шүбәсі болмасын деп жаздым.

Екіншіден, бұл хиқаятты жетім баланы бауырына басып, тәрбиелеп отырған үлкендерге арнадым: балаға мейірімді болыңыздар, ағайын! Жылы сөздеріңізді аямай, жылы қабақ танытыңыздар жаутаңкөз тағдырларға!

Әлқисса, бұл туындыда аты аталған кейіпкерлер – өмірде болған және дәл қазір сау-саламат ғұмыр кешіп жатқан жақсы адамдар. Мен осы шығарманы жазу барысында бір кейіпкерімді жақсы жағынан көрсетіп, екіншісін әжуалап жамандауды мақсат еткем жоқ. Керісінше, басымнан кешкен оқиғаларды, бүлдіршін кезімнен жадымда сақталған үзік-үзік естеліктерді өмірсүйер һәм әдебиетсүйер қауымға жеткізгім келді.

Әгәрәки, осы хиқаятта аты аталған кейіпкерлердің туған-туыстарының, құда-жекжаттарының, жора-жолдастарының, бала-шағаларының намысына тиіп кетсем, ол оқырмандарымнан алдын-ала кешірім сұраймын.

Сонымен, бақидағы кейіпкерлеріме дұға бағыштап, тірілеріне ұзақ ғұмыр тілей отырып, сізді, құрметті оқырман, менің балалық шағыма сапар

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

Мадақтау сөздерді

«Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!» сөздерін сұраққа дұрыс жауап беру барысында қолданамын

Ғаламтордан сілтеме арқылы берілген мәтін.

Мәтінге байланысты суреттер.

3.Дамыту кезеңі

Еске сақтау:

 1. Бүгін мен білдім ............

2. Менің ойымша, менің қаламдағы Бикен Римова атындағы драма театры мен «Ұлттық мәдениет» деген сөз тіркесінің арасында байланыс бар, себебі ...........

3. Қиындық тудырды ..............

4. Қолымнан келді ..........

Күнде естіп тұрамын

Жолдасымның даусын. (Телефон)

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

Оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Театр туралы шағын эссе жазу

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау

Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

3. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

Сөйлеу мәдениеті. Дауыс ырғағы және мәнерлеу құралдары.

Дауыс – бұл сендірудің негізгі құралы. Бұл жіңішке, ғажап құрал. Күшті, сенімді, мәнерлі дауыс барлық ойды және эмоционалдық әсер етуге септігі зор. Сондай-ақ оның даусының үні зор болу керек, яғни аудиториялық соңында отырған қатысушыларға да естілу тиіс. Дауыстың күштілігі – соттың әр мүшелеріне өз ойын, сезімін, еркін жеткілікті түрде жеткізу және сендіре білу қабілеті. Ол үшін дауыс ырғағының шығу, жоғарлығы, үннің кең диапазонында да болуы, әр түрлі тембрмен әсемдеуі керек.

Дикция – үндері, буындары, сөздері нақты, түснікті ашық айтылуы. Дикцияның анықтылығында оратордың мәдениеті көрінеді, оның тілге деген, азаматтарға тыңдаушыларына деген сыйластығын білдіреді. Нақты дикциямен сөйлеу үшін тілмен, ерінмен және жақпен дұрыс жұмыс істеу кезінде ғана жетуге болады. Осыған жақсы көмекші ретінде жаңылтпаш айтудан бастауға болады. Егер жаңылпашты тез айта білсе, әр сөздің мағынасын түсініп, дикцияны дұрыстау мүмкіндігі туады. Тез оқып үйренген соң, жайлап оқып, сосын тез оқу керек, бірақ дикцияны сақтау керек.

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

3.Дамыту кезеңі

Дыбысты әсерлеу немесе эвфония ( грек euphonia-ішінен, eu-жақсы, phohiaдыбыс) үндері эстетикалық жағыан бағалау, олардың сәйкес келуі, құлаққа жағымды және жақсы естілуі.

Сөз сөйлеудің екпінді-анық құралдары. Сөзінде үндік ұйымдастырушылықтың маңызды элементі ретінде екпінді дұрыс қою арқылы акцентология норманы сақтау болып табылады З.В. Савковтың айтылуынша « Сөздік екпін-сөзд ұйымдастырумен байланысты олар сөздің мықтап айтылуына, үндерді бір-біріне жалғайды, буындардың құрылып (сөйлемнің ) сөздердің дұрыс құралуына септігін тигізеді. Екпіннің дұрыс белгіленуінің негізгі функциясы сөздің фонетикалық ұйымдастырылуын жүзеге асыру болып танылады. Екпін-сөйлеудің дауыстық ұйымдастырылуында акцентологиялық норманы сақтау,сөздегі екпінді дұрыс байланыстыру маңызды элемент болып табылады.Сөздегі екпіннің негізгі функиясы олардың фонетикалық байланысуы,сөйлеудегі сөздің ерекшеленуі болып табылады

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

Оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау

Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

2. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

Жазушы пікірі: Сіз оқығалы отырған хиқаят – менің балалық шағым туралы баян.

Бұндағы оқиғалар қиялымнан туған қанатқақты дүниелер емес, осы жердің бетінде, осы елде менің шақшадай ғана басымнан өткен шырылдақ тағдыр.

Бұл шығарманы жазудағы мақсатым – екеу.

Біріншісі – мына ұланғайыр Отанымыздың бір түкпірінде менімен тағдырлас бала болса, осы хиқаятты оқысын. Балалық шағының әр күні ауыр өтіп жатса, бұл күйзеліске толы күндердің өтетінін білсін. Алда оны тек сәулелі, шуақты күндер күтетінін ұғынсын. Ол болашақта жеңімпаз болатынына, өз тағдырының қожасы болатынына шүбәсі болмасын деп жаздым.

Екіншіден, бұл хиқаятты жетім баланы бауырына басып, тәрбиелеп отырған үлкендерге арнадым: балаға мейірімді болыңыздар, ағайын! Жылы сөздеріңізді аямай, жылы қабақ танытыңыздар жаутаңкөз тағдырларға!

Әлқисса, бұл туындыда аты аталған кейіпкерлер – өмірде болған және дәл қазір сау-саламат ғұмыр кешіп жатқан жақсы адамдар. Мен осы шығарманы жазу барысында бір кейіпкерімді жақсы жағынан көрсетіп, екіншісін әжуалап жамандауды мақсат еткем жоқ. Керісінше, басымнан кешкен оқиғаларды, бүлдіршін кезімнен жадымда сақталған үзік-үзік естеліктерді өмірсүйер һәм әдебиетсүйер қауымға жеткізгім келді.

Сонымен, бақидағы кейіпкерлеріме дұға бағыштап, тірілеріне ұзақ ғұмыр тілей отырып, сізді, құрметті оқырман, менің балалық шағыма сапар

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

Мадақтау сөздерді

«Жарайсың! Бәрекелді! Өте жақсы!» сөздерін сұраққа дұрыс жауап беру барысында қолданамын

Ғаламтордан сілтеме арқылы берілген мәтін.

Мәтінге байланысты суреттер.

3.Дамыту кезеңі

Еске сақтау:

 1. Бүгін мен білдім ............

2. Менің ойымша, менің қаламдағы Бикен Римова атындағы драма театры мен «Ұлттық мәдениет» деген сөз тіркесінің арасында байланыс бар, себебі ...........

3. Қиындық тудырды ..............

4. Қолымнан келді ..........

Күнде естіп тұрамын

Жолдасымның даусын. (Телефон)

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Театр туралы шағын эссе жазу

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау

Сабақтың кезеңі/ Уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен салемдесу.

Оқушыларды түгендеу.

Көңіл күйлері жақсарады

Жарайсың

2. Жаңа сабақ

Талдау кезеңі

Дыбыстарды айту,дикцияны жетілдіру жаттығуы

И-миға,көзге,мұрынға,құлаққа әсер етеді;

А- барлық ағзаға әсер береді;

О-жүрекке,өкпеге әсер етеді;

У-асқазан маңындағы ағзаларға әсер етеді;

Негізгі дауыстыларды айтыңыз-импульсивті,тік ,әрбір дыбысты үздік,жеке айтқызу.

Дыбыстық жаттығуды бастамас бұрын,жүргізуші жаттығу ережесін түсіндіреді:өзімізді бірқалыпты,жайлы сезінеміз,тік тұрамыз,арқамызды тік ұстаймыз.Алдымен мұрнымызбен терең дем аламыз,ал дем шығарғанда дыбысты қатты әрі қуатты етіп шығарамыз.

Келесі дыбыстарды «әндетіп» айтамыз:

А- барлық ағзаға әсер береді;

Е-қалқанша безге әсер береді;

И-миға,көзге,мұрынға,құлаққа әсер етеді;

О-жүрекке,өкпеге әсер етеді;

У-асқазан маңындағы ағзаларға әсер етеді;

Я-барлық ағзаның жұмыс істеуіне әсер етеді;

М-барлық ағзаның жұмыс істеуіне әсер етеді;

Х-ағзаның тазаруына көмектеседі;

ХА-көңіл-күйді көтеруге көмектеседі.

Жаңа сабақты түсініп, талдап отырады

Мадақтау

3.Дамыту кезеңі

1. Көңілді тіл туралы ертегі.

Көңілді тіл өзінің үйшігінде тұрып жатады. Ол қандай үй? Дұрыс, ол- ауыз. Ол үйдің есігі ашылып-жабылады. Тіл үйінде отыра алмайды. Далаға шығады (тілін шығару). Міне, ол күнге шығып, жылынып жатыр(жалпақ тіл астыңғы ерінде). Кенеттен жел соқты. Тіл тоңып кетіп (тіл бүріседі). Тіл үйіне кіріп есігін жауып алды (ауызын жабады). Тіл тәтті қайнатпамен шәй ішіп, төменгі ерінге қайнатпа жұғып қалды, оны жалады(төменгі ерінді жалау). Соңынан тісін тазалады(тілдің ұшымен төменгі тістерін тазалау). Тіл үйінде көп отыра алмады. Футбол ойнауға кірісті. Көңілді тіл шаршап, үйшігіне келіп ұйықтады.

2. Ерінге арналған жаттығулар: «Жымию», «Ананы сүю»

3. Тілге арналған жаттығулар: «Күрекше», «Тәтті қайнатпа», «Тіс тазалау», «Сағат тілі» , «Ат шауып келеді», «Ат тоқтат».

4. Тыныс шығаруды дұрыстауға арналған жаттығулар дем алу мускулатураларын қатайтып, кеуде клеткаларының қозғалысын

дамытып, тыныс алудың тұрақты ритмін және өкпенің дұрыс жетілуін

тыныс алу жаттығулары арқылы дамытып отыру қажет. Дем алғанда демді азырық ұстап, біртіндеп шығару керек.«Клоун», «Гүлден көбелек ұшыру» , «Шай сутамыз» , «Шар үрлеу».

1. Дыбыстарды қою кезеңі:

Дыбыстарды дағдыландыруға арналған жаттығулар: «Орман шулайды», «Дөңгелек жарылды», «Шар жарылды», «Ысқырғыш шәйнек», «Милиционер».

Дыбыстардың артикуляциясын дұрыс дағдыландыру: Мысалы: а ) «Ш», «Ж» дыбыстарын айтқандағы сөйлеу тілінің әрекеті: Тілдің ұшы таңдайдың алдыңғы жағына көтеріледі, бірақ таңдайға тимейді: бүйірлері жоғарғы азуларға тиеді. Ерін аздап дөңгеленіп, алға созылады, ерін кесеге ұқсайды.

б ) «С», «З» дыбыстарын айтқандағы сөйлеу тілінің әрекеті:

Ерін жымиып тұрады, тістердің арасы шамамен 1 мм ашық, тілдің ұшы төменгі тістерге тіреліп тұрады, тілдің ортасында жырақша пайда болады, сонымен ауа жолы өтеді, тілдің бүйір жақтаулары азу тістерге тиіп тұрады.

в ) «Р» дыбыстарын айтқандағы сөйлеу тілінің әрекеті:

Ерін, ауыз ашық, тілдің екі бүйірі жоғарғы азу тістерге тіреледі, жалпақ тіл альвеолға тиіп тілдің ұшы дірілдейді.

г ) «Л» дыбыстарын айтқандағы сөйлеу тілінің әрекеті:

Ерін, ауыз ашық, тіл жалпақ, тілдің ұшы альвеолға немесе жоғарғы тістің артында, тілдің екі бүйірі түсіңкі, тілдің түбі көтеріңкі. Дыбыстарды айта бастағанда оларды буында, сөзде, сөйлемде, әңгіме, мақал мәтелдерде, тақпақ, жаңылтпаштарда машықтандыру керек.

«Аааа және Ииии» жаттығуы.

Мақсаты : «Мен» позитивті бейнені дамыту;көңіл-күйді көтеру оптимизмін ұялату

«Аааа» дыбысынан энергия алу

Нұсқау:

Балақай терең демалып,оны шығарып таста.Сосын ауаны толтырып,оны дыбыспен шығарып таста. «Аааа» деп ұзақ етіп таста. Ауа жинағанда көңілді және қуанышты ойлар бірге еніп жатқандай әсер алады.Әрбір тыныс алғанда «Аааа» дыбысын шаршау,жағымсыз сезімдер,кеткенше бірте-бірте қатты айтып қайталайсың.

«Ииии» дыбысынан энергия алу

Нұсқау:

Қолыңды басыңа қойып,ұзартып «Ииии» дыбысын дауыстап айт.Осы дыбыстар сенің басыңның дірілдеп жатқанын сезінуге тырыс.Ал енді дабыл сигналы сияқты бірде төмен,бірде жоғары дыбыста.Реклаксациялық жаттығу.

Сондай-ақ көңіл –күйіңіз түсіңкі немесе ашулы болсаңыз,күш қажет ететін жұмыс істе:бақшада жұмыс істе,арықтарды тазала,үй жиһаздарын ауыстыр немесе үйдегі ескі ыдыстарды сындыр.Табиғат аясына шығып демал.Табиғаттың түрлі құбылыстарын тамашала.

Жұмбақтың шешуін тауып, ол сөздердің сөйлеудің қай түріне жататынын айтады.

Кеспе қағаз туралы парақтар

5.Бекіту бөлімі

Оқушылар біз бүгін сабақта не үйрендік?

Қандай мәліметтермен таныстыңдар?

оқушылар жауап береді

Смайликтер тарату

6.Қорытынды

Үй тапсырмасын беру:

Сабақтың мақсаты айқындалады

Жалпылама бағалау