Шортанбай Қанайұлы шыармашылығы

Сыныбы:8

Күні:

Сабақтың тақырыбы

Шортанбай Қанайұлы «Зар заман» өлеңі

Сабақтың мақсаты:

-ХІХ ғасыр өкілі Шортанбай Қанайұлының өмірі мен шығармашылығы жайлы мәлімет алу;

-«Зар заман» өлеңімен танысу;

-Шығарманың негізгі тақырыбы мен идеясын ашу, ақынның өзіндік ішкі әлемін тану;
- Өлеңге бүгінгі заман тұрғысынан қарап сөйлеуге, өзіндік көзқарасын білдіре алуға үйрену.

Күтілетін нәтиже:

-ХІХ ғасыр өкілі Шортанбай Қанайұлының өмірі мен шығармашылығы жайлы мәлімет алады;

-«Зар заман» өлеңімен танысады;

-Шығарманың негізгі тақырыбы мен идеясын ашу, ақынның өзіндік ішкі әлемін танитын болады;
- Өлеңге бүгінгі заман тұрғысынан қарап сөйлеуге, өзіндік көзқарасын білдіре алуға үйренеді.

Түйінді идеялар

Өлеңде көрінетін Ресейдің отарлау саясаты, оның қазақ халқына əкелген зобалаңы

Сабақтың түрі:

Сындарлы сабақ

Сабақтың типі:

Аралас сабақ

Қолданылатын әдіс-тәсілдер:

Ой қозғау, топтастыру,миға шабуыл,серпілген сауал.

Сабақтың формасы:

Топтық жұмыс ,жұптық жұмыс,жеке жұмыс

Керекті жабдықтар, ресурстар:

Оқулық,кесте, А4 парағы, маркерлер, бағалау парағы,интербелсенді тақта ,т.б

Пәнаралық байланыс:

Қазақ тілі,орыс тілі,тарих.

Негізгі дереккөздер:

Оқулық,баспа көздері, интернет ресурс

Сабақ барысы:

Сабақ кезеңдері,

уақыты:

Мұғалім іс-әрекеті

Оқушы іс-әрекеті

Кіріспе.

(10 мин)

1. Сыныппен амандасу.Сыныпта жағымды психологиялық ахуал орнату.Тренинг өту: "Көршінің суреті"тренингін өткізу

2.Сыныпты үш топқа бөлу

3.Үй тапсырмасын тексеру.

«О,Ақтан жас» өлеңі бойынша құрған жоспарларын тексеру, талдау, өлеңді жатқа сұрау.1/Жетімдік

2/Тоқшылық

3/Бозбала шақ, ғашықтық

4/Жастық шақ, батырлық

5/Ел қорғаны

6/Орындалған арман

7/Үміт

Тренингке қатысады.

Оқушылар топқа бөлінеді.

Жазып келген мәтіндерін оқиды. Тапсырмаларды орындайды.

Тұсаукесер.

(5 мин)

1. Тақырыпты айқындау кезеңі.

Жаңа тәртіп, жаңа заң енді елге
Бұқара бетбұрысқа көндігер ме?
Бейжай қарап қалмады бұлқынды ел
Қазағым, бұндай жайды енді көрме,- деген өлең жолдары арқылы қазақ даласында болып өткен қандай тарихи кезең жайында сөз қозғалып тұр?

2.Тақырыпты негіздеу.-Дұрыс, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы - Шортанбай Қанайұлы «Зар заман» өлеңі

Заманның тарылуы дегенді қалай түсінесіңдер?

Суреттегі тұлғаны табады,тақырыпты айқындайды.

Тақырыпты еске түсіреді,сұрақтарға жауап береді.

Негізгі бөлім.

(20мин)

1. Ақын өмірі мен шығармашылығы жайлы - мәліметтермен танысу .

2.Өлеңге талдау жасау.

-Ақын бізге өткен заманның келбетін қалай жеткізген?
- Заманның тарлығының белгісі өлеңнің қай жолдарында берілген? Өз сөздеріңмен түсіндіріп көріңдер.
- Заманның тарлығының белгісі қалай жеткізді? Одан халықтың қандай күй кешіп отырғанын аңғардыңдар?

-Зар заман» өлеңінде заманның бұзылған белгілерін табайық, неліктен заман бұзылып тұр? Себебі?

- Заманды бұзған кімдер?

-Бүгінгі таңда осының белгілері біздің ортамызда бар ма, біз оған қалай қараймыз?  Себебі не?

3.Өлеңге талдау. /Кезекті ұйқас /7 буынды, 2бунақты

4. Өлең жолдарында кездесетін көркемдік өрнектерді ( сөздерді) теріп жаз. 5.Дәптермен жұмыс.Түсініксіз сөздердің мағынасын жазу.

Тапсырмаларды жеке

орындайды,топта талқылайды.

Қорытынды

(5 мин)

1. Шортанбай өмір сүрген заман қандай еді?

2. Ел билеу жүйесінде қандай өзгерістер болды?

3. Шортанбай өз заманын неге «зар заман» деп атады?

4. Бұл өз дәуіріне риза болмай, түңілуден, үмітсіздіктен, сары уайымнан туған ба?

5. Шортанбайдың осы бір «зар заман» деген сөзі не себепті кейінгі бір тұтас дәуірдің атына айналды?

Қалаулары бойынша кезегімен шығып, бір сөйлемнен жазып, бүтін мәтін құруға әрекеттенеді, қалғандары мәтінді дәптерге жазып отырады.

Бағалау.

(5 мин)

Рефлексия

Үйден ізденіп келуге.

Оқушылардың өзін-өзі бағалауы.

Кері байланыс парағын толтырту.

1. Өлеңнен үзінді жаттау.

Оқушылар өз жұмыстарын бағалайды .

Өз жұмыстарына кері байланыс парағы арқылы баға береді.

Тапсырмаларды күнделікке жазып алады.