Алматы облысы

Қарасай ауданы

Кемертоған ауылы

«Кемертоған орта мектебі» КММ

Қазақ тілі мен әдебиеті пән мұғалімі

Куанышқызы Улбосын

«Сөзден өрілген өрнек» атты авторлық бағдарламасы

Материал туралы қысқаша түсінік

Аннотация: Мақалада «Сөзден өрілген өрнек» авторлық бағдарламасы аясында оқушылардың сөздік қорын байыту, шешендік өнерге баулу және рухани құндылықтарды жаңғырту мәселелері қарастырылады. Бағдарламада қолданылатын ресурстар мен оқытудың заманауи формаларына кешенді талдау жасалады.

Қазіргі білім беру парадигмасында оқушының функционалдық сауаттылығы мен коммуникативтік дағдыларын дамыту басты орында. «Сөзден өрілген өрнек» бағдарламасы – қазақ тілі мен әдебиетінің бай мүмкіндіктерін пайдалана отырып, тұлғаның сөйлеу мәдениетін жаңа деңгейге көтеруді көздейтін инновациялық жоба. Бағдарлама жалпы білім беретін мектеп оқушыларының жас ерекшеліктері мен танымдық мүмкіндіктерін ескере отырып жасалды. Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыту, өмірлік дағдыларды қалыптастыру басты назарда ұсталды.

Бағдарламаның мазмұндық сапасын қамтамасыз ету үшін көпдеңгейлі ресурстар жүйесі қолданылады. Бұл жүйе оқушының ақпаратты тек қабылдап қана қоймай, оны талдап, өңдеуіне мүмкіндік береді:

• Академиялық ресурс: Оқулықтар мен көркем әдебиет үлгілері.

• Лексикалық қор: Фразеологиялық және түсіндірме сөздіктер арқылы сөздің астарлы мағынасын ұғыну.

• Сандық ресурс: adebiportal.kz, tilalemi.kz сияқты порталдар арқылы оқушының ізденушілік қабілетін арттыру.

Бағдарлама аясында білім алушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында дәстүрлі және инновациялық оқыту формалары үйлесім тапқан. Зерттеу барысында келесі формалар ерекше нәтиже көрсетті:

1. Интерактивті оқыту: Пікірталас пен талдау арқылы оқушы өз ойын дәлелдеуге дағдыланады.

2. Шеберлік сағаттары: Эссе жазу мен өлең шығару арқылы креативті ойлау өрісі кеңейеді.

3. Жобалық жұмыс: Топтық және жұптық зерттеулер оқушылардың әлеуметтік жауапкершілігі мен бірлесе жұмыс істеу қабілетін арттырады.

Бағдарламада халық ауыз әдебиетінің (мақал-мәтел, жұмбақтар) қолданылуы оқушының бойындағы ұлттық кодты оятуға бағытталған. Шешендік сөздермен жұмыс жасау барысында оқушылар логикалық жүйелілікті және сөздің эмоционалды-экспрессивті бояуын түсіне бастайды.

«Сөзден өрілген өрнек» авторлық бағдарламасы – оқушының тілдік құзыреттілігін дамытудың тиімді құралы. Ресурстардың алуандығы мен оқыту формаларының икемділігі білім алушының сөздік қорын байытып қана қоймай, оны рухани кемелденген, өз пікірін еркін білдіре алатын тұлға ретінде қалыптастырады.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. – Алматы: Дәуір, 2013.

2. Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі / Құраст. Ә. Болғанбайұлы, Ғ. Қалиұлы. – Алматы: Ғылым, 2011.

3. Қазақ әдебиеті. Әдістемелік нұсқаулар жинағы. – Алматы: Арман, 2020.

4. Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы. – Әдістемелік құрал. – Алматы, 2018.