Ш.Құдайбердіұлы «Еңлік- Кебек» дастанының тілі

Сабақ тақырыбы

Ш.Құдайбердіұлы «Еңлік- Кебек» дастанының тілі

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.А/И3- шығармадағы көркемдегіш құралдардың (теңеу,эпитет,метафора,портрет) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау

Сабақтың

мақсаттары

Шығармадағы көркем ауыстыруларды түсінеді, қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Дастаннан өзіне ұнаған жолдарын жатқа мәнерлеп айтады. Шығармадағы көркем ауыстыруларды ажыратады.

Оқушылардың кейбіреуі орындай алады:

Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтайды.

Тілдік

мақсат

Оқушылар орындай алады: Дастан жанрын түсінеді.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер: Он бесінде Кебектің аты шықты,

Атты, жаяу бәріне бірдей мықты.

Талқылауға арналған сұрақтар: перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис деген не?

Құндылықтарды

Игерту

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы. Елжандылық, толеранттық, ұлтжандылық тәрбие.

Пәнаралық байланыс

Тарих, қазақ тілі, әдебиет теориясы

Бағалау критерийі

• Өлеңнен өзіне ұнаған жолдарын жатқа мәнерлеп жұбына оқиды.

• Өлеңдегі троп түрлерін анықтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану, жоғары деңгей дағдылары

Алдыңғы білім

әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Уақыты

Сабақтағы жоспарланған жаттығу

Ресурс

Сабақтың басы

1. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу.

2. Психологиялық ахуал

3. Ширату. «Соңғы сөз – сөйлемнің басы» Оқушылар шеңбер бойымен тұрады. Олардың бірі қозғалып жүре бастайды да, кездейсоқ бір оқушының алдына тұрып, оған бір пікірді айтады, мысалы, «Бұл әңгіме – 1780 жылы шамасында осы Шыңғыс тауында Матай мен Тобықты арасында болған іс.» Біріншінің артында тұрған оқушы шеңберді айнала жүріп, басқа баланың алдына барып тұрып, жаңа пікірді айтады, ол осының алдындағы пікірдің соңғы сөзінен басталуы тиіс.

«Миға шабуыл» тәсілі

Портрет дегеніміз...

Теңеу дегеніміз...

Эпитет дегеніміз...

Осы атаулармен топқа бөлу.

Осы сөздер арқылы топқа бөлінеді.

Сабақтың ортасы

Жұптық жұмыс

Топтағы оқушылар жұп құрайды. Үйде жаттап үзінділері бойынша жұбына жатқа оқиды. Бірін-бірі бағалайды.

Керемет жауап!

Дескриптор:

Өлеңнен өзіне ұнаған жолдарды жаттайды.

Жұбына мәнерлеп жатқа оқиды.

Актерлік шеберлігін көрсетеді.

Топтық жұмыс. «Ромбтық жіктелім» тәсілі

Топтар дастанның тіліне, көркемдік қуатына талдау жасап, көркемдік қуатын арттырып тұрған сөздерді маңыздылығына қарай топтайды.

Топтардың қорғауы

Жеке жұмыс

Тапсырма. Троп түрлерінің әрқайсысына мысал табыңыз. Өлеңде қолданылу мағынасына талдау жасаңыз.

Дескриптор:

- дастаннан троп түрлеріне бір дәлелден табады: -дастандағы мағынасын түсіндіреді.

Топтық жұмыс

« Пирамидалық талқылау» әдісі

М әтіннің ішінен көркемдегіш құралдардың (теңеу,эпитет,метафора,портрет) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау. Тіктөртбұрыштың сыртқы бөлігіне топтың әр мүшесі өз жауабын жазады, ал ішкі төртбұрышқа төрт пікірге ортақ түйінді ой жазылады.

Топтардың қорғауы. Өзара бағалау. «Екі жұлдыз бір тілек» тәсілі. Екі жақсы жағын, бір ұсынысын білдіреді.

8-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы

Сабақтың соңы

2 минут

Рефлексия

«Плюс» – оң әсер еткен фактілерді, алған білімдері жайлы жазады.

«Минус» – «қолымнан келмей жатыр» немесе «түсініксіз болып тұр» деген ойларын жазады. «Қызықты» бөлігіне өзіне қызық болған тұстарды жазады.