STEAM технологиясын мектепке дейінгі ұйымдарда қолданудың тиімділігі

Әлемдік білім берудегі негізгі трендтердің бірі – STEAM білім беру, төрт академиялық облысты (жаратылыстану, технология, инженерия және математика) біріктірген. Кейін келе, STEAM болып, аббревиатурасының белгілері: S - scienes, T – technology, E – engineering, A - art, M - mathematics.

Ағылшын тілінен аударғанда – жаратылыстану ғылымдары, технология, инженерлік өнер, шығармашылық, математика. Бұл технология балалардың ой-өрісін, өнертапқыштық міндеттерді шеше, құрастыра білуін кеңейтеді, сыни ойлауын дамытады. Жалпы, STEAM дегеніміз – оқытудың біріктірілген тәсілі. STEAM технологиясы арқылы білім беру теориядан қарағанда, тәжірибе басымырақ болып келеді.

«STEM» аббревиатурасын алғаш рет америкалық бактериолог Р.Колвэлл 1990 жылдары ұсынды, бірақ ол тек 2000 жылдарда əйгілі бола бастады. STEM негізінде бұл терминнің жаңа нұсқалары пайда бола бастады, солардың ішінде ең кең таралғаны STEAM (ғылым, технологиялар, инженерия, өнер жəне математика) жəне STREM (ғылым, технологиялар, робототехника, инженерия жəне математика) болды.

«Естігенімді - ұмытамын, көргенімді- есте сақтаймын, өз істегенімді- меңгеремін». Конфуций. Яғни, балаға түсіндіріп, көрсеткеннен гөрі, өзіне тәжірибе жүзінде іске асыруына жағдай жасау керек. Дәлірек айтсақ, жоғары техникалық жабдықтар әлеміне бағдарлай алатын және жаңа техникалық формаларды өз бетінше жасай алатын шығармашылық ойлау қабілеті бар жеке тұлға тәрбиелеу керек.

STEAM жүйесі бүкіл əлемді жаулап келе жатқан инновация болып табылады. Келешекте барлық білім беру салалары осы жүйемен жұмыс жасауы əбден мүмкін. Өйткені, оқыту барысында теориялық біліммен ғана шектелмей, меңгерген теориялық білімді тәжірибемен ұштастыра отырып жобаларды жасау жəне модернизациялау барысында қолдану жəне бекіту əлдеқайда тиімді болып келеді. Жаратылыстану ғылым бөлімінде бала өз бетімен ғылыми тәжірибе жасап, көптеген сұрақтарға жауап тауып қана қоймай, танымдық ойлау процесін дамытады. Балалар ғылыми, сыни ойлау қабілеттері ашылады

Ал инженерлік ойлау дегеніміз не? Бұл жаңа өңімділігі жоғары және сенімді жабдықты зерттеуге, жасауға және пайдалануға бағытталған танымдық іс-әрекеттің бір түрі. Осылайша, балада инженерлік ойлауды қалыптастыру үшін біз оны шығармашылық ойлау қабілеті бар, жоғары техникалық жабдықтар әлемін бағдарлай алатын және жаңа техникалық формаларды өз бетінше жасай алатын шығармашыл тұлға ретінде тәрбиелеуіміз керек екені белгілі болады. Қазіргі уақытта өмір сүріп жатқан әлем жаһандану, компьютерлендіру жолында үлкен қадамдар жасап жатқандығына байланысты және инженерлік-техникалық сала қоғамдағы ең үлкен тапшылық болып табылады, білім беру тізбегіндегі барлық байланыстар білім берудің инженерлік бағыттарын дамытуды алдына мақсат етіп қояды.

Қазіргі балалар белсенді ақпараттандыру, компьютерлендіру және робототехника дәуірінде өмір сүруде. Бүгінгі таңда мемлекет зияткерлік қабілеті жоғары, жоғары білікті мамандарға зәру. Болашақ инженерлерді даярлауды университеттерде емес, мектеп жасына дейінгі балалар техникалық шығармашылыққа ерекше қызығушылық танытқан кезде бастау керек. Ойлаудың техникалық қызығушылығын, аналитикалық ойлауды және тұлғаның басқа да қасиеттерін дамыту қажет. Сондықтан біздің алдымызда балаларда дизайн, қарапайым эксперименталды зерттеу және шығармашылық белсенділік дағдыларын дамыту міндеті тұр.

Мектепке дейінгі білім беру «Робототехника» жобасының маңызы зор. Жобаға, қажетті құрал-жабдықтар өте көп. Оның ішінде  LEGO Education, «Duplo» конструктор жиынтықтары, «Тышқан робот» жиынтықтары, «Веселые шестеренки» жиынтықтары, «Алгоритм мышонка» жиынтықтары алынды. Сонымен бірге «Botley» роботы, «Robo Uaro» жиынтықтары алынды. Бұл жиынтықтар тек роботехникасы жобасында емес 5 білім беру саласында да қолданылады.

Қорытындылай келе, STEM - тәсіл біздің балаларымызға әлемді жүйелі түрде тануға, айналасындағы оқиғалардың логикасын білуге, олардың қарым-қатынасын ашуға және түсінуге, жаңа, ерекше және өте қызықты жаңалықтарды табуға мүмкіндік береді деп айтқым келеді.