Алматы облысы, Талғар ауданы

Б.Момышұлы атындағы «№35 ЖББ

орта мектеп – гимназиясы» КММ

бастауыш сынып мұғалімі

Рыскулова Назгул Айдаровна педагог - зертеуші

Туған жерді анам демей не дейін,

Туған жерді панам демей не дейін.

Туған жермен асқақ менің ән жырым,

Туған жермен асқақ менің мерейім

Жұбан Молдағалиев

Табиғат құпияларына саяхат. Табиғатты қорғау жолдары

Табиғат – бұл бізді қоршаған әсем әлем. Ол адамзатқа таза ауа, тұщы су, құнарлы жер мен әдемі көрініс сыйлайды. Біз табиғаттың сұлулығы мен байлығын сақтап қалу үшін оны қорғауымыз қажет. Өкінішке қарай, адамдар кейде табиғатқа зиян тигізеді. Ағаштарды кесіп, өзен-көлдерді ластайды, жануарлардың мекенін бұзады. Мұның бәрі табиғаттың тозуына алып келеді. Сондықтан, біз табиғатты қорғаудың маңызын түсініп, оны сақтау жолдарын үйренуіміз қажет. Бұл мақалада табиғатты қорғау жолдары туралы айтатын боламыз.

Табиғатты қорғаудың маңызы

Табиғат – біздің өміріміздің негізі. Онсыз біз тіршілік ете алмаймыз. Ағаштар бізге оттегі сыйлайды, өзендер мен көлдер таза су береді, ал топырақ бізді азықпен қамтамасыз етеді. Егер біз табиғатты қорғауды үйренбесек, болашақта бұл игіліктерден айырылуымыз мүмкін. Сондықтан табиғатты қорғау – әрбір адамның міндеті.

Таза болса табиғат,

Аман болар адамзат!

Табиғатты қорғау жолдары

1. Ағаштарды қорғау және көгалдандыру

Ағаштар ауаны тазартып, бізге таза ауа сыйлайды. Олар жануарларға баспана болып, жауын-шашынның тепе-теңдігін сақтайды. Егер ағаштарды кесетін болсақ, ауа ластанып, климат өзгеруі мүмкін. Сондықтан:

• Ағаштарды заңсыз кесуге жол бермеу керек.

• Жаңа көшеттер отырғызып, ормандарды көбейту керек.

• Ормандарға зиян келтіретін өрттердің алдын алу қажет.

• Мектеп оқушылары ағаш отырғызу шараларына белсенді қатысуы керек.

2. Суды үнемдеу және қорғау

Ауа-өмірің,Су-қазынаң, Жер-үйің,атамекенің.

Су – тіршілік көзі. Онсыз өсімдіктер де, жануарлар да, адамдар да өмір сүре алмайды. Бірақ кейбір адамдар суды босқа ысырап етеді немесе өзен-көлдерді ластайды. Мұны болдырмау үшін:

• Су көздерін ластамау керек.

• Суды үнемдеп пайдалану керек (мысалы, тіс жуғанда суды ашық қалдырмау).

• Су қоймаларының маңайына қоқыс тастамау қажет.

• Көлдер мен өзендерге зиянды қалдықтарды төкпеу керек.

• Су ресурстарын қорғау туралы арнайы заңдар қабылдау қажет.

3. Қоқысты дұрыс жинау және қайта өңдеу

Қазіргі уақытта қоқыс табиғаттың ең үлкен мәселелерінің бірі болып отыр. Пластик қалдықтары жерді, суды ластап, жануарлардың өліміне себепші болады. Бұған жол бермеу үшін:

• Қоқысты арнайы жәшіктерге салу керек.

• Қайта өңдеуге болатын қалдықтарды (пластик, қағаз, әйнек) бөлек жинау керек.

• Табиғатта демалғанда артынан қоқыс қалдырмау қажет.

• Қалдықтарды қайта өңдейтін зауыттардың санын көбейту керек.

4. Жануарлар мен өсімдіктерді қорғау

Жануарлар мен өсімдіктер – табиғаттың бір бөлігі. Олар да біздің көмегімізге мұқтаж. Егер біз жануарларды қорғап, өсімдіктерге қамқор болмасақ, кейбір түрлер жойылып кетуі мүмкін. Бұл үшін:

• Сирек кездесетін және жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктерді қорғау керек.

• Құстар мен жабайы жануарларға зиян тигізбеу керек.

• Қыста құстарға жем шашып, қамқор болу қажет.

• Орман-тоғайларда аңшылыққа шектеу қою керек.

• Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктерді қорғау қажет.

5. Ауаны қорғау және көлікті аз пайдалану

Ауаның ластануы да экологияға үлкен зиян тигізеді. Машиналар мен фабрикалар түтін шығарып, ауаны ластайды. Оны азайту үшін:

• Көлікті сирек пайдаланып, жаяу жүруге немесе велосипед тебуге тырысу керек.

• Ағаштарды көп отырғызып, ауаны тазарту қажет.

• Өндіріс орындарына экологиялық таза технологияларды енгізу керек.

• Көлік құралдары үшін экологиялық таза жанармай түрлерін пайдалану керек.

Адамдардың табиғатсыз күні жоқ,

Мұны айтуға табиғаттың тілі жоқ!

Табиғатты қорғау бойынша шаралар

Табиғатты қорғау үшін әр адам өз үлесін қосуы керек. Қазіргі таңда көптеген экологиялық қозғалыстар мен ұйымдар табиғатты қорғауға бағытталған шараларды жүзеге асыруда. Олар:

• Тазалық акцияларын ұйымдастыру.

• Экологиялық білім беру бағдарламаларын енгізу.

• Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды күшейту.

• Экологиялық таза өнімдерді пайдалану мәдениетін дамыту.

Қорытынды

Сүйейік,табиғатты аялайық!

Біз де одан жақсылықты аямайық!

Табиғаттан нәр алған ғой жанымыз,

Ұсынайық,жүрек нұрын бәріміз!

Табиғатты қорғау – әр адамның міндеті. Егер біз табиғатты таза ұстасақ, болашақ ұрпаққа әдемі және бай әлем қалдырамыз. Кішкентай істерден бастасақ та, бұл үлкен өзгерістерге әкеледі. Мысалы, ағаш отырғызу, суды үнемдеу, қоқысты дұрыс жинау сияқты әрекеттер табиғатқа үлкен пайдасын тигізеді. Табиғатты аялау – өзімізді аялау. Ендеше, табиғатты бірге қорғайық!