Бөлімі

7.3 Химиялық реакциялар

Пәні

Химия

Пән мұғалімі

Г.У. Танашева

Күні

15.01.24

Сыныбы 7ә

Қатысқаны Қатыспағаны

Сабақ тақырыбы

Табиғи қышқылдар мен негіздер. Индикаторлар.
№7 зертханалық тәжірибе "Ерітінділердің қышқылдық, сілтілік ортасын анықтау";

Оқу мақсаты

7.3.4.1 "қышқылдық" және "сабындылық" қасиеттер кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің белгілері болуы мүмкін екендігін білу;
7.3.4.2 химиялық индикаторлар метилоранж, лакмус, фенолфталеинді және олардың әртүрлі ортадағы түстерінің өзгеруін білу;
7.3.4.3 рН шкаласы негізінде әмбебап индикаторды қолданып, сілтілер мен қышқылдарды анықтай алу;

Сабақ мақсаты

• Қышқылдар мен сілтілерге анықтама береді, ажыратады.

• Ерітінділердің қышқылдық және сілтілік ортасын анықтайды.

• Химиялық индикаторларды (метилоранж, лакмус, фенолфталеин) пайдалана отырып, ерітінділердің қышқылдық және сілтілік ортасын зерттейді.

Сабақ кезеңдері

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

Сабақ басы

5 минут

Ұйымдастыру оқушылармен сәлемдесу. Психологиялық ахуал тудыру

Топқа бөлу. Flippity.net

https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vRNM6KE3GyDAP_W9XpGawkhDimPWZx1_0gJBovOfH86VHBX0uLP3LQj6h4R2Ri4tLJvQtHDrPH8TVHm/pubhtml

4 топқа бөлу

Топқа бірігу.  Оқушылардың алдына түссіз ерітінділер құйылған сынауықтар ұсынылады. Әр оқушының қолына әмбебап индикаторы беріліп, 1 сынауықты тексеріп көру ұсынылады. Индикатор түсіне сәйкес (қызыл, көк, түссіз, таңқурай түсіне қарай) төмендегі топтарға бірігеді. Тақырыпты ашуға екінші түрткі жасалады.

1-топ: «Лакмус».

2-топ: «Фенолфталеин».

3-топ: «Индикатор».

4-топ: «Метилоранж».

Оқушылар Flippity.net бағдарламасы арқылы топқа бөлінеді

Тақта,

Бағалау шкаласы

Сабақ ортасы

5 минут

5 минут

Мағынаны тану. Оқы-талда-бөліс

Оқулықта берілген мәтінмен танысу, алған ақпараттарымен бөлісу.

Жеке жұмыс «Тізбек бойынша жауап»  әдісімен сұрап шығу

Жұптық жұмыс.

1. Берілген заттарды қышқыл және сілтілерге ажыратыңыз:

HCl, KOH, LiOH, HNO₃, Ba(OH)₂, H₂SO₄, NH₄OH, H₃PO₄, H₂CO₃, Ca(OH)₂

2. Берілген заттардың

Қышқылдық ортаға ие затты анықтаңыз

Сілтілік ортаға ие затты анықтаңыз

Дескриптор:

- қышқылдар мен сілтілерді ажыратады;

- рН мәніне сәйкес ерітінділердің ортасын анықтайды.

Топтық жұмыс:

Зертханалық жұмыс:

№7 зертханалық тәжірибе

Тақырыбы: Ерітінділердің қышқылдық, негіздік ортасын анықтау.

Мақсаты: ерітінділердің қышқылдық, негіздік ортасын индикаторлар арқылы анықтау.

Реактивтер: натрий гидроксиді (NaOH), тұз қышқылы (HCl), лакмус,метилоранж,фенолфталеин индикаторларының ерітінділері, әмбебап индикатор қағазы.

Құрал-жабдықтар: сынауықтар.

Қауіпсіздік техникасы: қышқылдармен және сілтілермен жұмыс ережесін сақтау

Жұмыс барысы:

Берілген кестені толтыру үшін ортасы зерттелетін заттардың ерітінділерін төрт сынауыққа құйып алыңдар да әрқасысына индикатормен әсер етіп, түстерінің өзгергенін бақылап кестені толтырыңдар.

Оқушы мәтінмен оқып танысады, алған ақпаратымен тізбек бойынша жауап береді

Оқушылар кестені дәптерге орындайды және «жұптық» әдіс арқылы тексеріледі

Тапсырмаларды жұпта орындайды.

Әр тапсырма сайын оқушылар бағалау шкаласын жылжытып отырады.

2балл

3 балл

3 балл

Оқулық

Стикер

Слайд

Сабақ соңы

5 минут

Қорытынды мұғалімнің бағалауы.

Рефлексия Не білдім? Не үйрендім?

Оқушылар бағалау шкаласымен бағаланады.

Оқушылар өз ойымен бөліседі.

Жасанды кристал торлары бар зергерлік бұйымдар.

1

Табиғи қышқылдар дегеніміз не? Оларды қандай табиғи көздерден алуға болады?

2

Мысалдар келтіріңіз (сірке қышқылы, лимон қышқылы, сүт қышқылы және т.б.).

3

Минералды қышқылдарды ата? Барлық қышқылдардың құрамына қандай атом кіреді?

4

Олар қандай негізгі қасиеттерге ие? (қышқылдығы, судағы еру қасиеттері және т.б.).

5

Кейбір қышқылдардың атаулары мен формулаларын ата?

6

Асқазандағы негізгі қышқыл — .... ол не үшін қажет.

7

Қышқылдығы жоғары науқастарға қандай препараттар береді? Олар қалай әсер етеді?

8

Сілтілер дегеніміз не? Сілтілерге мысал келтіріңіз?

9

Барлық сілтілердің құрамына қандай топ кіреді?

10

Кейбір сілтілердің атаулары мен формулаларын ата?

11

Индикатор дегеніміз не? Түрлерін ата?

12

Индикаторларды қандай мақсатта қолданады? Лакмус ИНДИКАТОРЫНЫҢ түсі қышқыл мен сілтілі ортада қалай өзгереді?

13

Сілті мен қышқыл ерітінділерінің әсерінен индикаторлар түсінің өзгеруі?

14

Табиғи индикаторларға мысалдар келтір

15

pH дегеніміз не және ол қандай мәндермен өлшенеді?

16

Күнделікті өмірде қышқылдарды қайда қолданады?

17

Сілтілердің қолданылуы