Қазақ тілі

4- сынып

Күні: 23.02.2022ж.

Сабақтың тақырыбы:

Табыс септік

Сілтеме:

қазақ тілі оқулығы, 4 сынып «Атамұра» баспасы

Сабақ мақсаттары:

4.2.6.1 – белгілі бір тақырыпта берілген мәтіннің түрлерін, жанрын, стилін салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Барлық оқушылар: Зат есімнің септелуі туралы біледі. Септік жалғауларын және сұрақтарын толық меңгереді. Табыс септіктегі сөздердің қандай сұрақтарға жауап беретінімен және оның жалғауларын біледі. Табыс септіктегі сөз сөйлемде тұрлаусыз мүше болатынын және өзіндік ерекшелігін меңгереді.

Оқушылардың басым бөлігі: Зат есімнің септелуі туралы біледі. Септік жалғауларын және сұрақтарын толық меңгереді. Табыс септіктегі сөздердің қандай сұрақтарға жауап беретінімен және оның жалғауларын біледі. Табыс септіктегі сөз сөйлемде тұрлаусыз мүше болатынын және өзіндік ерекшелігін меңгереді және салыстырады.

Кейбір оқушылар: Зат есімнің септелуі туралы біледі. Септік жалғауларын және сұрақтарын толық меңгереді. Табыс септіктегі сөздердің қандай сұрақтарға жауап беретінімен және оның жалғауларын біледі. Табыс септіктегі сөз сөйлемде тұрлаусыз мүше болатынын және өзіндік ерекшелігін меңгереді, салыстырады. Сурет бойынша мәтін құрастырып, мәтінде табыс септігіндегі сөздерді қатыстырады, дәлелдейді.

Құндылықтарды дарыту:

Балалардың таным қабілеттерін дамыту, сабаққа деген қызығушылығын арттыру, сөздік қорын, күнделікті сөйлеу тілін дамыту. Топта ынтымақтастықта бір-бірін сыйлап тыңдайды..

Бағалау критерийлері:

• Табыс септігінің сұрақтары мен жалғауларын біледі.

• Сөйлемнен табыс септіктегі сөздерді таба алады.

• Басқа септіктерден ажырата алады.

• Табыс септіктегі сөздер сөйлемнің қай мүшесі болатынын біледі.

• Зат есімдерді табыс септігінде септеп сөйлем құрай алады.

• Сурет бойынша мәтін құрастырып, мәтінде табыс септігіндегі сөздерді қатыстырады және салыстырады.

Тілдік мақсаттар:

Кітап, арыстан, білезік, бала.

Қолданылған әдістер мен тәсілдер:

СТО, Диалогты оқыту, «Тікелей эфир», «Топтастыру », «Әуе шары», «Сауат-тылық хаты», «Ассоциация», «Ұшақ», «Екі жұлдыз және тілек», «Темпера-тураны өлшеу», «Өзін-өзі бағалау», «Топтық бағалау», «6 ойлау қалпағы».

Сабақтағы жұмыс түрлері:

Пәнаралық байланыс:

Әдебиеттік оқу

АКТ қолдану дағдылары:

Слайд, бейне жазба.

Бастапқы білім:

Зат есімнің септелуі, барыс септік.

Сабақ барысы:

Сабақтың өтілетін уақыты

40минут

Сабақтың басы:

Ұйымдастыру кезеңі:

(2 минут)

1. Сәлемдесу, назарларын сабаққа аудару

2. Ынтымақтастық атмосфера құру

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Қызығушылықты ояту:

(3 минут)

«Тікелей эфир» әдісі бойынша :

Өткен сабақтарды қайталау

1. Сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланыстыру үшін жалғанатын жалғауларды не деп атайды? (септік жалғаулары)

2. Қазақ тілінде неше септік бар? (7)

3. Зат есімнің септік жалғаулары арқылы өзгеруін не дейді? (зат есімнің септелуі)

«Араларды өз гүлдеріне қондыр» ойыны арқылы бүгінгі сабақты бекітеді.

Сұрақ-жауап:

Біз гүлге нені қондырдық? (Араны)

Араны қайда қандырдық? (Гүлге)

Қайда сұрағына қай сөз табы жауап беретінін біз сендермен келесі сабақта білетін боламыз.

Ақ парақшаларына сұрақтардың жауаптарын жазады. Осылайша, өткен сабақтан алған білімдерін қорытындылайды.

(әр дұрыс жауап 1 баллмен есептелінеді)

ЖЖ

Сабақтың ортасы:

Білу:

Жаңа тақырыпты меңгерту тапсырмасы:

(5 минут)

«Ой шақыру»

51 жаттығу. Мәтінді тыңдау. Тыңдаған мәтіндегі кейіпкердің әрекетіне өз пікірін білдіру

Жаңа сабақ. Табыс септік

52-жаттығу. Оқытып, көшіріп жаз.

Қарамен жазылған сөздерге сұрақ қой. Олар қай септікте тұрғанын айт. Табыс септік жалғауы-ның астын сыз.

1.Халық аққуды «киелі құс» деп есепетейді.Аққуды қармақтан босаттым.Аққулар өзен жағасын әнге бөледі.

Сабақтың тақырыбын ашады, табыс септігі қандай сұраққа жауап беретінін және жалғауларын табады.

ЖЖ

Тапсырманы дәптерде орындайды. Оқушылар дәптерден оқып, олардың қай септікте тұрғанын айтады.

Түсіну:

Ақпараттық ізденіс тапсырмасы:

(3 минут)

«Әуе шары» әдісі бойынша

Шашыраған сөздерді септік бойынша өз орнына қою

Әжеге от жанартау эколог жанартау атама су желді бағбанды даласын ұшқышты желді

Сөздерді оқып, белгілеріне қарай топтайды. Неге олай топтағандарын дәлелдеп, табыс септігіндегі сөздерді басқа септіктерден ажырата алады, айырмашылығын таба алады.

ҰЖ

Септіктер бойынша топтастырады.

Атау, Ілік, Барыс, Табыс

«6 ойлау қалпағы» арқылы өз ойларын білдіреді.

Қолдану:

Терең ойлау тапсырмасы:

(5 минут)

«Ұшақ» әдісі бойынша:

54-жаттығу. Берілген сөздерді табыс септігіне қойып сөйлем құрайды, табыс септігіндегі сөздер қай сөзбен байланысып тұрғанын тауып, кестені

құс, суды, күн, өсімдік.

Зат есімдерді табыс септігінде септеп, сөйлем құрай алады. Табыс септігіндегі сөздер қай сөзбен байланысып тұрғанын табады, кестені пайдаланып пікірлерін дәлелдейді. ТЖ

«Екі жұлдыз және тілек» арқылы бағалайды.

Талдау:

Жұптық жұмыс

(3 минут)

Берілген үй бұйымдарының атауларына табыс септігінің жалғауларын жалғап жаз. Берілген сөздердің мағыналарын түсіндір.

Текемет, сырмақ, кебеже, сандық.

Бұл сөздерге табыс септік жалғауларының әртүрлі жалғану себебін түсіндіреді, табыс септігіндегі сөз екенін дәлелдейді. Берілген сөздердің мағыналарын түсіндіреді. ТЖ

Сергіту сәті:

Жинақтау:

Терең ойлау тапсырмасы:

(5 минут)

«Қателескен мұғалім» әдісі бойынша:

Берілген мәтіндегі қателескен септіктердің жалғауын тауып, дұрыстау керек

Зат есімдерді табыс септігінде септеп сөйлем құрай алады. Сурет бойынша мәтін құрастырып, мәтінде табыс септігіндегі сөздерді қатыстырады және салыстырады. ЖЖ

Бағалау:

Шығармашылық тапсырма:

(2 минут)

Өзін – өзі бақылап, бағалау.

(Тест сұрақтарына жауап беру.)

(2 минут)

«Ассоциация»

1. Табыс септіктегі сөздерге қандай сұрақтар қойылады?

2. Табыс септіктің жалғаулары қандай?

3. Табыс септіктегі сөздер сөйлемде қандай мүше болады?

Кімді, нені, -ны, -ні, -ды, -ді к імдерді, нелерді?

Тұрлаусыз мүше

Өмірмен байланысты мысал келтір.

1. «Астау» сөзі қай септікте тұрғанын тап

А) А.с.     С) Б.с. В) І.с.    Д) Ж.с.

2. Ілік септігінде тұрған сөзді белгіле

А) Дәрігер              С) Дәрігердің

В) Дәрігерге          Д) Дәрігерді

3.Барыс септігінің сұрағын белгіле

А) Кімге? Неге? Қайда?     С) Кімге, Кімді? Нені?

В) Кімдерге? Кімді? Нені? Д) Кіммен? Немен?

4.Табыс септігінің жалғауын белгіле

А) -ны, -ні, -ды, -ді, -ты, -ті   С) да, -де, -та, -те

В) -да, -де, -та, -те                 Д)  -мен, -бен, -пен

Жауаптары:

1. А 2.С 3.А 4.А

Оқушылар қойылған сұрақтарға жауап бере отырып «Ассоциация» құрайды.

Оқушылар өз парақшаларына орындайды.

4 сұрақ: 3ұпай

3 сұрақ: 2 ұпай

2,1 сұрақ: 1ұпай

Сабақтың соңы:

Сабақты қорыту:

(5 минут)

Кері байланыс:

«Сөйлемді аяқтау» әдісі бойынша жүргізіледі:

Мен бүгін көп нәрсені ......,

Мен үшін ....... қиын болды,

Мен тапсырманы...., Мен ...... түсіндім,

Мен .....үйрендім, Алдағы уақытта....,

Мені .......таңқалдырды.

Оқушылар қолдарындағы сөз таптарының сұрақтары жазылған араны гүлдерге қондырады.

Оқушылар өз ойларын, сабақтан алған әсерлерін, ой-тұжырымдарын жазады.

Смайликтер арқылы көңіл – күйін білдіреді.

Үйге тапсырма

(2 минут)

49-51-жаттығу. 128-129 беттер. Ережені жаттау.

Жаңылтпашты оқып жақа жазады, табыс септіктегі сөздерді табады. Мақалдарды түсініп оқып, табыс септігіндегі сөздерді табады.

Бағалау:

(3 минут)

Топтық жұмысты бағалау

«Екі жұлдыз және тілек», «Өзін-өзі бағалау», «Топтағы бағалушының бағалауы», «6 ойлау қалпағы» арқылы бағалау жүргізіледі.