Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Абай облыстық Білім Басқармасы

Үржар ауданының Білім Бөлімі

“Тұрсабеков атындағы орта мектеп-бақшасы” КММ

Ғылыми жоба (Технология және өнер)

Тақырыбы: “Дәстүрлі сурет салу өнері мен цифрлық технология арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктері”

Жоба авторы: Үржар ауданы, Айтбай ауылы “Тұрсабеков атындағы орта мектеп-бақшасы” КММ-нің 7-сынып оқушысы

Тулеген Даяна Қуанышбекқызы

Жоба жетекшісі: Көркем еңбек пәнінің мұғалімі

Кыдырмолда Еркежан Айқынқызы

2025-2026 оқу жылы

МАЗМҰНЫ

Пікір__________________________________________________________3

Аңдатпа_____________________________________________________4-6

1. Кіріспе _____________________________________________________7

2. Негізгі бөлім_________________________________________________8

2.1 Дәстүрлі сурет салудың тарихи қалыптасуын және оның негізгі ерекшеліктерін сипаттау ______________________________________________8

2.2 Цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың даму тарихын қарастыру__________________________________________________________10

2.3 Екі әдісті салыстыру арқылы олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсету__________________________________________11

Қорытынды _______________________________________________________18

3. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі _____________________________19

Абай облысы, Үржар ауданы, Айтбай ауылы

“Тұрсабеков атындағы орта мектеп-бақшасы”

КММ-нің 7-сынып оқушысы Тулеген Даянаның

“Дәстүрлі сурет салу өнері мен цифрлық технология

арқылы сурет салудың артықшылықтары мен

кемшіліктері” тақырыбында жазылған ғылыми

жобалық жұмысына

Пікір

“Дәстүрлі сурет салу өнері мен цифрлық технология арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктері” тақырыбында дайындалған ғылыми жоба сурет салу өнері мен цифрлық технология арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстыруға талдауға бағытталған. Жоба барысында оқушы екі бағыттың ерекшеліктерін ғылыми тұрғыда қарастырып, олардың өнердегі орны мен маңызын дәлелді түрде ашып көрсете білген. Жұмыс құрылымы талапқа сай, мазмұны жүйелі берілген. Даяна дәстүрлі және цифрлық өнердің артықшылықтары мен кемшілітерін нақты мысалдармен салыстырып, өз көзқарасын ғылыми негізде білдірген. Тақырыптың бүгінгі күндегі өзектілігі жоғары, себебі өнер саласында дәстүр мен заманауи технологияның ықпалдастығы үлкен маңызға ие. Жалпы, жоба ғылыми ізденіске қойылатын талаптарға сәйкес дайындалған. Оқушының зерттеу жұмысына деген қызығушылығы, талдау жасау қабілеті, шығармашылық ойлауы байқалады. Осыған орай жас зерттеуші Тулеген Даянаның “Дәстүрлі сурет салу өнері мен цифрлық технология арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктері” тақырыбында жазылған жобалық зерттеу жұмысын сараптау комиссиясына жіберуге болады деп ойлаймын.

Пікір беруші:

Көркем еңбек пәнінің мұғалімі Кыдырмолда Еркежан Айқынқызы

Аңдатпа

Жобаның мақсаты: Дәстүрлі сурет салу мен цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстыра отырып, болашақта бейнелеу өнерінің дамуына тигізетін ықпалын анықтау.

Жобаның міндеті:

1. Дәстүрлі сурет салудың тарихи қалыптасуын және оның негізгі ерекшеліктерін сипаттау.

2. Цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың даму тарихын қарастыру.

3. Екі әдісті салыстыру арқылы олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсету.

4. ЖаҺандану дәуірінде суретшілерге дәстүрлі және цифрлық әдістерді қатар меңгерудің маңызын негіздеу.

Өзектілігі: Сандық құралдардың кең таралуы суретшілердің жұмыс әдістерін түбегейлі өзгертуде. Бұл жағдай өнер саласындағы болашақ мамандар үшін де, жалпы білім беру процесі үшін де маңызды. Сондықтан дәстүрлі сурет пен цифрлық суреттің артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстыра отырып зерттеу - бүгінгі күні өзекті тақырып. Бұл құбылыс өнердің болашағына, суретші мамандығының рөліне және көркем мәдениетке әсер етеді. Тақырыптың өзектілігі- қазіргі заманда цифрлық технологияның кең таралуы мен дәстүрлі өнердің маңызын сақтап қалу арасындағы тепе-теңдікті табуда жатыр.

Зерттеудің мазмұны мен тәсілдері:

-Дәстүрлі сурет өнері мен ЖИ өнерінің тарихы, әдістері, ерекшеліктері мен рөлі.

-Салыстырмалы талдау, әдебиетке, тарихқа шолу, мысалдарды қарастыру, кестелер арқылы жүйелеу.

Жобаның жаңашылдығы:

- Цифрлық технология туындыларын дәстүрлі өнермен салыстыра отырып, олардың қоғамдағы мәдени рөлін жаңа қырынан қарастыру.

Болжам: Егер цифрлық технология мен дәстүрлі сурет өнері бір-бірін толықтыратын бағыт ретінде дамыса, болашақта жаңа өнер синтезі қалыптасып, қоғам шығармашылықты жаңа деңгейде қабылдайды.

Аннотация

Цель проекта:

Определить влияние традиционного рисования и рисования с использованием цифровых технологий на развитие изобразительного искусства в будущем, сравнив их преимущества и недостатки.

Задачи проекта:Охарактеризовать историческое формирование традиционного рисования и его основные особенности.

Рассмотреть историю развития рисования с использованием цифровых технологий.

Показать сходства и различия двух методов посредством сравнительного анализа.

Обосновать важность владения художниками как традиционными, так и цифровыми методами в эпоху глобализации.

Актуальность:

Широкое распространение цифровых инструментов кардинально изменяет методы работы художников. Это имеет большое значение как для будущих специалистов в сфере искусства, так и для системы образования в целом. Поэтому исследование преимуществ и недостатков традиционного и цифрового рисования является актуальной задачей современности. Актуальность темы заключается в поиске баланса между широким распространением цифровых технологий среди молодежи и сохранением значимости традиционного искусства.

Содержание и методы исследования:

Анализ истории, методов, особенностей и роли традиционного изобразительного искусства и цифрового (ИИ) искусства;

Сравнительный анализ, обзор литературы и исторических источников;

Рассмотрение примеров и систематизация данных в виде таблиц.

Новизна проекта:

Сравнение произведений, созданных с помощью цифровых технологий, с традиционным искусством позволяет рассмотреть их культурную роль в обществе под новым углом.

Гипотеза:

Если цифровые технологии и традиционное изобразительное искусство будут развиваться как взаимодополняющие направления, в будущем может сформироваться новый синтез искусства, который поднимет восприятие творчества обществом на качественно новый уровень.

Annotation

Project Objective:

To determine the impact of traditional drawing and digital technologies on the future development of visual arts by comparing their advantages and disadvantages.

Project Tasks:

Describe the historical formation and main features of traditional drawing.

Examine the history of drawing through digital technologies.

Identify the similarities and differences between the two methods through comparative analysis.

Justify the importance of mastering both traditional and digital methods for artists in the era of globalization.

Relevance:

The widespread use of digital tools is fundamentally transforming the creative methods of artists. This process is significant both for future art professionals and for the overall educational system. Therefore, a comparative study of the advantages and disadvantages of traditional and digital drawing is a highly relevant topic today. The relevance lies in finding a balance between the growing popularity of digital technologies among youth and the preservation of the value of traditional art.

Content and Research Methods:

Analysis of the history, techniques, characteristics, and roles of traditional visual art and digital (AI-based) art;

Comparative analysis, literature and historical review;

Examination of examples and systematization of data through tables.

Project Novelty:

By comparing digital art creations with traditional artworks, the project explores their cultural roles in society from a new perspective.

Hypothesis:

If digital technology and traditional art develop as complementary directions, a new synthesis of art may emerge in the future, leading society to perceive creativity on an entirely new level.

КІРІСПЕ

Сурeт сaлу — адамзат мәдениетінің ең көне және ең маңызды көріністерінің бірі. Ежeлгі үңгір суреттерінен бастап қазіргі заманғы мультимедиа туындыларынa дейін сурет өнері aдамзаттың дүниетанымын, ойы мен сезімін бeйнелеудің бaсты құралы болып кeледі. Уaқыт өткен сaйын сурет сaлу тәсілдері, материалдары және құрaлдары үнемі дaмып, жаңарып отырды.

Бұрын суретшілeр өз шығармaларын қағазға, кенепке немесе қабырғa бетіне бояу, қaрындаш, көмір және бaсқа да материалдар арқылы түсірсе, бүгінде бұл үрдіске замaнауи цифрлы технологиялaр еніп, сурет салудың жаңа мүмкіндіктерін aшуда. Цифрлы сурет сaлу (digital art) — компьютерлік графикa мен арнайы бағдарламалар aрқылы жасалатын өнер түрі. Бұл әдіс суретшілерге бұрын мүмкін болмaған көптеген aртықшылықтар береді: суретті оңай өңдеу, түрлі түстер мен текстураларды сынау, дaйын туындыны сандық форматтa сақтау және интернет aрқылы көпшілікке тарату.

Дегенмен, технологияның дaмуы дәстүрлі сурет өнерінің маңызын төмендетпейді. Керісінше, ол классикaлық тәсілдер мен жаңа технологиялaрдың aрасындағы байланысты нығайтады. Дәстүрлі сурет сaлу – қол еңбегін, сезімталдықты және материaлмен тікелей қарым-қатынасты талaп ететін, шығармашылық рухты сақтап қалатын өнер саласы. Aл цифрлы сурет салу – осы рухты жаңа технологиямен үйлестіріп, уaқыт талабына бейімдейтін заманауи бағыт.

Қaзіргі таңда көптеген суретшілер екі әдісті қaтар қолдана отырып, өз шығармашылығын жаңа деңгейге көтеруде. Сондықтан дәстүрлі және цифрлы сурет сaлудың aртықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау – өнер мен технологияның тоғысуындағы өзекті зерттеу тaқырыбы болып табылады.

Осы ғылыми жұмыстың өзектілігі — сурет өнерінің дaмуындағы дәстүр мен жaңашылдықтың байланысын aйқындап, қазіргі заман суретшісіне ең тиімді тәсілді aнықтау.

Негізгі бөлім

2.1 Дәстүрлі сурет салудың тарихи қалыптасуын және оның негізгі ерекшеліктерін сипаттау.

Дәстүрлі сурет салу – адамзат өркениетінің ең көне өнер түрлерінің бірі. Оның тарихы шамамен 30–40 мың жыл бұрынғы тас дәуірінен бастау алады. Алғашқы суреттер үңгір қабырғаларына бейнеленіп, аңшылық көріністерін, жануарларды және күнделікті өмір сәттерін көрсеткен. Бұл суреттердің мақсаты тек эстетикалық емес, сонымен бірге рухани және мәдени мәнге ие болған.

Ежелгі дәуір:

Франциядағы Ласко үңгірі мен Испаниядағы Альтамира үңгірінен табылған бейнелер – адамзат тарихындағы алғашқы сурет үлгілері. Бұл суреттер табиғи пигменттермен (күйе, топырақ, өсімдік шырыны) салынған. Сол кездегі адамдар үшін сурет салу – табиғатпен байланыс орнатудың, аңшылық табысты болуын тілеудің символдық тәсілі болған.

Ежелгі Египет пен Грекия өнері:

Б.з.б. 3–1 мыңжылдықтарда Египетте сурет салу мәдениеті ерекше дамыды. Египеттік суреттерде адамның дене бітімі белгілі бір ережемен – бастың қырынан, көздің тура қарауы, иықтың түзу берілуі сияқты стильде салынған. Бұл – өнердің символдық және діни маңызын көрсетеді.

Ал Ежелгі Грекияда сурет салу мен мүсін өнері адам сұлулығын көрсетуге бағытталды. Пропорция мен перспектива ұғымдары осы кезеңде қалыптасты.

Қайта өрлеу дәуірі (Renaissance):

XV–XVI ғасырларда Еуропада өнердің жаңа дәуірі басталды. Леонардо да Винчи, Микеланджело, Рафаэль сынды ұлы суретшілер сурет салудың ғылыми негізін қалады. Перспектива, анатомия және жарық көлеңке заңдылықтары зерттеліп, адам бейнесі мен табиғат көрінісі бұрынғыдан да шынайы бейнелене бастады.

XIX–XX ғасырлар:

Бұл кезеңде сурет салуда жаңа бағыттар пайда болды. Дегенмен, дәстүрлі сурет салу техникасы – майлы бояу, акварель, графика – өзінің маңызын жоғалтпай, заманауи өнердің негізі болып қала берді.

Бүгінгі күні Қазақстандық Әбілхан Қастеев (1904 —1973 жж.), Айша Ғалымбаева (1917-2008жж.), Гульфайрус Исмаилова (1929-2013жж) сынды суретшілердің шығармалары ерекше қайталанбас туындылар болып саналады.

Жоғарыда аталған тасқа қашалып салынған суреттерді өзіміздің туған өлкемізден Лайбұлақ, Таскескен ауылдарының тауларынан кездестіруге болады. Бұл сурет соның дәлелі ретінде ұсынылады.

Үржар ауданы, Лайбұлақ ауылының тауларынан табылған тасқа қашалынып салынған суреттер. Оқушы: Ешмұхаметова Ақзере (мектеп президенті)

Дәстүрлі сурет салудың негізгі ерекшеліктері

Табиғилық пен материалдық сезім: Дәстүрлі сурет салуда суретші нақты материалмен – қағаз, кенеп, бояу, қылқаламмен жұмыс істейді. Бұл процестің басты ерекшелігі – қол еңбегі мен сезімталдықтың үйлесуі.

Бірегейлік: Әр дәстүрлі сурет тек бір данамен жасалады. Сондықтан оның қайталанбас құндылығы бар. Әрбір қылқалам ізі суретшінің қолтаңбасын көрсетеді.

Техникалық түрлердің көптігі. Дәстүрлі өнерде түрлі техникалар қолданылады:

Графика (қарындаш, көмір, қалам);

Акварель (суда еритін бояумен салу);

Гуашь және майлы бояу техникасы;

Уақыт пен еңбекті қажет ету: Дәстүрлі сурет салу процесі баяу жүреді. Суретші түстерді араластырып, жарық пен көлеңкені дәл беру үшін көп уақыт жұмсайды.

Эмоциялық және рухани әсер: Дәстүрлі суреттер адамға ерекше жылулық пен шынайылық сыйлайды. Суретші мен материал арасындағы байланыс көрерменге де сезіледі.

Оқытудағы рөлі:

Дәстүрлі сурет салу — бейнелеу өнерін үйренудің негізі. Перспектива, композиция, жарық пен көлеңке заңдылықтарын түсіну алдымен осы классикалық тәсіл арқылы меңгеріледі.

2.2 Цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың даму тарихын қарастыру. Цифрлық технологиялардың дамуы адам өмірінің барлық саласына әсер етті. Соның ішінде бейнелеу өнері де бұл үрдістен тыс қалған жоқ. Дәстүрлі сурет салу әдістері (қарындаш, бояу, кенеп) біртіндеп сандық ортаға көшіп, жаңа мүмкіндіктер мен бағыттардың пайда болуына жол ашты. Цифрлық сурет салу (digital art) – компьютерлік құралдар мен бағдарламалар арқылы жасалатын көркем шығармашылық түрі.

1. Цифрлық сурет салудың бастау кезеңі (1960–1980 жж.)

1960-жылдары цифрлық сурет салудың алғашқы тәжірибелері жасалды. Компьютерлік графикамен айналысқан алғашқы суретшілердің бірі – Харольд Коэн (Harold Cohen). Ол өз өнерін жасанды интеллект бағдарламасы арқылы жүзеге асырған.

Бұл кезеңде сурет салу үшін векторлық графика жүйелері қолданылды. Суреттер қарапайым сызықтар мен геометриялық пішіндерден тұрды. 1970-жылдары Энди Уорхол (Andy Warhol) сияқты суретшілер алғашқы компьютерлік өнердің әлеуетін көрсетті. Ол 1985 жылы Commodore Amiga компьютерін пайдаланып цифрлық суреттер салды. Компьютерлік графика және арнайы бағдарламалардың дамуы (1980–2000 жж.) 1980-жылдары компьютерлердің өнімділігі артқан сайын графикалық бағдарламалар пайда болды.

1990-жылдары сандық планшеттер кеңінен тарай бастады. Бұл құралдар суретшілерге қаламмен жұмыс істеу сезімін беріп, дәстүрлі әдіске ұқсас жағдай жасады. Осы уақытта цифрлық иллюстрация, анимация және мультимедиа өнері дами бастады.

3. Интернет пен сандық мәдениеттің өркендеуі (2000–2010 жж.)

Интернеттің дамуы цифрлық сурет салуды ғаламдық құбылысқа айналдырды. Суретшілер өз еңбектерін онлайн-платформалар арқылы бөлісе бастады.

Цифрлық комикстер, анимациялар және ойын индустриясы суретшілер үшін жаңа бағыттар ашты.

4. Заманауи кезең: жасанды интеллект және нейрондық желілер (2010 жылдан бүгінге дейін). Соңғы онжылдықта жасанды интеллект (AI) пен нейрондық желілер цифрлық өнерде революция жасады. Цифрлық технологиялар арқылы сурет салу процесін автоматтандырып, әркімге өз идеяларын цифрлық түрде жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Бүгінгі таңда цифрлық сурет салу тек компьютерде емес, смартфондар мен планшеттерде де жүзеге асады (Procreate, Clip Studio Paint, Krita т.б.).

2.3 Екі әдісті салыстыру арқылы олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсету.

Дәстүрлі сурет салу (traditional art) – бояу, кенеп, қағаз, қылқалам, қарындаш сияқты физикалық материалдар арқылы жасалатын өнер. Цифрлық сурет салу (digital art) – компьютер, планшет және арнайы бағдарламалар арқылы жасалатын өнер. Екі бағыттың да өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар.

2. Дәстүрлі сурет салудың ерекшеліктері

Артықшылықтары:

? Шынайылық пен қол еңбегі сезіледі – суретші әр қимылды, бояудың иісін, текстурасын тікелей сезінеді.

?️ Бірегей туынды – әрбір картина – қайталанбас, жалғыз нұсқа (бірегейлік жоғары).

? Көркемдік ойлау мен техника дамиды – суретші бояуларды араластыру, жарық пен көлеңкені бейнелеу арқылы дәстүрлі тәсілдерді меңгереді.

?️ Музей мен көрме құндылығы – физикалық туындыны галереяда көрсету, сату, сақтау оңай.

Кемшіліктері:

⏳ Уақыт көп кетеді – бояудың кебуі, түзетудің қиындығы процесті баяулатады.

? Құрал-жабдық қымбат – бояу, кенеп, қылқалам үнемі қажет.

⚠️ Қателікті түзету қиын – қате кетсе, оны қайта жөндеу кейде мүмкін емес.

? Сақтау мен тасымалдау қиын – физикалық жұмыстар бұзылуы, бояудың ескіруі мүмкін.

3. Цифрлық сурет салудың ерекшеліктері

Артықшылықтары:

? Шексіз мүмкіндік пен икемділік – әртүрлі стильдер, эффектілер мен текстураларды оңай қолдануға болады.

? Қателікті тез түзетуге болады – «Undo» және «Layers» функциялары арқылы.

? Түстер мен құралдар шексіз – бояу немесе материалды сатып алудың қажеті жоқ.

? Туындыны сақтау және бөлісу оңай – интернет арқылы жариялау, сату, сақтау ыңғайлы.

? Жасанды интеллект пен бағдарламалар көмегімен жаңашыл бағыттар – мысалы, AI art, 3D painting, animation.

Кемшіліктері:

?️ Қол еңбегі мен текстура сезімі аз – экранда жұмыс істеу дәстүрлі сезімді толық бере алмайды.

⚙️ Техникалық тәуелділік – компьютер, планшет, бағдарламалар қажет; бұзылса – жұмыс тоқтайды.

? Файлдың жоғалу қаупі бар – егер сақталмаса, жұмыс бір сәтте жоғалуы мүмкін.

? Тым оңай түзету шығармашылықты тежейді – кейде шынайы қателіктерден туатын көркемдік әсер жоғалады.

? Бағдарлама мен құрылғылардың құны жоғары – кәсіби планшет пен лицензиялы софт қымбат тұрады.

5. Негізгі айырмашылықтар кесте түрінде

Мен өз шығармашылығымнан дәстүрлі сурет салу мен цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктерін көрсету үшін ұлттық құндылыққа негізделген торсық пен тостағанның суретін салдым.

Сурет кенепте гуашьпен салынды. Ең алдымен нобайын жасап заттардың дұрыс орналасуын, пропорциясын келтірдім. Сосын түстерді үйлестіріп боядым.

Бұл сурет — көркем натюрморт стилінде салынған туынды. Онда алдыңғы жақта екі негізгі зат бейнеленген: біреуі — биік, ерекше пішінді қоңыр-қызыл құмыра (немесе ыдыс), екіншісі — оның қасында тұрған сары түсті тостаған. Құмыраның үстіңгі бөлігі алтын түске боялған, ал денесінде қызыл өрнектер бар. Тостаған да дәл сондай өрнекпен безендірілген, бұл екеуінің бір жиынтыққа тиесілі екенін аңғартады. Фон екі түстен тұрады: көгілдір және сары реңктер бір-бірімен араласып, жылы әрі әсем көрініс береді. Артқы жағында түрлі таңбалар мен символдар бейнеленген — олар көне жазуларды немесе магиялық белгілерді еске түсіреді.Төменгі бөлігі жасыл түсте боялған — бұл заттардың үстінде тұрған бетті немесе үстелді білдіреді. Жалпы сурет жылылық пен мәдени тереңдікке толы. Ол дәстүрлі ою-өрнек пен көне белгілер арқылы рухани және тарихи мәнді жеткізетіндей әсер қалдырады.

Екінші суретте дәстүрлі суретті цифрлық технологияның көмегімен Copilot бағдарламасы арқылы өзгертіп, тостағанның жанына алманы қосып дәстүрлі суретті өзгертіп берді. Copilot бағдарламасына дәстүрлі суретті жіберіп мәтін ретінде жанына алманы үшінші элемент ретінде қосу керек деп жаздым. Аз уақыт ішінде бағдарлама алманы қосып әдемі сурет ұсынды.

Ал үшінші суретте торсықтың түсін өзгертіп беруді жаздым. Copilot бағдарламасы аз уақытта торсықтың түсін қаракөк түске бояп берді. Дәстүрлі суретке яғни түпнұсқаға 1 апта уақытым кетсе цифрлық технологиялар арқылы салынған суретке 1 минут жұмсалды. Бұл жерде цифрлық технология арқылы салынған суреттің уақыт жағынан ұтымды екенін көруге болады. Ал дәстүрлі суретте менің шығармашылық ізденісім, бояуларды таңдауым, сезімім, махаббатым, шабытым жатыр. Сурет салу кез-келген адамның қолынан келе бермейтін қасиет. Ал цифрлық технология арқылы әр адам керемет туындыларды жасап шығара алады. Осы жерден дәстүрлі сурет салу мен цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктерін анық көруге болады.

Цифрлық технологиялар арқылы сурет салу

Енді осы дәстүрлі сурет салу мен цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау үшін сыныбымның оқушылары мен ұстаздарынан сұрақ-жауап алдым.

Зерттеу әдісі:

Сұрақ-жауап (интервью) әдісі — оқушылар мен ұстаздардың көзқарасын салыстыру және талдау.

Оқушыларға қойылған сұрақтар:

1. Сіз көбінесе қандай тәсілмен сурет салғанды ұнатасыз — дәстүрлі ме, әлде цифрлық па?

2. Цифрлық сурет салудың қандай артықшылықтарын байқадыңыз?

3. Қолмен салудың (дәстүрлі тәсілдің) сіз үшін қандай маңызы бар?

4. Екі тәсілді біріктіруге бола ма деп ойлайсыз ба?

Ұстаздарға қойылған сұрақтар:

1. Сіздің ойыңызша, дәстүрлі сурет салу оқушының шығармашылық қабілетіне қалай әсер етеді?

2.Цифрлық технологияларды қолдану сурет өнерін оқытуда қандай жаңа мүмкіндіктер береді?

3.Цифрлық тәсілдердің қандай кемшіліктері бар деп есептейсіз?

4. Болашақта сурет өнері қай бағытта дамиды деп ойлайсыз?

Нәтижелердің жалпы сипаттамасы

Оқушылардың жауаптарынан байқалғаны:

Көпшілігі цифрлық сурет салуды ыңғайлы деп санайды (қате түзету оңай, түстер мол, уақыт үнемделеді).

Кейбіреулері дәстүрлі сурет салуды «нақты сезім мен жан жылуын жеткізетін өнер» деп сипаттайды.

Бір бөлігі екі тәсілді біріктіру — ең тиімді шешім деген пікірде.

Ұстаздардың жауаптарынан байқалғаны:

Дәстүрлі сурет салу қолдың моторикасын, көз өлшемін, түсті сезіну қабілетін дамытады.

Цифрлық технологиялар визуалды мәдениетті кеңейтеді, заманауи бағыттарға жол ашады (иллюстрация, анимация, дизайн т.б.).

Дегенмен, ұстаздар кейде цифрлық құралдардың «жеңіл жол» ұсынатынын, бұл оқушының шыдамдылығын азайтуы мүмкін екенін атап өткен.

Сұрақ-жауап әдісінің нәтижесін диаграмма түрінде көрсетсем 60% дәстүрлі сурет салуды қолдаса, 55% цифрлық технологиялар арқылы сурет салуға басымдық берді.

Қорытынды

Дәстүрлі сурет салу — ғасырлар бойы дамып, көркем өнердің іргетасын қалаған маңызды мәдени мұра. Ол адамзаттың рухани дамуының айнасы, шығармашылық пен шеберліктің үйлесімді көрінісі.Дәстүрлі сурет салу суретшінің қол еңбегі арқылы дүниені түйсінуін, түсті, жарықты және пішінді сезіну қабілетін дамытады. Бұл әдіс шығармашылық шеберлікті, сабырлылық пен дәлдікті талап етеді. Алайда дәстүрлі тәсіл көп уақыт пен материалдық шығынды қажет етеді, сонымен қатар қателіктерді түзету қиынға соғады.

Бүгінгі күні цифрлы технологиялар кеңінен тарағанымен, дәстүрлі сурет өнері өз маңызын жоғалтпай, өнердің түп негізі мен шабыт бастауы болып қала береді. Цифрлық технологиялар бейнелеу өнерін түбегейлі өзгертті. Енді сурет салу тек шеберлік емес, сонымен қатар технологияны меңгеру қабілетін де талап етеді. Цифрлық сурет салу — XXI ғасырдың жаңа өнер тілі, ол болашақта да дамуын жалғастыра береді. Цифрлық сурет салу — заманауи технология жетістігіне негізделген, жылдам әрі ыңғайлы әдіс. Компьютерлік және планшеттік бағдарламалар суретшілерге түстермен, жарықпен, фактурамен еркін жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Қателерді оңай түзетуге, әртүрлі стильдер мен эффектілерді сынауға болады. Дегенмен, цифрлық суретте қол еңбегінің табиғи сезімі азайып, кейде эмоциялық тереңдік төмендейді.Зерттеу нәтижесінде дәстүрлі сурет салу мен цифрлық технологиялар арқылы сурет салудың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері, артықшылықтары мен кемшіліктері бар екені анықталды.

Қорытындылай келе, қазіргі кезеңде дәстүрлі және цифрлық сурет салу бір-бірін толықтыратын бағыттар ретінде қарастырылуы тиіс. Дәстүрлі тәсіл — өнердің рухани және техникалық негізін қалыптастырса, цифрлық технологиялар — шығармашылықтың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Сондықтан заманауи суретші екі бағытты да меңгеріп, оларды үйлесімді қолдана білсе, бұл оның кәсіби деңгейін жаңа биікке көтереді.Қазіргі заманда көптеген суретшілер екі тәсілді біріктіріп, гибридті стильде (мысалы, қолмен салынған суретті кейін цифрлық түрде өңдеу) жұмыс істейді. Бұл – болашақтағы өнердің негізгі тенденцияларының бірі.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Әбілқасымова, А. Е. Бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі. — Алматы: Рауан, 2019.

Қараев, Ж. А. Қазіргі заманғы өнер және оның бағыттары. — Алматы: Өнер, 2020.

Назарова, Г. Т. Цифрлық өнер негіздері: оқу құралы. — Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2021.

Аманжолова, Л. Қолданбалы және цифрлық өнердің интеграциясы. // Өнер және қоғам журналы, №3, 2022, 45–52 бб.

Жұмабекова, Н. Цифрлық дәуірдегі сурет өнері. — Алматы: Қазақ университеті, 2023.

Қосымша әлеуметтік желіден алынған ақпараттар