Тарих: Өткен күннің сабағы, болашақтың бағдары

Тарих — адамзат қоғамының пайда болуынан бастап, бүгінгі күнге дейінгі даму процесін, маңызды оқиғаларын, мәдениеті мен тұрмысын зерттейтін ғылым. «Тарих» сөзі араб тілінен аударғанда «уақытты есептеу» немесе «оқиғаны баяндау» деген мағынаны білдіреді.

Тарих не үшін қажет?

Көбіне «болған іс болды, оны қазбалап не керек?» деген пікірлер кездеседі. Алайда, тарихтың атқаратын қызметі орасан зор:

1. Ұлттық бірегейлікті сақтау: Өз тарихын білмейтін халықтың болашағы бұлыңғыр. Тарих біздің кім екенімізді, қайдан келгенімізді түсіндіреді.

2. Тәжірибе алмасу: Адамзат бұрын жіберген қателіктерді қайталамау үшін өткенге көз жүгіртеді.

3. Тұлға қалыптастыру: Тарихи тұлғалардың ерлігі мен еңбегі келесі ұрпаққа патриоттық тәрбие береді.

Тарихтың негізгі дереккөздері

Ғалымдар тарихты бос қиялдан емес, нақты айғақтарға сүйеніп жазады. Олар:

• Жазба деректер: Шежірелер, хаттар, заңдар, газет-журналдар.

• Археологиялық жәдігерлер: Қазба жұмыстары кезінде табылған еңбек құралдары, қару-жарақтар, әшекейлер.

• Ауызша деректер: Аңыз-әпсаналар, жыр-дастандар, шешендік сөздер.

«Өткенін білмегеннің болашағы жоқ». — Бұл қанатты сөз тарихтың кез келген мемлекет пен жеке тұлға үшін басты бағдаршам екенін айқындайды.

Қорытынды

Тарихты оқу — тек даталарды жаттау емес, ол — себеп пен салдарды байланыстыру, адамзат дамуының логикасын түсіну. Біз бүгінгі жетістіктеріміз үшін бабаларымыздың тарихына қарыздармыз.

Егер сізге тарихтың белгілі бір кезеңі (мысалы, Қазақ хандығы, Ежелгі дүние тарихы немесе Ұлы Дала өркениеті) туралы тереңірек ақпарат керек болса, айтыңыз.

Сізге мақаланы нақты бір кезеңге (мысалы, Қазақстан тарихына) бейімдеп қайта жазып беруімді қалайсыз ба?