бБілім беру ұйымының атауы

А.Назарбеков атындағы №87 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Пахирданова М.

Күні:

23.01.25-9б,а. 24.01.2025-9ж

Сынып: 9

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тербелмелі қозғалыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.5.1 еркін және еріксіз тербелістерге мысалдар келтіру;

9.2.5.2 эксперименттік әдіспен амплитуда, период, жиілікті анықтау;

9.2.5.3 формулаларды қолданып, период, жиілік, циклдік жиілікті анықтау

Сабақтың мақсаты

Тербелмелі қозғалыс туралы түсіндіру, механикалық тербеліс ұғымын ұғындыру. Тербелісті сипаттайтын шамалармен таныстыру, формуласын және өлшем бірлігін көрсету, есеп шығаруда формуланы қолдану және түрлендіре алу.

Күтілетін нәтиже

Тербелмелі қозғалыстың не екенін түсінеді, мысал келтіреді. Тербелісті сипаттайтын шамаларды, олардың белгіленуін біледі.

Есептер шығаруда тербеліс периоды мен жиілігінің формуласын қолданады.

Құндылықтарды дарыту

Өзіне және өзгелерге құрмет көрсетіп, ойын ашық білдіріп, тыңдауда, сабақты уақытында бастап, аяқтауда, тапсырмаларды нұсқалық бойынша толық орындауда, бір-біріне қолдау көрсетуінде көрініс табады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Сабақтың басы

10 минут

«Конверт» әдісі

«Кім жылдам әдісі»

Жеке жұмыс

«Ой қозғау» әдісі

«Кинометафора» әдісі

Жаңа білім

10 минут

«Тәжіриб алаңы»

Жұптық жұмыс

«Кувертка» әдісі

Бекіту

10 минут

«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі

3 мин

«Өрмекші» әдісі

Кері байланыс

“Бағдаршам» әдісі

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Жасырын сөздер арқылы оқушыларды топқа бөлу.

1. Амплитуда

2. Период

3. Жиілік

Өткен тақырыпты еске түсіру.

Сақталу заңдары

1. Дене импульсі деп нені айтады?

2. Күш импульсі деген не?

3. Денелердің қозғалыс энергиясы?

4. Денелердің өзара әрекеттесу энергиясын не деп атайды?

5. Реактивті қозғалыс деген не?

6. Энергияның сақталу заңын тұжырымда.

7. Дененің жұмыс жасай алу қабілеті?

8. Дене тыныштық күйде болса кинетикалық энергия неге тең?

Сәйкестендіру сызбасы.

Жаңа тақырып

Табиғатта қандай тербеліс түрлерін білесіңдер? Мысалы, тербеліске өандай өлзғалыстарды жатқызсақ болады?

Тербелмелі қозғалыс - қалпына келтіруші күш әсер етіп түрғандағы қозғалыс.

https://youtu.be/Dlh9Qq_FXf4?si=ew6vDL1hfhuFOs0e

Ал механикалық тербелістер деп дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме дәл немесе жуықтап алғандағы қайталанып отыратын қозғалысын айтады.

Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын шамалар

Амплитуда, тербеліс периоды, тербеліс жиілігі

Мақсаты: Маятниктің көмегімен тербеліс санын және уақытын өлшеу арқылы тербеліс периодын және жиілігін есептеу.

Сыныппен жұмыс:топтық жұмыс

1. Егер 30 с-ғы тербеліс саны 15-ке тең болса, онда тербеліс периоды неге тең?

2. .Дененің тербеліс жиілігі 2000Гц. Тербеліс периоды неге тең?

3. Дененің тербеліс периоды 10^-2 с. Тербеліс жиілігі неге тең? 

4. Материалдық нүкте 440Гц тербеліс жиілігімен 5с ішінде қанша тербеліс жасайды? 

Қабілеті жоғары оқушымен жұмыс:

410Р. Масаның қанат қағу тербеліс жиілігі 600Гц, ал араның қанат қағу тербеліс периоды 5мс. 1 минут ішінде қай жәндік қанатын көп қағады және қанша көп қағады?

Үлгерімі төмен оқушымен жұмыс:

1. Период қалай белгіленеді?

2. Уақыттың өлшем бірлігі?

3. Тербеліске мысал келтір.

Тест тапсырмалырын орындау.

1. Уақыт өткен сайын амплитудасы азайып отыратын тербелістер –

А) өшетін тербелістер

В) гармоникалық тербелістер

С) өшпейтін тербелістер

2. Дененің тепе-теңдік күйінен ең үлкен ығысуының мәні-

А) тербеліс периоды

В) тербеліс амплитудасы

С) тербеліс жиілігі

3. 10 секундта 5 рет тербеліс жасайтын механикалық тарбелістің периоды қандай?

А) 5 с В) 0,2 с С) 2 с

4. Механикалық тербеліс кезінде энергияның жалпы мөлшері-

А) артады

В) өзгермей сақталады

С) кемиді

5. Механикалық тербеліс кезіндегі потенциалдық энергияның шамасы неге тәуелді?

А) периодқа

В) жиілікке

С) амплитудаға

Топтық жұмыс. Постер қорғау

Рефлексия

Тақтаға «Сабақтағы психологиялық ахуал», «Сабақтан алған әсерің» деген сөздер жазылған және «жақсы», «жаман» деген үш бағалау бағаны бар плакат ілінеді. Оқушылар магнит-смайликтер арқылы сабақты бағалайды.

Үйге тапсырма: 409, 412 Р есеп

Оқушылар топқа бөлінеді.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, сәйкестендіру тестін орындайды.

Бүгінгі тақырыппен танысады.

Оқушылар тербеліске өз ойларымен жауап беруге тырысады

Оқушылар тербелісті сипаттайтын шамалармен танысады

Екі оқушы тәжірибе жасап, өлшемдерін алады, есептеу жүргізеді.

Тақырып бойынша берген тапсырмаларды орындайды.

Оқушылар жұптаса отырып тест тапсырмасын орындайды.

Оқушыларға қорытынды жасайды.

Оқушылар кері байланыс береді

Дискриптор

Дене және күш импульсінің, кинетикалық және потенциялдық энергиялардың, реактивті қозғалыс анықтамасын біледі.

1 балл

.

Дискриптор:

-тербеліс көздерін біледі

-тербелмелі қозғалысқа анықтама айтады

-тербелістің түрлерін ажырата алады

1 балл

\

Дискриптор:

Есептің берілгенін жазады, есептеу жүргізеді.

1 балл

Дискрипторлар

1. Есептің берілгенін дұрыс жазады. (ХБЖ айналдыру)

2. Қажетті формуланы дұрыс қолданады.

3. Есепетеу жолын дұрыс жүргізеді.

4. Жауабын дұрыс жазады

4 балл

Дискриптор:

1. А

2. В

3. С

4. В

5. С

2 балл

Жалпы балл 10 бойынша бағаланады.

Презентация

ДЭ

.

Математикалық маятник

Максвелл маятнигі

Презентация

Таратпа материал

Таратпа материал

ДЭ

Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз?

Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Оқушыларға өткен білімдерін еске түсіру арқылы сұрақ қойып, жаңа тақырып мазмұнын ашуға көмек беремін. «Ой қозғау» әдісі арқылы тақырыпты терең әрі жан –жақты зерттеуге үйретемін. «Тәжірибе алаңы» әдісі арқылы оқушылардың қызығушылығын оятамын. Жұппен, топпен жұмыс жасау арқылы, оқушыларға бір – біріне көмектесу арқылы, түсінбей тұрған өткелден бірлесіп өту, бауырмалдық , ынтымақтастыққа баулимын.

Оқушылар бұл сабақта тербелістің анықтамасын біледі,

және оны сипаттайтын негізгі шамаларды есептей алады.

Физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесі еске салынады.