Пән: Қазақ әдебиеті

Ұстаз: А.Абдрахманова

Сынып: 10-11

Қазақ әдебиеті

Нұсқау: Сізге берілген бес жауап нұсқасынан бір дұрыс жауапты таңдауға арналған тапсырмалар беріледі.

1. «Тәмпіш қара» повесіндегі : «Таңдай күйдірген ыстығын да қорғалақтап жанға сая шақыратын жеріңт сол көлшік болса да, суды бөгемеске шараң не?» жаздың қай мезгілі туралы айтылған?

1. Күздің қазаны

2. Жазғы шілденің

3. Мамыражай маусым

4. Тамылжыған тамыз

2. «Тәмпіш қара» повесіндегі мектеп түбінде неше терек өсіп тұрған?

1. екі

2. төрт

3. бір

4. алты

3. «Тәмпіш қарадағы» мектептің қарауылы Әміре деген қандай образ

1. Жалтақ, қорқақ адам

2. Мейірімді, жанашыр кейіпкер

3. Қатып-семген адам, көк көзді шал

4. Даусы баж еткен жағымсыз кейіпкер

4. Ауыл балалары пионер Павлик жайлы кімнен алғаш рет естіген?

1. Иманбек

2. Ертай

3. Шаншатай

4. Оңалбек

5. Қожаның арманы не?

1. Малшылықпен айналысу

2. Еңбекке баулу

3. Отан қорғау

4. Ғарышқа ұшу

6. Қожа Майқановамен алғаш қайда кездесті?

1. Алғашқы қоңырауда

2. Дүкен алдында

3. Мектепте

4. Лагерге жолдама аларда

7. «Менің атым Қожа» повесі нешінші жақта баянадалып отырады?

1. Бірінші

2. Екінші

3. Үшінші

4. Ортақ

8. «Менің атым Қожа» повесі қай кезеңді қамтиды?

1. Ашаршылық кезеңі

2. Соғыс жылдары

3. Соғыстан кейінгі жылдар

4. Соғыс алдындағы кезең

9. «Жусан иісі» әңгімесінің соңында Аян қайда кетеді? ?

1. Үйленеді

2. Әскерге

3. Бопай шалдың үйіне

4. Балалар үйіне

10. «Жусан иісі» әңгімесінде ауылдың атаманы кім?

1. Есікбай

2. Садық

3. Тұржан

4. Қосым

11. «Жусан иісі» әңгімесінде Аян қайда тұрады?

1. досының

2. әжесінің

3. балалар үйінде

4. Бапайдың

12. Аянның әжесі қайтыс болған қай кез еді?

1. қыс

1. күз

2. көктем

3. жаз

13. «Тортай мінер ақ боз ат» шығармасын жазуға авторға не арқау болды?

1. Романтикалық кейіпкерді суреттеу

2. өзінің басынан өткен қиыншылығы

3. жетім баланың өмірі

4. ауыл балаларының ауыр тағдыры

14. «Тортай мінер ақ боз ат» шығармасының авторы кім .

1. С.Сарғасқаев

2. О.Бөкей

3. Б.Соқпақбаев

4. С.Мұратбеков

15. Тортайдың сүйіп оқитын кітабы.

1. Аласталған алитет

2. Гайдардың екі томдық кітабы

3. Ертегілер

4. Жетім бала

16. «Тортай мінер ақ боз ат» оқиға болған жер

1. Салықсалған

2. Қосарық

3. Қапшағай

4. Ешкіөлмес

17. «Нарынқұм зауалы» балладасында әкенің шешім қабылдауының себебі.

1. тәкаппарлық

2. намысшылдық

3. қатыгездік

4. сыйластық

18. «Нарынқұм зауалы» өлеңінің шешімі.

1. Мына жолмен өткен жұрттың аузынан,

Махамбеттің жырын тыңдап жат енді.

2. Кім аяқа басса дала заңын,

Ұмытқаны қатал тарих сабағын

3. Махамбеттей батырға, бүкіңл халық ғашық болса айып па?

4. Бұдан өткен зор қасиет болар ма,

Бұдан өткен зор қасірет болар ма?

19. «Жау тылындағы бала» повесіндегі Аннаның бала кезінен бірге өскен құрбысы.

1. Галя

2. Жамал

3. Мария

4. Тамара

20. Жомарт Мергенбаев Аннаға қандай хабар жеткізеді?

1. Енді соғыс болмауын

2. Күйеуі Степанның қайтыс болғанын

3. Борис пен Серікті алып кететінін

4. Комиссар Савченко соғыстан оралуын

21. Серік соғыста кім болып жауға аттанды? .

a) партизан

2. партизан, барлаушы

3. артеллерист

4. сақшы

22. Серік «Белое озеро» әңгімесін кімге айтты?

1. Иван Кузмичке

2. Полк командирі Савченкоға

3. Полицайларға

4. Гриша Спижевойға

23. «Белое озеро» орман шаруашылығындағы құс бағып жүрген балаларды қалай жазалаған?

1. Атып тастаған

2. Суға тастаған

3. Тамақ бермеген

4. Дүре соқтырған

24. Серік пен Боря өзенде малтап жүрген кімдерді көрді?

1. балаларды

2. немістерді

3. сатқындарды

4. полицйларды

25. «Тағдыр» романындағы Бұтабай болысының адамы.

1. Ши-амбы

2. Диханбай

3. Зілқара

4. керімбай

Нұсқау: Сізге мәтін және мәтін мазмұны бойынша бір дұрыс жауапты таңдауға арналған тест тапсырмалары беріледі. Мәтінді мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

– Демежан! Әй, Демежан! Демежан деймін... Тұрмайсың ба енді, өстіп шалқар түске дейін жата беруші ме ең?.. Айтпақшы, бүгін сенің ұлықтарға баратын күнің емес пе? — деген Бибінің өзіне таныс назды үні алыс бір жақтан еміс-еміс естілгендей болады.

Бірақ, үлкен темір кереуетте арыстай болып зорға сыйып жатқан жас жігіт әлі толық оянбаған қалпында, көзін ашпаған күйі қымтана түсіп жата берді. Балға қонған шыбындай кірпіктері ауырлап, санасы сазға батқандай бірте-бірте бұлыңғыр тартып, тәтті ұйқының құшағына қайтадан ене берген. Осы сәтте келіншегі қайта оралып, күйеуінің табанын қытықтады. Оған да болмаған соң танауын қысып, еркелеп ойнауға кірісті. Тек осыдан кейін ғана, жігіт амалсыз көзін ашып алған. Қолымен қармап Бибіні ұстап алмақ еді, ол сықылықтай күліп, ұзап кетіпті. Үй-іші самаладай жап-жарық. Күн едәуір көтеріліп қалса керек, терезе жақтауынан төр жаққа қиғаш сәуле түсіп тұр.

Демежанның ұйқысы құждың ұйқысындай қатты еді. Солай болатын жөні де бар. Жасы жиырма төртке жаңа келген, денсаулығында титтей ақау жоқ, үйленгеніне әлі жыл толмаған бұла жігіттің таңғы ұйқысынан тәтті не болушы еді бұл дүниеде?! Ол сырықтай ұзын бойымен там төбесін тірей жаздап, орнынан тұрғаннан кейін де керіліп-созылып, буындарын бырт-бырт үзіп, үй ішінде біраз жүрді. Сол бетінде босағада ілулі тұрған ашпалы календарьдың қасына барып, бір парағын тарих қойнауына қарай аударып тастады. Жаңа бетте: «1884 жылдың 25 мамыры. Император Гуансюйдің таққа отырғанына 10 жыл» деген қытайша жазу тұр еді.

Үстіне жеңіл киімдерін іле салып, далаға барып жуынып келді. Бибі шайын жасап күтіп отыр екен. Қай кезде үлгіргенін кім білсін, көшеге шығып, наубайханадан сарымсақтан пісірген тәтті қалаштар, ыстық самса әкеліп қойыпты. Демежан қаймақ қатқан күрең шайдан екі-үш кесе ішті де, шайды асықпай тартатын Бибіні жеке қалдырып, өзі төргі үйге қарай бет алды. Киім тұратын шкафты ашып, бүгін қалай киінсем екен дегендей сәл ойланып қалған. Кенет жақында орыс факториясынан сатып алған Еуропа үлгісіндегі жаңа костюмге көзі түсіп, соны киіп көруге аңсары ауды.

Қ.Жұмаділов «Тағдыр» романы

26. Мәтінде кездеспейтін ақпаратты көрсетіңіз.

1. Тұтқынның киімінің үлгісін, баға-нарқын анықтағысы келгендей, үңіле бере кегжие серпілді де, иек астынан, жанарға жанар қадап, тіке қарады. Бірақ арбаспады.

2. Осы сәтте келіншегі қайта оралып, күйеуінің табанын қытықтады.

3. Жасы жиырма төртке жаңа келген, денсаулығында титтей ақау жоқ, үйленгеніне әлі жыл толмаған бұла жігіттің таңғы ұйқысынан тәтті не болушы еді бұл дүниеде?!

4. Киім тұратын шкафты ашып, бүгін қалай киінсем екен дегендей сәл ойланып қалған.

27. Бірінші азат жолда қандай көрсемдегіш құрал қолданылған?

1. Эпитет

2. Метафора

3. Метонимия

4. Теңеу

28. Екінші азат жолда қандай көрсемдегіш құрал пайдаланылған?

1. Метфора

2. Теңеу

3. Кейіптеу

4. Метонимия

29. Үшінші азат жолда қарамен көрсетілген сөйлемдегі көрсемдегіш құрал қандай?

1. Теңеу

2. Метонимия

3. Синекдоха

4. Метфора

30. Мәтінге сәйкес ақпаратты белгілеңіз.

1. Оң жағында бүйрекше пішімді, үлкен, күмісті кісе, ортада құты, сол жағында ауыр селебе салынған сүйекті қын, салактаған оқшантай мен жез жиекті дəндəку.

2. Жыртқыш кейіпті, жыртқыш дауысты тарғыл түтқын өңі қызара көгеріп, зілдене безірейген зор денелі, сары ала төреге бір, қуара қалтырап есі шыққан лак теке тілмашка бір карады да, кенег қарқылдай күліп қоя берді.

3. Балға қонған шыбындай кірпіктері ауырлап, санасы сазға батқандай бірте-бірте бұлыңғыр тартып, тәтті ұйқының құшағына қайтадан ене берген.

4. Қайтадан жан біткен, қайтадан кісі қалпына енген тілмаш түкірігіне шашала шəлдүрлеп, ұғындырып жатыр.

Нұсқау:Cізге бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағына белгілеп пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет.

Бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тест тапсырмаларында дұрыс жауаптар саны үшеуден аспайды.

31. «Томирис» пьесасындағы кейіпкерлерді белгілеңіз.

1. Сарматтар

2. Елес

3. Мард

4. Эллей

5. Амаға

6. Сақ

32. Спаргапсистің арманын атаңыз.

1. Таққа отыру

2. Кирден өшін алу

3. Әкесін өлтіру

4. Анасының атағына ие болу

5. Сарбаз болу

6. Сақтардың патшасы болу

33. «Тәуекел той» әңгімесінің кейіпкерлері.

1. Тоқтасын

2. Тасқын

3. Жеңіскүл

4. Керімқұл

5. Күлән

6. Төкен

34. «Тәуекел той» әңгімесінің сюжеттік желісі адам бойындағы қандай қасиеттерді әшкере етуге арналан:

1. қанағатсыздық

2. аңқаулық

3. аңғалдық

4. бақталастық

5. ашкөздік

6. пайдакүнемдік

35. «Қонақтар» әңгімесінің прологі мен эпилогі.

1. Курорттан қайтып бара жатқан сапарларында жолай үйге соқпақ болған балаларын күтіп, Ерғабыл шал түн ортасы ауғанда жатса да, ертеңіне күн шықпай оянды. Алагеуімде үндемей жүріп киініп алды. Мәсісін де, шұлғауын да ешкімнен сұраған жоқ.

2. Түстен кейін жалдап алған машиналарының кабинасына Жеңіс пен Томаны отырғызып, сыртқа Сапабектің өзі отырып, әке-шешелерімен тура өткен жылғыдай сүйісіп қоштасып, «ренжімеңдер» деп ақыл айтып, ауылдан шығып кетті. Машина қарасы үзілген кезде ғана кемпір үн-түнсіз жаулығының шетімен көзінің жасын сүртті.

3. Бірақ құлазыған көңіліне ештеңе алданыш болмады. Тек төбесі шұрқ-шұрқ, ескі қораның ішіне еніп, қоңырсы иісі мүңкіген қара қошқыл, дымқыл қиға өткір жалпақ кетпенін құлаштай сермеп, жұмысқа кірісіп кеткенде ғана кәрі сіңірлері жазылып, құрыстары тарқап, көңіліндегі ащы уайымы да бірте-бірте жоғала бастағандай болды.

4. Иә, жетісерсің! Бала бір жақта, біз бір жақта. Мына қу моладан сүйегімізді табар бір күні. Осы Қаратүбектің басында жұмақ тұрғандай екі елі қия баспайсың... Бүгін келсін балалар, көрерсің, еріп кетемін. Қал жалғыз өзің, омалып. Кеше ноқтаның сағағын байламапсың ғой, кер кұлын ағытылып кетті.

5. Келесі күні Ерекең кетпенін алып «қысқа отын жоқ, бар кезінде қи ойып алайын» деп қыстау жанындағы қораға кетті. Уайымын басу үшін тағы да жігіттік дәуренін, бұрынғының адамдарын еске түсірмек болды. Қаншайымды, баяғы Сырға көшкен ағайын жұртты ойлады.

6. ғарыш кемесіне мініп айға барғандары және онда жасырынбақ ойнағандары жайлы айтады.Қою көлеңкеде жасырыну оңай ешкім көрінбейді себебі онда атмосфера жоқ екендігі айтылады.

Нұсқау:Cізге бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар сәйкестендіру тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағына белгілеп пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет.

Бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тест тапсырмаларында дұрыс жауаптар саны екеуден аспайды.

36. Берілген тапсырманы сәйкестендіріңіз.

«Қонақтар» әңгімесінде мақалды кім атып отыр?

1) — Қара арғымақ арыса, қарға адым жер мұң болар, — деп мақалдап, көзін жұмды.

2) — Алдымен анау отырған шешесі қазақша білмейді, қайта бұған кінә жоқ, — деп қазақша білмейтініне риза болғандай күлімсіреп қарады.

1. Ерғабыл қарт

2. Сапабек

3. Жеңіс

4. Тома

37. Дұрыс жауабымен сәйкестендіріңіз.

1) «Қонақтар» шығармасында «Замматта» деген сөз не мағына береді?

2) өлген адам бейітінің басына қойылатын тас мүсін.

1. темірқазық

2. сол мезгілде

3. көктас

4. көкжиек

38. Берілген дұрыс жаапты сәйкестендіріңіз.

1) Н.Айытұлы «Бәйтерек» поэмасының негізгі идеясын неге арқау еткен?

2) Т.Мдетпектің замана зары мен бүгінгі күн мәселелері ежелгі түркі үлгісінде айтылған жыр жинағы.

1. көшпелі қазақ даласы

2. қазақ ертегілер тарихына

3. еліміздің жарқын болашағын таныту

4. көк түріктер сарыны

39.Берілген үзіндіні сипаттау бойынша сәйкестендіріңіз.

1) Зеңбірек көшесіндегі «Аспантау» рестораны шаһарға көрік беріп, шырайын кіргізіп тұратын бірегей ғимарат. Алды-арты зипа терек, жасыл шырша. Кемеліне келген раушан гүлдің хош иісінен бас айналып, ішпей-жемей масаң тартқызғандай. Іргесінен Талас өзенінің бір саласы ағып жатыр. Өзенді жағалай тігілген қызыл-жасыл шатырлардың астында сыра ішіп, кекіріп отырған адамдар. Сексеуілдің шоғына қақталған кәуаптың иісінен сілекейің шұбырғандай.

2) Екі империяның алаштың ата қонысы болған сайын даланы екіге бөліп, шекара сызығын жүргізген кезеңін арқау еткен.

1. Тәуекел той

2. Тағдыр

3. Қонақтар

4. Тар кезең

40. Берілген үзінділер қай шығармадан сәйкестендіріңіз.

А1) Бір өзбек, бір орыс, бір қазақ болыпты. Үшеуі де арманшыл екен. Өзбек: шіркін, Айға барып, базар ашсам дейді. Орыс: орасан арақ зауытым болса деп армандайды. Қазақ: әйелім ұл тауып, шілдехана тойын жасасам; одан сәл өте бере бесік тойын жасасам; одан өте бере тұсаукесер тойы болса; одан өте бере сүндет тойын дүркіретсем; одан өте бере мектепке барған тойын, мектеп бітірген тойын; академияға түскен тойын, оны бітірген тойын өткізсем. Содан соң үйлену тойын бес жүз адам шақырып шуылдатсам... 

2) Бұл күндері не істерін білмей, екі ұдай күйге түсіп, миы басына, басы тымағына сыймай, қиналып жүрген қазақ тіпті көп-ақ

1. Менің атым Қожа

2. Қонақтар

3. Тәуекел той

4. Тағдыр