Тіл тағдыры – ұлт тағдыры

Тіл – ұлттың жаны, рухы хәм тарихы. Әр халықтың мәдениеті, салт-дәстүрі, дүниетанымы мен әдебиеті тіл арқылы сақталып, ұрпақтан ұрпаққа жетеді. Сондықтан да «Тіл тағдыры – ұлт тағдыры» деген ұғым терең мағынаға ие. Тілінен айырылған ұлт , уақыт өте келе өзінің ұлттық болмысын ,салт дәстүрінен де айырылады. Бүгінгі жаһандану заманында- тіл мәселесі алдыңғы жылдамен салыстырғанда елеулі өзектілікке ие.

ХХ ғасыр зиялылары үлкен нәубет кезеңде ақтық демі шыққанша қазақ тілінің маңызы мен мүддесін қорғап,ұлтты сақтау жолында жандарын пида еткен. Қазақ тіл білімінің негізін қалаған Ахмет Байтұрсынұлы: «Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы – тіл» деп атап көрсеткен. Бұл пікір тілдің ұлт өміріндегі рөлін айқын дәлелдейді. Тіл тек қарым-қатынас құралы ғана емес, халықтың тарихи жадын, мәдени мұрасын сақтайтын негізгі құндылық болып табылады.

Қазіргі таңда қазақ тілінің мәртебесін арттыру бағытында бірқатар маңызды жұмыстар жүргізілуде. Қазақстан Конституциясында қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде бекітілген. Сонымен қатар тіл саясатын дамыту мақсатында арнайы мемлекеттік бағдарламалар қабылданып, қазақ тілінің қолдану аясын кеңейтуге бағытталған шаралар іске асырылып келеді. Мысалы, соңғы жылдары қазақ тілінде білім беретін мектептердің саны артып, жоғары оқу орындарында қазақ тіліндегі ғылыми еңбектер көбейіп келеді.

Статистикалық деректерге сүйенсек, халықтың басым бөлігі қазақ тілін түсінеді және қолдана алады. Сонымен қатар әлеуметтік желілерде, теледидарда және интернет кеңістігінде қазақ тіліндегі контенттердің ,балаларға арналған қазақ тілінде дубляждалған мультфильмдердің саны жылдан жылға артып келеді. Бұл – тілдің қоғамдағы маңызын арттырып, оның дамуына жаңа мүмкіндіктер ашып отырғанын көрсетеді.

Дегенмен белгілі бір қиындықтар да бар. Кейбір жастар арасында шет тілдеріне қызығушылық жоғары болғанымен, ана тілін терең меңгеруге жеткілікті көңіл бөлінбейді. Әсіресе қалалық ортада қазақ тілін күнделікті өмірде қолдану деңгейі кейде төмен байқалады,тіпті үйде отбасы мүшелері бір-бірімениқазақ тілінде емес орыс тілінде қарым-қатынас жасайды. Мұндай жағдай ұлттық тілдің дамуына кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан тілдің дамуы тек мемлекеттік саясатқа ғана емес, әр азаматтың жеке жауапкершілігіне де,баланың отбасыдан алатын әрбиесіне де байланысты.

Тілді сақтау ең алдымен отбасынан басталады. Егер ата-ана балаларымен ана тілінде сөйлесіп, ұлттық әдебиеттерді оқуға баулыса, тілдің өміршеңдігі сақталады. Сонымен қатар мектеп, бұқаралық ақпарат құралдары мен мәдениет саласы да тілдің дамуына үлкен үлес қосады. Әсіресе журналистика мен медиа саласында қазақ тіліндегі сапалы контенттің көбеюі қоғамдағы тіл мәртебесін арттыруға ықпал етеді.

Қорыта айтқанда, тіл – ұлттың ең басты рухани тірегі. Тілді сақтау мен дамыту – тек мемлекет үшін ғана емес, әрбір азамат үшін маңызды міндет. Ана тілін құрметтеп, оны күнделікті өмірде қолдану арқылы ғана біз ұлттық болмысымызды сақтай аламыз. Сондықтан тіл тағдырына бейжай қарамай, оны келер ұрпаққа аманат ету– баршамыздың ортақ парызымыз.