Тілдік қарым-қатынас талаптары

Сабақ: Қазақ тілі

Мектеп: №5 орта мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Күлханова Ж.Т.

Сынып: 5

Қатысқандар: 20

Қатыспағандар:0

Бөлім: І

Мәдениет: Тіл – қарым-қатынас

Сабақтың тақырыбы: Тілдік қарым-қатынас талаптары

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары:

5.1.5.1 - тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру.

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар орындай алады:

Тыңдалған мәтін мазмұнын түсіне алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап бере алады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап бере алады, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіре алады. Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін ескереді.

Тіддік мақсат

Оқушылар орындай алады:

- Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру. Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін ескереді.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

диктор, коментатор, хабар жүргізуші, жергілікті тілші, журналист

Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Тілдік қатынас, ана тілінің қызметі, қоршаған орта, дыбыстық жүйе.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Тілдік қарым-қатынас талаптары дегеніміз не?

Адамдарға ұнауға мүмкіндік беретін қандай ережелер бар деп ойлайсың?

Сенің ойыңша сөздерді қалай қолданған дұрыс?

Алдыңғы оқу

Ұлттық және отбасылық құндылықтар

Ойлау дағдылары

Білу, түсіну, қолдану.

Бағалау критерийлері

Тыңдалған мәтін мазмұнын түсіне алады.

Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап бере алады.

Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап бере алады, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіре алады. Қазақ тілінің дыбыстар жүйесін ескереді.

Құндылықтар

Индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу.

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті, тарих, өзін-өзі тану

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресустар

Басы: 5 минут

Ширату жаттығулары:

«Допты лақтыру» әдісі арқылы үй жұмысын сұрау.

1. Сұхбаттасу мәдениеті туралы сенің ойың?

2. Сен қандай тақырыптарда сұхбаттасқанды ұнатасың?

3. Амандасудың қандай түрлерін білесің?

4.Тілек сөздерді сөйлеу жағдаятына қарай топтап айт.

1.Мектепке барғанда 2.Дастархан басында

3.Туған күнде 4.Жолға шыққанда

«Ой шақыру» әдісі

-Адамдарға ұнауға мүмкіндік беретін қандай ережелерді білеміз.

-Тілдік қарым-қатынастағы әдеби номалар деп нелерді айтамыз.

Қазақ тіліндегі мектептердегі «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагог кадрлардың бліктілігін арттыру курсының білім беру бағдарламасы.

Үлестірме материал

Ортасы

15 минут

Ортасы

15 минут

Тыңдалым:

Тілдік қарым-қатынас талаптары.

Топ адында қазақша әсерлі етіп мүдірмей сөйлеу –дәстүріміз болған. Ауызша айтқанда әрбір адам жауапкершілікті сезінсе, ана тілді құрмет тұтуды ұлттық намысым деп санаса, қазақ тілінде жақсы сөйлеу қолдан келмейтін іс емес. Бұл күнде ауызша сөйлеу үстінде сөздерді бір-бірімен дыбыстық жағынан қиюластырмай, қазақ тілінің табиғи заңдарын сақтамай айту етек алып барады.Әсірсе, диктор, коментатор, хабар жүргізуші, жергілікті тілші, журналист дегендердің сөздер жеке тұрғанда қалай дыбысталатын болса солай айтып немесе мәтінде жазылған түрі қалай болса солай оқып жатқандары құлаққа түрпідей тиеді. Кейбіреулердің бірқатар, қол қойды, шекара, көкөніс, қылқалам, қыркүйек деп айтылуға тиісті сөздерді бірқатар, қол қойды, шекара, көкөніс, қылқалам, қыркүйек деп қақалап тұрғанын күніне бір емес сан рет естиміз. Әрине орфоэпиялық норманы яғни сөйлеу әрекетінде сөздерді бір – бірімен үндестіріп, үйлестіріп айту заңдылықтарын білу, дұрыс қолдану жеке адамдарға байланысты. Сөз айту сазы құлаққа жағымды дикторлар да жоқ емес. Жалпы әрбір адамның халқымыздың өнерінің алды қызыл тілінің сөз қолдану мен сөзді дұрыс айту заңдылықтарын саналы түрде меңгергендігін қалаймыз.

1-топ:1-тапсырма

«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі арқылы

Тыңдалған мәтін бойынша әрбір оқушы жеке жұмыс жасау арқылы өз ойын қорытып, жұп болып пікірлерімен бөліседі; бұл бүкіл топтық талқылауға ұласады.

2-топ: 4-тапсырма

«Сөзді тап» әдісі бойынша өлеңнен ілгерінді, кейінді ықпал түрлерін тауып жаз.

Көрінбес-көрімбес (кейінді ықпал)

Өрнексіз-өрнегсіз (кейінді ықпал)

Шешен бе-шешембе (кейінді ықпал)

Таңдайға-тандайға (кейінді ықпал)

Шақпаса-шақбаса (ілгерінді ықпал)

Даугердің-даукердің (ілгерінді ықпал)

3-тапсырма

«ПОПС формуласы»

Бірінші сөйлем: «Менің ойымша,....»

Екінші сөйлем: «Себебі, мен оны былай түсіндіремін...»

Үшінші сөйлем: «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын....»

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»

Дескриптор:

• Тыңдалған мәтін бойынша өз ойларын білдіру.

• Тыңдалған мәтін негізінде сұрақтарға жауап беру.

• Өлеңнен ілгерінді, кейінді ықпал түрлерін табу.

Кері байланыс ауызша: сұрақтарға жауап бере алдың, ойыңды толықтыр, әлі де ойлан, жарайсың.

Жаңа әдіс-тәсілдер

83-бет

Үлестірме материал

Жаңа әдіс-тәсілдер 143 бет

Соңы: 5 минут

Рефлексия

Үй тапсырмасы:

7-тапсырма