Сынып 8

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Тірек –қимыл жүйесінің құрылысы мен қызмететрі

Сабақтың мақсаты:Тірек – қимыл жүйесінің құрылысы мен қызмететрі туралы жаңа түсініктерді қалыптастыру, қаңқаның құрылыс мен қызметтері туралы білімдерін арттыру. Адамның тік жүруіне және еңбек етуіне байланысты қаңқасында пайда болған ерекшеліктерді анықтауға үйрету.

Сабақтың типі: Жаңа сабақты игеру

Сабақтың әдісі: топтық жұмыс

Сабақтың көрнекілігі: қаңқа суреттері,кесте,кітап

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:

- оқушылармен амандасу

- оқушыларды түгендеу

- сабаққа дайындықтарын тексеру

Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

«Ыстық орындық» әдісімен оқушылардан кезек пен кезек «Жүйке жүйесі» тарауы бойынша сұрақ-жауап сұрау.

Сергіту сәті (https://www.youtube.com/watch?v=sPX27NNVWCY)

Жаңа тақырыпты меңгеру кезеңі:

Тірек –қимыл жүйесі енжар (қаңқа)және белсенді( бұлшық еттер) бөліктерден тұрады.

Қаңқа денемізге тірек болып ,дене пішінін сақтайды,қорғаныштық және қан түзілу қызметін атқарады,зат алмасуға қатысады.

Адам қаңқасы 200 –ден астам сүйектен тұрады.

Бас қаңқасы екі бөлімнен :ми сауыты және бет бөлігінен тұрады.

Ми сауытының сүйектері- маңдай,шүйде,жұп самай және төбе сүйектері өзара қозғалмай байланысқан.

Бет бөлігі –үстіңгі ,астыңғы жақ,бет,мұрын,таңдай сүйектері құрайды.

Омыртқа жотасы 33-34 сүйектерден құралған,оны мойын (7 омыртқа),арқа(12 омыртқа), бел(5 омыртқа), сегізкөз(5 омыртқа),құйымшақ(4-5 омыртқа) бөлімдері құрайды.

Тік жүруіне байланысты адамның омыртқа жотасы иілімдер түзеді,оның екеуі мойын және бел лордозы алға қарай,ал екеуінікі –кеуде және сегізкөз кифозы артқа қарай бағытталған.

Кеуде қуысын 12 арқа омыртқалары, 12 жұп қабырғалар мен төс түзеді.

Иық белдеуі 2 жауырын мен 2 бұғанадан тұрады.

Қолдың қаңқасы тоқпан жілік, кәрі жілік ,шынтақ сүйек және қол басы сүйектерден тұрады.

Жамбас белдеуі сегізкөз бөлімінен және екі жамбас сүйегінен тұрады.

Аяқтың сүйектеріне ортан жілік,асықты жілік ,шыбық сүйегі және 26 сүйектен тұратын толарсақ,табан және бақай сүйектері жатады.

Тік журуіне байланысты адамның аяғы күмбез тәрізді пішінге ие болды.

Жаңа тақырып бойынша бекіту кезеңі:

Жаңа тақырып бойынша сөздік жұмыс

Дұрыс сөйлемдерді табыңдар

1.Аяқ белдеуі сегізкөзден және оған қозғалмай бірігіп кеткен екі жамбас сүйегінен тұрады

2.Алақан ,толарсақ және табан сүйектері табанды құрайды

3.Сегізкөздегі омыртқалардың өзара және жамбас сүйектерімен байланысуы-сүйектердің жартылай қозғалмалы байланысуына мысал бола алады

4.Балтыр қол қаңқасының құрамына кірмейді

5.Жамбастың шоңданай ,шат және мықын сүйектері түтікті сүйектерге жатады

6.Буынның қуысында болатын буын сұйықтығы май ретінде қызмет атқарып , үйкелістің азаюына себепші болады

7.Төс сүйегіне 10 жұп қабырға бекиді

8.Ұзақ уақыт тік тұрған кезде дене массасының омыртқа жотасындағы шеміршек қабаттарына түсіретін қысымы салдарынан омыртқа жотасының ұзындығы қысқарады.

Үй тапсырмасын беру кезеңі: § 21 оқу,адамның қаңқа сүйектерін жаттау.

Бағалау. Оқушыларды бағалау.