Алғашқы тістерді тазалауды бастау: тісті
тазалауды алғашқы сүт тісі шыққаннан кейін бірден бастау керек
(әдетте 6 ай шамасында). Тіс шыққанға дейін баланың қызыл иегін
жұмсақ дымқыл дәкемен немесе арнайы майлықпен тазалауға
болады.
Дұрыс тіс щеткасын қолдану: балаларға арналған
жұмсақ қылшығы және кішкентай басы бар тіс щеткасын таңдаңыз.
Щетканы әр 3-4 ай сайын немесе қылшығы тозса, ертерек
ауыстырыңыз.
Тіс
пастасын таңдау: 3 жасқа дейінгі балаларға фторсыз немесе өте аз
мөлшерде фторы (шамамен 500 ppm) бар тіс пастасын кішкентай
бұршақтың көлеміндей ғана қолдану керек. 3 жастан асқан балаларға
1000–1450 ppm фторы бар паста қолдануға болады. Пастаның мөлшері де
бұршақтай ғана болуы керек.
Тіс
тазалау техникасы. Сәбилер үшін: ата-ана баланың тістерін щеткамен
ысып, әр тістің бетін баппен, қатты батырмай тазалауы керек. Қызыл
иектің біткен жеріне ерекше назар аударыңыз. Ересектеу балалар
үшін: бала тісін өзі ысуды үйрене бастағанда, оған әр тістің
алдыңғы, артқы және шайнайтын жағын ысу керектігін түсіндіріңіз.
Тісті күніне екі рет ысу қажет: таңертең таңғы астан кейін және
кешке ұйықтар алдында.
Тазалау уақытын бақылау: тісті кем дегенде екі
минут ысу керек. Баланы қызықтыру үшін құмсағат қолдануға немесе
қысқа ән қосып қоюға болады.
Тұрақты шаю: тамақтан кейін тісті тазалауға
мүмкіндік болмаса, балаға ауызды сумен шаюды үйретіңіз. Бұл тамақ
қалдықтарын кетіруге және ауыз қуысындағы қышқылдықты
азайтады.
Ересектердің көмегі: 7-8 жасқа дейінгі балалар
тісін дұрыс тазалай алмайды. Ата-аналар бала толық үйренгенше
көмектесуі немесе тексеріп отыруы керек.
Стоматологқа тұрақты түрде бару: тіс дәрігерінің
тұрақты тексеруі (бір жастан бастап) тіс ауруларын ерте анықтап,
алдын алуға көмектеседі.
Тіс
күтіміне қатысты маңызды деректер
топтамасы:
-
Алғашқы тістердің
күтімі:
Баланың алғашқы сүт тістері шамамен 6-8 айлық кезінде шыға
бастайды. Оларды тіс щеткасымен тазаламас бұрын, таза суланған дәке
немесе жұмсақ матамен сүрту ұсынылады.
-
Фтордың рөлі: Фтор тістердің беріктігін арттырып, кариес
пайда болуына қарсы тұрады. Сондықтан балалардың тіс пастасында
фтордың мөлшерін қадағалау маңызды.
-
Сүт тістерінің маңызы: Сүт тістері уақытша болғанымен, олар
тұрақты тістердің дұрыс өсуіне ықпал етеді. Оларды сақтамау немесе
мерзімінен бұрын жұлдырту келешектегі тіс қатарының дұрыс өспеуіне
себеп болуы мүмкін.
-
Тәттілер мен кариес: Қантты тағамдар мен сусындар тістерге
зиян тигізеді. Ауыз қуысына түскен қант бактериялармен әрекеттесіп,
қышқыл бөліп шығарады, бұл тіс эмалінің бұзылуына және кариес пайда
болуына әкеледі.
-
Тіс щеткасын ауыстыру: Баланың тіс щеткасын әр 3 ай сайын
немесе оның қылшықтары тозған кезде ауыстырып отыру қажет. Жұмсақ
қылшықты щетка бала тістерінің эмалін
зақымдамайды.
-
Екі минуттық ереже: Балаларға тістерін кем дегенде 2 минут
бойы тазалауды үйрету маңызды. Бұл уақыт бактерияларды жоюға
жеткілікті.
-
Тұрақты тексерулер: Баланы тіс дәрігеріне тұрақты түрде (6
айда бір рет) апару ұсынылады. Бұл жасырын проблемаларды ерте
анықтауға және алдын алу шараларын қабылдауға
көмектеседі.
-
Сағыздың әсері: Қантсыз сағыз ауыз қуысын тазартуға
көмектеседі және сілекейдің бөлінуін арттырады, бұл тістің табиғи
қорғанысын күшейтеді.
-
Су
мен тіс саулығы: Жемістер мен көкөністерден кейін су ішу ауыз
қуысындағы қышқыл деңгейін төмендетеді және тістерді табиғи түрде
тазартады.
-
Ең
алғашқы тіс:
Баланың алғашқы тісі шыққан кезде тіс дәрігеріне бару ұсынылады.
Бұл дәрігердің тіс қатарын тексеріп, дұрыс күтім бойынша кеңес
беруіне мүмкіндік туғызады.