«Қазақ әдебиеті» пәнінен 4 - тоқсан бойынша

жиынтық бағалау тапсырмалары 10-сынып. ЖМБ

Оқылатын шығармалар: Шерхан Мұртаза «Бесеудің хаты» драмасы

Ж. Бөдеш «Жалғыз» поэмасы

Оқу мақсаттары:

10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну;

10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау;

10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен

үндестіру;

10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау;

10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау.

10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

1. Драма жанрына сай ерекшеліктер

А) Әңгіме, роман, хикаят

В) Пьеса, поэма, батырлар жыры

С) Көрініс, акт, ремарка

Д) Эпос, новелла, жыр [1]

2. -Жолдастар! Жау шапқандай, түн ішінде неге бюро шақырды деп ренжімеңіздер. Ал жалпы, жау шапты десе де болғандай. Қай кейіпкердің сөзі

А) Сталин

В) Құрамысов

С) Жантоқов

Д) Голощекин

[1]

3. «Авантюрист», «Оппортунист» сөздерінің мағынасы

А) Күмәнді адам, Өз әрекетіне қулықпен жететін адам

В) Ұлтшыл адам, Өз еліне қастандық жасайтын адам

С) Кекшіл адам, Билікке құмар адам

Д) Өтірікші жеке басының қамын ойлаушы, арандатушы адам

[1]

4. ... Жалғыздықтың азабын Шәкәрімдей тартқан кім?

Жалғыз құдық түбінде жалғыз қурап жатқан кім? Көркемдегіш құралдарды анықта

А) Параллелизм, антитеза, синекдоха

В) Теңеу, риторикалық сұрау, аллитерация

С) метафора, эпитет, ассонанс

Д) кейіптеу, эпитет, аллитерация

[1]

5. Ж. Бөдешұлының «Жалғыз» поэмасындағы жыр жолдарын толықтырыңыз.

Жалғыз арқар

.........................

Жапанда жалғыз бәйтерек

.........................

А) Жалғыз оқ, айнала дауыл боратқан

В) Таң алдында көз ілер, жалғыз тонын арқалап

С) Махамбет жалғыз құбылыс, Исатай оқыс бұрылыс

Д) Жалғыз жүрек, Жалғыз жан

6. «Жалғыз» поэмасындағы ұлы тұлғалардың (Шәкәрім, Абай, Махамбет, Батыр Баян) қазақ елінің тарихындағы рөлі туралы жазыңыз

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

[3]

7. Кейіпкер сөздерін өмірмен байланыстыра өз көзқарасыңызды жазыңыз

[3]

8. Кейіпкерлердің сөз астарын 5-6 сөйлеммен түсіндіріп жазыңыз

Балым: Уа, Тәңірі! Көк Тәңірі! Тас емшекті иіткен Көк Тәңірі! Сүт шықты, Ғабит, сүт!

Мүсірепов: Әне, қап-қара бұлт та ыдырап күн көрінді. Сен ұлы Анасың, Балым! Сен

жанын сақтап қалған осы ұлдан әлі бір тайпа ұрпақ дүниеге келіп, өлгендердің орнын

толтырмақ. Орнында бар оңалар, жеңеше!

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

[3]

9. Ш. Мұртазаның «Бесеудің хаты» драмасының композициялық құрылымына талдау жасаңыз.

[3]

10. «Жалғыздық концепциясын» таратып жазыңыз

[3]

11. Тақырыпты таңдап, шығармалардағы адамгершілік құндылықтарды негізге алып, әдеби эссе жазыңыз

1. «Асыра сілтеу болмасын, аша тұяқ қалмасын» деген Голощекиннің елге жасаған қиянат саясатын, «Бесеудің хаты» не үшін жазылғанын сипаттап әдеби эссе жазыңыз.

2. «Ғұлама құздың басында оққа сүйенген жалғыз арқар әлі сіресіп тұр. Сауысқан, қарға, құзғындардың тұтқиыл шабуылының кесірінен мерт болған ақсұңқар құстың рухы қомданып, Хан-Тәңірінің қиясында қонақтап отыр. Жаралы арқардың қашан көз жұмары белгісіз... Қомданған қыранның күні ертең-ақ шарықтап аспанға көтерілуі айдан анық. О, Жаратушы жалғыз Тәңір-Ием, өзіңе ұқсаған жалғыздарыңды жарылқай гөр!» Ж.Бөдешұлының сөзін талдай отырып, әдеби эссе жазыңыз.

[10]

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Балл қою кестесі