Топтық жұмыс арқылы оқыту әдістері: теория мен тәжірибе

ҚАЗАҚСТАНРЕСПУБЛИКАСЫНЫҢҒЫЛЫМЖӘНЕЖОҒАРЫБІЛІМ
МИНИСТРЛІГІ
М.ӨТЕМІСОВАТЫНДАҒЫБАТЫСҚАЗАҚСТАНУНИВЕРСИТЕТІ
ФИЛОЛОГИЯФАКУЛЬТЕТІ
ПОРТФОЛИО
Тақырыбы:“Топтықжұмысарқылыоқытуәдістері:теорияментәжірибе
”
Орындаушы:ЖандарбековаАйсанаЖандарбекқызы
Тексеруші:Турганалиева.Г.Г.
Орал,2024ж.
1.Студентөзітуралы

Таныстырумәліметі:
• Аты-жөні:ЖандарбековаАйсанаЖандарбекқызы
• Туғанжері:Атырауоблысы,Исатайауданы
• Руы:Адай,кішіжүз
•.Туғанжылы:

• Отбасы:Кенжеқыз
• Қағидасы:“Адамныңішкіресурсытарболғанда,айналадағы
кеңресурсоныңназарындатаркөрінеді.Кеңдікпентарлықтыбізөзіміз
жасапаламыз.Ойөзгермей,өмірөзгермейді.”
Өмірбаян:
МенЖандарбековаАйсанаЖандарбекқызы,АтырауоблысыныңИсатай
ауданындадүниегекелдім.Руым–Адай,Кішіжүз.Отбасымдабәрі
бір-бірінедемеуболып,әрқашанқолдаукөрсетугедайын,махаббатқатолы
шаңырақтаөстім.Менотбасымыздыңкенжесімін.
Әкемніңөнергедегенқызығушылығы,атамнандарығандарынмағанда
жалғасқанынсеземін.13жасымдаөлеңшығарабастадым,әрібұлменің
шығармашылықәлемімеқадамбасқаналғашқықадамымболды.
КішкентайАйсанаөмірдіертетүсінгеншығар,бірақменәрнәрсегеөте
мұқиятқарап,бәрінзерттепотыратынмын.Үлкендердіңқателіктерінен
сабақалып,дұрысәрекеттеріненүлгіалуменүшінқалыптыжағдай
болды.Қаншажерденеркеболсамда,әрістіңорнынбіліпөстім.Әрине,
бұлата-анамныңбергентәрбиесініңарқасы.
Қыстыңаяздыкүндерініңбіріндеәкемменібиүйірмесінеапаруүшін
таңғысағаттакөлігінқыздырып,меніжеткізіп,шыққанымшакүтіп
отыратын.12жасымнанбастапбименгимнастикаүйірмелерінеқатысып,
өнергедегенсүйіспеншілігімартатүсті.Уақытөтекеледәстүрлібиден
хип-хопстилінеауыстым.Бұлкезеңдеменеңбекпентабылғантабыстың
тәттіекенінтүсіндім.
Өмірдеортаныңқызыболыпөстім,назараудартудыұнататынмын.
Махаббатқатолышаңырақтатәрбиеленгенқыздың,ортасынанда
сүйіспеншіліккүтуітабиғинәрсе.Өзойымдыашықбілдіруменүшін
ешқашансөзталастыруемес,керісінше,еркінойлауға,өзпікірімді
білдіругедегенұмтылысболыптабылатын.Жастайымнанойымды
жасырмайтын,пысық,кезкелгеніс-шарағабелсенеқатысатын,экстраверт
мінездіқызболдым.
Университетқабырғасынадаалғашқадамымдысенімменбасып,белсенді
түрдеіс-шараларғақатысабастадым.Оралқаласындағы“Zamanabi”

тобыныңмүшесіболып,сахнадаөнеркөрсеткенкездерімменің
шығармашылықжолымдаерекшеорыналды.Музыка,өнержәне
көрермендердіңқолдауымағанжаңамотивациясыйлады.
Босуақытымдабименспортқаәуесболуменқатар,мотивациялық
кітаптароқып,күнделігіметүйгенойларымдыжазыпотырамын.Өмірдегі
бастыұстанымым–«Адамныңішкіресурсытарболғанда,айналадағыкең
ресурсоныңназарындатаркөрінеді.Кеңдікпентарлықтыбізөзіміз
қалыптастырамыз».Соныменқатар,«Ойөзгермей,өмірөзгермейді»деген
қағиданыжүрегіметүйіп,соларқылыөмірімдіөзгертемін.
3.Портфолионынтеориялықмазмұны
Тақырыптыңөзектілігі:
Топтықжұмыс–оқытуүдерісіндемаңыздырөлатқаратынәдіс.Бұләдіс
студенттердібірлескенжұмыстабелсендіқатысуға,өзойларынжеткізуге
жәнебасқаларменөзараәрекетжасауғаүйретеді.Осытақырыптызерттеу
топтықжұмыстыңоқупроцесіндеқаншалықтытиімдіекенінкөрсетеді.
Тақырыпбойыншамақсаттарменміндеттер:
• Топтықжұмысарқылыоқытуәдістерініңтиімділігінзерттеу.
• Топтықжұмыстыұйымдастыруменоныбасқаруәдістерін
қарастыру.
• Оқытудыңосыәдісінтәжірибедеқолдануарқылынәтижелерді
бағалау.
Тақырыптыигерудекүтетіннәтижелерменжұмысжоспары:
• Топтықжұмысәдісініңбілімалушыларғаоңәсерітуралы
қорытындыжасау.
• Топтықжұмыстыұйымдастыруменжүргізуәдістерінзерттеу.
• Практикалықтапсырмалардыорындауарқылытоптық
жұмыстыңтиімділігінбағалау.
Тақырыптыигерудеқолданылатынәдіс-тәсілдер:

• Топтықпікірталастар.
• Рөлдікойындарментренингтер.
• Проблемалықтапсырмалардышешу.
•Әртүрліәдіс-тәсілдерментоптықжұмыстыұйымдастыру.
Тақырыпбойыншамәтін:
Топтықжұмыс–оқушылардыңжекекөзқарастарындамытуға,бір-бірімен
тәжірибеалмасуғамүмкіндікбереді.Бұләдісжекеоқушыныңбілімінғана
емес,топтыңұжымдықмүмкіндіктеріндеашады.
Тақырыпбойыншаглоссарий,кілтсөздер:
• Топтықжұмыс:Бірнешеадамныңбірмақсаттажұмысістей
отырып,бір-біріменәрекетжасаупроцесі.
• Қарым-қатынас:Әрадамныңөзпікірінжеткізіп,басқалардың
пікірінтыңдайалуқабілеті.
• Білімалушылар:Оқупроцесінеқатысушылар.
• Ынтымақтастық:Біргежұмысістеп,ортақнәтижегежету.
4.Студенттіңжұмысүлгілері

5.Студенттіңжетістіктері
6.Студенттіңой-толғанысы
Топтықжұмысарқылыоқытуәдістеріменіңоқуүдерісімдіайтарлықтай
өзгерткеніанық.Әсіресе,топтажұмысістейотырып,әртүрліпікірлермен
көзқарастардытыңдайбілу,өзойымдыеркінжеткізумүмкіндігібілімімді
тереңдетугесептігінтигізді.Бүгінгітаңдатоптықжұмысоқытудағыең
тиімдіәдістердіңбіріретіндеөзорнынтапты.Әрбіртопмүшесініңөз

міндетінатқаруы,бір-бірінекөмектесуіменіңоқытупроцесіндемаңызды
рөлатқарды.
-Рефлекциялықэссе:
ЭССЕ
Топтықжұмысарқылыоқытуәдістері:теорияментәжірибе
Топтықжұмыс–қазіргізамандағыбілімберуүдерісініңмаңызды
құрамдасбөлігіболыптабылады.Бұләдісоқушылардыңөзара
әрекеттесуін,бір-біріменпікіралмасуынжәнетоптықшешімдер
қабылдаудыынталандырады.Мұндайжұмысәдісіоқытуда
шығармашылықтыдамытуға,сындарлыойлаудықалыптастыруға,
сондай-ақжекетұлғаныңәлеуметтікдағдыларынжетілдіругеүлкенықпал
етеді.Топтықжұмысарқылыоқытутеориясыментәжірибесі,оның
артықшылықтарыменкемшіліктерітуралыталқылағанда,онытекбілім
алушыларүшінғанаемес,соныменқатармұғалімдерүшіндемаңызды
құралретіндеқарастыруқажет.
Топтықжұмыстыңтеориялықнегіздері
Топтықжұмысәдісібілімберудіңбелсендіәдістерініңбіріретінде
қарастырылады.Бұләдістүрлітеорияларғанегізделген,олардыңішіндеең
кеңінентаралғандарыПиажеменВиготскийдіңкогнитивтіктеориясы,
сондай-ақконструктивизмтеориясыболыптабылады.Пиажебалалардың
әлемдітанупроцесінөзтәжірибелеріарқылытүсінгенінайтқан.Ал
Виготскийбалалардыңдамуындаәлеуметтікфакторлардыңүлкенрөл
атқаратынынатапөтті.Топтықжұмысосытеориялардытәжірибеде
қолдануүшінтиімдітәсілболыптабылады,өйткеніоқушылартопішінде
өзпікірлерінайтаалады,сұрақтарқояалады,пікірталастарғақатыса
алады,нәтижесіндеөзбілімдерінтолықтыраотырып,бір-біріне
көмектеседі.
Конструктивизмтеориясыбойынша,білімдітекқабылдауғанаемес,оны
құрупроцесімаңызды.Топтықжұмыскезіндеәрбіроқушыжеке

тәжірибесінбасқаларменбөлісіп,жаңабілімдібіргеқұрады.Бұләдіс
оқушылардыңбелсендіқатысуын,ынтымақтастықтажұмысістеуінжәне
жекежауапкершілігіндамытуғабағытталған.
Топтықжұмыстыңартықшылықтарыменкемшіліктері
Топтықжұмысарқылыоқытуәдісініңкөптегенартықшылықтарыбар.
Біріншіден,топтажұмысістеуарқылыоқушыларкоммуникация
дағдыларындамытады.Оларбір-біріменпікіралмасып,топтықшешімдер
қабылдауғақатысады,бұлөзкезегіндеәлеуметтікдағдыларды
қалыптастыруғамүмкіндікбереді.Оқушыларөзойларынеркінбілдіріп,
басқаадамныңпікірінтыңдауғаүйренеді.Бұләдіссоныменқатар
оқушылардыңсындарлыойлауқабілетінарттырады,өйткеніоларбір
мәселеніәртүрлікөзқарастартұрғысынанқарастыруғадағдыланады.
Екіншіден,топтықжұмысоқушылардыңжекежауапкершілігінарттырады.
Әрбіроқушытоптаөзрөлінорындап,жалпытапсырманыорындауға
атсалысады.Бұләдісбалалардыңтоптықжұмыстағырөлінебайланысты
өзіндікбағалаудыдамытуғадамүмкіндікбереді.
Дегенмен,топтықжұмыстыңкемшіліктерідебар.Біріншікезекте,топ
мүшелерініңарасындатеңсіздікболуымүмкін.Кейбіроқушылартоптық
жұмысқатолыққатыспай,жұмыстыбасқаларорындауымүмкін,бұл
әдістіңтиімділігінетерісәсеретуімүмкін.Соныменқатар,топтағыдаулар
менкеліспеушіліктержұмысбарысынбәсеңдетуімүмкін.Мұндай
жағдайлардатопжетекшісініңрөліасамаңызды,өйткеніолоқушыларды
ынталандырып,жұмысынүйлестіріпотыруытиіс.
Топтықжұмысәдісінпрактикадақолдану
Меніңтәжірибемдетоптықжұмысәдісіәртүрліпәндердетиімді
қолданылғанынбайқадым.Әсіресетілоқытудабұләдісүлкенәсеретеді.
Оқушылартоптажұмысістегенде,олартілдікдағдыларындамытады,
өйткеніоларбір-бірінесөздердідұрысқолдануды,сөйлемқұруды
үйретеді.Соныменқатар,топтықжұмысбарысындаоқушыларбір-бірімен
сөйлесіп,әртүрліграмматикалыққұрылымдардықолданаотырып,тілді
өмірлікжағдайлардақолданудағдыларынжетілдіреді.

Мысалы,қазақтіліноқытуда,меноқушыларғатоптықтапсырмаларберіп,
әрқайсысынабелгілібіртақырыпбойыншақысқасұхбаттарнемесерөлдік
ойындарұйымдастырдым.Бұләдісолардыңтілүйренупроцесін
жеңілдетіп,оқуматериалынадегенқызығушылықтыарттырды.Топтық
жұмысбарысындаоларбір-біріменқарым-қатынасжасайотырып,тілдік
кедергілердіжеңіп,тілдікбілімдерінтереңдетті.
Соныменқатар,топтықжұмыстыңоқушыларғажаңаақпараттымеңгеруге
көмектесетінінбайқадым.Мысалы,әрбіртопмүшесітапсырманышешу
үшінөзбетімензерттеужасап,топқажаңаидеяларұсынды.Бұләдісбілім
алушылардыңсындарлыойлаужәнезерттеудағдыларындамытуға
септігінтигізеді.
Қорытынды
Топтықжұмысәдісіоқытубарысындакөптегенпайдалыаспектілерді
қамтиды.Теорияменпрактикадағытоптықжұмыстыңмаңыздылығын
ескерсек,бұләдісоқушылардыңшығармашылыққабілеттеріндамытуға,
өзараынтымақтастықтынығайтуғажәнесындарлыойлауды
қалыптастыруғамүмкіндікбереді.Алайда,осыәдістітиімдіпайдалану
үшінмұғалімніңтәжірибесіменұйымдастырудағдыларымаңыздырөл
атқарады.Оқушылардыңөзараәрекеттесуінынталандырып,әрбір
оқушыныңбелсендіқатысуынқамтамасызетуарқылытоптықжұмысты
тиімдіәрінәтижеліетугеболады.